Phát triển du lịch hoa ở Hà Nội

Hà Nội được xác định là trung tâm du lịch trọng điểm của Việt Nam, nơi đây “hoa” được xem là một dạng tài nguyên du lịch quan trọng gắn với các làng hoa nổi tiếng như Ngọc Hà, Nhật Tân;

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU 4

MỞ ĐẦU 5

1 Tính cấp thiết của đề tài 5

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài 8

4 Phương pháp nghiên cứu 8

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 10

6 Cấu trúc của luận văn 10

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN CỦA DU LỊCH HOA 11

1.1 Du lịch, sản phẩm du lịch, các loại hình du lịch 11

1.1.1 Du lịch 11

1.1.2 Sản phẩm du lịch 12

1.1.3 Các loại hình du lịch và xu hướng phát triển 13

1.2.Du lịch hoa 15

1.2.1 Khái niệm du lịch hoa 15

1.2.2 Một số điểm đặc trưng của tài nguyên du lịch hoa 18

1.3.Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của du lịch hoa 19

1.3.1 Điều kiện tài nguyên 19

1.3.2 Cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng 21

1.3.3 Các chủ trương, chính sách 22

1.4 Vai trò của du lịch hoa 23

1.4.1 Xét ở góc độ kinh tế 23

1.4.2 Xét ở góc độ xã hội 24

1.4.3 Xét ở góc độ phát triển bền vững 24

1.4.4 Xét ở góc độ phát triển của ngành du lịch 24

1.5 Sự phát triển của du lịch hoa trên thế giới và tại Việt Nam 25

1.5.1 Trên thế giới 25

1.5.2 Tại Việt Nam 35

1.5.3 Kinh nghiệm rút ra cho phát triển du lịch hoa Hà Nội 38

CHƯƠNG 2: TIỀM NĂNG VÀ HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH HOA Ở HÀ NỘI 41

2.1 Tiềm năng phát triển du lịch hoa ở Hà Nội 41

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 41

2.1.1.1 Địa hình 41

2.1.1.2 Khí hậu 41

2.1.1.3 Thổ nhưỡng 42

2.1.1.4 Nguồn nước ngọt 42

2.1.2 Làng hoa và các giá trị nhân văn truyền thống 43

2.1.3 Vườn quốc gia Ba Vì 50

2.1.4 Quy hoạch Thủ đô với các không gian xanh 53

2.2 Hiện trạng phát triển du lịch hoa ở Hà Nội 55

2.2.1 Hiện trạng về sản phẩm và loại hình du lịch hoa Hà Nội 55

2.2.2 Hiện trạng hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch hoa Hà Nội 59

2.2.3 Hiện trạng chính sách cho phát triển du lịch hoa Hà Nội 62

2.2.4 Hiện trạng về “cung - cầu” đối với du lịch hoa 65

CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN DU LICH HOA Ở HÀ NỘI 73

3.1 Định hướng phát triển du lịch hoa trên địa bàn Hà Nội 73

3.1.1 Định hướng phát triển một số điểm - tuyến du lịch hoa 73

3.1.2 Định hướng phát triển một số loại hình và sản phẩm du lịch gắn với hoa 81

3.1.3 Định hướng thị trường khách cho du lịch hoa 88

3.2 Một số giải pháp để phát triển du lịch hoa ở Hà Nội 90

3.2.1 Nâng cao nhận thức về du lịch hoa ở Hà Nội 90 3.2.2 Tăng cường thể chế và chính sách cho phát triển du lịch hoa 91 3.2.3 Tăng cường đầu tư hạ tầng phát triển du lịch hoa, đặc biệt tại các làng

du lịch hoa trọng điểm 93 3.2.4 Xác định vai trò của các thành phần tham gia phát triển du lịch hoa 94 3.2.5 Tăng cường xúc tiến quảng bá cho du lịch hoa Hà Nội 95

KẾT LUẬN 98 TÀI LIỆU THAM KHẢO 100 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Lượng khách du lịch đến vườn quốc gia Ba Vì giai đoạn

2005-2010 Bảng 2.2 Thống kê thu phát phiếu điều tra

Biểu đồ 1.1 Lượng khách tham dự lễ hội hoa Floriade qua các lần tổ

chức Biểu đồ 2.1 Tăng trưởng lượng khách du lịch đến vườn quốc gia Ba Vì

giai đoạn 2005-2010 Biểu đồ 2.2 Đánh giá mức độ sẵn sàng tham gia du lịch hoa của khách

du lịch Biểu đồ 2.3 So sánh các mong muốn của du khách khi tham gia du lịch

hoa Biểu đồ 2.4 So sánh các ý kiến của du khách để phát triển du lịch hoa ở

Hà Nội Biểu đồ 2.5 Đánh giá kinh nghiệm xây dựng và tổ chức các chương trình

du lịch gắn với hoa của các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn Hà Nội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Du lịch từ lâu nay đã trở thành mối quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam Chiến lược phát trển du lịch Việt Nam đến năm

2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã xác định: “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, du lịch chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong cơ cấu GDP, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội” Để đạt được mục tiêu này, một trong những nhiệm vụ trước mắt mà ngành du lịch phải thực hiện đó là việc

đa dạng hóa các loại hình, sản phẩm du lịch để hấp dẫn du khách Trong số rất nhiều loại hình, sản phẩm du lịch mới, được xây dựng trong thời gian gần đây, không thể không kể đến du lịch hoa

Trên thế giới, tại một số quốc gia phát triển như Hà Lan, Mỹ, Nhật Bản, v.v hoa không chỉ là sản phẩm để xuất khẩu mà chúng còn đặc biệt hấp dẫn đối với khách du lịch Du lịch hoa ở những nước này khá phát triển và đem lai nguồn doanh thu khổng lồ cho ngành du lịch

Việt Nam, do đặc điểm về vị trí địa lí và các điều kiện tự nhiên với bờ biển dài nên có sự đa dạng về các hệ sinh thái với tính đa dạng sinh học cao

Sự đa dạng này cũng thể hiện ngay ở các loài hoa Chính vì vậy, du lịch hoa ở Việt Nam cũng đã được quan tâm phát triển, song chưa thực sự phổ biến Đã xuất hiện các tour du lịch tìm hiểu về các loài phong lan tại vườn quốc gia Cúc Phương, tour ngắm hoa đỗ quyên trên hành trình chinh phục nóc nhà Đông Dương Phanxipan, hay tour ngắm hoa hồng, hoa sim rừng ở đảo Phú Quốc để; các tour tham quan làng nghề hoa ở Đà Lạt, Sa Đéc; tour tham dự Festival hoa Đà Lạt, Festival hoa Hà Nội… Tất cả những chương trình du lịch này đã thu hút được một lượng lớn du khách tham gia Hiện nay, nhiều công

ty du lịch nắm bắt được tốt nhu cầu thị trường đã thành công trong việc thiết

kế tour theo từng mùa hoa để đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách

Song thực trạng phát triển chung của du lịch hoa ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế và chưa tương xứng với tiềm năng

Hà Nội được xác định là trung tâm du lịch trọng điểm của Việt Nam, nơi đây “hoa” được xem là một dạng tài nguyên du lịch quan trọng gắn với các làng hoa nổi tiếng như Ngọc Hà, Nhật Tân; với đa dạng sinh học tại vườn quốc gia Ba Vì; với không gian “xanh” trong quy hoạch của Thủ đô mở rộng… Tuy nhiên thời gian qua, tiềm năng du lịch này chưa được khai thác hiệu quả, mặc dù Hà Nội đã nhận ra và có những hành động cụ thể để phát triển du lịch hoa Vẫn biết, người Hà Nội xưa nay nổi tiếng thanh lịch bởi thú chơi hoa đầy tao nhã, nhưng cũng chính họ đang đánh mất dần những „„nét hoa‟‟ duyên dáng đó Đáng lẽ, du lịch hoa là một nét rất riêng của người Hà thành, nhưng thực tế đến nay vẫn chưa có một sản phẩm du lịch hoa nào được khai thác hiệu quả, phục vụ khách du lịch Thực trạng này phần nào cũng đã ảnh hưởng đến nỗ lực “đa dạng hóa sản phẩm và loại hình du lịch” nhằm phát triển Hà Nội thành điểm đến du lịch hấp dẫn không chỉ của quốc gia và còn của khu vực và quốc tế

Trong bối cảnh đó việc thực hiện nghiên cứu “Phát triển du lịch hoa ở

Hà Nội” có ý nghĩa không chỉ về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn,

góp phần phục hồi hình ảnh của điểm đến từng một thời nổi tiếng về hoa, và quan trọng hơn là giúp đa dạng hoá sản phẩm du lịch nhằm tăng cường thu hút khách du lịch đến với Hà Nội

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Thời gian gần đây những biến đổi của môi trường, sự suy thoái của tài nguyên du lịch đã và đang tác động lớn đến nhận thức của khách du lịch Quan điểm phát triển du lịch mang tính đại chúng đang dần được thay thế bằng quan điểm phát triển bền vững, phát triển du lịch có trách nhiệm Nhiều

loại hình du lịch mới: du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn… được đặc biệt quan tâm và ưu tiên phát triển

Các chương trình du lịch gắn với khai thác các giá trị cảnh quan và thẩm

mỹ của hoa ngày càng trở nên phổ biến Du lịch hoa không còn là một khái niệm mới đối với những người làm làm du lịch cũng như khách du lịch Thực

tế đã chứng minh sự tồn tại của nó Tuy nhiên, tên gọi “du lịch hoa” không phải để chỉ một “loại hình du lịch" Du lịch hoa thực tế là một hình thức của

du lịch sinh thái, du lịch sự kiện (festival), du lịch tham quan, du lịch làng nghề… gắn với tài nguyên du lịch chính là “hoa” Chính vì thế từ trước đến nay chưa có một nghiên cứu chuyên sâu nào dưới góc độ lý luận dành cho du lịch hoa Các nghiên cứu về du lịch hoa thực tế chỉ lồng ghép trong các công trình nghiên cứu liên quan đến các loại hình du lịch sinh thái, du lịch làng nghề, du lịch sự kiện (festival)… Nói như vậy để thấy rằng, tác giả không phải là người đi tiên phong trong vấn đề này, mà chỉ là người làm nhiệm vụ

hệ thống hóa các khái niệm và những vấn đề lý luận liên quan đến du lịch hoa, làm cơ sở cho việc phân tích hiện trạng cũng như đề xuất định hướng, giải pháp phát triển các loại hình và sản phẩm du lịch gắn với hoa tại Hà Nội

