3- Theo em vì sao chủ ngữ trong câu a bị lượt bỏ?4-Xác định phần lượt bỏ trong những câu gạch dưới sau đây: a- Hai ba người đuổi theo nó.Rồi ba bốn người,sáu bảy người.. BÀI TẬP NHANHXác
Trang 2Tiết 78
Trang 3I-THẾ NÀO LÀ RÚT GỌN CÂU?
1-Nhận xét: Cấu tạo của 2 câu sau đây có gì khác nhau?
A- Học ăn ,học nói, học gói ,học mở.
B- Chúng ta học ăn,học nói,học gói,học mở Chúng ta 2-Tìm một số từ ngữ có thể làm chủ ngữ trong câu a
Mọi người,học sinh,các bạn,…
Trang 43- Theo em vì sao chủ ngữ trong câu a bị lượt bỏ?
4-Xác định phần lượt bỏ trong những câu gạch dưới sau đây:
a- Hai ba người đuổi theo nó.Rồi ba bốn người,sáu bảy người.
-Lượt bỏ chủ ngữ làm cho câu gọn hơn,thông tin nhanh hơn,
tránh lặp từ đã xuất hiện trong câu đứng trước.
-Câu khuyên chung mọi người không cần thiết phải có chủ ngữ.
b- Bao giờ anh đi Hà nội? -Ngày mai.
=> Lượt bỏ vị ngữ
=> Lượt bỏ cả chủ ngữ và vị ngữ.
Trang 5BÀI TẬP NHANH
Xác định câu rút gọn trong đoạn đối thoại sau và cho biết rút gọn
thành phần nào?
Vừa bước vào lớp Nam hỏi Tú:
-Làm bài chưa?
-Chưa Còn bạn?
-Cũng thế!
Trang 6Câu rút gọn
- Chưa ( chủ ngữ-vị ngữ)
Trang 7II- CÁCH DÙNG CÂU RÚT GỌN:
Những câu in đậm dưới đây thiếu thành phần nào?Có nên rút gọn như vậy không? Tại
sao?
Trang 8=>Thiếu chủ ngữ.Không nên rút gọn,gây sự hiểu
nhầm cho người đọc
1-Sáng chủ nhật,trường em tổ chức cắm trại.Sân
trường thật đông vui Chạy loăng quăng.Nhảy
dây.Chơi kéo co.
2-Thêm từ ngữ nào vào câu sau để thể hiện sự lễ phép?
“Bài kiểm tra toán”.
Bài kiểm tra toán ạ!
Dạ ,bài kiểm tra toán.
Trang 9Ghi nhớ:
Sách giáo khoa
trang 16
Trang 10• Nhận xét câu rút gọn trong đoạn đối thoại sau
Mẹ Nam gọi:
- Nam ơi,chạy mua dùm mẹ nửa ký đường.
Nam đang ngồi học bài liền nói:
-Mắc học bài.
BÀI TẬP NHANH
Trong trường hợp này không nên dùng câu rút gọn
vì không lịch sự,không lễ phép.
Trang 11III- Luyện tập:
1- Trong các câu tục ngữ sau,câu nào là câu rút gọn? Rút gọn thành phần nào?Để làm gì?
a- Người ta là hoa đất.
b-Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
c-Nuôi lợn ăn cơm nằm,nuôi tằm ăn cơm đứng.
d-Tất đất,tất vàng.
=>Lược bỏ chủ ngữ
Trang 12III- Luyện tập:
Xác định câu rút gọn và phục hồi thành phần bị rút gọn
Bước tới đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá,lá chen hoa Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chợ mấy nhà Nhớ nước đau lòng con quốc quốc Thương nhà mõi miệng cái gia gia Dừng chân đứng lại trời non nước Một mãnh tình riêng ta với ta.
Bài tập 2:
Trang 13- Bước tới đèo ngang bóng xế tà
- Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
- Thương nhà mõi miệng cái gia gia
- Dừng chân đứng lại trời non nước.
=>Thêm chủ ngữ: Tác giả,bà Huyện Thanh Quan =>Thơ,ca dao thường dùng câu rút gọn:
-Thể hiện lối diễn đạt súc tích,
-Số chữ trong dòng bị hạn chế
Trang 14Bài tập 3:Vì sao cậu bé và người khách hiểu nhầm nhau?Qua câu chuyện,em rút ra bài học gì?
Một người có việc đi xa dặn con:
-Ở nhà có ai hỏi thì bảo bố cháu đi vắng nhé!
Sợ con mãi chơi quên mất,ông ta viết mấy câu vào giấy đưa cho con,bảo:
-Có ai hỏi thì cứ đưa cái giấy này.
Đứa con cầm giấy bỏ vào túi áo.Cả ngày chẳng thấy ai hỏi.Tối đến,nó thắp đèn,lấy giấy ra xem,chẳng may để giấy cháy mất.
Hôm sau có người khách lại chơi hỏi:
-Bố cháu có nhà không?
Thằng bé ngẩn ngơ hồi lâu,sực nhớ ra,sờ vào túi không thấy giấy liền nói:
-Mất rồi.
Ông khách sửng sốt:
-Mất bao giờ?
-Thưa…tối hôm qua
-Sao mà mất nhanh thế?
Cậu bé dùng ba câu rút gọn khiến người khách hiểu nhầm.Chủ ngữ là tờ giấy,người khách
lại hiểu nhầm là cha của cậu bé.
=>Phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn,dùng
không đúng có thể gây hiểu nhầm.
Trang 15HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
-Học thuộc ghi nhớ
-Xem lại các bài tập là ở lớp
-Viết đoạn văn có dùng câu rút gọn -Chuẩn bị bài Luyện tập sử dụng từ
Trang 16TIẾT HỌC KẾT THÚC