nhung.văn 9.tuan 25-26

Đến lớp 9, các em sẽ học nâng cao tất cả các thể loại trên mà trong đó nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích tương đối khó, đòi hỏi khả năng cảm thụ văn chương cao.. - Nắm được y

- Những yêu cầu đối với bài văn nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích).

- Cách tạo lập văn bản nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)

1/ Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số của lớp: 9A3………

2/ Kiểm tra: Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của hs.

3/ Bài mới: Ơ các lớp dưới, các em đã được học các kiểu văn bản cụ thể Lớp 7, em đã học về VBBC,

văn nghị luận (trong đó có sử dụng lập luận chứng minh, giải thích) Lớp 8 , các em lại được học khá kĩ

về loại VB nghị luận có dùng yếu tố miêu tả, biểu cảm Đến lớp 9, các em sẽ học nâng cao tất cả các thể loại trên mà trong đó nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích) tương đối khó, đòi hỏi khả năng cảm thụ văn chương cao Chúng ta sẽ học cách làm loại văn bản này qua bài học hôm nay

HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu bài nghị luận về

tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).

HS : Đọc ví dụ sgk và trả lời câu hỏi

GV: Vấn đề nghị luận của văn bản này là gì?

Đặt một nhan đề thích hợp cho đoạn văn?

HS : Vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên trong

truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của NTL

- Sa pa không lặng lẽ

- Xao xuyến Sa Pa

- Con người vô danh nhưng lòng người không

ta nhiều ấn tượng khó phai mờ

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT

GV: Vấn đề nghị luận được người viết triển

khai qua những luận điểm nào? Tìm những câu

mang luận điểm của văn bản?

HS : Thảo luận và báo cáo

- Đoạn 1: Dù được…mờ

- Đoạn 2: Trứơc tiên…của mình

- Đoạn 3:Nhưng anh…chu đáo

- Đoạn 4:Công việc tốn

- Đoạn 5: Cuộc sống…tin yêu

GV: Yêu cầu 1 hs đọc văn bản và hỏi:

-Văn bản nghị luận về vấn đề gì? Câu nào

mang luận điểm của văn bản?

HS : Tự bộc lộ

GV: Tác giả tập trung vào việc phân tích nội

tâm hay phân tích hành động của nhân vật lão

Hạc? Tại sao?

HS : Thảo luận theo bàn

-Cái chết của lão Hạc chỉ là kết quả của một

cuộc chiến đấu giằng xé trong tâm hồn nhân

vật

HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học

+ Anh thanh niên đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu nghề và tinh thần trách nhiệm cao với công việcgian khổ của mình (câu chủ đề)

+ Anh thật đáng yêu ở nỗi thèm người, lòng hiếu khách đến nồng nhiệt, ở sự quan tâm đến người khác đến chu đáo.(câu chủ đề)

+ Công việc vất vả , có những đóng góp quan trọng cho đất nước nhưng anh lại rất khiêm tốn (câu chủ đề)

+ Cuộc sống của chúng ta …thật đáng tin yêu ( đoạn cuối- câu tổng kết vấn đề)

- Mỗi luận điểm đều được chứng minh, phân tích Luận cứ xác đáng , sinh động

2.Ghi nhớ: sgk.

II/ LUYỆN TẬP.

-Vấn đề nghị luận: Tình thế lựa chọn sống- chết

và vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật lão Hạc

-Câu mang luận điểm: Từ việc …từ đầu

- Tập trung phân tích diễn biến nội tâm của nhân vật vì đó là quá trình chuẩn bị cho cái chết

dữ dội của nhân vật

- Thấy được sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả thể hiện trong bài thơ.

B/ TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.

1/ Kiến thức:

- Những tình cảm thiêng liêng của tác giả, của một con người từ miền Nam ra viếng lăng Bác

- Những đặc sắc về hình ảnh, tứ thơ, giọng điệu của bài thơ

2/ Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản thơ trữ tình

- Có khả năng trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một tác phẩm thơ

3/Thái độ: Lòng tự hào, kính yêu và biết ơn bác – vị cha già của dân tộc.

C/ PHƯƠNG PHÁP.

- Vấn đáp, phân tích, bình giảng.

