các tiết ngữ văn sinh động
Trang 1Ngày soạn: 1/2/2016
Tiết 88 – PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH
RA ĐỀ BÀI TLV TẢ CẢNH ( HỌC SINH LÀM BÀI Ở NHÀ)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Yêu cầu của bài văn tả cảnh
- Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
2 Kĩ năng
- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét khi miêu tả cảnh vật
- Trình bày những điều đã quan sát về cảnh vật theo một trình tự hợp lí
3 Thái độ: Biết quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét.
4.Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực giải quyết vấn đề,tư duy sáng tạo
- Năng lực tự quản,năng lực tổng hợp, năng lực sử dụng Tiếng Việt
B
CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.
1.Giáo viên :
-Nghiên cứu tài liệu,lên kế hoạch dạy học
2 Học sinh :
- Đọc và soạn bài
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1-Ôn định tổ chức:
Ngày: 6A2 Ngày: 6A7
2-Kiểm tra bài cũ:
? Những kỹ năng cần thiết khi miêu tả? Nêu ví dụ?
3 Bài mới:
*Hoạt động 1: Khởi động
- Mục tiêu: Tạo tâm thế gây hứng thú cho học sinh vào bài.
- Phương pháp: Nêu vấn đề, giải quyết vấn đề….
- Thời gian: 3 phút.
Chúng ta sống cùng thiên nhiên, sống giữa thiên nhiên nhưng làm thế nào để cảnh thiên nhiên kì thú ấy hiện hình, sống động trên trang giấy qua một bài hoặc đoạn văn miêu tả?
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
- Mục tiêu:HS nắm: Yêu cầu của bài văn tả cảnh.Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây
dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
- Phương pháp: Thuyết trình,vấn đáp gợi mở.
- Thời gian: 30 phút
Trang 2
Hoạt động GV – HS Nội dung cần đạt
* HĐ nhóm
? Đ1 miêu tả ai? Những nét nổi bật của con người
trong đoạn văn?
? D.DThư được miêu tả ntn?
- Vẻ đẹp ngoại hình: rắnchắc, gân guốc
- Có hành động nhanh nhẹn, rứt khoát, mạnh mẽ,
dũng mãnh trước thiên nhiên hiểm trở
? Tại sao có thể nói qua hình ảnh nhân vật, ta có
thể hình dung được những nét tiêu biểu của cảnh
sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ?
- Hai hàm răng cắn chặt, cặp mắt nảy lửa, quai
hàm bạnh ra, bắp thịt cuồn cuộn, như hiệp sĩ của
Trường Sơn oai linh (Nhờ tả ngoại hình và các
động tác)
? Đoạn văn 2 tả quang cảnh gì?
? Người viết miêu tả cảnh vật theo thứ tự nào? - Từ
dưới sông lên bờ (gần xa)
? Chỉ ra những câu văn miêu tả cảnh dưới mặt sông,
những câu văn miêu tả cảnh trên bờ?
? Liệu có thể đảo thứ tự này được không? Vì sao?
- Không Vì nếu thế sẽ đảo vị trí quan sát
- Trình tự tả như thế là rất hợp lí bởi người tả
đang ngồi trên thuyền xuôi từ kênh ra sông Tất
nhiên, trước mắt người ngồi phải là cảnh dòng
sông, nước chảy, rồi mới tới cảnh vật hai bên bờ
sông Nếu tả khác đi, ngược lại chẳng hạn thì
người tả cũng phải ngồi ở chỗ khác đi
? Đ3 miêu tả cảnh gì?
? Văn bản 3 có 3 phần Em chỉ ra và tóm tắt ý mỗi
phần
- MB: Giới thiệu lũy tre làng (phẩm chất, hình dáng,
màu sắc)
- TB: Lần lượt miêu tả 3 vòng của lũy tre
- KB: Phát biểu cảm nghĩ và nhận xét về loài tre
? Em có nhận xét gì về trình tự miêu tả của vb?
