MAINBOARD • Là một trong những thành phần cơ bản cấu thành nên máy vi tính, mainboard còn được gọi la “bo mạch chủ”hay bo mạch mẹ , là một bản mạch đóng vai trò là trung gian giữa CPU và
Trang 1DỊCH VỤ MÁY TÍNH
Trang 2Sơ đồ cấu trúc máy tính
Trang 3Các thiết bị máy vi tính
Trang 4I) CÁC THÀNH PHẦN CỦA MÁY
TÍNH
Để máy tính có thể hoạt động tốt cần có sự phối hợp của rất nhiều bộ
phận với những chức năng riêng biệt Căn cứ vào vị trí kết nối: thiết bị nội
Trang 5MAINBOARD
• Là một trong những thành phần cơ bản cấu thành nên máy vi tính, mainboard còn được gọi la “bo mạch chủ”(hay bo mạch mẹ) ), là một bản mạch đóng vai trò là trung gian giữa CPU và các thiết bị khác của máy tính Một cách tổng quát, nó là một mạch điện chính,trung tâm, của một hệ thống hay thiết bị điện
tử
• Trên bo mạch chủ thường trang bị các cổng mở rộng ISA, PCI, AGP, PCI
Xpress, IDE, SCSI, SATA, USB, COM, PS/2, RJ-45, khe cắm CPU Socket
370, Socket A, socket 478, 775, và các chipset cầu Bắc, cầu Nam, BIOS, FlashBIOS
Trang 6Thiết bị xử lý (process
devices)
CPU ( Center Processor Unit ): là bộ xử lý trung tâm Ta thường dùng sản phẩm của Intel với 2 dòng Celeron và Pentium va hiện nay là dòng core i của intel
+ Celeron có bộ nhớ đệm thấp tốc độ chậm
+ Pentium có bộ nhớ đệm cao tốc độ nhanh
+ CPU Socket 775 điểm tiếp xúc, đường BUS là 533 trở lên
Trang 8• Đế cắm RAM: là nơi đặt bộ nhớ đệm ( dây thần kinh của máy vi tính), Đế
cắm 2,5V dùng cho DDRAM 1, đế cắm 1,8V dùng cho DDRAM 2
• Đế cắm ISA: khe cắm để gắn thêm các bo mạch mở rộng như bo mạch âm
thanh hoặc hình ảnh Loại khe cắm ISA giờ đây đã không còn được tích
hợp trên bo mạch chủ do đã lỗi thời
• Đế cắm PCI: trên bo mạch chủ có các khe cắm PCI dành để lắp thêm các
thiết bị giao tiếp với máy tính như card âm thanh, modem gắn trong v.v
Các thành phần chính của MainBoard
Trang 9• Đế cắm PCI Express: Hầu hết các máy tính cao cấp hiện nay đều được
trang bị khe cắm mở rộng PCI Express (PCIe) cùng với các khe cắm PCI tiêu chuẩn Khe cắm chuẩn PCI Express hỗ trợ băng thông cao hơn 30 lần
so với chuẩn PCI và thực sự có khả năng thay thế hoàn toàn khe cắm PCI lẫn AGP
• Đế cắm IDE: dùng để gắn ổ cứng ổ đĩa CD-Rom, DVD.