D/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1/ Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số của lớp: 9A3…………

2/ Kiểm tra: - Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải và nêu cảm

nghĩ của em về bài thơ

- Em hiểu như thế nào về đầu đề của bài thơ?

3/ Bài mới: Đề tài về Bác đã trở thành phổ biến trong thơ ca hiện đại: Tố Hữu với bài Bác ơi; Minh huệ

với Đêm nay Bác không ngủ; Chế Lan Viên với Hoa trước lăng Người,…Còn nhà thơ Viễn Phương xúc động kể lại lần đầu từ miền Nam ra viếng mộ lăng Cha già dân tộc với bài Viếng lăng Bác mà các

em sẽ học hôm nay

HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG.

HS : Đọc phần tiểu dẫn sgk, tìm hiểu về tác giả, tác

phẩm

GV: Chú thích ở sgk cho biết người con ra thăm lăng

Bác trong hoàn cảnh nào?

HS : Năm 1976, đất nước thống nhất, lăng chủ tịch

HCM khánh thành Nhà thơ Viễn Phương ra thăm

miền Bắc vừa viếng lăng Bác Hồ

HOẠT ĐỘNG 2: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.

GV: Hướng dẫn đọc bài thơ và đọc mẫu

HS : Nghe cô đọc mẫu và đọc tiếp bài, nhận xét

I/ GIỚI THIỆU CHUNG.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI DẠY

GV: Tâm trạng của nhà thơ được diễn tả theo trình tự

không gian và thời gian nào? Tìm khổ thơ tương

ứng?

HS : Tự bộc lộ

b1 Cảm xúc trước lăng Bác.

GV: Cảm xúc của tác giả thể hiện như thế nào qua

cách dùng xưng hô “con”?

HS : Tình cảm thương nhớ và kính yêu Bác

GV: Ấn tượng đầu tiên là hàng tre đã tạo cảm giác gì

với “con” ? Những tính từ và thành ngữ có sức diễn

tả điều gì?

HS : Tự bộc lộ

GV: Theo dõi khổ thứ 2 và cho biết có những hình

ảnh mặt trời nào xuất hiện? Hình ảnh này ở 2 câu thơ

khác nhau ở điểm nào?

HS : Thảo luận cặp, trả lời

GV: Điều này nói lên tình cảm nào của nhà thơ?

HS : Tình yêu và lòng quí trọng sâu sắc của nhà thơ

dành cho Bác

GV: Lời thơ: Ngày ngày dòng người….mùa xuân gợi

ra một cảnh tượng như thế nào? Phần sáng tạo thơ ở

đây là gì?

HS : Những dòng người nặng trĩu nhớ thương đang

lặng lẽ nối nhau vào lăng viếng Bác, tạo hình tượng

một vòng hoa lớn dâng lên Bác

-Tạo hình tượng thơ bằng trí tưởng tượng

b2 Cảm xúc trong lăng Bác.

GV: Khi vào trong lăng được nhìn thấy thi hài của

người quá cố, người con lại có hình dung như thế nào

về Bác?

HS : Tự bộc lộ

GV: Em hãy nêu cảm nhận về hình ảnh vầng trăng

trong khổ thơ?

HS : Cuộc đời Bác rực sáng như mặt trời nhưng cách

sống, tâm hồn Bác hiền hậu, thanh cao như ánh trăng

Hơn nữa, Bác sống rất gần gũi với thiên nhiên, thơ

Bác rất nhiều trăng Trăng đến với Bác như người

bạn tri âm tri kỉ

GV: Lời thơ tiếp theo ta còn bắt gặp hình ảnh ẩn dụ

- Dòng người vào viếng Bác: dòng người – kết trang hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

->hình ảnh thơ sáng tạo, phép hoán dụ

->Thể hiện lòng thành kính của nhân dân đối với Bác

=>Cảnh thanh cao, rực rỡ, gần gũi và trang nghiêm

b2 Cảm xúc trong lăng Bác.

-Bác nằm- giấc ngủ- vầng trăng dịu hiền

->hình ảnh ẩn dụ thể hiện nhân cách tâm hồn hiền hậu như ánh trăng của Bác

-Trời xanh mãi mãi

->Công đức cao đẹp, vĩnh hằng

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI DẠY

nào? Phân tích?

HS : Công đức của Bác là cao đẹp, vĩnh hằng

GV: Từ nào trong lời thơ tiếp theo bộc lộ trực tiếp

cảm xúc của tác giả? Cảm xúc của em về lời thơ ấy?