Ở Việt Nam, một trong những nghiên cứu đầu tiên có tính gợi mở về du lịch hoa là bài báo với nhan đề: “Du lịch hoa với phát triển du lịch Việt Nam”, của PGS.TS Phạm Trung Lương trình bày tại Hội thảo quốc tế trong khuôn khổ “Festival Hoa Đà Lạt 2005” Trong bài báo này, tác giả đã chỉ ra vai trò quan trọng của nguồn tài nguyên hoa trong phát triển du lịch, đồng thời phân tích tiềm năng để phát triển du lịch hoa tại Việt Nam Bài báo nêu ra thực trạng phát triển du lịch hoa của Việt Nam hiện nay và đề xuất một số giải pháp để du lịch hoa tại Việt Nam có thể phát triển tương xứng với tiềm năng hiện có Bài báo này, tuy không phải là một nghiên cứu chuyên sâu, song thực

tế nó đã gợi mở rất nhiều ý tưởng để có thêm những hướng nghiên cứu mới liên quan đến du lịch hoa

Một nghiên cứu khác là của hai tác giả Jane Turpie và Alison Joubert về

“ Giá trị của du lịch hoa ở cao nguyên Bokkeveld” thuộc khu vực Nam Phi Trong nghiên cứu của mình hai tác giả đã chỉ ra vai trò quan trọng của du lịch hoa, du lịch hoa được xem như một phương tiện để bảo vệ sự đa dạng của các loài thực vật tại đây

Trên đây là hai trong số những nghiên cứu về du lịch hoa mà tác giả được tiếp cận Tuy nhiên, các nghiên cứu trên chưa mang tính hệ thống, mà chỉ đóng vai trò định hướng cho sự phát triển của du lịch hoa tại một vùng/miền cụ thể Do vậy, việc hệ thống hóa một cách cụ thể các vấn đề liên quan đến du lịch hoa dưới góc độ lý luận, góp phần xác lập cơ sở khoa học giúp phát triển du lịch hoa ở Hà Nội sẽ rất cần thiết và đảm bảo ý nghĩa khoa học

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

- Mục đích của đề tài: Xác lập cơ sở khoa học (lý luận và thực tiễn) phát triển

du lịch hoa tại Hà Nội, góp phần làm đa dạng hơn nữa các sản phẩm và loại hình du lịch của thủ đô

- Nhiệm vụ của đề tài:

 Hệ thống hoá những vấn đề lý luận liên quan đến du lịch hoa

 Kinh nghiệm phát triển du lịch hoa và bài học cho phát triển du lịch hoa

ở Hà Nội

 Tiềm năng và hiện trạng phát triển du lịch hoa ở Hà Nội

 Định hướng phát triển du lịch hoa ở Hà Nội

 Những giải pháp chủ yếu để phát triển du lịch hoa ở Hà Nội

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp tổng hợp, phân tích tài liệu, số liệu

Đây là phương pháp dựa trên những tài liệu thu thập được liên quan đến đề tài đang nghiên cứu, từ đó đưa ra những khái niệm chung nhất, những đặc điểm cũng như kinh nghiệm phát triển du lịch hoa trên thế giới và ở Việt Nam Mặt khác, trên cơ sở thu thập các số liệu liên quan đến hoạt động du lịch và du lịch hoa, nhằm đưa ra những nhận định và đề xuất hướng phát triển cho du lịch hoa tại Hà Nội

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế

Phương pháp này góp phần làm cho kết quả nghiên cứu có tính xác thực Trong quá trình khảo sát thực tế, tác giả có điều kiện đối chiếu, bổ sung nhiều thông tin cần thiết mà các phương pháp khác không cung cấp hoặc cung cấp không chính xác

Tác giả đã tiến hành khảo sát tại một số địa điểm có gắn với tài nguyên hoa của Hà Nội: Vườn quốc gia Ba Vì, làng hoa Tây Tựu, làng hoa Mê Linh, làng đào Nhật Tân, chợ hoa Quảng Bá và một số điểm đến gắn với hoa khác đang được giới trẻ Hà Thành quan tâm

- Phương pháp điều tra xã hội học

Tác giả thực hiện phương pháp này thông qua hệ thống các câu hỏi đối với 02 đối tượng là: khách du lịch và một số công ty trên địa bàn Hà Nội Mục đích là để nắm bắt được nhu cầu, nguyện vọng của khách du lịch cũng như khả năng đáp ứng các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành tại Hà Nôi đối với du lịch hoa

Với phiếu điều tra dành cho công ty lữ hành, đề tài xây dựng 12 câu hỏi, tiến hành điều tra doanh nghiệp kinh doanh lữ hành trên địa bàn thành phố Hà Nội Phiếu điều tra được thực hiện trong một tháng (Từ 1/2012 -2/2012)

Đối với phiếu điều tra dành cho du khách, đề tài xây dựng 10 câu hỏi, tiến hành điều tra khách du lịch tại Hà Nội là các đối tượng: khách du lịch nội

địa và khách du lịch quốc tế Để hoàn thành nội dung này tác giả đã tiến hành lấy ý kiến du khách vào dịp lễ hội hoa năm 2012, diễn ra từ ngày 28/12/2011 đến 02/01/2012 tại Hà Nội

- Phương pháp dự báo

Với phương pháp này, tác giả dựa trên thực trạng phát triển của du lịch hoa ở Hà Nội để đưa ra những dự báo và đề xuất định hướng phát triển một số loại hình du lịch gắn với hoa; đề xuất hình thành một số điểm du lịch gắn vơi hoa tại Hà Nội

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Du lịch hoa

- Phạm vi nghiên cứu:

 Về nội dung: phát triển du lịch gắn với nguồn tài nguyên hoa phong phú, đa dạng của Hà Nội

 Về không gian: Hà Nội sau khi mở rộng địa giới

 Về thời gian: tư liệu cho nghiên cứu về hiện trạng từ năm 2005 - 2010

6 Cấu trúc của luận văn

Cấu trúc của luận văn, ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, bao gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển của du lịch hoa

Chương 2: Tiềm năng và hiện trạng phát triển du lịch hoa ở Hà Nội

Chương 3: Định hướng và một số giải pháp để phát triển du lịch hoa ở Hà Nội

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN CỦA

DU LỊCH HOA 1.1 Du lịch, sản phẩm du lịch, các loại hình du lịch

1.1.1 Du lịch

Du lịch là hoạt động đang trở thành nhu cầu không thể thiếu trong đời sống văn hóa xã hội của con người Mặc dù, có nguồn gốc hình thành từ rất lâu và phát triển với tốc độ nhanh, song khái niệm du lịch được hiểu rất khác nhau tại các quốc gia khác nhau

Thuật ngữ du lịch trong ngôn ngữ nhiều nước bắt nguồn từ tiếng Hi Lạp với nghĩa là “đi một vòng” Trong tiếng Anh, từ du lịch (tourism) xuất hiện sớm nhất trong cuốn từ điển Oxford xuất bản năm 1811 với hai nghĩa là

“đi xa” và “du lãm” Trong tiếng Việt thuật ngữ này được dịch thông qua tiếng Hán, với nghĩa “du” là đi chơi, “lịch” là trải nghiệm (từng trải, trải qua ) Còn người Trung Quốc lại gọi “tourism” là “du lãm” với nghĩa đi chơi

để nâng cao nhận thức

Như vậy, ngay ở cách hiểu nội dung của thuật ngữ du lịch ở từng nước

đã có sự khác nhau Và ngay trong mỗi nước tùy thuộc vào góc độ nhìn nhận

mà mỗi học giả lại có một cách hiểu riêng Đúng như một chuyên gia về du lịch đã nhận định “đối với du lịch có bao nhiêu tác giả nghiên cứu thì có bấy nhiêu định nghĩa” 14,tr.7

Dưới con mắt của các nhà kinh tế thì du lịch không chỉ là hiện tượng xã hội đơn thuần mà nó còn gắn chặt với các hoạt động kinh tế: “du lịch là sự di chuyển của cá nhân hay tập thể từ nơi ở đến một nơi khác nhẳm thỏa mãn nhu cầu tinh thần, đạo đức do đó tạo nên các hoạt động kinh tế [14,tr.8]

Các nhà nghiên cứu xã hội học lại cho rằng du lịch là quan hệ tương hỗ

do sự tương tác của bốn nhóm đối tượng là: du khách, cơ quan cung ứng, chính quyền và cư dân tại điểm đến du lịch tạo nên

Hiện nay khái niệm về du lịch đã được quốc tế hóa, được luật hóa tại hệ thống văn bản pháp luật của nhiều nước

Theo UNWTO, “Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình trong một khoảng thời gian nhất định để tham quan giải trí, nghỉ dưỡng hoặc mục đích khác không phải để có thu nhập tại nơi đến”

Định nghĩa trong Từ điển Bách khoa về du lịch, “Du lịch là tập hợp các hoạt động tích cực của con người nhằm thực hiện một dạng hành trình, là một công nghiệp liên kết nhằm thỏa mãn các nhu cầu của khách du lịch”

Theo luật Du lịch Việt Nam, “Du lịch là các hoạt động liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định” [21,tr.9]

Như vậy, du lịch là hoạt động có nhiều đặc thù, gồm nhiều thành phần tham gia, tạo thành một tổng thể hết sức phức tạp Hoạt động du lịch chẳng những đem lại lợi ích kinh tế mà còn cả lợi ích chính trị, văn hóa, xã hội Và bản thân hoạt động du lịch không nằm ngoài mục đích thỏa mãn các nhu cầu ngày một phong phú của con người như giải trí, tham quan, nghiên cứu, khám phá, tìm hiểu…Dưới góc độ đó, để khẳng định rằng du lịch hoa sẽ là triển vọng có thực nhằm đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách

1.1.2 Sản phẩm du lịch

Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về sản phẩm du lịch:

