- Ngoại hỡnh: Tả theo trỡnh tự cỏc đặc điểm của đối tượng Nhờ miờu tả ngoại hỡnh, động tỏc của nhõn vật DHT, ta hỡnh dung, cảm nhận được cảnh sắc là một khỳc sụng cú nhiều thỏc dữ, hi
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Em hãy nêu các kỹ năng khi làm một bài văn miêu tả?
Người tả phải biết quan sát, từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng,ví
von, so sánh, để làm nổi bật những đặc điểm tiêu biểu của sự vật.…
Trang 3Tiết 88 : ( Tập làm văn )
• viÕt bµi tËp lµm vĂn t¶ c¶nh ( lµm ë nhµ )
Trang 4a) Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt
Thuyền cố lấn lên Dượng Hương Thư như một pho tượng
đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cắp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như
một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ ( Võ Quảng )
b) Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con
sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh
mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa
những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giưã dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái dụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc mầu xanh lá mạ, mầu xanh rêu, mầu xanh trai lọ, … loà nhoà ẩn hiện trong sương mù
và khói sóng ban mai ( Đoàn Giỏi )
Trang 5- Ngoại hỡnh: Tả theo
trỡnh tự cỏc đặc điểm của đối tượng
Nhờ miờu tả ngoại hỡnh, động tỏc của nhõn vật DHT,
ta hỡnh dung, cảm nhận được cảnh sắc là một khỳc sụng cú nhiều thỏc dữ, hiểm trở
- Động tỏc
Những động tỏc thả sào, rỳt sào rập ràng nhanh như cắt Thuyền
cố lấn lờn Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đỳc, cỏc bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh
ra, cắp mắt nảy lửa ghỡ trờn ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hựng vĩ. (Võ Quảng )
Gợi hỡnh ảnh người lao động khoẻ mạnh, vững chắc, dũng mónh, đang dồn hết sức lực, tinh thần để chiến đấu cựng thỏc dữ.
Lựa chọn được các hình ảnh, chi tiết đặc sắc, tiêu biêu, nổi bật của đối tượng.
Trang 6- Ngoại hình:
- Động tác
Tả theo trình
tự của các đặc điểm của đối tượng
Nhờ miêu tả ngoại hình, động tác của nhân vật DHT,
ta hình dung, cảm nhận được cảnh sắc là một khúc sông có nhiều thác dữ, hiểm trở
Cảnh
thiên
nhiên
Quang cảnh dòng sông Năm Căn
- Cảnh dưới mặt sông
- Cảnh rừng đước ở 2 bên bờ
Tả theo trình tự không gian ( từ dưới sông lên trên bờ, cũng là
từ gần tới xa)
Có thể đảo ngược được thứ tự này tuy nhiên thứ tự như văn bản hợp lý hơn
Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác,
cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giưã dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái dụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc mầu xanh lá mạ, mầu xanh rêu, mầu xanh trai lọ, … loà nhoà ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai
Nghệ thuật so sánh, sử dụng nhiều các từ ngữ miêu tả là các động từ, tính từ, các
từ láy cã gi¸ trÞ gîi t¶.
Trang 7hỡnh ảnh DHT chốo thuyền vượt thỏc
- Ngoại hỡnh:
- Động tỏc
Tả theo trỡnh
tự của cỏc đặc điểm của đối tượng
Nhờ miờu tả ngoại hỡnh, động tỏc của nhõn vật DHT,
ta hỡnh dung, cảm nhận được cảnh sắc là một khỳc sụng cú nhiều thỏc dữ, hiểm trở
Cảnh thiờn nhiờn
Quang cảnh dũng sụng Năm Căn
- Cảnh dưới mặt sụng
- Cảnh rừng đước ở 2 bờn bờ
Tả theo trỡnh tự khụng gian ( từ dưới sụng lờn trờn bờ, cũng là
từ gần tới xa)
Cú thể đảo ngược được thứ tự này tuy nhiờn thứ tự như văn bản hợp lý hơn
* Muốn tả cảnh cần:
- Xác định đối tượng miêu tả;
- Quan sát, lựa chọn được những hình ảnh tiêu biểu;
- Trình bày những điều quan sát được theo một thứ tự.