HS : Cảm nhận về từ “nhói”.

GV: Những lời thơ ấy đã bộc lộ nỗi niềm nào của tác

giả?

HS : Thương mến, xót xa

b3.Cảm xúc khi rời lăng.

GV: Người con miền Nam đã thể hiện ước nguyện gì

khi phải rời xa lăng Bác?

HS : Muốn là thứ âm thanh của thiên nhiên đẹp đẽ,

trong lành nơi Bác yên nghỉ; làm đoá hoa để toả

hương thơm ngát; làm một con người bình dị trung

với nước, hiếu với dân để noi gương Bác

GV: Có gì riêng trong hình thức thể hiện ở đoạn thơ

này?

HS : Dùng điệp ngữ, biểu cảm trực tiếp và gián tiếp

GV: Tự đó, em hiểu tình cảm nào của nhà thơ được

-Cảm xúc: Lưu luyến khi phải rời xa Người

- Soạn bài: Nghị luận về tác phẩm truyện

E RÚT KINH NGHIỆM:

………

………

………

- Nắm được yêu cầu và biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).

B/ TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.

1/ Kiến thức:

- Đề bài nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)

- Các bước làm bài nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)

1/ Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số của lớp: 9a3……….

2/ Kiểm tra: Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích) ? Nêu những yêu cầu khi làm

văn nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích) ? ( 2 hs)

3/ Bài mới: Muốn làm văn nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích) được tốt thì các em phải rèn

những thói quen gì? Chúng ta hãy cùng nghiên cứu qua bài học hôm nay

HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu đề bài nghị

luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn

GV: Các từ suy nghĩ và phân tích cho ta

biết sự giống nhau và khác nhau như thế

- Đề 2: Nghị luận về diễn biến cốt truyện…

- Đề 3: Nghị luận về thân phận Thuý Kiều

- Đề 4: Nghị luận về đời sống tình cảm…

b.Kết luận.

- Dạng đề phân tích nhân vật

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT

GV: Vậy có mấy dạng đề nghị luận về tác

phẩm truyện ( hoặc đoạn trích) ?

HS : Tự bộc lộ

HOẠT ĐỘNG 2: Các bước làm bài nghị

luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn

trích).

HS : Đọc đề bài sgk

GV: Cho hs giải quyết thao tác 1

HS : Thảo luận nhóm và báo cáo từng nhóm

GV: Chuẩn bị 4 bảng phụ để hs thảo luận

- Dạng đề phân tích một khía cạnh trong tác phẩm

2/ CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

*Đề bài: Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân

- TB:

+ Tình yêu làng gắn bó hào quyện trong tình yêu nước:

- Khi tản cư

- Khi tình cờ nghe tin làng theo giặc

- Khi tin đồng ấy được cải chính

+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật

- Chi tiết miêu tả hành động

- Chi tiết miêu tả nội tâm

- KB: Khẳng đinh vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật ông Hai và khẳng định thành công của tác giả

c.Viết bài

- Viết đoạn mở bài

- Viết một luận điểm nhỏ ở thân bài

d Đọc lại và sửa chữa

- Nắm vững hơn cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).

B/ TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.

1/ Kiến thức: Đặc điểm, yêu cầu và cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích) 2/ Kĩ năng: Xác định các bước làm bài, viết bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) cho

đúng với các yêu cầu đã học

3/Thái độ: Làm văn nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)

C/ PHƯƠNG PHÁP.

- Vấn đáp, thảo luận.

D/ TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG

1/ Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số của lớp: 9A3…………

2/ Kiểm tra: Nêu các dạng bài nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích) ? Nêu yêu cầu về bố cục

khi làm văn nghị luận này?

3/ Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: LÍ THUYẾT.