Các thành phần chính của MainBoard
Trang 10• Đế cắm SATA: là một loại chuẩn giao tiếp dành cho đĩa cứng SATA thì nhanh hơn và ổn định hơn so với chuẩn IDE Nếu bạn thấy bo mạch chủ có ghi dòng là ATA66, ATA100, ATA133 thì đó chính là dấu hiệu nhận biết bo mạch chủ có hổ trợ chuẩn đĩa cứng IDE
• Đế cắm FDD: dùng để cắm ổ mềm thường có trong các loại mainboar đời
cũ
• Đế cắm nguồn 20 chân: Dùng để cắm nguồn cho mainboard
Các thành phần chính của MainBoard
Trang 11• Đế cắm nguồn 4 chân: Dùng để cắm nguồn cho CPU
• Pin: Dùng để lưu trữ nguồn cho CMOS
• Sound & Vga, Lan onboard: bo mạch chủ này đã được tích hợp sẵn card
âm thanh, card màn hình và card mạng phục vụ cho việc kết nối giữa các máy tính với nhau
Các thành phần chính của MainBoard
Trang 12• Cổng S/PDIF: Thông thường, mọi tín hiệu âm thanh số (digital) đều phải
được chuyển đổi thành dạng tương tự (analog) Trong máy tính, card âm thanh có nhiệm vụ chuyển tín hiệu âm thanh số thành tương tự, rồi sau đó truyền ra loa Loại loa số, sử dụng đầu nối USB, thực hiện việc biến đổi âm
thanh dạng số sang dạng tương tự ngay bên trong loa
• Cổng P/S 2: Là cổng giao tiếp của các thiết bị ngoại vi đầu vào như chuột
hoặc bàn phím
• Cổng LPT: Thông thường đây là cổng kết nối của máy tính với máy in
Trang 13Thiết bị nhập (input
devices)
Trang 14Thiết bị xuất (output devices)
Trang 15Thiết bị nhớ và lưu trữ
-Bộ nhớ trong : Bộ nhớ là thành phần quan trọng thứ hai trong hệ thống máy tính
+ Bộ nhớ RAM ( Random Access Memory - Bộ nhớ truy cập ngẫu nhien ): Bộ nhớ này lưu các chương trình phục vụ trực tiếp cho quá trình xử lý của CPU, bộ nhớ RAM chỉ lưu trữ dữ liệu tạm thời và dữ liệu sẽ bị xoá khi mất điện
+ Bộ nhớ ROM ( Read Olly Memory - Bộ nhớ chỉ đọc ): đây là bộ nhớ cố định,
dữ liệu không bị mất khi mất điện, bộ nhớ nay dùng để nạp các chương trình BIOS (Basic Input Output System - Chương trình vào ra cơ sở) đây là chương trình phục vụ cho quá trình khởi động máy tính và chương trình quản lý cấu hình của máy
Trang 16Thiết bị nhớ và lưu trữ
- Bộ nhớ ngoài: Bao gồm ổ cứng, đĩa mềm, đĩa CD,DVD, ổ cứng USB, thẻ nhớ và các thiết bị lưu trữ khác
Trang 17Thiết bị khác (other
devices)
Trang 18Phân loại thùng máy
Thùng máy ATX (Advance Technology Extended): Được
kế thừa các ưu điểm nổi trội của chuẩn AT và bổ sung rất nhiều tính năng mở rộng
Full ATX: có kích thước 19”x 9.6” (48.26 x 24.4cm)
Mini ATX: có kích thước 11.2”x 8.2” (28.45cm x 20.83cm)
Extended ATX: có kích thước 12”x 13” (30.48cm x 33.02cm)
MicroATX: có kích thước 9.6”x 9.6” (24.4cm x 24.4cm)
Trang 19Thùng máy BTX (Balanced Technology Extended): Thiết
kế giúp hệ thống giải nhiệt tốt hơn so với AT, ATX Hiện có 4 loại thùng máy BTX đều cùng kích thước 26.67cm
Trang 20Thùng máy SERVER
Trang 21Thùng máy bộ
Trang 22Case LAPTOP CASE Laptop có cấu tạo bằng nhựa cứng hoặc hợp kim là những chất liệu tốt, khó trầy xước hay vỡ
Trang 24MẶT SAU CASE
Mặt sau của thùng máy gồm các loại jack cắm (thường gọi là cổng) Các thiết bị vào/ra (I/O) và thiết bị ngoại vi, thông qua dây nối vào các cổng để giao tiếp với thành phần bên trong của khối hệ thống
Trang 25Cấu trúc thùng máy
Mặt trước có các chức năng như nút công tắt nguồn, nút khởi động nóng và các đèn tín hiệu nguồn, tín hiệu ổ cứng Nhưng đến đời Pentium IV mặt trước còn được tích hợp thêm một số chức năng như cổng giao tiếp USB, Audio…