* Tả cảnh gồm: cảnh thiên nhiên, cảnh lao động sinh hoạt của con người
Trang 8hình ảnh DHT chèo thuyền vượt thác
- Ngoại hình:
- Động tác
Tả theo trình
tự của các đặc điểm của đối tượng
Nhờ miêu tả ngoại hình, động tác của nhân vật DHT,
ta hình dung, cảm nhận được cảnh sắc là một khúc sông có nhiều thác dữ, hiểm trở
Cảnh thiên nhiên
Quang cảnh dòng sông Năm Căn
- Cảnh dưới mặt sông
- Cảnh rừng đước ở 2 bên bờ
Tả theo trình tự không gian ( từ dưới sông lên trên bờ, cũng là
từ gần tới xa)
Có thể đảo ngược được thứ tự này tuy nhiên thứ tự như văn bản hợp lý hơn
Dàn ý
Giới thiệu khái quát về luỹ tre làng.
Miêu tả cụ thể ba vòng của luỹ làng theo một trình tự
Tả hình ảnh măng, từ đó phát biểu cảm nghĩ và nhận xét về luỹ tre.
Trình tự miêu tả: Tả theo thứ tự không gian: (Từ ngoài vào trong, từ khái quát đến
cụ thể ).
c) - T¶ c¶nh thiªn nhiªn ( luü tre lµng )
Trang 10* Bố cục của bài văn tả cảnh thường có ba phần:
- Mở bài: giới thiệu cảnh được tả;
- Thân bài: tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự;
+ Trình tự không gian: Từ bao quát đến cụ thể, từ xa đến gần, từ cao xuống thấp, từ trái sang phải ( hoặc ngược lại),…
+ Trình tự thời gian: Thời gian trong buổi, trong ngày, trong năm + Hoặc tả theo trình tự của các đặc điểm.
-Kết bài: thường phát biểu cảm tưởng về cảnh vật đó;
Trang 11- Khi tả phải quan sát chọn được những hình ảnh tiêu biểu độc đáo cho cảnh Nhưng cho dù chọn được những cảnh tiêu biểu, độc đáo mà không biết sắp xếp, trình bày các hình ảnh theo một thứ tự hợp lý thì cũng không thể có một bài văn tả cảnh hay Một bài văn tả cảnh hay không phải là một mớ các hình ảnh lộn xộn.
- Khi tả các hình ảnh của cảnh phải biết tưởng tượng, so sánh, dùng từ ngữ để miêu tả một cách chính xác sinh động, giầu
hình ảnh
GHI NHỚ:( SGK - T47)
* Lu ý :
Trang 121.Nhóm 4 : ( bài tập 1 ): Nếu phải tả quang cảnh lớp học trong giờ
viết bài tập làm v n thă
và trả lời theo sự gợi ý sau:
a/ Em sẽ quan sát và lựa chọn nh ng hinh ảnh cụ thể, tiêu biểu ữ
nào cho quang cảnh ấy?
b/ Em định miêu tả quang cảnh ấy theo thứ tự như thế nào?
Thảo luận nhúm
2 Nhúm 3: (bài tập 2 ) Nếu phải tả quang cảnh sân trường trong giờ ra chơi thì trong phần thân bài em sẽ miêu tả theo thứ tự nào (theo thứ tự không gian: từ xa tới gần hay theo thứ tự thời gian: trước, trong và sau khi
ra chơi)?
3 Nhúm 1,2: (bài tập 3) Hãy đọc kĩ bài văn
“Biển đẹp” và rút lại thành một dàn ý
Trang 13Nhúm 4: Bài tập 1
a ) Em sẽ quan sỏt và lựa chọn những hỡnh ảnh cụ thể, tiờu
-Cụ giỏo (thầy giỏo), quang cảnh chung của phũng học (không khí lớp, bảng, tường, bàn ghế ); cỏc bạn (công việc chuẩn bị viết bài, tư thế, thỏi độ, hành động ), cảnh viết bài (một vài gư
ơng mặt tiêu biểu, âm thanh ); cảnh bên ngoài lớp học ( sõn trường, gió, tiếng trống )
b ) Em định miờu tả quang cảnh ấy theo thứ tự như thế nào ?
- Cú thể tả Theo thứ tự không gian: < từ ngoài vào trong lớp,
từ phớa trờn bảng cụ giỏo (thầy giỏo) xuống dưới lớp; từ khụng khớ chung của lớp học đến bản thõn người viết >
- Có thể theo thứ tự thời gian: < Từ lúc trống vào đến hết giờ >
Trang 14Nhúm 3: Bài tập 2
thõn bài em sẽ miờu tả theo thứ tự nào (theo thứ tự khụng gian: từ
xa đến gần hay theo thứ tự thời gian: trong, trước và sau khi ra chơi)?