HS : Lần lượt trả lưòi câu hỏi yêu

cầu về lí thuyết văn nghị luận về tác

phẩm truyện ( hoặc đoạn trích)

-Thái độ và tình cảm của bé Thu trong hai ngày đầu

- Thái độ và tình cảm của bé Thu trong hai đên tiếp theo

- Thái độ và hnàh động của bé Thu trong buổi chia tay

b Nhân vật ông Sáu

-Trong đợt nghỉ phép

+ Đầu tiên là sự hụt hẫng khi thấy đứa con sợ hãi, bỏ chạy.+ Tiếp theo là kiên nhẫn cảm hoá, vỗ về để đứa con nhận cha.+ Đến phút chia tay có cảm nhận bất lực và buồn

+Khi đứa con thét lên tiếng “ ba” thì hạnh phúp tột đỉnh

- Sau đợt nghỉ phép:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT

+Say sưa, tỉ mỉ làm chiếc lwocj ngà cho con

+Trước khi trút hơi thở cuối cùng c.Nhận xét, đánh giá

-Về nội dung

+Tình phụ tử là một nét đẹp trong văn hoá người Việt Tác giả ngợi ca nó như một lẽ sống, vì nó, con người có thể thanh thản hi sinh vì lí tưởng

- Hoàn thành bài văn nghị luận theo dàn bài trên

- Chuẩn bị bài viết số 6 Các em về nhà ôn lại cách làm bàinghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) để làm bài viết cho tốt

BÀI VIẾT SỐ 6 ( LÀM Ở NHÀ)

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC.

1.Kiến thức: Nắm được các kĩ năng về làm văn nghị luận về một tác phẩm truyện ( đoạn trích)

2 Kĩ năng: Trình bày một bài văn nghị luận về một tác phẩm truyện.

II/ ĐỀ BÀI: HS chọn một trong hai đề sau:

Đề 1: Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân.

Đề 2: Cảm nghĩ của em về Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng.

III/ ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM.

1 Mở bài:(1điểm)

-Giới thiệu về tác giả, truyện Làng và nhân vật ông Hai

- Giới thiệu về tác giả và đoạn trích Chiếc lược ngà

2.Thân bài:

* Đề 1:

-Phân tích tình yêu làng hoà trong tình yêu nước của ông Hai:

+Tính hay khoe về làng (1.5 đ)+ Nỗi nhớ làng khi đi tản cư (1.5)+ Tâm trạng đau đớn, buồn khổ khi nghe tin làng theo giặc.(2đ)+ Nỗi vui mừng đến tột đỉnh khi nghe tin cải chính (2đ)

- Đánh giá, nhận xét của người viết về nội dung và nghệ thuật của tác giả (1đ)

* Đề 2:

-Cảm nghĩ về nhận vật: (6đ)

+Nhận vật bé Thu: Trong hai ngày đầu, hai ngày tiếp theo, khi người cha phải lên đường.+Nhận vật ông Sáu: Nỗi vui mừng, hồi hộp khi về thăm con; nỗi thất vọng, bất lực khi béThu không nhận anh là cha; niềm hạnh phúc vô bờ khi bé Thu thét lên tiếng “ Ba”

-Đánh giá về giá trị nghệ thuật thành công của tác giả: Tình huống, cách xây dựng nhân vật, ngôn ngữ bình dị, mang màu sắc Nam Bộ… (2đ)

3/ Kết bài: Đánh giá chung lại giá trị của tác phẩm và sự thành công của tác giả.(1đ).

* Dặn dò: Soạn bài Sang thu.

**************************************************************************

- Đọc – hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại.

- Thể hiện những suy nghĩ cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một tác phẩm thơ

3/Thái độ: Tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống.

C/ PHƯƠNG PHÁP.

- Phân tích, bình giảng, vấn đáp.

D/ TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG

1/ Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số của lớp: 9A3………….

2/ Kiểm tra: Đọc thuộc lòng bài thơ : Viếng lăng Bác và phân tích một trong những hình ảnh ẩn dụ đẹp

mà em thích nhất? (2hs)

3/ Bài mới: Từ xưa tới nay, chúng ta luôn được thưởng thức những bài thơ nói về mùa xuân, mùa hạ

thật là độc đáo, nhưng ít ai lại đề cập tới sự giao mùa, nhất là giữa mùa hạ và mùa thu Vậy mà nhà thơ

Hữu Thỉnh lại cảm nhận được điều thú vị này qua bài thơ Sang thu mà hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu.

HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG.

HS : đọc phần chú thích để tìm hiểu về tác phẩm

HOẠT ĐỘNG 2: ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN.

GV: Đọc mẫu và gọi hs đọc bài

GV: Con người cảm nhận sang thu từ những phạm vi

không gian nào? Tương ứng với khổ thơ nào?

