phuong phap ta canh

Văn bản Cảnh được tả Đối tượng tả Hình ảnh chọn tả Thứ tự tả Nhận xét a Cảnh lao động của con người Hình ảnh DHT chèo thuyền vượt thác - Ngoại hình: Tả theo trình tự các đặc điểm củ

TIẾT 88:

Tập làm văn Phương pháp tả cảnh

a) Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt Thuyền cố

lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cắp mắt nảy lửa

ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh

hùng vĩ ( Võ Quảng )

b) Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa

Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm

đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giưã dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo

bãi, theo từng lứa trái dụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc mầu xanh lá mạ, mầu xanh rêu, mầu xanh trai lọ, … loà nhoà ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai ( Đoàn Giỏi )

Văn

bản Cảnh được tả Đối tượng tả Hình ảnh chọn tả Thứ tự tả Nhận xét

a Cảnh

lao động của con người

Hình ảnh DHT chèo thuyền vượt thác

- Ngoại hình: Tả theo

trình tự các đặc điểm của đối tượng

 Nhờ miêu tả ngoại hình, động tác của nhân vật DHT,

ta hình dung, cảm nhận được cảnh sắc là một khúc sông có nhiều thác dữ, hiểm trở

- Động tác

Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt Thuyền cố lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt

cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cắp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng

vĩ (Võ Quảng)

Gợi hình ảnh người lao động khoẻ mạnh, vững chắc, dũng mãnh, đang dồn hết sức lực, tinh thần để chiến đấu cùng thác dữ.

Lựa chọn được các hình ảnh, chi tiết đặc sắc, tiêu biểu, nổi bật của đối tượng.

Văn

bản Cảnh được tả Đối tuượng tả Hình ảnh chọn tả

Thứ tự tả Nhận xét

b Cảnh thiên

nhiên

Quang cảnh dòng sông Năm Căn

- Cảnh dưới mặt sông

- Cảnh rừng đước ở 2 bên bờ

Tả theo trình tự không gian ( từ dưới sông lên trên bờ, cũng là

từ gần tới xa)

Có thể đảo ngược được thứ tự này tuy nhiên thứ tự như văn bản hợp lý hơn

Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác,

cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giưã dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái dụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc mầu xanh lá mạ, mầu xanh rêu, mầu xanh trai lọ, … loà nhoà ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai

 Nghệ thuật so sánh, sử dụng nhiều các từ ngữ miêu tả là các động từ, tính từ, các

từ láy cã gi¸ trÞ gîi t¶.

Văn

bản Cảnh được tả Đối tượng tả Hỡnh ảnh chọn tả Thứ tự tả Nhận xột

a)

b)

Cảnh lao động của con người

hỡnh ảnh DHT chốo thuyền vượt thỏc

- Ngoại hỡnh:

- Động tỏc

Tả theo trỡnh

tự của cỏc đặc điểm của đối tượng

 Nhờ miờu tả ngoại hỡnh, động tỏc của nhõn vật DHT,

ta hỡnh dung, cảm nhận được cảnh sắc là một khỳc sụng cú nhiều thỏc dữ, hiểm trở

Cảnh thiờn nhiờn

Quang cảnh dũng sụng Năm Căn

- Cảnh dưới mặt sụng

- Cảnh rừng đước ở 2 bờn bờ

Tả theo trỡnh tự khụng gian ( từ dưới sụng lờn trờn bờ, cũng là

từ gần tới xa)

Cú thể đảo ngược được thứ tự này tuy nhiờn thứ tự như văn bản hợp lý hơn

* Muốn tả cảnh cần:

- Xác định đối tượng miêu tả;

- Quan sát, lựa chọn được những hình ảnh tiêu biểu;

- Trình bày những điều quan sát được theo một thứ tự.

* Tả cảnh gồm : cảnh thiên nhiên, cảnh lao động sinh hoạt của con người.

Văn

bản Cảnh được tả Đối tượng tả Hình ảnh chọn tả Thứ tự tả Nhận xét

a)

b)

Cảnh

lao động

của con

người

hình ảnh DHT chèo thuyền vượt thác

- Ngoại hình:

- Động tác

Tả theo trình

tự của các đặc điểm của đối tượng

 Nhờ miêu tả ngoại hình, động tác của nhân vật DHT,

ta hình dung, cảm nhận được cảnh sắc là một khúc sông có nhiều thác dữ, hiểm trở

Cảnh thiên nhiên

Quang cảnh dòng sông Năm Căn

- Cảnh dưới mặt sông

- Cảnh rừng đước ở 2 bên bờ

Tả theo trình tự không gian ( từ dưới sông lên trên bờ, cũng là

từ gần tới xa)

Có thể đảo ngược được thứ tự này tuy nhiên thứ tự như văn bản hợp lý hơn

Dàn ý

Giới thiệu khái quát về luỹ tre làng.

Miêu tả cụ thể ba vòng của luỹ làng theo một trình tự

Tả hình ảnh măng, từ đó phát biểu cảm nghĩ và nhận xét về luỹ tre.

Trình tự miêu tả: Tả theo thứ tự không gian: (Từ ngoài vào trong, từ khái quát đến

cụ thể ).

c) - T¶ c¶nh thiªn nhiªn ( luü tre lµng )

•Bố cụ của bài văn tả cảnh gồm có ba phần

-• Mở bài: giới thiệu cảnh được tả.