- Thứ tự khụng gian: từ xa đến gần (cảnh học sinh chơi đựa ở phớa gần cổng trường, ở giữa sõn trường, gốc cõy bàng, gần cửa lớp ); … trò chơi đặc sắc, mới lạ, sôi động
Trang 15Nhúm 1, 2: Bài tập 3
Nờu dàn ý cho bài “Biển đẹp”
1 Mở bài: chớnh là tờn văn bản “Biển đẹp”
2 Thõn bài: tả vẻ đẹp với những sắc mầu khỏc nhau của biển ở nhiều
thời điểm khỏc nhau theo trật tự thời gian.
- Buổi sỏng;
- Buổi chiều: lại cú buổi chiều giú mựa đụng bắc; buổi chiều lạnh, nắng tắt sớm; buổi chiều nắng tàn, mỏt dịu;
- Ngày mưa rào;
-Ngày nắng: lại có buổi nắng sớm mờ; buổi mặt trời xế trưa
- Biển, trời đổi sắc mầu
3 Kết bài (đoạn cuối): Nhận xột, suy nghĩ về nguyờn nhõn sự đổi
thay cảnh sắc của biển
Trang 17Bài tập 4 :
b) Từ bài tập 2 hãy lựa chọn một cảnh của sân trư
ờng trong giờ ra chơi ấy để viết thành một đoạn
Trang 18em thở phào nhẹ nhõm với hi vọng bài viết của mình sẽ đạt
điểm cao, bởi vì em đã nghe cô giáo giảng kỹ về phương pháp viết văn tả cảnh
Trang 19Một cảnh nổi cảnh nổi bật của sân trường giờ ra chơi:
Một nhóm bạn nam đang say sưa đá cầu ở gi a sân ồn ào, Một nhóm bạn nam đang say sưa đá cầu ở gi a sân ồn ào, ữ ữ náo nhiệt.Các bạn đứng thành vòng tròn, đôi chân uyển
chuyển khéo léo đỡ lấy quả cầu làm bằng cao su đủ mầu
sắc, bên trên có cắm mấy chiếc lông ngỗng Quả cầu bay
vèo từ chân bạn này sang chân bạn khác Mỗi lần chạm
xuống mu bàn chân của các bạn là quả cầu kêu lên “tanh
tách” nghe thật vui tai.
Trang 20(Đất rừng phương Nam- Đoàn Giỏi)
Tác giả đã vận dụng kĩ năng nào để miêu tả cảnh sân chim?
Trang 21Tõ ngoµi vµo trong
Tõ cao xuèng thÊp
(Đất rừng phương Nam- Đoàn Giỏi)
Để cảnh sân chim hiện lên thật cụ thể và sinh động, tác giả
đã miêu tả cảnh theo trình tự nào?
Trang 22Viết bài tập làm vĂN tả cảnh ở nhà
ề bài:
Đ Một buổi sáng, em đến trường làm trực nhật Hãy tả lại cảnh ngôi trường của em vao buổi sáng đó!
- Tả cảnh ngôi trường của em , vào buổi sáng.
-Viết bài v ă n tả cảnh hoàn chỉnh, bố cục rõ ràng.
-Kết hợp các năng lực khi miêu tả
-Trinh tự tả Phù hợp, lời v n di ă ễn đạt lưu loát, trinh bày sạch sẽ.
II/ Yêu cầu cụ thể:
1/ Mở bài (1,5đ ): -Giới thiệu được ngôi trường
2/ Thân bài (7đ): Tả cảnh ngôi trường theo thứ tự
-Trên đường đi: không khí buổi sáng, cảnh vật thiên nhiên, con người
-đến nơi: + Tả bao quát cảnh ngôi trường, các dãy lớp, không khí chung,
+ Tả cụ thể: cảnh ngoài sân ( hàng cây ghế đá, tiếng gió ) Cảnh bên trong các lớp học -Khi làm trực nhật xong: ánh n ắ ng, các bạn học sinh, một ngày học mới b t đầu ắ 3/ Kết bài (1,5đ): Cảnh đẹp trở thành kỷ niệm g n bó với em ắ
Trang 23hướng dẫn về nhà:
giao (thứ hai tuần sau nộp)
Trang 24Giê häc cña chóng ta kÕt thóc
thµnh c¶m ¬n ban gi¸m kh¶o, c¸c thÇy c« gi¸o!
C¸m ¬n c¸c em häc sinh!