HS : Trả lời

GV: Xác định PTBĐ của văn bản này?

HS : Miêu tả để biểu cảm

GV: Đọc khổ thơ đầu và cho biết con người cảm nhận

thu sang bắt đầu từ những dấu hiệu nào? Từ Bỗng diễn

tả trạng thái nào của cảm nhận?

HS : Tự bộc lộ

-Ngạc nhiên bất ngờ trước sự thay đổi của thời tiết

GV: Con người ở đây cảm nhận mùa thu từ hương ổi

Điều đó có ý nghĩa gì?

HS : Thu được cảm nhận từ nơi làng quê, trong cảm

I/ GIỚI THIỆU CHUNG.

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT

nhận từ người sống gắn bó với làng quê

GV: Em có cảm nhận gì về câu: Hương ổi phả vào

trong gió se?

GV giảng: Phả vào: Trộn lẫn, toả vào; gió se: gió heo

may hơi lạnh Mùi hương ổi toả vào trong gió se lạnh

làm thức dậy cả không gian vườn ngõ

GV: Lời thơ: gió chùng chìnhqua ngõ gợi liên tưởng gì?

HS : Chùng chình là chậm, nhẹ Gió nhẹ thoảng qua

như muốn ngừng lại nơi ngõ xóm

GV: Em có nhận xét gì về nghệ thuật độc đáo ở khổ thơ

này?

HS : Tự bộc lộ

HS : Đọc 2 khổ thơ tiếp theo và trả lời câu hỏi

GV: Đất trời sang thu được cảm nhận bằng những biểu

hiện không gian nào?

HS : Phát hiện chi tiết

GV: Hình ảnh sông …gợi lên cảnh tượng như thế nào?

HS : Mặt nước dâng lên nhưng lặng lẽ, phẳng lặng

GV: Cảnh chim vội vã báo hiệu điều gì?

HS : Thời tiết se lạnh nên cánh chim vội vã bay về

phương Nam tránh rét, báo hiệu hết hạ sang thu

GV: Cảm nhận của em về câu thơ : Có đám…sang thu?

HS : Đám mây mùa hạ còn xót lại trên bầu tròi bắt đầu

xanh trong Một làn mây mỏng, nhẹ kéo dài Vẻ đẹp của

bầu trời bắt đầu sang thu

GV: Nghệ thuật đặc biệt ở khổ thơ này là gì?

HS: Hình ảnh được bằng cảm nhận tinh tế, trí tưởng

tượng bay bổng

GV: Bức tranh thu được cảm nhận như thế nào?

HS : Sự thay đổi của đất trời nhẹ nhàng mà rõ rệt của

một tâm hồn thiết tha với quê hương đất nước

GV: Con người cảm thấy điều khác biệt nào của thời

tiết khi chuyển từ hạ sang thu?

HS : Vẫn còn bao nhiêu nắng, mưa và sấm thưa dần,

không còn dữ dội nữa, hàng cây nhìn cũng già đi.( hàng

cây đứng tuổi)

-Cảnh vật, thời tiết thay đổi, còn dấu hiệu của mùa hạ,

nhưng giảm dần, đang lặng lẽ vào thu

GV: Từ đó em hiểu gì về con người trước lúc sang thu?

HS : Phát biểu

GV: Bài thơ gợi cho người đọc cảm nhận gì về thiên

nhiên, con người khi sang thu?

->Giọng thơ êm nhẹ, thể hiện cảm giác trực tiếp, tinh tế của tác giả trước những biến đổi không gian thu

b2.Cảm nhận không gian đất trời sang thu.

-Sông được lúc dềnh dàng

-Cánh chim bắt đầu vội vã

- Có đám mây mùa hạ- vắt nửa mình sang thu

->Dòng sông phẳng lặng, trời trở lạnh, những cánh chim vội vã bay đi tránh rét, trời xanh trong

->Cảm nhận tinh tế, trí tưởng tượng bay bổng của một tâm hồn thiết tha vớiquê hương, đất nước

-> Từ những thay đổi của mùa thu thiên nhiên , liên tưởng đến mùa thu của đời người với thái độ chấp nhận, bình tĩnh sống vì lòng tin

3/ Tổng kết.

a Nghệ thuật

b Nội dung

*Ghi nhớ : SGK.