Bài tập 1 :Trong các tục ngữ sau ,câu nào là câu rút gọn?. Những thành phần nào của câu đ ợc rút gọn?. Bài tập 2 :Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ dưới đây.. Khôi phục những thành phầ
Trang 1Chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o
tíi dù giê m«n Ng÷ v¨n
líp 7a
chµo mõng quý thÇy c« gi¸o
Trang 2
RÚT GỌN CÂU
Tiết 78:
Trang 3VÝ dô 1:
a) Häc ¨n ,häc nãi, häc gãi, häc më
b) Chóng ta// ph¶i häc ¨n ,häc nãi ,häc gãi,häc më
C V
-> Lược chủ ngữ
I – THẾ NÀO LÀ RÚT GỌN CÂU?
Trang 4VÝ dô 2:
a)Hai ba ng êi ®uæi theo nã Råi ba bèn ng êi , s¸u
b¶y ng êi
-> Lược cả chủ ngữ lẫn vị ngữ
b)Bao giê cËu ®i Hµ Néi ?
-Ngµy mai.
-> Lược vị ngữ
Trang 5II – CÁCH DÙNG CÂU RÚT GỌN:
Ví dụ 1:
Sáng chủ nhật , tr ờng em tổ chức cắm trại Sân tr
ờng thật đông vui Chạy loăng quăng Nhảy
dây Chơi kéo co.
-> Khụng nờn rỳt gọn cõu khiến người đọc,
người nghe, hiểu sai hoặc khụng đầy đủ nội
dung cõu núi
Trang 6II – CÁCH DÙNG CÂU RÚT GỌN:
-> Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã
VÝ dô 2:
-MÑ ¬i ,h«m nay con ® îc ®iÓm 10
-Con ngoan qu¸ !Bµi nµo ® îc ®iÓm 10 thÕ?
-Bµi kiÓm tra to¸n
Trang 7Bài tập 1 :Trong các tục ngữ sau ,câu nào là câu
rút gọn? Những thành phần nào của câu đ ợc rút gọn? Rút gọn nh vậy để làm gì?
a)Ng ời ta là hoa đất
b)Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
c)Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng d) Tấc đất tấc vàng.
-> Lược bỏ chủ ngữ để ngụ ý hành động, đặc điểm trong cõu là của chung mọi người
III – LUYỆN TẬP:
Trang 8Bài tập 2 :Hãy tìm câu rút gọn trong các ví dụ dưới đây Khôi i đây Khôi phục những thành phần câu đ ợc rút gọn.Cho biết vì sao trong thơ,ca dao th ờng có nhiều câu rút gọn nh vậy.
a) B ớc tới Đèo Ngang bóng xế tà,
Cỏ cây chen lá đá chen hoa
Lom khom d ới núi tiều vài chú,
Lác đác bên sông chợ mấy nhà
Nhớ n ớc đau lòng con quốc quốc,
Th ơng nhà mỏi miệng cái gia gia
Dừng chân đứng lại trời non n ớc,
Một mảnh tình riêng ta với ta
(Bà Huyện Thanh Quan)
->(Tôi)
->(Tôi)
Trang 9b) Đồn rằng quan t ớng có danh
C ỡi ngựa một mình chẳng phải vịn ai
Ban khen rằng ấy mới tài Ban cho cái áo với hai đồng tiền
Đánh giặc thì chạy trưới đây Khôi c tiên , Xông vào trận tiền cởi khố giặc ra
Giặc sợ giặc chạy về nhà , Trở về gọi mẹ mổ gà khao quân!
(Ca dao)
->(Ng ời ta) ->(Quan tưới đây Khôi ng)
->(Quan tưới đây Khôi ng)
->(Quan tưới đây Khôi ng)
->(Quan tưới đây Khôi ng)
->(Vua) ->(Vua)
Trang 10=>Trong thơ ca th ờng có nhiều câu rút gọn nh vậy vì ngôn ngữ thơ ca luôn đòi hỏi sự cô đọng súc tích,
mặt khác các tác giả th ờng muốn
giấu mình đi một cách khiêm tốn.