- Nhận xét về trình tự miêu tả: Từ khái quát đến
cụ thể, từ ngoài vào trong (trình tự không gian)
Cách tả như vậy cũng rất hợp lí bởi cái nhìn của
người tả là hướng từ bên ngoài
Nếu tả theo trật tự thời gian thì chắc chắn phải tả
khác
I/ Phương pháp tả cảnh:
1/ Ví dụ:
* Đoạn 1: Trích “Vượt thác” –
Võ Quảng
- Miêu tả hình ảnh Dượng Hương Thư đang vượt thác
- Qua hình ảnh Dượng Hương Thư, người đọc có thể hình dung được phần nào cảnh sắc ở khúc sông nhiều thác dữ Đó là bởi vì người vượt thác đã phải đem hết sức lực, tinh thần để chiến đấu cùng thác dữ
* Đoạn 2:
- Tả dòng sông Năm Căn
- Thứ tự: từ sông lên bờ, từ gần vào xa
* Đoạn 3: Tả cảnh luỹ tre làng: 3phần
- MB: giới thiệu khái quát về luỹ tre làng
- Miêu tả cụ thể 3 vòng luỹ tre
- KB: phát biểu cảm nghĩ và nhận xét chung
- Trình tự miêu tả: từ ngoài vào trong, từ khái quát đến cụ thể
Trang 3? Vậy muốn tả cảnh chúng ta cần phải tiến hành
làm những gì?
? Nhắc lại bố cục của bài văn tả cảnh?
• GV nhấn mạnh các bước khi tả và bố cục
một bài văn tả cảnh
2/ Ghi nhớ: sgk/47
* Điều chỉnh bổ sung
*Hoạt động 3: Luyện tập
- Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức giúp học sinh khắc sâu kiến thức.
- Phương pháp: Nêu vấn đề, giải quyết vấn đề, giảng giải….
- Thời gian: 10 phút.
*HĐ nhóm
Bài 1: Tả lớp học trong giờ viết TLV.
? Chọn những hình ảnh tiêu biểu nào khi miêu tả?
- Cô giáo, không khí, quang cảnh chung phòng học (bảng
đen, tường, bàn ghế) các bạn (tư thế, thái độ) cảnh viết
bài, cảnh ngoài sân, tiếng động
? Miêu tả theo thứ tự nào?
? Viết mở bài, kết bài cho bài văn trên?
- Hs viết bài, gv sửa, bổ sung
* G Hướng dẫn HS về nhà viết.
? Hãy lập dàn ý bài "Biển đẹp" của Vũ Tú Nam?
- Mở bài: Biển đẹp
- Thân bài: Cảnh biển các thời điểm khác nhau
+ Buổi sớm Có buổi chiều nắng tàn, mát dịu
+ Buổi trưa
+ Ngày mưa rào
+ Ngày nắng
- Kết bài: Nhận xét và suy nghĩ về cảnh sắc biển
II Luyện tập:
Bài 1: Tả lớp học trong giờ
viết TLV
- Đối tượng mtả: cô giáo, quang cảnh của lớp, các bạn, cảnh làm bài, ngoài sân
- Trình tự miêu tả: từ trong ra ngoài, từ trên bảng xuống dưới lớp, từ không khí chung cả lớp đến cá nhân hs
* Điều chỉnh, bổ sung
*Hoạt động 4: Vận dụng
- Mục tiêu: Sử dụng kiến thức vừa học để làm bài tập.
- Phương pháp: Nêu vấn đề, giải quyết vấn đề, giảng giải….
- Thời gian: phút.
?Tả quang cảnh sân trường em trong giờ ra chơi
*Hoạt động 5: Tìm tòi mở rộng
- Mục tiêu: Sử dụng kiến thức vừa học để ứng dụng vào thực tế.
- Phương pháp: Nêu vấn đề, giải quyết vấn đề, giảng giải….
- Thời gian: phút.
Đọc, tham khảo các bài văn tả cảnh…
4/ Củng cố (3p): - GV ra đề bài: Văn tả cảnh( hs viết bài ở nhà):
Trang 45/Dặn dò: ( 2p) Hoàn thành bài tập, viết bài TLV ở nhà ( Tuần sau nộp)
Ngày soạn: 2/ 2/ 2017
Tiết 89 – 90 Văn bản: BUỔI HỌC CUỐI CÙNG (Chuyện của một em bé người An- dát) (An - phông - xơ Đô - đê)
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức : Giúp học sinh:
- Cốt truyện, tình huống truyện, nhân vật, người kể chuyện, lời đối thoại và độc thoại trong tác phẩm
- Ý nghĩa và giá trị của tiếng nói dân tộc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong truyện
2 Kĩ năng:
- Kể tóm tắt truyện
- Tìm hiểu, phân tích nhân vật cậu bé Phrăng và thầy giáo Ha-men qua ngoại hình ngôn ngữ, cử chỉ, hành động
- Trình bày được những suy nghĩ của bản thân về ngôn ngữ dân tộc nói chung và ngôn ngữ dân tộc mình nói riêng