Theo tác giả Michael M.Coltman “Sản phẩm du lịch là một tổng thể bao gồm các thành phần không đồng nhất hữu hình và vô hình Sản phẩm du lịch có thể là một món hàng cụ thể như thức ăn hoặc một món hàng không cụ thể như chất lượng phục vụ, bầu không khí tại nơi nghỉ mát” (11,tr.26)

Theo tác giả Nguyễn Văn Đính và Trần Thi Minh Hòa “Sản phẩm du lịch là các dịch vụ, hàng hóa cung cấp cho khách được tạo nên bởi sự kết hợp của việc khai thác các yếu tố tự nhiên, xã hội với việc sử dụng các nguồn lực

cơ sở vật chất kỹ thuật, lao động tại một cơ sở, một vùng hay một quốc gia nào đó” [4,tr.31]

Luật Du lịch Việt Nam năm 2005 định nghĩa: “Sản phẩm du lịch là tập hợp các dịch vụ cần thiết để thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch trong chuyến

đi du lịch”

Như vậy sản phẩm du lịch là sự kết hợp giữa dịch vụ, tài nguyên và các phương tiện vật chất để mang lại cho du khách sự hài lòng Có những dịch vụ đơn lẻ thỏa mãn nhu cầu thiết yếu của khách như ăn, ở, đi lại, mua sắm… Có những sản phẩm du lịch đơn lẻ thỏa mãn các nhu cầu đặc trưng của khách như nhu cầu tham quan, giải trí, nâng cao thể lực… Các công ty, đại lý lữ hành là yếu tố trung tâm trong chuỗi giá trị dịch vụ du lịch, đóng vai trò kết nối, sắp xếp các dịch vụ du lịch đơn lẻ thành một sản phẩm du lịch hoàn chỉnh

1.1.3 Các loại hình du lịch và xu hướng phát triển

Theo tác giả Trương Sỹ Quý: “Loại hình du lịch được hiểu là một tập hợp các sản phẩm du lịch có những đặc điểm giống nhau, hoặc vì chúng thỏa mãn những nhu cầu, động cơ du lịch tương tự, hoặc được bán cho cùng một nhóm khách hàng, hoặc vì chúng có cùng một cách phân phối, một cách tổ chức như nhau, hoặc được xếp chung theo một mức giá nào đó”

Hoạt động du lịch được thực hiện thông qua các loại hình du lịch cụ thể Mỗi điểm đến, khi muốn phát triển du lịch, từ nghiên cứu nhu cầu và khả năng nguồn cung của mình, từ các điều kiện phát triển du lịch có thể xác định các nhóm sản phẩm cần ưu tiên phát triển, hình thành các loại hình du lịch Tuy nhiên, rất khó để thống kê đầy đủ các loại hình du lịch hiện có, bởi các

tiêu chí đưa ra để phân loại lại phụ thuộc vào quan điểm chủ quan và mục đích phân loại của từng tác giả

Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) đã phân loại các loại hình du lịch chính theo các mục đích cơ bản của thị trường khách bao gồm: du lịch tham quan, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch chữa bệnh, du lịch thăm thân, du lịch công vụ… Tất cả những mục đích đi du lịch đều xuất phát từ ý thích cá nhân của khách du lịch (tham quan nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí…) hoặc là nghĩa vụ mà khách du lịch có trách nhiệm thực hiện đối với xã hội hoặc với chính mình (công vụ, chữa bệnh…)

Hiện nay, cách tiếp cận phát triển du lịch có trách nhiệm đã và đang trở thành xu thế toàn cầu Nhiều quốc gia trên thế giới đã thực hiện rất thành công cách tiếp cận này để phát triển du lịch tại quốc gia mình Khái niệm du lịch có trách nhiệm lần đầu tiên được tổ chức du lịch thế giới UNWTO đưa ra vào năm 2002 trong tuyên bố Cape Town Theo đó, du lịch có trách nhiệm được xác định là du lịch mà hạn chế tối thiểu tác động tiêu cực về kinh tế, môi trường, xã hội, tạo lợi ích kinh tế to lớn cho dân cư địa phương và nâng cao đời sống cho cộng đồng địa phương đón khách… Du lịch có trách nhiệm đòi hỏi các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân phải có trách nhiệm đối với hành động của mình Cách tiếp cận này nhấn mạnh đến tính trách nhiệm trong hoạt động du lịch của tất cả các bên liên quan Du lịch trách nhiệm được coi là con đường dẫn đến phát triển du lịch bền vững Với cách tiếp cận này thì một số loại hình du lịch: du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn… đang là xu hướng phát triển phổ biến hiện nay Những loại hình du lịch này không chỉ hướng đến hoạt động tham quan, ngắm cảnh mà còn hướng đến bảo tồn các giá trị tự nhiên, văn hóa và mang lại lợi ích kinh tế to lớn cho cộng đồng địa phương

Du lịch gắn với hoa, xét trên nhiều khía cạnh chính là một dạng của du lịch có trách nhiệm, hướng đến việc bảo tồn sự đa dạng sinh học của các loài hoa trong tự nhiên Ngay cả khi phát triển du lịch tại các làng nghề/ khu vực trồng hoa cũng thể hiện rõ tính trách nhiệm, đó là việc mang lại những lợi ích

to lớn cho cộng đồng địa phương Do vậy, trong xu thế phát triển chung của các trào lưu du lịch trên thế giới, các loại hình du lịch gắn với hoa được dự đoán sẽ phát triển mạnh mẽ trong tương lai

1.2 Du lịch hoa

1.2.1 Khái niệm du lịch hoa

Hiện nay, du lịch hoa đang được nhìn nhận dưới nhiều quan điểm khác nhau, tùy thuộc vào từng tác giả nghiên cứu Đến thời điểm hiện tại vẫn chưa

có một khái niệm thống nhất hay những nghiên cứu dưới góc độ lý luận dành riêng cho du lịch hoa Tuy nhiên sự tồn tại của du lịch hoa là một thực tế không thể phủ nhận và theo thời gian các hoạt động này ngày càng trở nên đa dạng, phong phú

Ban đầu, các chuyến du lịch của con người chủ yếu nhằm mục đích thuần túy là nghỉ ngơi, giải trí, thư giãn, phục hồi sức khỏe Tuy nhiên, xu hướng du lịch hưởng thụ và cổ điển dần được thay thế bằng việc xuất hiện và ngày càng tăng thêm những người muốn đi du lịch theo hướng tích cực hơn, bớt tính hưởng thụ và đặc biệt có cơ hội gần gũi hơn với thiên nhiên, đấy cũng chính là thời điểm các loại hình du lịch thiên nhiên bắt đầu phát triển mạnh Du lịch hoa đã hình thành trong xu hướng này Các chuyến du lịch hoa đầu tiên của con người là tìm đến với các loài hoa trong tự nhiên vừa để thỏa mãn nhu cầu thẩm mỹ, để chiêm ngưỡng “cái đẹp”, vừa để đáp ứng nhu cầu nghiên cứu Du khách phần lớn là các chuyên gia về thực vật học Loại hình này có hai cấp độ chính: chỉ đi để ngắm hoa và vừa ngắm hoa vừa kết hợp những hoạt động giải trí khác Từ một công việc mang tính nghiên cứu khoa

học, hoạt động này dần được quần chúng hóa sang các nhóm yêu thiên nhiên, ham mê khám phá và có ý thức bảo vệ môi trường Du lịch hoa trở nên phổ biến và gần gũi với nhiều đối tượng du khách hơn

Theo thời gian, và cũng để đáp ứng nhu cầu của con người, ngành sản xuất kinh doanh hoa cảnh trên thế giới ra đời và ngày càng phát triển mạnh

mẽ Theo thống kê của Trung tâm thương mại quốc tế thì những năm 50, thế

kỷ XX, kim ngạch mậu dịch hoa cảnh trên thế giới chưa đến 3 tỷ USD, nhưng đến năm 1985 đã lên đến 15 tỷ USD, và tiếp tục tăng nhanh, đến năm 1990 đã

là 30,5 tỷ USD, đến nay đạt hơn 200 tỷ USD Sản phẩm hoa cảnh trở thành loại hàng hóa có khối lượng lớn trong mậu dịch quốc tế Đi kèm với ngành sản xuất kinh doanh hoa cảnh phải kể đến là yếu tố công nghệ, khoa học kỹ thuật, người ta có thể tạo nên những cách đồng hoa rộng lớn, những khu trồng hoa công nghệ cao… khách du lịch không chỉ bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp của những bông hoa hoa, mà còn bởi vô số những yếu tố công nghệ hiện đại để tạo nên những bông hoa Các chương trình du lịch gắn với hoa trở nên đa dạng hơn

Ở một số quốc gia/ địa phương, du lịch hoa còn gắn với tên gọi của các làng nghề trồng hoa truyền thống, nơi lưu giữ và truyền đời các bí quyết rất riêng của nghề mà không ở đâu có được Du khách đến đây không chỉ được học cách gieo trồng, chăm sóc hoa mà còn hiểu được biết bao nhiêu câu chuyên văn hóa đằng sau đó Chính điều này trở thành điểm vô cùng hấp dẫn, thỏa mãn tâm lý tò mò, thích khám phá sự khác lạ của du khách

Về sau, các lễ hội hoa xuất hiện, không chỉ ở một địa phương, một quốc gia mà quy mô trên toàn thế giới Hoạt động lễ hội gắn liền với hoạt động du lịch Lễ hội hoa trở thành hoạt động văn hóa - du lịch thường niên có sức hấp dẫn lớn tại nhiều nơi Du khách cũng thực sự được trải nghiệm một chuyến du lịch hoa trọn vẹn hơn, bởi lúc này các nhà tổ chức đã thực sự “bắt

tay” vào công việc để cho ra đời một sản phẩm hoàn chỉnh, đáp ứng tốt nhất nhu cầu du khách

Rõ ràng thực tế chứng minh sự tồn tại và phát triển không ngừng của

du lịch hoa Các hoạt động du lịch gắn với hoa ngày càng được mở rộng, khiến nhận thức về du lịch hoa có nhiều thay đổi tích cực