Trang 11Bài tập 3: Mất rồi
Một ng ời có việc đi xa dặn con :
- Ở nhà có ai hỏi bảo bố đi vắng nhé! nhà có ai hỏi bảo bố đi vắng nhé!
Sợ con mải chơi quên mất, ông ta viết mấy câu vào giấy, đ a cho con, bảo: -Có ai hỏi thì cứ đ a cái giấy này
Đứa con cầm giấy bỏ vào túi áo Cả ngày chẳng thấy ai hỏi Tối đến , nó thắp đèn, lấy giấy ra xem, chẳng may để giấy cháy mất.
Hôm sau ng ời khách lại chơi, hỏi:
-Bố cháu có nhà không?
Thằng bé ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi không thấy giấy, liền nói:
- Mất rồi.
Ông khách sửng sốt :
-Mất bao giờ?
-Th a …tối hôm qua tối hôm qua.
Trang 12Nhận xét: Cậu bé và ng ời khách hiểu lầm nhau bởi vì cậu bé khi trả lời ng ời khách đã dùng ba câu rút gọn khiến ng ời khách hiểu sai ý nghĩa:
+ “Mất rồi”: ý cậu bé tờ giấy mất rồi nh ng ng ời khách hiểu : bố cậu bé mất
+ “Th a …tối hôm qua.tối hôm qua”: ý cậu bé tờ giấy mất tối hôm qua: ng ời khách hiểu : bố cậu bé mất tối hôm qua
+ “Cháy ạ” : ý cậu bé tờ giấy mất vì cháy, ng ời khách hiểu : bố cậu bé mất vì cháy
=>Qua câu chuyện cần rút ra bài học phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn, dùng
không đúng sẽ gây hiểu lầm.
Trang 13Bài tập 4: Tham ăn
Có anh chàng phàm ăn tục uống, hễ ngồi vào mâm là gắp lấy gắp
để, chẳng ngẩng mặt nhìn ai, cũnh chẳng muốn chuyện trò gì Một lần đi
ăn cỗ ở nhà nọ, có ông khách thấy anh ta ăn uống lỗ mãng quá, bèn lân la gợi chuyện Ông khách hỏi:
-Chẳng hay ông ng ời ở đâu ta?
Anh chàng đáp:
-Đây Rồi cắm cúi ăn.
-Thế ông đ ợc mấy cô , mấy cậu rồi?
-Mỗi.
Nói xong , lại gắp lia gắp lịa.
Ông khách hỏi tiếp:
-Các cụ thân sinh ra ông chắc còn cả chứ?
Trang 14• Nhận xét: Trong chuyện,việc dùng các câu rút gọncủa anh chàng phàm ăn đều có tác dụng gây
c ời phê phán Rút gọn đến mức không hiểu đ ợc
và rất thô lỗ
Trang 15Bài tập 5 :Chỉ rõ và khôi phục các thành
phần câu bị rút gọn:
a) Tiếng hát ngừng Cả tiếng c ời.
b) Mong các cháu mai sau lớn lên thành
những ng ời dân xứng đáng với n ớc độc lập tự do.
c) Uống n ớc nhớ nguồn.
d) Của đáng m ời Nhu chỉ bán đ ợc năm Có
khi chẳng lấy đ ợc đồng nào là khác nữa.
Trang 16Bài tập :
a) Tiếng hát ngừng Cả tiếng c ời cũng ngừng
=> lược vị ngữc v ngị ngữ ữ
b) Bác mong các cháu mai sau lớn lên thành những ng
ời dân xứng đáng với n ớc độc lập tự do
=>lược vị ngữc ch ngủ ngữ ữ
c) Chúng ta phải uống n ớc nhớ nguồn
=>lược vị ngữc ch ngủ ngữ ữ
d) Của đáng m ời Nhu chỉ bán đ ợc năm Có khi Nhu
chẳng lấy đ ợc đồng nào là khác nữa
=>lược vị ngữc ch ngủ ngữ ữ
Trang 17giê häc kÕt thóc