3 Thái độ: Giáo dục tình cảm yêu quê hương đất nước qua ngôn ngữ dân tộc.
4 Định hướng phát triển năng lực : Hợp tác, tư duy sáng tạo, năng lực cảm thụ
văn học
B Chuẩn bị của thầy và trò
1 Thầy: Nghiên cứu sgk, sgv, tài liệu tham khảo, soạn kế hoạch dạy học theo
CKTKN
2 Trò: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới, đồ dùng học tập.
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức
- Ngày dạy
2 Kiểm tra bài cũ: -Giáo viên giới thiệu trò chơi: Quan sát tranh, ảnh đoán tên
văn bản
Giáo viên chiếu một số tranh, ảnh và hỏi: Những bức ảnh trên gợi em liên tưởng tới những văn bản nào đã học?
3 Bài mới:
*Hoạt động 1: Khởi động
- Mục tiêu: Tạo tâm thế gây hứng thú cho học sinh vào bài.
- Phương pháp: Nêu vấn đề, giải quyết vấn đề….
- Thời gian: 3 phút.
Yêu quê hương, đất nước là tình cảm thiêng liêng, cao quý, luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà thơ, nhà văn Với nhà văn Đoàn Giỏi và nhà văn Võ Quảng tình yêu ấy được dệt nên từ những điều giản đơn, bình dị của cuộc sống đó
là yêu sông, yêu núi, yêu làng, yêu xóm, yêu con người Biểu hiện của lòng yêu
Trang 5nước không phải là những thứ quá cao xa, nó nằm ngay ở ý thức và hành động của mỗi người Lòng yêu nước là một tình cảm rất thiêng liêng đối với mỗi người
và nó có rất nhiều cách thể hiện khác nhau Ở đây, trong văn bản: “Buổi học cuối cùng” đặc biệt này, lòng yêu nước, tình cảm dân tộc còn được thể hiện cụ thể trong tình yêu và sự quý trọng tiếng nói của dân tộc mình Câu chuyện cảm động
đã diễn ra như thế nào? Vậy giờ học hôm nay cô cùng các em đi tìm hiểu bài
“Buổi học cuối cùng”
-Điều chỉnh, bổ sung:
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
- Mục tiêu: - Cốt truyện, tình huống truyện, nhân vật, người kể chuyện, lời đối
thoại và độc thoại trong tác phẩm
- Ý nghĩa và giá trị của tiếng nói dân tộc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong truyện
- Phương pháp: Thuyết trình,vấn đáp gợi mở.
- Thời gian: 30 phút
Hoạt động giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
*HĐ chung:HS đọc chú thích SGK.
? Nêu những hiểu biết của em về nhà văn?
An –phông –xơ Đô- đê (1840-1897)nhà văn Pháp nửa cuối
thế kỉ XIX.Ông sinh tại Nim, tỉnh Lăng –gơ –đốc thuộc miền
Nam nước Pháp,trong một gia đình kinh doanh tơ lụa Khi
người cha bị phá sản ,gia đình ông dời đến thành phố
Li-ông.Cậu bé Đô - đê là một học sinh thông minhrất ham mê
đọc sách 15 tuổi Đô- đê bắt đầu làm thơ và viết tiểu thuyết
- Văn chương của ông nhẹ nhàng, trong sang, diễn tả cảm
động những nỗi đau và tình thương, đặc biệt là tình yêu quê
hương, đất nước
-Một số tác phẩm:
? Truyện ngắn “ Buổi học cuối cùng” ra đời trong hoàn
cảnh lịch sử nào?
- Sau chiến tranh Pháp-Phổ, nước pháp bị thua trận, hai vùng
An-dát và Lo-ren giáp biên giới với Phổ bị nhập vào nước
Phổ
* GV chiếu bản đồ để xác định ranh giới Pháp – Phổ.