Theo PGS.TS Phạm Trung Lương - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu

và Phát triển du lịch trong tham luận tại Hội thảo quốc tế trong khuôn khổ

“Festival Hoa Đà Lạt 2005”: “ Du lịch hoa là một loại hình du lịch tự nhiên,

du khách được tạo điều kiện để cảm nhận giá trị cũng như tìm hiểu, nghiên cứu những bí ẩn của các loài hoa trong thiên nhiên Tuy nhiên, trong thực tế

du lịch hoa không chỉ nhắm tới giá trị các loài hoa trong tự nhiên mà còn được hiểu theo nghĩa rộng với các công viên hoa chuyên đề, các làng hoa cây cảnh truyền thống đặc trưng cho mỗi quốc gia, mỗi vùng miền nơi có các đặc trưng địa lý khác nhau”

Còn theo bà Nguyễn Thị Nguyên - Phó giám đốc Sở văn hóa - Thể thao

- Du lịch Lâm Đồng: “Du lịch hoa là loại hình du lịch gắn liền với các sản phẩm về hoa như: tham quan, tìm hiểu, nghiên cứu về hoa trong các chuyến

du lịch; tham gia vào các mô hình canh nông về hoa; mua sắm các sản phẩm lưu niệm từ hoa; và thưởng thức các món ẩm thực từ hoa…”

Trong một tài liệu nghiên cứu về du lịch hoa của giáo sư John Ryan - trường đại học Edith Cowan - Australia: “Du lịch hoa là việc tận mắt chiêm ngưỡng vẻ đẹp của các loài hoa trong tự nhiên Bên cạnh đó du lịch hoa còn bao gồm các buổi trình diễn hoa, các lễ hội hoa - nơi mà các loài hoa đã được bàn tay con người sắp đặt, trang trí để trưng bày”

Như vậy, có rất nhiều cách hiểu khác nhau về tên gọi “du lịch hoa”, nhưng căn cứ trên thực tế phát triển du lịch có thể hiểu du lịch hoa (hay du

lịch gắn với hoa) là một hình thức du lịch thiên nhiên, trong đó hoa là tài

nguyên du lịch chính, được khai thác để phát triển những loại hình với các sản phẩm du lịch tương ứng như: du lịch tham quan trải nghiệm/ du lịch sinh thái nghiên cứu tìm hiểu các loài hoa, du lịch làng nghề trồng hoa, du lịch lễ hội hoa Trong tương lai, cùng với sự gia tăng của nhu cầu du lịch, chắc

chắn nguồn tài nguyên hoa sẽ được khai thác để phát triển nhiều loại hình và sản phẩm du lịch hơn nữa Nhưng dù là loại hình hay sản phẩm nào, thì du lịch hoa luôn giúp con người thêm yêu quý, gần gũi và biết trân trọng tự nhiên hơn

1.2.2 Một số điểm đặc trưng của tài nguyên du lịch hoa

Sức hấp dẫn của tài nguyên hoa không chỉ ở màu sắc, hương thơm Bản thân mỗi loài hoa còn mang trong mình một ý nghĩa đặc biệt đã được “mã hóa” - đó là những giá trị tinh thần vô giá mà không phải loại tài nguyên du

lịch nào cũng có Không phải ngẫu nhiên mà hoa trở thành ngôn ngữ chung

của nhiều quốc gia trên thế giới, xóa bỏ đi những dị biệt về màu da, xóa bỏ cả những khoảng cách về văn hóa… Khách du lịch dường như tìm được tiếng nói chung cho dù họ đang được ngắm nhìn những bông hoa đó ở bất cứ nơi nào trên hành tinh này

Tài nguyên du lịch hoa chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi tính mùa Đây là

dạng tài nguyên chỉ tồn tại ở một thời điểm nhất định trong năm, phụ thuộc hoàn toàn vào chu kỳ phát triển của các loài hoa Do vậy, với du lịch hoa du khách chỉ có thể tham gia vào một thời điểm nhất định Đặc điểm này, tuy bó hẹp thời gian diễn ra các hoạt động du lịch gắn với hoa; song mặt khác chính tính chu kỳ này lại góp phần làm cho du lịch hoa thêm phần hấp dẫn Sự háo hức chờ đợi cũng như sự chuẩn bị trước chuyến đi của du khách chính là những nhân tố làm cho các chuyến du lịch gắn với hoa luôn được mong chờ

và kỳ vọng

Du lịch hoa muốn phát triển, điều đầu tiên cần có đó chính là tài

nguyên hoa Sự phát triển của nguồn tài nguyên này phụ thuộc nhiều vào yếu

tố tự nhiên thuận lợi Đó là điều kiện thời tiết điều hòa, ít bị thiên tai, đất đai

màu mỡ, nguồn nước ngọt dồi dào và không khí trong lành thuận lợi cho một

số chủng loại hoa nhất định phát triển tốt… Tuy nhiên hiện nay, đa số những quốc gia có du lịch hoa phát triển lại là những quốc gia có ngành trồng hoa

tiên tiến, ứng dụng tốt các yếu tố công nghệ kỹ thuật vào sản xuất, gieo trồng

theo quy mô và số lượng lớn Điều này để thấy rằng, trong phát triển du lịch hoa, yếu tố công nghệ cũng đóng vai trò không nhỏ

1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của du lịch hoa

1.3.1 Điều kiện tài nguyên

Hoa chỉ được xem là một dạng tài nguyên du lịch khi được khai thác phục vụ cho mục đích du lịch Hiện nay, có thể thấy tại nhiều quốc gia trên thế giới tài nguyên hoa đã và đang được khai thác để phát triển du lịch bao gồm:

- Các loài hoa tiêu biểu của một vùng miền/ một đất nước: Nhật Bản

với hoa anh đào, Hà Lan với hoa tulip, hay hoa hồng của đất nước Bungary v.v…Ngay tại Việt Nam là một đất nước có sự đa dạng cao về các hệ sinh thái

và tính đa dạng sinh học Sự đa dạng đó cũng được thể hiện ở các loài hoa, mỗi một vùng địa lý khác nhau sẽ có những loài hoa đặc trưng khác nhau

- Các loài hoa dại/ hoa bản địa: (wildflower/ native species) được hiểu

là các loài hoa mọc tự nhiên, không phải do con người tác động, từ khâu gieo trồng đến chăm sóc Hoa thường mọc hoang trên những ngọn đồi, vách đá hay triền núi… và không có tên gọi riêng Tại một số quốc gia, như Australia, Mỹ, các tour du lịch đến những vùng có bạt ngàn hoa dại mọc luôn được nhận được sự quan tâm của nhiều du khách

- Hoa tại các làng hoa truyền thống: Làng hoa có thể tạm định nghĩa là

một làng mà hầu hết người dân sinh sống bằng nghề trồng hoa và phần lớn đất đai được sử dụng cho việc chuyên canh hoa Làng thường được hình thành ở vùng ven của các đô thị loại trung bình và lớn, như một phần của vành đai xanh, nhằm cung cấp hoa tươi, cây cảnh cho người dân sống tại đô thị đó Tại Việt Nam, làng hoa mang một sắc thái văn hóa rất riêng và điển hình cho một khu vực gắn liền với tên làng hoa như một thương hiệu, điển hình như làng đào Nhật Tân, làng hồng Đà Lạt, làng mai Thủ Đức, v.v… Nhưng cũng có những làng lại nổi tiếng nhờ sự đa dạng, phong phú các loại hoa khác nhau Đây là một dạng tài nguyên du lịch đặc sắc và khá tiêu biểu của Việt Nam mà không phải quốc gia nào cũng có, và đây cũng chính là cơ sở để hình thành những sản phẩm du lịch mang sắc thái riêng của Việt Nam

ngày càng phong phú và đa dạng dần dần hình thành nghề sản xuất và kinh doanh hoa Từ những vườn hoa riêng rẽ tập hợp dần thành những vùng chuyên canh hoa cảnh, trang trại hoa theo kiểu công nghiệp Và khách du lịch

bị hấp dẫn chính ở quy mô gieo trồng và những yếu tố công nghệ hiện đại được áp dụng tại đây

- Hoa tại các công viên chuyên đề hoa: Công viên chuyên đề hoa là

một dạng công viên giải trí, trong đó các loài hoa là đối tượng chính tạo nên sức hấp dẫn du khách Nét đặc sắc của các công viên này chính là ở nghệ thuật sắp đặt các loài hoa, sự sắp đặt này sẽ phụ thuộc vào chủ ý của người thiết kế, và theo những chủ đề nhất định Chính sức sáng tạo của con người trên cơ sở nguồn tài nguyên hoa đa dạng đã tạo nên sự lôi cuốn kỳ diệu cho các công viên chuyên đề hoa này Tại Việt Nam, số lượng các công viên chuyên đề hoa không nhiều, các công viên có quy mô phần lớn tập trung tại thành phố hoa Đà Lạt

- Hoa đặc hữu tại một quốc gia/khu vực: chính là đối tượng thu hút

được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, những người làm khoa học, cũng như phần lớn những người yêu thiên nhiên Đây thực sự là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển loại hình du lịch sinh thái gắn với các loài hoa đặc hữu

- Hoa tại các lễ hội hoa (Festival hoa): Lễ hội hoa là một sự kiện văn

hóa du lịch được tổ chức thường niên tại một vùng/ địa phương hay một quốc gia nào đó Là dịp để trưng bày triển lãm các loại hoa, tôn vinh những giá trị của hoa và ngành trồng hoa, cũng là dịp gặp gỡ giao lưu của những người yêu hoa, người kinh doanh hoa, người trồng hoa…; cũng là dịp quảng bá du lịch, thu hút đầu tư Sức hấp dẫn của các lễ hội này phụ thuộc chính vào quy mô tổ chức, nội dung các hoạt động diễn ra trong lễ hội, cũng như sự sáng tạo của

nhà thiết kế trong việc sử dụng những bông hoa trong lễ hội

1.3.2 Cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng

Các điều kiện về kỹ thuật ảnh hưởng đến sự sẵn sàng đón tiếp khách du lịch, đó là cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng xã hội, cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch

Cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng xã hội là những phương tiện vật chất không phải do tổ chức du lịch xây dựng nên mà là của xã hội Đó là hệ thống đường sá, nhà ga, sân bay, bến cảng, công viên… Cơ sở hạ tầng được xây dựng để phục vụ nhân dân địa phương, phục vụ khách du lịch đến thăm điểm

du lịch Nó đóng vai trò quan trọng đặc biệt, quyết định nhịp độ phát triển du lịch và chất lượng phục vụ du lịch Đối với du lịch hoa, cở sở vật chất kỹ thuật hạ tầng xã hội cũng giữ vai trò quan trọng, vì nó liên quan đến sự sẵn sàng đón tiếp du khách của điểm du lịch

Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch bao gồm toàn bộ nhà cửa và phương tiện kỹ thuật để thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch như: khách sạn, nhà hàng, phương tiện giao thông vận tải, các khu nhà giải trí, cửa hàng, công

viên, đường sá, hệ thống thoát nước, mạng lưới điện… Cơ sở vật chất kỹ thuật còn bao gồm tất cả những công trình mà tổ chức du lịch xây dựng bằng vốn đầu tư của mình

Để phục vụ tốt mục đích kinh doanh, cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở

hạ tầng đều phải đáp ứng được những nhu cầu nhất định đối với từng loại hình du lịch Riêng đối với các loại hình du lịch gắn với hoa, trên thực tế những yêu cầu về cớ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng cũng không có nhiều khác biệt so với các loại hình du lịch khác Du khách đến với các điểm

du lịch gắn với hoa cũng có những đòi hỏi về nhu cầu về ăn, nghỉ, đi lại, vui chơi giải trí… giống như du khách tham gia các loại hình du lịch khác Tuy nhiên, có thể thấy tại một số quốc gia có du lịch hoa phát triển, hệ thống cơ sở

hạ tầng, đặc biệt là hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật được đầu tư khá chuyên nghiệp Chẳng hạn, để đáp ứng nhu cầu ăn uống của du khách, sẽ có hệ thống các nhà hàng phục vụ các món ăn được lấy cảm hứng từ hoa, hoặc chế biến từ hoa Hay để đáp ứng nhu cầu đi lại của du khách tại một điểm du lịch gắn với hoa, sẽ có những phương tiện đi lại chuyên biệt, được thiết kế trang trí gắn với hình ảnh những loài hoa đặc trưng của vùng đó Với nhu cầu thư giãn giải trí, sẽ có các spa chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp sử dụng các liệu pháp từ hoa… Hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật này không chỉ đáp ứng nhu cầu của

du khách tham gia các loại hình du lịch gắn với hoa mà còn thu hút nhiều đối tượng khách du lịch đến từ nhiều loại hình du lịch khác

1.3.3 Các chủ trương, chính sách

Đây là yếu tố chủ quan có tác động trực tiếp tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển du lịch nói chung và các loại hình du lịch nói riêng Điều này đòi hỏi cần có những chính sách cụ thể, phù hợp với đặc điểm của từng loại hình du lịch và điều kiện từng nơi để tạo điều kiện thuận lợi cho các loại

hình du lịch phát triển Trong nhiều trường hợp yếu tố chính sách còn quyết định sự ra đời hoặc mức độ phát triển của một loại hình du lịch nào đó

Hiện nay, tại Việt Nam du lịch hoa đang trong giai đoạn hình thành và phát triển, sự quan tâm của các ban ngành, của chính quyền, các cấp lãnh đạo chính là cơ sở thúc đẩy sự phát triển du lịch hoa Sự quan tâm này đóng vai trò quyết định đến các hoạt động của du lịch hoa Một đất nước, một khu vực

có sự đa dạng sinh học cao, bản thân ngành trồng hoa phát triển, nhưng chính quyền không có định hướng cho các hoạt động du hoa thì du lịch hoa cũng khó có cơ hội và điều kiện để phát triển Định hướng này có thể được thể hiện qua các đồ án quy hoạch phát triển du lịch, qua các phương án về xây dựng các công viên hoa chuyên đề, phục hồi phát triển các làng hoa cây cảnh truyền thống, khuyến khích việc tổ chức các hội chợ hoa, qua vai trò định hướng trong việc quảng bá, xúc tiến cho du lịch hoa…

1.4 Vai trò của du lịch hoa

Đã từ lâu hoa trở thành nhu cầu không thể thiếu được trong đời sống Hoa là bộ phận của sinh vật cảnh, là hoạt động văn hóa mang ý nghĩa đạo đức, thẩm mỹ và triết lý sâu xa Hoa biểu tượng cho tinh thần trong cuộc sống hiện tại và những mong ước trong tương lai của con người Trồng hoa có tác dụng cải tạo môi trường sống Màu sắc, hương thơm của chúng tạo cho con người thấy thư thái, tâm hồn lắng dịu và lạc quan yêu đời hơn Hoa và cây còn là những vị thuốc chữa bệnh Hoa mang nhiều ý nghĩa tinh thần phong phú trong cuộc sống con người Ngày nay, hoa còn là đối tượng để khai thác

và phát triển du lịch và du lịch gắn với hoa đã và đang đóng vai trò quan trọng

xét trên nhiều góc độ

1.4.1 Xét ở góc độ kinh tế

Du lịch hoa góp phần làm gia tăng các giá trị cho ngành trồng hoa Nếu như trước đây trồng hoa chỉ với mục đích duy nhất là để có sản phẩm bán ra

thị trường, hoặc hoa được dùng làm nguyên vật liệu cho một số ngành công nghiệp chế biến khác thì khi các hoạt động du lịch gắn với hoa xuất hiện, người trồng hoa còn có thể thu hút được một lượng lớn du khách đến tham quan, tìm hiểu về đặc điểm cũng như quy trình trồng hoa Như vậy doanh thu

từ du lịch đóng góp một phần không nhỏ vào việc cải thiện đời sống cho người trồng hoa

1.4.2 Xét ở góc độ xã hội

Du lịch hoa giúp con người gắn bó với nhau hơn, mỗi một quốc gia đều

có một ngôn ngữ giao tiếp riêng, song ngôn ngữ của các loài hoa lại là ngôn ngữ chung của rất nhiều quốc gia Du lịch giúp con người xích lại gần nhau hơn, và nhất là đi du lịch để được ngắm nhưng bông hoa, con người càng trở nên gắn bó hơn, hiểu nhau hơn Bà Da Nua Nu Yi - Phụ trách du lịch hoa của Malaysia từng nói: “Rồi đây, với nhân loại biên giới quốc gia chỉ con mang tính ước lệ, khi sự giao lưu là một nhu cầu tự thân chủ yếu nhất của con người thì đất nước nào có nhiều hoa cũng là một lợi thế Hoa - quà tặng của thiên

nhiên, làm cho các dân tộc sát lại gần nhau, để hòa hợp, hiểu biết, chia sẻ”

1.4.3 Xét ở góc độ phát triển bền vững

Khi xem du lịch hoa là loại hình du lịch sinh thái dựa vào thiên nhiên, tồn tại và phát triển ở những nơi có các hệ sinh thái điển hình như tại các khu bảo tồn tự nhiên, các vườn quốc gia, thì các tour du lịch hoa tại đây có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì, phát triển các nguồn gen quý hiếm Du khách khi đến với các hệ sinh thái còn hoang sơ, chiêm ngưỡng các loài hoa quý, các loài hoa đặc trưng tại đây, tình yêu gắn liền với ý thức bảo tồn sẽ thôi thúc

họ biết trân trọng và gìn giữ sự đa dạng sinh học của nơi này

1.4.4 Xét ở góc độ phát triển của ngành du lịch

Phát triển du lịch hoa sẽ góp phần làm đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, từ đó nâng cao sức hấp dẫn, sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam, đặc

biệt trong bối cảnh hội nhập Điều này càng trở nên quan trọng khi nhu cầu đối với các loại hình du lịch gắn với hoa đăng tăng nhanh ở nhiều quốc gia phát triển trên thế giới

1.5 Sự phát triển của du lịch hoa trên thế giới và tại Việt Nam

1.5.1 Trên thế giới

Hà Lan được biết đến với những thành phố rực rỡ sắc màu của hoa Tại đất nước này, những bông hoa không chỉ là sản phẩm xuất khẩu chính mà chúng còn đặc biệt hấp dẫn đối với khách du lịch Ngành du lịch Hà Lan cũng không bỏ lỡ những cơ hội vàng để thu hút du khách từ khắp mọi nơi trên thế giới đến với những thiên đường hoa tại đất nước này Các hoạt động du lịch gắn với hoa được khai thác một cách hiệu quả tại đây Sản phẩm du lịch, chiếm phần lớn là các tour tham quan các vườn hoa, bảo tàng hoa, chợ hoa; hoặc các tour du lịch lễ hội hoa Rất nhiều điểm du lịch gắn với hoa đã được đầu tư công phu, có bài bản; bên cạnh đó cũng có rất nhiều các sự kiện văn hóa du lịch gắn với những bông hoa được ngành du lịch của quốc gia này quan tâm

Trước hết phải nhắc đến là Lễ hội hoa, hàng năm nơi đây thường tổ chức những ngày lễ hội hoa đặc sắc nhằm thu hút khách du lịch cũng như quảng bá ra thị trường thế giới nguồn hoa chất lượng cao của đất nước mình