Trang 26MẶT TRƯỚC CASE
Trang 27DÂY TÍN HIỆU VÀ ĐÈN
Trang 28Dây tín hiệu và đèn
Là phần quan trọng trong thùng máy, dùng để kết nối các tín hiệu như đèn ổ cứng, đèn báo tín hiệu nguồn và các nút khởi động… Đối với đời máy Pentium 4 thùng máy lại thêm một số chức năng như dây kết nối USB, dây mirophone nối ra mặt trước
Trang 29Control Panel
Trang 30Sơ đồ hướng dẫn Front Panel
Trang 31Control Panel
Trang 32Lắp đặt cáp và dây tín hiệu
Kết nối Front USB Port
Trang 33Lắp đặt cáp và dây tín hiệu
Kết nối Front Audio Port
Trang 34Sửa chữa hoặc thay thế
Nút Power và Reset
không có tác dụng
Các dây kết nối tín hiệu bị
hư, chưa kết nối hoặc kết nối
sai
Kiểm tra dây và
vị trí kết nối
Kích nguồn trực tiếp
Front USB & Audio
Port không có tác
dụng
Các dây kết nối tín hiệu bị
hư, chưa kết nối hoặc kết nối sai Thiết bị USB &
Headphone bị lỗi
Kiểm tra dây kết nối và thiết bị
kết nối
Trang 35BỘ NGUỒN (POWER SUPPLY
Trang 36Phân loại bộ nguồn
Nguồn AT thường thấy trong các máy đời cũ (hỗ trợ bộ vi xử lý Pentium MMX, Pentium II, Celeron, K6…) Các bo mạch được sản xuất vài năm gần đây chỉ hỗ trợ bộ nguồn chuẩn ATX (PIII, PIV, Celeron Tualatin, K7, AXP…)
Lý do nguồn AT không còn sử dụng:
Phải dùng công tắc để tắt nguồn thay vì dùng phần mềm để tắt nguồn như ATX
Khi muốn nâng cấp máy tính phải xem xét vấn đề công suất
Nguồn AT không có một số tính năng quản lý điện năng thông minh
Trang 37Phân loại bộ nguồn
Nguồn ATX cho phép tắt mở nguồn tự động bằng phần mềm/ thông qua mạng mà không phải sử dụng công tắc (với card mạng có tính năng Wake-on-LAN) Một số loại bộ nguồn ATX:
ATX: jack chính 20 chân (dùng cho Pentium III hoặc Athlon XP)
ATX12V: jack chính 20 chân, dây phụ 4 chân (Pentium 4/ Athlon 64) ATX12V 2.X: dây chính 24 chân, dây phụ 4 chân (Pentium 4 Socket 775
và các hệ thống Athlon 64, PCI-Express)
Trang 38Cấu trúc bộ nguồn ATX
Trang 39Cấu trúc bộ nguồn ATX
Trang 40Bộ dây nguồn
Dây màu cam là chân cấp nguồn 3,3V
Dây màu đỏ là chân cấp nguồn 5V
Dây màu vàng là chân cấp nguồn 12V
Dây màu xanh da trời là chân cấp nguồn -12V
Dây màu trắng là chân cấp nguồn -5V
Dây màu tím là chân cấp nguồn 5VSB ( Đây là nguồn cấp
trước )
Dây màu đen là Mass
Dây màu xanh lá cây là chân lệnh mở nguồn chính PS_ON
( Power Swich On ), khi điện áp PS_ON = 0V là mở ,
Trang 42Công tắc nguồn
Trang 43Đầu dây chính Đầu dây nguồn cấp điện cho Mainboard với nhiều cấp điện áp khác nhau
Trang 44Đầu dây phụ Đầu dây nguồn phụ 12v hổ trợ cho CPU Dây này gồm 4 đầu cắm với
2 chân 12v và 2 chân Ground
Trang 45Đầu dây phụ
nghĩa là cung cấp dòng điện cho CPU nhưng dùng 08 chân thay vì 04 chân và
có khả năng cung cấp cường độ dòng điện lớn hơn
Trang 46Dây nguồn gắn thiết bị
Trang 47Dây nguồn SATA
Trang 48Cáp chuyển SATA
www.themegallery.com www.ispace.edu.vn
Trang 49Dây nguồn FDD
Trang 50Dây nguồn Card PCI Ex
16x
Trang 51Các thông số nguồn
Volt: chỉ số chênh lệch năng lượng điện giữa hai điểm hiệu điện thế
Amp: cường độ dòng điện
Watt: công suất nguồn điện
Trang 52Nguồn Cooler Master
Trang 53Nguồn ACBel
Trang 54Nguồn Không Định Danh
Trang 55Cách kiểm tra bộ nguồn
Cách kiểm tra bộ nguồn có hoạt động hay không: Dùng một dây dẫn nối chân thứ 14 (màu xanh lá) với chân 16 (hoặc chân màu đen bất kì), nếu quạt của bộ nguồn quay thì bộ nguồn còn hoạt động
Trang 56CHẨN ĐOÁN VÀ XỬ LÝ SỰ CỐ
NGUỒN
Hệ thống đôi khi khởi