- Phổ là tên một nước chuyên chế trong lãnh thổ Đức trước
đây
? Em hiểu như thế nào về tên truyện “ Buổi học cuối cùng”
- Sau khi hai vùng An-dát và Lo-ren bị nhập vào nước Phổ
thì hai vùng này buộc phải học bằng tiếng Đức Truyện viết
về buổi học cuối cùng bằng tiếng Pháp ở một trường làng
An-dát, vì thế cho nên truyện có nhan đề là “ Buổi học cuối
cùng”
* GV hướng dẫn đọc
- Giọng đọc chậm, xót xa, day dứt
I/ Tìm hiểu chung: 1/ Tác giả: Sgk
- An- phông- xơ Đô
đê:(1840- 1897) là nhà văn Pháp nửa cuối thế kỉ XIX
2/ Tác phẩm:
- Hoàn cảnh ra đời: tác phẩm viết vào thời điểm 2 vùng An-dát
và Lo-ren bị cắt cho Phổ
-Đọc và tóm tắt:
Trang 6- Lời thầy Ha-men đọc thật dịu dàng, trầm buồn.
?em hãy tóm tắt nội dung chính của truyện?
Sáng hôm ấy cậu bé Phrăng đến lớp hơi muộn ,cậu ngạc
nhiên khi thấy không khí trong lớp thật khác thường.sau đó
cậu thực sự choáng váng vì biết đó là buổi học bằng tiếng
Pháp cuối cùng.Cậu thấy tiếc nuối,ân hận vì đã bỏ phí thời
gian ,đã trốn học đi chơi.Trong buổi học cuối cùng đó không
khí thật trang nghiêm.Thầy Ha-men đã nói nhiều điều về
tiếng Pháp,đã giảng bài say sưa đến khi đồng hồ đã điểm 12h
trưa Kết thúc buổi học thầy nghẹn ngào không nói thành
lời Thầy viết chữ thật to lên bảng :
“NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM”
? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Qua lời kể của nhân
vật nào ? Cách kể đó có tác dụng gì ?
- Ngôi thứ nhất, qua lời kể của nhân vật Phrăng
- Cách kể như vậy tạo ấn tượng về một câu chuyện có thực,
đồng thời thể hiện tâm trạng, ý nghĩ của nhân vật kể chuyện
* HĐ cặp đôi
? Truyện có thể chia làm mấy phần? Nội dung chính của
từng phần?
- Đ1: Từ đầu đến “ mà vắng mặt con”: Quang cảnh buổi
sáng, tâm trạng của Phrăng trên đường tới lớp học
- Đ2: Tiếp theo đến “ Tôi sẽ nhớ mãi buổi học cuối cùng
này”: Diễn biến buổi học cuối cùng.
- Đ3: Còn lại: Cảnh kết thúc buổi học
? Diễn biến câu chuyện xoay quanh những nhân vật chính
nào?
- Cậu bé Phrăng
- Thầy giáo Ha-men
*HĐ cá nhân
? Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi
“Buổi sáng hôm ấy,đã quá trễ giờ đến lớp ,tôi sợ bị quở
mắng ,càng sợ vì thầy Ha – men đã dặn trước rằng thầy sẽ
hỏi bài chúng tôi về các phân từ mà tôi chẳng thuộc lấy một
chữ Tôi thoáng nghĩ hay là mình trốn học và rong chơi
ngoài đồng nội.
Trời sao mà ấm đến thế,trong trẻo đến thế!
Nghe thấy sáo hót ven rừng trên cánh đồng cỏ Ríp-pe,sau
xưởng cưa, lính Phổ đang tập.Tất cả những cái đó cám dỗ
tôi hơn là quy tắc về phân từ; nhưng tôi cưỡng lại được,và
ba chân bốn cẳng chạy đến trường.”
? Qua lời tự thuật của Phrằng, em thấy Phrăng là người
như thế nào?
-Chưa chăn học, ham chơi Cậu định trốn học đi chơi vì
muộn giờ và chưa thuộc bài sợ thầy mắng Hơn nữa, buổi
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất,nhân vật Phrăng
- Bố cục: 3 phần
II Tìm hiểu văn bản
1 Nhân vật Phrăng:
Trang 7sáng hôm nay rất đẹp trời Nhưng cậu đã vượt lên cám dỗ và
cả sợ hãi để ba chân bốn cẳng chạy đến trường Và cậu đã quan sát được nhiều điều khác lạ trong buổi sang hôm ấy
* Hoạt động cặp đôi
Học sinh theo dõi đoạn văn: Từ “khi qua trước trụ sở xã…… ngang trang sách” ( T50-51)
? Vào sáng hôm diễn ra buổi học cuối cùng, chú bé Phrăng đã thấy có gì khác lạ?