Lễ hội thường chia thành ba loại: Thứ nhất, các lễ hội diễu hành xe hoa (Carnival) diễn ra từ tháng 5 đến tháng 9, được rất nhiều thành phố tổ chức Thứ hai, các lễ hội hoa công viên (Park festival), được tổ chức tại các công viên hoa Thứ ba, là các hội chợ thương mại hoa, mỗi năm tổ chức 2-3 lần Tiêu biểu và có sức lôi cuốn nhất thì không thể không kể đến lễ hội hoa Floriade, mười năm mới tổ chức một lần, lần lượt tại các thành phố khác nhau

của Hà Lan, đây là một sự kiện liên quan đến những bông hoa, được đánh giá

là đặc biệt nhất thế giới

Lễ hội Floriade được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1960 tại thành phố Rotterdam, và cứ đều đặn mười năm một lần, lễ hội lại được tổ chức luân phiên tại các thành phố khác nhau của Hà Lan Trải qua sáu kỳ tổ chức, sức hấp dẫn của sự kiện được minh chứng bằng chính số lượng khách du lịch đến với lễ hội Năm 1960, thành phố chủ nhà Rotterdam đã đón 3 triệu du khách

từ khắp nơi trên thế giới đến tham dự lễ hội Đây được đánh giá là một “thành công vang dội” của đất nước Hà Lan khi lần đầu tiên tổ chức sự kiện này Tiếp đến năm 1972, thành phố Amsterdam vinh dự được lựa chọn là thành phố diễn ra sự kiện, và chỉ trong khoảng thời gian tám tháng, từ tháng 3 đến tháng 10 năm 1972, thành phố đã đón 5 triệu lượt du khách viếng thăm Mười năm sau, năm 1982 sự kiện đặc biệt này một lần nữa được tổ chức tại thủ đô Amsterdam và tiếp tục thu hút hơn 4,5 triệu lượt du khách đến thăm quan, và hiện nay đến thành phố này, du khách vẫn bắt gặp một số hình ảnh của Floriade 1982 trong các công viên, đó là vườn dương xỉ, vườn đỗ quyên, vườn thực vật - những điểm tham quan đã trở nên quá quên thuộc với du khách Năm 1992, sự kiện này được tổ chức tại thành phố Zoetermeer, thu hút 3,3 triệu du khách đến thăm, trong số đó khách quốc tế chiếm 1/3 Hơn 30%

du khách đến Hà Lan trong thời gian diễn ra lễ hội không quên ghé thăm thành phố Zoetermeer, nơi sự kiện độc đáo nhất hành tinh đang diễn ra Năm

2002, sự kiện diễn ra tại thành phố Haarlemmermeer với chủ đề “Feel the art

of nature” (cảm nhận nghệ thuật của tạo hóa) cũng đã thu hút hơn 2,1 triệu du khách viếng thăm Lễ hội Floridade 2012 được tổ chức tại thành phố Venlo,

từ ngày 7/6 đến hết ngày 2/9/2012 với chủ đề: “ be part of the theatre in nature, get closer to the quality of life” (là một phần của nhà hát trong tự nhiên, đến gần hơn với cuộc sống chất lượng) Sự kiện này cũng đã thu hút

khoảng 2,4 triệu du khách viếng thăm, trong đó 40% là du khách nội địa, 40% đến từ Đức và còn lại 20% là đến từ các quốc gia khác trên thế giới

0 1,000,000 2,000,000 3,000,000 4,000,000 5,000,000

và trang web này được kết nối với trang web chính thức của cơ quan quản lý

du lịch Hà Lan (http://hollandtourism.com) Sức hấp dẫn của lễ hội đó chính

là các hoạt động diễn ra vô cùng phong phú tại đây, mỗi ngày tại Floriade

2012 du khách sẽ được thưởng thức các chương trình biểu diễn nghệ với Daily Programme, Floriade by Night; Floriade Show; bên cạnh đó là các show diễn thời trang gắn với hoa, ẩm thực gắn với hoa, và nghệ thuật tạo hình

từ những cây và hoa (nghệ thuật khảm hoa) Lễ hội Floriade 2012 còn dành

sự quan tâm đặc biệt đến các em nhỏ với Floriade Kids, đây là các hoạt động

mang tính giáo dục - giải trí cho các em nhỏ mà các lễ hội trước đó không có Điều đặc biệt nhất trong lễ hội không thể không kể đến các cuộc triển lãm nghệ thuật hoa - cây cảnh của các nhà làm vườn từ khắp nơi trên thế giới Có thể nói Floriade 2012 thực sự giúp du khách trải nghiệm cùng thiên nhiên, cảm nhận tự nhiên bằng tất cả các giác quan của mình Và đây là điều mà không phải bất kỳ lễ hội hoa nào trên thế giới làm được

Một điểm du lịch hoa hấp dẫn khác tại đất nước Hà Lan là vườn hoa Keukenhof Đây là vườn hoa lớn nhất thế giới, với diện tích 32 hecta, được xây dựng năm 1949 theo sáng kiến của thị trưởng thành phố Lisse Với mong muốn ban đầu, là dành một địa điểm cho những người trồng hoa khắp Hà Lan

và Châu Âu tổ chức triển lãm và thưởng hoa, hiện nay đã trở thành vườn hoa xuân lớn nhất hành tinh, kéo dài từ tháng ba đến tháng năm hàng năm Vườn hoa thu hút mỗi năm hơn 700.000 lượt du khách từ khắp nơi trên thế giới Nơi đây trở thành nơi gieo trồng và chăm sóc khoảng bảy triệu cây hoa, trong đó nhiều nhất và đặc sắc nhất là hoa Tulip - loài hoa biểu tượng của đất nước Hà Lan, với hơn 1600 loài muôn màu, muôn sắc, từ trắng, hồng, vàng, cam, đỏ, tím cho đến loài Tulip đen huyền thoại được mệnh danh là “Nữ hoàng bóng đêm” Ngoài ra, khu vườn còn trồng rất nhiều loại hoa qúy như Thủy tiên, Dạ hương lan, Loa kèn, Đỗ quyên, Cẩm tú cầu, Lan, Hồng hay cả hoa Anh đào của Nhật Bản Vườn được thiết kế thành bảy khu vườn sáng tạo, mỗi khu vườn trang trí hoa với các chủ đề khác nhau: màu sắc, hương vị…Người dân Hà Lan đã dùng hoa Tulip làm biểu tượng của đất nước mình

từ những năm cuối thế kỷ XVI nên không ngừng sáng tạo ra những giống hoa mới Chính điều này đã làm cho vườn hoa Keukenhof có sức hấp dẫn đặc biệt Hoạt động du lịch tại đây cũng được tổ chức rất chuyên nghiệp Thiết

kế khu vườn dành tới 15 km đường mòn để du khách đi lại tránh không bị ảnh hưởng đến các loài hoa Bên cạnh đó là 280 ghế băng phục vụ du khách, 15

đài phun nước, 32 chiếc cầu bắc qua các hồ nước trong vườn Ngoài ra, để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của du khách, khu vườn còn sở hữu 5 nhà hàng, 6 cửa hàng bán đồ lưu niệm và 3 quầy hàng trưng bày và bán các sản phẩm liên quan đến hoa Tulip Tại đây, du khách không chỉ được tận mắt chiêm ngưỡng

vẻ đẹp của các loài hoa mà còn được giới thiệu về lịch sử hình thành phát triển của vườn hoa qua các giai đoạn, được hiểu về nguồn gốc, đặc điểm của các loài hoa đặc trưng tại đây Hơn thế nữa, mỗi vạt hoa đều được ghi đầy đủ tên giống, loài và khách tham quan có thể mua chúng một các dễ dàng nếu có nhu cầu Một số hoạt động khác mà du khách có thể tham gia, như ngắm những thảm hoa từ máy bay, hay bơi thuyền trong hồ qua các vườn hoa, hay

tự đi xe đạp rong ruổi khắp khu vườn…Làm phong phú thêm các hoạt động

du lịch tại đây, còn phải kể đến là lễ hội hoa được tổ chức vào giữa tháng tư hàng năm Lễ hội nổi bật với hàng chục chiếc bè kết đầy hoa, mỗi chiếc được bao phủ hàng vạn bông hoa màu sắc theo những hình thù độc đáo và ngộ nghĩnh Điều đặc biệt hơn là lễ diễu hành với những bè hoa khổng lồ này được tổ chức cả ngày lẫn đêm Sự kiện thường niên này đã thực sự trở thành điểm nhấn cho vườn hoa Keukenhof, làm cho bức tranh đã đẹp càng trở nên sinh động, hấp dẫn khách du lịch

Một địa điểm khác cũng thu hút khách du lịch không kém, đó chính là Bảo tàng hoa Tulip đen tại thành phố Lisee Đây là nơi gìn giữ và phát triển các loại hoa Tulip nói chung, đặc biệt là loài hoa Tulip có màu đen nổi bật Tại đây, du khách sẽ được giới thiệu qua những vùng đất thấp thường dùng để trồng hoa Tulip, lịch sử của ngành thương mại hoa, cách gieo trồng, chăm sóc cũng như bảo quản thích hợp các loại hoa…

Hà Lan còn được du khách yêu hoa biết đến bởi chợ hoa nổi tại thành phố Amsterdam, đây được khách du lịch ví là nơi “bốn mùa thơm ngát” Chợ được hình thành trên con kênh Single - là một chợ hoa nổi duy nhất và dài

nhất thế giới Các quầy bán hoa được dựng trên nhà thuyền, chạy dọc kênh Single Phiên chợ đầu tiên được tổ chức vào năm 1862, và đến tận bây giờ chợ vẫn được duy trì thường xuyên để phục vụ nhu cầu về hoa cho người dân

Hà Lan, cũng như khách du lịch khắp nơi trên thế giới

Công ty kinh doanh hoa tươi (FloraHolland) từ lâu cũng đã trở thành điểm dừng chân của du khách từ khắp nơi trên thế giới Đây được đánh giá là một công ty kinh doanh hoa tươi thuộc loại lớn nhất thế giới tại Hà Lan Tại đây 90% các giao dịch buôn bán hoa của Hà Lan diễn ra Khoảng 120.000 giao dịch diễn ra mỗi ngày Công ty có khoảng 5000 thành viên, 9000 nhà cung cấp, 3500 khách hàng và có đến 4500 lao động Các phiên giao dịch mua bán diễn ra trong các phòng đấu giá qua màn hình và cả trên mạng

Phương thức hoạt động của công ty: các sản phẩm hoa tươi sau khi tập kết sẽ được nghiệm thu chất lượng Kế tiếp sẽ được chuyển vào phòng trữ lạnh và được giám sát viên theo dõi thường xuyên về chất lượng Hoa tươi sẽ được mua theo ý kiến giám định chất lượng của các chuyên viên thu mua Trong gian chính của khu kinh doanh, có những màn hình lớn chiếu tên các nhà sản xuất hoa, tên các loại hoa mà họ chào bán kèm theo chi tiết về chất lượng và các đặc tính của hoa Số lượng và hình ảnh của sản phẩm cũng được lần lượt chạy qua màn hình trước mắt các khách hàng đang có mặt trong phiên đấu giá Về phần mình, khách hàng cũng có màn hình vi tính riêng để tham khảo các thông tin mà họ cần Khi đã chọn được một giá ưng ý người mua sẽ ấn tay vào nút màu đỏ và đặt cọc tiền