động lại liên tục khi vào
giao diện Windows
Kiểm tra bộ nguồn và các yếu tố có liên quan
Khi cắm thiết bị vào
Front USB Port, máy
tính khởi động lại hoặc
dump treo máy
Nguồn điện không đảm bảo Chạm nguồn
Kiểm tra bộ nguồn, USB port, đổi port, kiểm tra dây kết nối
Trang 57Mainboard bị phù tụ
Trang 58II) LẮP RÁP
-Lắp ráp bộ vi xử lý: vào bo mạch chủ trước khi đặt bo mach chủ vào trong
case điều đó sẽ làm cho thao tác dễ dàng hơn và quá trình thao tác cũng nhanh hơn trong trường hợp ta thực hiện lắp đặt bo mạch chủ trước Mở các chốt trên socket của bộ vi xử lý…
…cần phải tháo được phần plastic mỏng để bảo vệ các chân cắm Lưu ý rằng các hướng dẫn sử dụng cho các bộ vi xử lý của intel không giống nhau
Các công cụ cần thiết: tua vít, thời gian, sự kiên nhẫn, một số loại băng dính Thứ đầu tiên cần phải thực hiện là bắt đầu gỡ bỏ một cách cẩn thận những thành phần mà chúng ta vừa chọn về, đặt biệt là bộ vi xử lý
Trang 59• Sau đó cài đặt một cách cẩn thận bộ vi xử lý vào, cần phải đảm bảo đúng các chốt giữ Đóng khóa chốt một cách cẩn thận sau khi cắm xong CPU Cho đến lúc này vẫn cần phải đợi để gắn quạt cho tới khi bo mạch chủ
được an toàn vào đúng vị trí của nó
• Bo mạch chủ thường đi kèm với nó là một mảnh kim loại đậy ở phía sau, đó chính là vị trí các cổng ra vào của bo mạch Ta cần phải đặt tấm kim loại này trước khi cho bo mạch chủ vào trong case Trước khi đặt bo mạch chủ, cần phải đảm bảo rằng case của mình có ốc vít để định vị cho bo mạch Một số case có các lỗ bắt vít đi kèm
Trang 60• Lúc này ta đặt cẩn thận bo mạch chủ đã cắm bộ vi xử lý vào trong case,
khớp với các lẫy giữ
• Cần đảm bảo rằng các đầu ra vào của các cổng trên bo mạch chủ đúng với các lỗ trong tấm đục lỗ các cổng… ta có thể điều chỉnh các phần kim loại của tấm đậy phía sau nếu chúng không thích hợp, vì có thể chúng đã bị bẻ cong khi vận chuyển
• Lúc này dùng tua vít để bắt chặt bo mạch chủ vào case Hầu hết cac bo
mạch chủ đều có đến 9 lỗ bắt vit Thứ quan trọng nhất lúc này là nên đặt tất
cả các ốc vào các lỗ bắt của chúng, không nên vặn một ốc nào đó quá chặt, chỉ cần vặn vừa đủ để bo mạch chủ không bị chuyển rời sai vị tri, sau đó lần lượt vặn chặt dần cac ốc gá
Trang 61• Bước tiếp theo ta cần phải cắm các đầu cáp… một số bo mạch chủ có cáp nguồn bốn chân cần phải được cắm gần bộ vi xử lý Ta nên cắm cáp trước khi lắp quạt cho bộ vi xử lý để dễ thao tac hơn
• Lúc này ta có thể lắp quạt của bộ vi xử lý vào được rồi, nên thực hiện một cách cẩn thận, chú ý sao cho khớp với các lỗ và phải bảo đảm rằng hướng
để có thể cắm được cáp vào nguồn cấp Cần phải điều chỉnh bốn ốc chốt để chúng được định vị đúng theo hướng dẫn sử dụng
Trang 62• Khi quạt đã được lắp đúng vị trí, cần ấn mạnh vào bốn chốt định vị trong một cách chéo nhau Cho ví dụ, ta nhấn chốt giữ ở góc trên bên phải trước, sau đó nhấn chốt ở góc dưới bên trái
• Tiếp đến ta cần kết nối các dây của bo mạch chủ với các dây dẫn đến các nút cấp nguồn cà các nút khởi động lại Cách thức thực hiện cà vị trí sẽ
khác nhau nếu các bo mạch bản sử dụng khác nhau, chính vì vậy cần kiểm tra chính xác các vị trí được ghi trong hướng dẫn sử dụng của mỗi bo mạch chủ Sau khi cắm xong các dây nối này, ta cần kết nối tiếp các audio, USB,
và các cáp khác với case, các kết nối nguồn của bo mạch chủ
Trang 63- Lắp ổ đa phương tiện: Ổ đĩa quang như CD hay DVD đọc/ghi đều được nối