Trên đường đến trường: mọi người đang đọc cáo thị
- Ở trường:
+ Mọi sự bình lặng y như một buổi sáng chủ nhật
- Trong lớp học:
+Các bạn ngồi lặng lẽ trong lớp
+Thầy Ha-men dịu dàng, mặc đẹp hơn mọi ngày
+Có cả dân làng đến lớp
? Tất cả những điều khác lạ ấy khiến Phrăng có thái độ như thế nào?
-Ngạc nhiên Đang ngạc nhiên vì tất cả những điều đó thì thầy Ha-men đã bước lên bục với giọng dịu dàng và trang
trọng, thầy nói: “Các con ơi, hôm nay là bài học Pháp văn cuối cùng của các con…”
? Điều thầy Ha-men vừa nói khiến cho Phrăng có tâm trạng như thế nào? Vì sao cậu lại có tâm trạng ấy?
-Choáng váng vì quá bất ngờ và tức giận, Phrăng hiểu ra vấn đề nghiêm trọng mà bọn chúng dán ở trụ sở xã.
* Giáo viên: Diễn biến buổi học cuối cùng và hình ảnh thầy
Ha-men đã tác động làm thay đổi suy nghĩ và nhận thức của Phrăng đối với việc học tiếng Pháp Sự thay đổi đó diễn ra như thế nào? Chúng ta cùng theo dõi đoạn văn:
(“ Bài học Pháp văn cuối cùng của tôi…vào đầu óc của chúng tôi” T51-52)
*Hoạt động nhóm
? Tìm những chi tiết miêu tả diễn biến tâm trạng và thái
đồ của Phrăng trong việc học tiếng Pháp?
- Giật mình vì bỏ phí thời gian, vì mải chơi
- Những cuốn sách vừa nãy cảm thấy chán ngán giờ đây dường như những người bạn cố tri
- Lòng rầu rĩ không dám ngẩn đầu lên vì không thuộc bài
- Kinh ngạc thấy, sao mình hiểu bài đến thế
? Các chi tiết: giận mình, lòng rầu rĩ giúp em hiểu tâm trạng
gì của nhân vật Phrăng?
- Ân hận, tiếc nuối, xấu hổ
? Các chi tiết: những cuốn sách…kinh ngạc… cho thầy Phrăng có thái độ như thế nào đối với việc học tiếng
Trang 8- Yêu tiếng Pháp, thích học tiếng Pháp
Như vậy, tư tưởng thái độ của Phrăng với vệc học tiếng
pháp trong buổi học cuối cùng đã có sự biến đổi sâu sắc :Từ
chỗ mải chơi, ngại học tiếng Pháp đến biết yêu quý và ham
muốn học tốt tiếng Pháp
?Sự thay đổi đó giúp em hiểu điều gì về nhân vật Phrăng?
-Có sự trưởng thành trong nhận thức:biết nhận ra lẽ phải và
hiểu được những điều lớn lao mà thầy Ha-men đã truyền đạt
?Qua tìm hiểu em thấy Phrăng là cậu bé như thế nào?
*Buổi học cuối cùng kết thúc đã để lại trong lòng Phrăng
những ấn tượng sâu sắc: Ôi tôi sẽ nhớ mãi buổi học cuối
cùng này, chưa bao giờ tôi thấy lớn lao đến thế
? Qua suy nghĩ ấy em cảm nhận gì về nhân vật Phrăng?
-Yêu tiếng Pháp và quý trọng người thầy
?Để làm nổi bật hình ảnh Phrăng, tác giả tập trung miêu tả
nhân vật theo phương diện nào?
-Miêu tả diễn biến tâm lý
Qua nhân vật Phrăng, tác giả muốn thể hiện một khía
cạnh của chủ đề tư tưởng tác phẩm: Nỗi đau mất nước, mất
tự do, không được nói tiếng nói dân tộc là nỗi buồn uất ức
không gì sánh nổi
-Hồn nhiên, chân thật
và có sự thay đổi sâu sắc về nhận thức
-Yêu tiếng Pháp và quý trọng thầy giáo
Khép lại tiết học trước đọng lại trong ta là hình ảnh chú bé Frăng hồn nhiên, trung thực nhưng với tấm lòng yêu nước tuy còn cảm tính, trẻ con nhưng thật đáng trân trọng được thể hiện qua diễn biến tâm trạng thật tinh tế, sâu sắc.