Song song với các giao dịch mua bán hoa, hoạt động du lịch cũng được

tổ chức tại đây Du khách được tham quan các phòng bán đấu giá hoa - nơi hàng ngày diễn ra các phiên đấu giá, tham quan khu bảo quản hoa tươi, tìm hiểu về quy trình hoạt động của công ty Tất cả mọi thứ tại đây đều được chú giải bằng bốn ngôn ngữ: Hà Lan, Anh, Pháp và Đức, do vậy rất thuận lợi để

du khách tự khám phá, tuy nhiên, nếu cần du khách vẫn có thể yêu cầu hướng dẫn Nhưng có thể nói, điều hấp dẫn du khách nhất, đó chính là cảnh tượng hàng trăm chiếc xe kéo chất đầy hoa phục vụ cho việc đấu giá hoa, đó là sự trải nghiệm cảm giác hồi hộp trong từng phiên đấu giá Thế giới có không ít những vườn hoa đẹp, song không phải ở đâu du khách cũng được chứng kiến

sự căng thẳng của thương trường và nét mềm mại, quyến rũ của những bông hoa như tại đây Chính sự hòa quện này đã làm cho FloraHolland ngày càng trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với khách du lịch

Nhìn chung, tại đất nước Hà Lan, bất kỳ một điểm đến hay một hoạt động giao thương nào có liên quan đến những bông đều được khai thác phục

vụ cho mục đích du lịch Điều đáng nói ở đây là vai trò của ngành du lịch cùng với những định hướng rõ ràng đã góp phần không nhỏ trong việc biến những bông hoa này thành tài nguyên du lịch hấp dẫn tại đất nước Hà Lan

Tại đất nước Nhật Bản, vẻ đẹp của những bông hoa lại có sức hút diệu

kỳ với những ai từng một lần đặt chân đến xứ sở Phù Tang này Là một cường quốc công nghiệp nổi tiếng bởi những tập đoàn kinh tế lớn xuyên quốc gia, song ít ai biết rằng đóng góp của ngành du lịch Nhật Bản đối với nền kinh tế quốc dân cũng tương đương với các ngành vốn được xem là thế mạnh như: tự động hóa hay máy móc thiết bị Tổng chi tiêu của khách du lịch quốc tế và của người dân Nhật Bản ngay tại thị trường trong nước lên tới 202 tỷ USD, tương đương 2,4% GDP (trong khi đó ngành tự động hóa là 2,5%, thông tin liên lạc 2,0%, ngành điện là 1,9% ) Du lịch cũng mang lại cho Nhật Bản 2,1 triệu việc làm, chiếm 3,2% tổng số việc làm trong cả nước Điều đó chứng

tỏ, du lịch đã mang lại nguồn lợi to lớn cho nền kinh tế Nhật Bản

Du lịch Nhật Bản nổi tiếng bởi nhiều yếu tố và một trong những yếu tố quan trọng không thể không nhắc đến là vai trò của những bông hoa Nói đến

Nhật Bản là nói đến xứ sở của hoa anh đào, và nhắc đến hoa anh đào là cả thế giới liên tưởng đến nước Nhật Làm được điều tưởng như đơn giản này, phải nói đến đóng góp không nhỏ của ngành du lịch Nhật Bản trong công tác tuyên truyền quảng bá

Lễ hội ngắm hoa anh đào (lễ hội Hanami) diễn ra tại Nhật Bản, từ tháng

ba đến tháng năm hàng năm, đây là một lễ hội đã có lịch sử hàng nghìn năm tuổi Hoa anh đào, ở một xã hội nông nghiệp như Nhật Bản cổ - trung đại, là dấu hiệu kết thúc một mùa thu hoạch và bắt đầu mùa gieo trồng mới Nhật Hoàng Saga thời Heian đã chính thức hóa nghi lễ này và tổ chức các bữa tiệc ngắm hoa anh đào, uống rượu sake dưới những tán cây phủ kín một màu hồng nhạt tại cung điện của mình ở Kyoto Các nhà thơ thường ca ngợi vẻ đẹp mỏng manh của loài hoa này, bởi trong triết lý sống Nhật Bản, nó là phép ẩn

dụ cho chính cuộc đời, rực rỡ, đẹp đẽ nhưng phù du và chỉ là cái gì đó thoáng qua Bắt đầu từ hoàng tộc, lễ hội Hanami nhanh chóng lan rộng ra tầng lớp võ

sĩ đạo và tới thời Edo, trở thành một lễ hội cho cả giới bình dân Shogun thứ tám của dòng Tokugawa, Tokugawa Yoshimune (1684-1751) là người rất ham thích hoa anh đào và đã ra lệnh trồng rất nhiều cây hoa này để mọi người

có chỗ tiệc tùng dưới các tán hoa vào mùa xuân

Theo dòng chảy thời gian, người Nhật hiện đại đã tiếp nối truyền thống

lễ hội ngắm hoa đó qua một thiên niên kỷ Ngày nay, hàng nghìn người đổ đến các công viên ăn uống dưới các tán cây vào mùa anh đào nở Ở Nhật Bản hiện đại, mùa anh đào nở thường trùng đúng vào năm học mới và kết thúc một kỳ nghỉ dài, trở thành một dịp thuận tiện để tiệc tùng chờ đợi cho những điều tốt đẹp hơn Các cuộc tản bộ trong công viên dưới tán anh đào nở cũng là cách nhiều người Nhật làm mới lại mình và thoát khỏi những sức ép của một

xã hội công nghiệp luôn đòi hỏi khắc nghiệt

Tại Nhật Bản, hoa anh đào được xem là quốc hoa, lễ hội hoa anh đào trở thành quốc lễ của dân tộc Lễ hội dành được sự quan tâm đầu tư thích đáng của chính phủ, ngành du lịch và rất nhiều các ban ngành liên quan khác Đơn cử, ở tại đây ngoài dự báo thời tiết, trên các phương tiện truyền thông đại chúng người ta còn dự báo về tiến độ nở của hoa anh đào Hay để có được những cánh rừng hoa anh đào rực rỡ, chính quyền các địa phương ở Nhật Bản

đã sử dụng cả máy bay để rải hạt anh đào lên các đồi núi, tạo nên vẻ đẹp rạng

rỡ trên khắp đất nước… Có thể nói, hoa anh đào và lễ hội hoa anh đào đã đưa nước Nhật đến gần hơn với hơn với các dân tộc khác trên thế giới Lễ hội ngoài ý nghĩa quảng bá du lịch, ngoài lợi ích to lớn về mặt kinh tế, còn mang tính văn hóa, nhân văn sâu sắc Đó cũng chính là cơ hội để du lịch Nhật Bản quảng bá thương hiệu của mình

Thậm chí trong những năm gần đây, lễ hội Hanami còn trở nên phổ biến ở cả bên ngoài Nhật Bản, như tại các nước Đài Loan, Hàn Quốc, Philippines và Trung Quốc Đặc biệt ở Mỹ, Hanami cũng đã trở thành một lễ hội thường niên nổi tiếng Kể từ năm 1912, khi chính quyền Nhật tặng cho

Mỹ 3.000 cây anh đào làm quà ngoại giao Những cây này được trồng ở Washington D.C., và thêm 3.800 cây quà tặng nữa cũng được đưa sang Mỹ năm 1965 Cho tới tận bây giờ, chúng vẫn là một trong những điểm thu hút du khách quan trọng của thủ đô Hoa Kỳ vào mỗi dịp xuân đến Lễ hội Hanami còn được tổ chức tại một số nước châu Âu, như Phần Lan, nhưng lễ thường diễn ra muộn hơn, do khác biệt về khí hậu, thường là vào giữa tháng năm Ngoài lễ hội hoa anh đào nổi tiếng, Nhật Bản còn được biết đến với những cánh đồng hoa bạt ngàn ở thung lũng Furano Đây được đánh giá là một điểm du lịch hấp dẫn, thu hút được rất nhiều khách du lịch đến tham quan, thưởng thức vẻ đẹp quyến rũ của những cánh đồng oải hương thơ mộng

Những cánh đồng hoa oải hương xuất hiện ở Hokkaido từ hơn nửa thế

kỷ trước, bản chất của những cánh đồng oải hương tại đây ban đầu chỉ để phục vụ cho mục đích thương mại, trưng cất lấy tinh dầu tạo nước hoa Tuy nhiên vào những năm 60, 70 thì giá thành những bông hoa này không thể cạnh cạnh tranh được với giá hoa nhập khẩu Các công ty sản xuất tinh dầu kết thúc các hợp đồng với nông dân, dẫn đến một loạt các vườn hoa oải hương bị bỏ hoang Nhưng ngay sau đó, những người nông dân cũng lập tức nhận ra vẻ đẹp của những cánh đồng hoa giữa khung cảnh thiên nhiên vùng Hokkaido Họ đã mở rộng quy mô của những cánh đồng hoa oải hương, biến nơi đây thành một thiên đường oải hương thu hút khách tham quan Những đóa oải hương vốn trước đây chỉ trồng vì mục đích làm tinh dầu nay đã mang đến cho dân địa phương thêm nguồn thu ngoại tệ lớn từ du lịch Và cũng từ

đó tại vùng Hokkaido, rất nhiều các vườn hoa cả công cộng lẫn tư nhân xuất hiện Hiện nay tại đây, hoa oải hương không chỉ được bán dưới dạng hoa cắt cành, hay hoa trong chậu cảnh mà còn được chế biến thành hoa khô, được chiết xuất thành nhiều sản phẩm khác nhau phục vụ khách du lịch