• Thân bài: tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự:

+trình bày không gian:từ bao quát đến cụ thể, từ xa đến gần, từ cao xuống thấp,từ trái xang phải,( hoặc ngược lại ),…

+trình tự thời gian:thời gian trong buổi, trong ngày, trong năm.

+hoặc tả theo trình tự của các đặc điểm

-thường phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó

1.Nhãm 4: (bài tập 3)Nếu phải tả quang cảnh lớp học trong giờ

viết bài tập làm văn thì em sẽ miêu tả như thế nào ? Hãy suy

nghĩ và trả lời theo gợi ý sau:

a.Em sẽ quan sát và lựa chọn những hình ảnh cụ thể ,tiêu

biểu nào cho quang cảnh ấy?

b Em định miêu tả quang cảnh ấy theo thứ tự như thế nào?

Thảo luận nhóm

2 Nhóm 3 : (bài tập 2) Nếu phải tả quang cảnh sân trường trong giờ ra chơi thì trong phần thân bài em sẽ miêu tả theo thứ tự nào?

a, theo thứ tự không gian: từ xa tới gần.

b, theo thứ tự thời gian: trước, trong, và sau khi ra chơi.

3 Nhóm 1,2 : (bài tập 1) Hãy đọc kĩ bài văn

“Biển đẹp” và rút lại thành một dàn ý.

Nhóm 1,2: Bài tập 1

a) Em sẽ quan sát và lựa chọn những hình ảnh cụ thể, tiêu biểu nào cho quang cảnh giờ viết bài tập làm văn?

-Cô giáo (thầy giáo), quang cảnh chung của phòng học(không khí lớp, bảng, tường, bàn, ghế); các bạn (công việc chuẩn bị bài viết, thái độ,…)cảnh viết bài, cảnh ngoài sân trường, tiếng trống,…

b) Em định miêu tả quang cảnh ấy theo thứ tự như thế nào?

- Có thể tả theo thứ tự không gian: < từ ngoài vào trong lớp, từ phía trên bảng cô giáo (thầy giáo) xuống dưới lớp; từ không khí chung của lớp học đến bản thân người viết >

- Có thể tả theo thứ tự thời gian: < Từ lúc trống vào đến hết giờ học >

Nhóm 3: Bài tập 2

Nếu phải tả quang cảnh sân trường trong giờ ra chơi thì trong phần thân bài em sẽ miêu tả theo thứ tự nào (theo thứ tự không gian: từ

xa đến gần hay theo thứ tự thời gian: trong, trước và sau khi ra chơi)?

cổng trường, ở giữa sân trường, gốc cây bàng, gần cửa lớp…); trò chơi đặc sắc, mới lạ sôi động

-Thứ tự thời gian:

+ Trước giờ ra chơi: sân trường vắng vẻ,không khí, cảnh vật, âm thanh, trong các lớp học.

+ Trong giờ ra chơi: sân trường ồn ào, náo động,

+ Sau giờ ra chơi: học sinh về lớp, sân trường trở lại vắng lặng

Có thể tả theo:

Nhóm 4: Bài tập 3

Nêu dàn ý cho bài “Biển đẹp”

1 Mở bài: chính là tên văn bản “Biển đẹp”

2 Thân bài: tả vẻ đẹp với những sắc mầu khác nhau của biển ở nhiều

thời điểm khác nhau theo trật tự thời gian

- Buổi sáng;

- Buổi chiều: lại có buổi chiều gió mùa đông bắc; buổi chiều lạnh, nắng tắt sớm; buổi chiều nắng tàn, mát dịu;

- Ngày mưa rào;

-Ngày nắng: lại có buổi nắng sớm mờ; buổi mặt trời xế trưa.

- Biển, trời đổi sắc mầu.

3 Kết bài (đoạn cuối): Nhận xét, suy nghĩ về nguyên nhân sự đổi

thay cảnh sắc của biển

một cảnh nổi bật của sân trường giờ ra chơi:

Một nhóm bạn nam đang say sưa đá cầu ở giữa sân ồn

ào, náo nhiệt Các bạn đứng thành vòng tròn, đôi chân uyển chuyển khéo léo đỡ lấy quả cầu làm bằng cao su

đủ màu sắc, bên trên có cắm mấy chiếc lông ngỗng

Quả cầu bay vèo từ chân bạn này sang chân bạn khác Mỗi lần chạm xuống mu bàn chân của các bạn là quả cầu kêu lên “tanh tách” nghe thật vui tai.

Từ ngoài vào trong

Từ cao xuống thấp

A

Từ xa đến gần

C

B

D Từ gần đến xa

“Từ chỗ vệt rừng đen xa tít đó, chim cất cánh tua tủa bay lên, giống hệt đàn kiến từ lòng quả đất chui ra, bò li ti đen ngòm lên da trời Càng đến gần, khi bóng chim chưa hiện rõ hình đôi cánh, thì quang cảnh đàn chim bay lên giống như đám gió bốc tro tiền, tàn bay liên tri hồ điệp.”

(Đất rừng phương Nam- Đoàn Giỏi )

Để cảnh sân chim hiện lên thật cụ thể và sinh động, tác giả đã miêu

tả cảnh theo trình tự nào?

Củng cố, dặn dò

- Đọc ghi nhớ (SGK trang 47).

- Soạn bài “ Buổi học cuối cùng”.