An phông xơ Đô đê không chỉ để cho Frăng là người kể chuyện mà còn là một nhân vật thể hiện tư tưởng chủ đề của tác phẩm Ngoài chú bé Frăng, ta còn bắt gặp nhân vật nào khác trong văn bản cũng góp phần thể hiện tư tưởng chủ đề tác phẩm => Giờ học hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu tiếp.
*HĐ nhóm
? Theo em, trong truyện, người chú bé Frăng, còn có nhân vật
chính nào giữ vai trò quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng chủ
đạo tác phẩm?
- Thầy giáo Hamen
? Thầy giáo Hamen trong buổi dạy tiếng Pháp cuối cùng ấy, được
miêu tả qua mấy phương diện? Đó là những phương diện nào?
- Thầy giáo Hamen được miêu tả qua 4 phương diện: trang phục,
thái độ với H, những lời nói về việc học tiếng pháp và hành động
cử chỉ trong phút cuối cùng của buổi học
? Em hãy tìm những chi tiết miêu tả thầy Hamen theo các phương
diện trên? (2 -> 3 H trả lời)
- Về trang phục: áo sơ đanh gốt diềm lá sen, mũ bằng lụa thêu ren
- Thái độ với H (Frăng): Chẳng giận dữ, dịu dàng kiên nhẫn giảng
- Những lời nói về việc học tiếng Pháp
2 Nhân vật thầy giáo Ha-men
Trang 9+ Tai họa lớn nhất là bao giờ cũng hoãn việc học đến ngày mai + Tiếng Pháp là ngôn ngữ hay nhất, trong sáng nhất, phải giữ lấy
nó và đừng bao giờ quên lãng nó
+ Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ vững tiếng nói … chẳng khác gì nắm được chìa khóa chốn lao tù
? Em có nhận xét gì về trang phục và thái độ thầy Hamen? Cho
biết ý nghĩa chi tiết đó?
- Đó là trang phục thường được thầy mặc trong ngày lễ thật trang trọng
- Thái độ: ân cần, dịu dàng hoàn toàn khác ngày thường
=> Chứng tỏ buổi học cuối cùng này thật quan trọng và thiêng
liêng đối với thày
? Trong buổi học cuối cùng ấy, thầy Hamen được miêu tả qua bộ
lễ phục đẹp, trang trọng với thái độ ân cần, dịu dàng kiên nhẫn, giảng giải như muốn truyền hết tri thức cho H Điều đó chứng tỏ tính chất quan trọng của buổi học Còn lời nói và hành động?
? Hãy đọc đoạn văn bản kể về những lời nói của thầy Hamen với
việc học tiếng Pháp? (Phrăng ạ … chốn lao tù)
Em thấy đoạn văn này được viết theo phương thức biểu đạt nào?
- Phương thức biểu cảm
? Quan sát kỹ đoạn thầy Hamen nói về tiếng Pháp em thấy trong
đoạn văn tác giả sử dụng nghệ thuật gì? Chỉ rõ?
? Hình ảnh so sánh "giữ vững tiếng nói của mình chẳng khác gì
nắm được chìa khóa chốn lao tù" có ý nghĩa gì?
- Hình ảnh so sánh trên có ý nghĩa nhấn mạnh, khẳng định sức mạnh của tiếng nói dân tộc
? Phương pháp biểu cảm, kết hợp nghệ thuật sử dụng điệp từ và
phép so sánh đã cho em hiểu những lời nói của thầy Hamen ntn?
- Những lời nói thấm thía mong muốn học sinh phải chú trọng học môn tiếng Pháp, đồng thời thể hiện niềm tự hào về ngôn ngữ dân tộc, khẳng định sức mạnh của ngôn ngữ dân tộc
- Khi một dân tộc bị rơi vào vòng nô lệ Câu nói của thầy Hamen
đã cho ta cảm nhận được giá trị thiêng liêng và sức mạnh to lớn của tiếng nói dân tộc trong cuộc đấu tranh giành độc lập tự do khi đất nước bị xâm lăng
=> Hình ảnh thầy Hamen không chỉ được tái hiện qua trang phục,
thái độ, lời nói mà còn được miêu tả qua hành động, cử chỉ
? Theo dõi phần cuối văn bản Kể lại đoạn văn bản đó?
