Bởi vì đây là một câu tục ngữ, là lời khuyên chung cho tất cả mọi người Việt Nam, là lời nhắc nhở mang tính chất đạo lý truyền thống của dân tộc Việt Nam nên không hướng vào một đối tượn
Trang 1Đối tượng phản ánh của tục ngữ về con người
và xã hội là gì?
a Là các quy luật của tự nhiên.
b Là quá trình lao động, sinh hoạt và sản xuất của con người.
c Là con người với các mối quan hệ và những phẩm chất, lối sống cần phảI có.
d Là thế giới tình cảm phong phú của con
người.
c
Trang 2TiÕt 78: Rót gän c©u
I Bµi häc
1 ThÕ nµo lµ rót gän c©u?
a) VÝ dô:
a) Häc ¨n, häc nãi, häc gãi, häc më.
b) Chóng ta häc ¨n, häc nãi, häc gãi, häc më.
b) NhËn xÐt:
CÊu t¹o cña hai c©u trªn cã g× kh¸c nhau?
C©u a) kh«ng cã chñ ng÷.
C©u b) cã chñ ng÷.
Trang 3Tiết 78: Rút gọn câu
I Bài học
1 Thế nào là rút gọn câu?
a) Ví dụ:
a) Học ăn, học nói, học gói, học mở.
b) Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở.
b) Nhận xét:
Tìm những từ ngữ có thể làm chủ ngữ trong câu a?
Chủ ngữ câu a có thể là các từ ngữ sau: Chúng ta, người Việt Nam, chúng em, mọi người …
Trang 4Tiết 78: Rút gọn câu
I Bài học
1 Thế nào là rút gọn câu?
a) Ví dụ:
a) Học ăn, học nói, học gói, học mở.
b) Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở.
b) Nhận xét:
Theo em vì sao chủ ngữ trong câu a được lược bỏ?
Bởi vì đây là một câu tục ngữ, là lời khuyên chung cho tất cả mọi người Việt Nam, là lời nhắc nhở mang tính chất đạo lý truyền thống của dân tộc Việt Nam nên không hướng vào một đối tượng cụ thể.
Trang 5Trong những câu in đậm kể trên, thành phần nào
của câu được lược bỏ? Vì sao?
- Câu a lược bỏ vị ngữ đuổi theo nó “ ”
- Lược bỏ cả chủ ngữ, vị ngữ (nòng cốt câu) mình đi “
Hà Nội ”
- Lý do: Có thể lược bỏ vì làm cho câu không mắc lỗi lặp
từ (câu a), làm cho câu văn trở nên ngắn gọn mà mọi người vẫn hiểu (câu b).
VD: a) Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba bốn người, sáu bảy người.
b) - Bao giờ cậu đi Hà Nội?
- Ngày mai.
Trang 6Qua việc phân tích những ví dụ trên em hiểu thế nào
là rút gọn câu?
⇒Rút gọn câu là lược bỏ một số thành phần câu (Chủ ngữ, vị ngữ ).…
Mục đích của việc rút gọn câu là gì?
⇒Làm cho câu văn trở nên ngắn gọn, thông tin
được nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện ở trong câu đứng trước.
- Lời khuyên hành động nói trong câu là chung
cho mọi người (lược bỏ chủ ngữ)
Trang 7Ghi nhớ:
Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn Lược bỏ một số thành phần câu, tạo thành câu rút gọn Việc lược bỏ một số thành phần câu thường
nhằm những mục đích sau:
- Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được
nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất
hiện trong câu đứng trước;
- Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu
là của chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ).
Trang 8Bài tập: Tìm câu rút gọn, tìm những thành
phần được rút gọn trong hai câu sau
(bài tập 1 phần a, b SGK trang 16).
a) Người ta là hoa của đất.
b) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
⇒ Câu a đầy đủ thành phần câu.
⇒ Câu b lược bỏ thành phần chủ ngữ.
(Chúng ta ăn quả nhớ kẻ trồng cây).
Trang 9Lưu ý:
- Muốn biết câu đó có phải là câu rút gọn
hay không cần phải phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu (tìm chủ ngữ, vị ngữ).
- Rút gọn câu là hình thức phổ biến trong
giao tiếp khẩu ngữ, trong thơ, ca dao.
- Biết rút gọn câu đồng thời cũng biết mở
rộng thành phần câu khi cần thiết diễn đạt những ý nghĩa phức tạp.
Trang 10Tiết 78: Rút gọn câu
I Bài học
1 Thế nào là rút gọn câu?
2 Cách dùng câu rút gọn.
? Những câu in đậm dưới đây thiếu thành phần nào ?
Có nên rút gọn câu như vậy không ? Vì sao ?
Sáng chủ nhật, trường em tổ chức cắm trại Sân
trường thật đông vui Chạy loăng quăng Nhảy dây Chơi kéo co.
Những câu in đậm thiếu thành phần chủ ngữ
Không nên rút gọn câu như vậy vì câu trở nên khó hiểu, không thông báo đầy đủ nội dung cần diễn đạt.
Trang 11Cần thêm những từ ngữ nào vào câu rút gọn (in đậm) dưới đây để thể hiện thái độ lễ phép ?
- Mẹ ơi , hôm nay con được một điểm 10
- Con ngoan quá ! Bài nào được điểm 10 thế ?
- Bài kiểm tra toán.
Trang 12Từ hai bài tập trên, hãy cho biết: Khi rútgọn câu, cần chú ý những điều gì?
Ghi nhớ:
Khi rút gọn câu cần chú ý:
- Không làm cho người nghe, người đọc hiểu
sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói;
- Không biến câu nói thành một câu cộc lốc
khiếm nhã.
Trang 13Lưu ý:
- Khi rút gọn câu cần lưu ý đến nội dung
thông báo, sắc thái biểu cảm của câu
- Khi sử dụng câu rút gọn trong giao tiếp cần
chú ý đến ngữ cảnh giao tiếp, đối tượng giao tiếp (địa vị xã hội, tuổi tác, nghề nghiệp của…
người giao tiếp).