Các dịch vụ dành cho khách du lịch tại đây cũng được tổ chức rất chuyên nghiệp “Xe buýt oải hương” với đầu máy kéo chở du khách qua các cánh đồng, rất thuận lợi cho việc ngắm hoa của du khách khi mà diện tích một nông trại có thể lên đến hàng chục hecta Ngoài ra, khách du lịch còn được giới thiệu rất chi tiết về loại “thảo mộc tình yêu” này, được thăm khu trưng bày hoa khô, thăm những cửa hàng hoa oải hương, cửa hàng bán kem oải hương và các sản phẩm liên quan đến hoa oải hương như nước hoa, xà phòng, nước uống, thạch hay bánh kem…chiết xuất từ hoa oải hương Không những vậy du khách còn được trải nghiệm cảm giác tự tay cắt hoa và ép tinh dầu như những người nông dân thực thụ

Nhật Bản còn nổi tiếng bởi rất nhiều những công viên hoa, đây không chỉ là điểm vui chơi, giải trí của người dân Nhật Bản mà từ lâu đã trở thành điểm tham quan du lịch của du khách khắp nơi

Điển hình là công viên hoa Ashikaga ở thành phố Ashikaga, tỉnh Tochigi - nơi nổi tiếng bởi loài hoa Tử đằng (hoa Fuji), loài hoa mà người Nhật xem là biểu trưng của tình yêu Tại đây, diện tích trồng hoa Fuji vào khoảng hơn 1000 mét vuông, có rất nhiều màu sắc khác nhau từ xanh, trắng, hồng Công viên sở hữu ba giàn hoa tử đằng lớn, thêm vào đó là một giàn hoa

tử đằng cánh kép hiếm thấy Một cây Fuji cổ thụ 100 năm tuổi cùng với các nhánh của nó tạo thành chiếc ô hoa Fuji khổng lồ màu xanh Ngoài ra, còn có một đường hầm 80 mét được tạo nên từ những bông hoa Fuji trắng Không chỉ là xứ sở của hoa Fuji công viên Ashikaga còn sở hữu nhiều loài hoa tươi đẹp khác, các nhà hàng và cửa hiệu bày bán cây cối và các sản phẩm địa phương Mỗi ngày công viên Ashikaga tiếp đón hàng nghìn du khách tới thăm quan, đặc biệt vào mùa hoa Fuji, khoảng giữa tháng tư cho đến giữa tháng năm

Tại đất nước mặt trời mọc này, công viên không chỉ là điểm nhấn

“xanh” giữa các tòa nhà cao tầng tiện nghi hiện đại, mà công viên - đặc biệt là các công viên chủ đề hoa đã trở thành một phần biểu trưng của cho con người

xứ này - mềm mại, tinh tế, yêu tự nhiên Và điều kỳ diệu là, chính nhờ vào các hoạt động du lịch gắn với hoa này mà cả thế giới đã trở nên gần hơn với nước Nhật

1.5.2 Tại Việt Nam

Việt Nam được đánh giá là đất nước có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch hoa, tuy nhiên du lịch hoa ở Việt Nam vẫn là một khái niệm còn mới cả

về lý luận và thực tiễn Điều này thể hiện rõ qua việc điều tra tổng quan việc xây dựng và chào bán các sản phẩm du lịch của phần lớn các công ty lữ hành

có uy tín tại Hà Nội, các sản phẩm du lịch gắn với hoa chiếm tỷ lệ rất nhỏ, và phần lớn các sản phẩm được xây dựng lại là các chương trình du lịch đưa khách đến với các quốc gia có du lịch hoa phát triển Các sản phẩm du lịch gắn với hoa được xây dựng dựa vào nguồn tài nguyên hoa của đất nước còn nhiều hạn chế Đa phần các sản phẩm này chỉ được tổ chức xây dựng vào các dịp festival hoa hàng năm được tổ chức tại một số thành phố lớn: Hà Nội, TP

Hồ Chí Minh, Đà Lạt

Tuy nhiên, thời gian gần đây nhiều đồ án quy hoạch phát triển du lịch các vùng lãnh thổ và các địa phương nơi có tiềm năng du lịch đặc thù cũng đã đưa ra các phương án về xây dựng các công viên hoa chuyên đề; phục hồi phát triển các làng hoa, cây cảnh truyền thống; khuyến khích việc tổ chức các hội chợ hoa, Festival hoa như những sản phẩm du lịch hấp dẫn Festival hoa

Đà Lạt, festival hoa Hà Nội, đường hoa Nguyễn Huệ hay lễ hội Hoa phượng đỏ… được tổ chức hàng năm là một minh chứng cụ thể cho hướng phát triển

du lịch hoa ở Việt Nam

Đà Lạt có thể xem là địa phương đi đầu cả nước trong phát triển du lịch hoa Có thể nói, không nơi nào trên cả nước, hoa lại được xem là một trong những sản phẩm chính của ngành du lịch như tại thành phố hoa Đà Lạt

Tính đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh Lâm Đồng có 35 khu, điểm tham quan du lịch được đầu tư và khai thác kinh doanh Riêng trên địa bàn thành phố Đà Lạt đã có 25 khu, điểm Trong số đó, có trên 10 khu, điểm du lịch xác định hoa là sản phẩm tham quan chủ đạo để phục vụ du khách như Các công

ty lữ hành đưa khách đến Đà Lạt cũng như các hãng lữ hành địa phương đều thiết kế riêng những chương trình du lịch gắn với hoa dành cho du khách lựa chọn Tham gia vào những chương trình du lịch độc đáo này, du khách không chỉ được tham quan những khu du lịch, thắng cảnh danh tiếng về hoa mà còn được tham quan cả những làng hoa, trang trại hoa, vườn hoa hay thậm chí là

những nhà vườn trồng hoa thuần tuý của Đà Lạt Những làng hoa như Vạn Thành, Đông Tĩnh, Thái Phiên, Trại Mát, An Bình; những trang trại hoa như Langbiang farm, Anh Quỳnh, Lâm Sinh hay những vườn hoa Lan Ngọc, Minh Thương, Thanh Thanh… đều đã trở thành những điểm đến quen thuộc của du khách, những địa danh không thể thiếu trong các chương trình du lịch gắn với hoa tại Đà Lạt

Năm 2005, Festival hoa Đà Lạt lần đầu tiên được tổ chức, và từ đó đều đặn hai năm một lần, sự kiện này đã trở thành điểm nhấn quan trọng của ngành du lịch Lâm Đồng Festival hoa ngày càng chứng minh được những lợi ích to lớn về kinh tế, cũng như việc góp phần quảng bá mạnh mẽ hơn về hình ảnh thành phố Đà Lạt với bạn bè trong nước và quốc tế Lượng khách đến đây cũng không ngừng gia tăng qua các lần tổ chức Năm 2005, festival hoa Đà Lạt mới chỉ đón 80.000 khách đến tham dự, thì đến năm 2012, con số này đã tăng gần 4 lần, với 300.000 lượt khách tham dự

Trong dịp diễn ra Festival hoa Đà Lạt 2012 cũng đã có “tour du lịch hoa” dành riêng cho những du khách yêu hoa Không chỉ dừng lại ở điểm đến là những làng hoa truyền thống, tour du lịch còn được mở rộng với những điểm đến là các công trình bằng hoa được các khu du lịch, đơn vị doanh nghiệp tự thiết kế để đáp ứng nhu cầu tham quan của du khách trong dịp Festival như: Ngôi nhà hoa hồng (Khu du lịch Đồi Mông Mơ), Ngôi nhà tình yêu, Vườn hoa giai nhân (Khu du lịch thung lũng Tình Yêu)…Ngoài ra, tour còn đưa khách đến một số điểm tương đối mới: thiền hoa ở Thiền viện Trúc Lâm, khám phá café Hoa Bách Hợp (Khu du lịch Rừng Hoa Đà Lạt), khách sạn hoa (Khách sạn Ngọc Lan)…

Nhận thức được không gian hoa của thành phố Đà Lạt không chỉ là các công viên hoa, các vườn hoa hay tại các khu du lịch mà còn chính là ở những con đường, góc phố… nên ngành du lịch Lâm Đồng đã xây dựng đề án “Khôi

phục, nâng cấp môi trường cảnh quan thành phố Đà Lạt” mà nội dung chính

là mang lại cho Đà Lạt hình ảnh thành phố hoa đúng nghĩa, với cảnh quan thiên nhiên hài hoà với sự phát triển của đô thị Trên thực tế, nhiều giải pháp của đề án đã được thực thi và mang lại nhiều kết quả đáng ghi nhận như việc chỉnh trang lại không gian quanh hồ Xuân Hương với định hướng chủ đạo là các công viên hoa, hình thành các con đường hoa như đường Mai Anh Đào, Mimoza, trồng hoa và cây xanh theo chủ đề trên các tuyến phố, tuyến giao thông quan trọng của Đà Lạt, tạo các tiểu cảnh và tiểu công viên trong nội ô thành phố nhằm hấp dẫn du khách

Xác định hoa là sản phẩm du lịch đặc trưng và có sức hút lớn đối với

du khách đến Đà Lạt Quy hoạch phát triển du lịch Đà Lạt năm đến năm 2015 cũng đã nêu rõ một trong những sản phẩm mục tiêu của ngành là phát triển du lịch sinh thái vườn, khai thác hợp lý các trang trại, vườn hoa tại Đà Lạt để phục vụ tham quan du lịch Trong thu hút đầu tư, ngành du lịch cũng ưu tiên thu hút những dự án du lịch khai thác được sức hấp dẫn của hoa Đà Lạt để phục vụ du khách, đó là những dự án du lịch chuyên đề về hoa hoặc những dự

án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng có sản phẩm du lịch gắn với hoa

Ngoài Đà Lạt, một vài địa phương khác trong nước - nơi có nguồn tài nguyên hoa dồi dào cũng đã có những ý tưởng gắn kết du lịch và hoa Tiêu biểu như sự kiện đường hoa Nguyễn Huệ tại thành phố Hồ Chí Minh, Lễ hội hoa phượng đỏ tại thành phố Hải Phòng, hay việc phát triển du lịch tại một số làng hoa truyền thống của Việt Nam: làng Vị Khê (Nam Định), làng Tân Quy Đông (Sa Đéc, Đồng Tháp) Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn còn manh mún, nhỏ lẻ, chưa có sự liên kết giữa các địa phương để tạo nên những sản phẩm chuyên đề hoa đặc sắc

1.5.3 Kinh nghiệm rút ra cho phát triển du lịch hoa Hà Nội