? Qua đoạn văn bản vừa đọc, em thấy thầy Hamen đã có những
hành động, cử chỉ gì khiến cho Frăng khẳng định: Chưa bao giờ thấy thầy lớn lao đến thế?
- Hình ảnh thầy Hamen người tái nhợt, nghẹn ngào không nói
được hết câu, cầm phấn dằn mạnh cố viết thật to: Nước Pháp muôn năm, rồi đứng tựa đầu vào tường cho em hiểu gì về tâm
trạng thầy lúc này?
Trang 10- Tâm trạng đau đớn, nỗi xúc động lên tới cực điểm.
? Em thấy nhân vật thầy Hamen được miêu tả lại theo cách nhìn,
cách cảm, cách nghĩ của ai?
- Theo cách nhìn, cách cảm, cách nghĩ của chú bé Phrăng
- Vậy theo em, lời khẳng định của Phrăng về thầy giáo Hamen lúc
này có đúng không?
- Lời khẳng định đúng vì đây là phút giây thể hiện rõ nhất tình
yêu nước của thầy
Tại sao? - H thảo luận, nhóm nhanh …
+ thời khắc điểm giây phút cuối cùng của buổi học, ngày mai thầy
phải dời nơi này ra đi mãi mãi…
+ Vì thầy thật dũng cảm, dám viết dòng chữ đó khi bên ngoài bọn
lính Phổ đi tập về
GV chốt: Quả thật, trong phút giây cuối cùng của buổi học này,
hình ảnh thầy Hamen thật lớn lao, bởi giây phút này thể hiện rõ
nhất nỗi xúc động nghẹn ngào, niềm đau đớn tái tê của thầy khi
phải dời bỏ vùng Andát, dời bỏ ngôi trường với những buổi dạy
tiếng mẹ để thiêng liêng mà hơn 40 năm trời thầy gắn bó Và,
trong phút giây đau đớn tái tê ấy, tình yêu nước ở thầy đã tỏa
sáng rực rỡ chói lòa qua dòng chữ: Nước Pháp muôn năm khiến
thầy vụt trở nên lớn lao đẹp đẽ Và có lẽ, chính hình ảnh của thầy
trong buổi học cuối cùng này cùng với lòng yêu nước sâu sắc của
thầy đã tác động tới Frăng khiến cậu trở nên chăm học, yêu tiếng
mẹ đẻ và yêu kính thầy vô hạn nhớ mãi buổi học cuối cùng…
? Qua phần phân tích trên, em thấy thầy Ha-men là người thầy
như thế nào?
- Đó là một người thầy say mê, yêu nghề dạy học và có tấm lòng
yêu nước sâu sắc
? Em nhận thấy có gì khác trong cách miêu tả của tác giả về hai
nhân vật Phrăng và thầy Hamen?
-Phrăng: Miêu tả qua diễn biến tâm lý
- Thầy: miêu tả qua ngoại hình từ trang phục, thái độ, lời nói để
bộc lộ tâm trạng
GV: Đó chính là một phương pháp tả người, phương pháp xây
dựng nhân vật mà các em sẽ được học ở những bài sau
Ngoài nhân vật Frăng và thầy giáo Hamen, trong văn bản còn có
những ai góp phần thể hiện tư tưởng chủ đề tác phẩm?
- Dân làng Andat (tiêu biểu là cụ già Hôde)
? Tìm những từ ngữ, chi tiết miêu tả hình ảnh dân làng và cụ già
Hô de trong buổi học?
- Dân làng ngồi lặng lẽ … buồn rầu
? Những chi tiết này giúp em hiểu gì về tình cảm của người dân
Andát đối với tiếng mẹ đẻ, đối với nước Pháp?
- Tình cảm thiêng liêng, trân trọng đối với việc học tiếng (Pháp)
Một người thầy say mê, yêu nghề dạy học và
có tấm lòng yêu nước sâu sắc, tự hào về tiếng nói dân tộc mình
3 Các nhân vật khác
- Dân làng Andát
- Cụ già Hô de
Có tình cảm thiêng liêng trân