với bo mạch chủ bằng cáp IDE và nguồn điện như ổ cứng
Phần chân răm quy định ổ chính/phụ nằm bên cạnh bộ chân cắm cáp IDE Thường thi sơ đồ cho chân răm này được in nổi hoặc dập chim trên bề mặt
ổ, tương ứng với vị trí của chân cắm M là viết tắt cho master, S la viết tắt cho slave
Phần khe cắm 4 chân bên cạnh đó dành để nối cáp tín hiệu analog từ ROM vào card âm thanh Nếu ổ đa phương tiện có hỗ trợ Digital Audio thi cắm cáp vào khe tương ứng và nối đầu con lại với card sound Gỡ bỏ miếng nhựa ở khoang trên thùng máy và đưa ổ CD vào khoang, vít đinh ốc cẩn thận ở 2 bên Khi đẩy ổ CD nhô ra phía trước
CD-Lúc này có thể lắp ổ đĩa cứng vào case Ta nên lắp làm sao để quạt của
case có thể làm mát được ổ cứng Có thể kết nối cáp SATA hoặc IDE trước khi lắp ổ cứng cũng được nhưng cần phải bảo đảm bắt chặt bốn ốc giá hai bên để tránh tiếng ồn trong khi hoạt động
Trang 64• Các ổ lưu trữ (cứng, mềm) và đa phương tiện đều dùng cáp dữ liệu IDE hoặc cáp ATA để kết nối với bo mạch chủ Một dây cáp có thể nối với 2 ổ cứng loại một lúc
• Khi muốn cắm 2 ổ cứng trên cùng 1 máy, ta phải chú ý đến phần chân răm nằm giữa và sơ đồ trên mặt ổ Lúc này, phải quy định ổ chính (master) va ổ phụ
(slave) theo sơ đồ này Chân răm màu trắng sẽ được kéo ra khỏi chỗ để ban đầu của nhà sản xuất và cắm vào vị trí đúng (ví dụ cắm vào vị tri số 2 để làm ổ master, số 3 để làm ổ slave) Sau đó, sẽ phải thiết lập quy định này trong BIOS
Trang 65• Lắp RAM: cắm thanh RAM vào đế cắm RAM, đặt bản RAM vào khe slot và
nhấn xuống, hai miếng nhựa màu trắng hai bên sẽ tự động "quặp" chặt khi thanh RAM vào khe vừa vặn Trên bo mạch có chỗ đặt vài thanh và dung lượng của chúng sẽ được cộng với nhau Cách cắm SDRAM, DDRAM, RDRAM có đôi chút khác biệt Ta sẽ thấy được một khía hình chữ V trong
Trang 66• Sau khi kiểm tra xong chúng ta có thể kiểm tra và đóng nắp case trở lại Sau đó cắm màn hình và khởi động máy
• Đây là thời điểm quan trọng nhất trong quá trình ráp máy Kiểm tra lần cuối cung rồi bật máy Nếu mọi việc đều ổn, trong vòng 10 giây, màn hình phải lên vào BIOS tiến hành kiểm tra máy Nếu trong 10 giây , màn hình không lên la có chuyện trục trặc, phải lập tức tắt máy và kiểm tra lại các thành
phần sau: Jumper: Kiểm tra lại các jumper tốc độ mainboard, tốc độ CPU,
điện thế CPU co đúng chưa? DRAM: Coi chừng Ram chưa cắm khớp vào
đế, cắm lại Ram thật cẩn thận đây là lỗi thường xẩy ra nhất CPU: Kiểm tra
lại chiều cắm của CPU, kiểm tra xem co chân nào cong do cố nhấn xuống
đế không? Card Video: Kiểm tra xem chân card màn hình xuống có hết
không?
• Chú ý trong giai đoạn này ta nên sử dụng xác lập mặc nhiên (default) trong Bios, khi nào máy hoàn chỉnh va chạy ổn định mới set Bios lại sau
Trang 67III) Cài Đặt
Phần mềm BIOS đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau, nhưng vai trò quan trọng nhất là nạp hệ điều hành Khi ta bật máy tính và bộ vi xử lý cố gắng
để thực hiện lệnh đầu tiên, nó cần phải nhận được lệnh từ một nơi nào
đó Nó không thể nhận lệnh từ hệ điều hành bởi vi hệ điều hành được đặt trên một ổ đĩa cứng, và bộ vi xử lý không thể bắt đầu mà không có các câu lệnh chỉ dẫn cách thức thực hiện Khi mở máy, hãy kiểm tra màn
hình khởi động, đa số đều có gợi ý “nhấn phím DELETE” để vào trình
SETUP Với AmiBios yêu cầu nhấn phim DEL để vào trình setup, ở một
số dòng mainboard khác nhấn F2 (hoặc F12)