bài 41: Diễn thế sinh thái

Ví dụ 1: Diễn thế sinh thái hình thành rừng cây gỗ lớn Giai đoạn khởi đầu Giai đoạn giữa Giai đoạn cuối... - Khái niệm: diễn thế sinh thái là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qu

Sinh viên Khoa KHTN

trường ĐHHV

Kính chào quý thầy cô

và các em học sinh !

Bài 41:

DIỄN THẾ SINH THÁI

I Khái niệm về diễn thế sinh thái

II Các loại diễn thế sinh thái

III Nguyên nhân của diễn thế sinh thái

IV Tầm quan trọng của việc nghiên cứu diễn thế

sinh thái

I Khái niệm về diễn thế

sinh thái

- Các ví dụ về diễn thế sinh thái:

Ví dụ 1: Diễn thế sinh thái hình thành rừng cây gỗ lớn

Giai đoạn khởi đầu Giai đoạn giữa Giai đoạn cuối

Diễn thế sinh thái là gì?

- Khái niệm: diễn thế sinh thái là quá trình biến

đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.

Ví dụ 2

Một đầm nước mới xây dựng.

Trong đầm có nhiều loài thủy sinh ở các tầng nước khác nhau.

Các vùng đất quanh đầm bị xói mòn.

Đầm nước nông biến đổi thành vùng đất trũng.

Giai đoạn cuối của diễn thế hình thành rừng cây bụi và cây gỗ.

Trong ví dụ 2, song song với sự biến đổi của quần

xã các điều kiện tự nhiên của môi trường đã thay đổi như thế nào?

- Song song với quá trình biến đổi của quần xã trong diễn thế là quá trình biến đổi về các điều kiện tự nhiên của môi trường như khí hậu, thổ nhưỡng,…độ ẩm đất và không khí tăng cao dần, lượng bùn và khoáng trong đất tăng lên làm cho đất thêm màu mỡ,…

2 Diễn thế thứ sinh

II Các loại

diễn thế sinh

thái

1 Diễn thế nguyên sinh

1 Diễn thế nguyên sinh

Diễn thế nguyên sinh là gì? Diễn biến của diễn thế nguyên sinh?

- Diễn thế nguyên sinh là diễn thế khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật.

Diễn biến của diễn thế nguyên sinh:

Các sinh vật đầu

tiên phát tán tới

hình thành nên

quần xã tiên phong

Giai đoạn đỉnh cực: hình thành quần xã

ổn định tương đối

Giai đoạn hỗn hợp:

các quẫn xã sinh vật biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau và ngày càng phát triển đa dạng.

Click to edit Master text styles

Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

2 Diễn thế thứ sinh

Diễn thế thứ sinh là gì? Diễn biến của diễn thế thứ sinh ?

-Diễn thế thứ sinh là diễn thế xuất hiện ở môi trường đã có một quần xã sinh vật từng sống Quẫn xã này do những biến đổi của tự nhiên hoặc do hoạt động của con người đã khai thác tới mức hủy diệt Một quẫn xã mới phục hồi thay thế quần xã bị hủy diệt Giai đoạn giữa gồm các quần xã biến đổi tuần

tự, thay thế lẫn nhau.

- Diễn thế thứ sinh có thể hình thành nên quần xã tương đối ổn định Tuy nhiên trong thực tế thường gặp nhiều quần xã có khả năng phục hồi rất thấp

mà hình thành quần xã tự suy thoái.

Rừng bị cháy tạo nên quần xã thứ sinh

III Nguyên nhân của diễn thế sinh thái

Các nguyên nhân gây nên diễn thế sinh thái là gì?

- nguyên nhân gây nên diễn thế sinh thái:

+ nguyên nhân bên ngoài: tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần xã.

+ nguyên nhân bên trong: sự cạnh tranh mạnh mẽ của các loài trong quần xã.

Trong quần xã thế nào là “ tự đào huyệt trôn mình”?

- Trong các loài sinh vật nhóm loài chiếm ưu thế đóng vai trò quan trọng

nhất trong diễn thế Tuy nhiên hoạt động mạnh mẽ của nhóm loài chiếm ưu thế sẽ làm thay đổi điều kiện sống, từ đó tạo điều kiện cho nhóm loài khác có khả năng cạnh tranh cao hơn trở thành loài ưu thế mới Nói cách khác, trong

diễn thế, nhóm loài chiếm ưu thế đã “ tự đào huyệt trôn mình”.

Bẳng so sánh diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh

Kiểu diễn

thế

Tiêu trí

Nguyên sinh Thứ sinh

Giai đoạn khởi đầu

Giai đoạn giữa

Giai đoạn cuối

Nguyên nhân

Ví dụ

Kiểu diễn

thế

Tiêu trí

Nguyên sinh Thứ sinh

Giai đoạn

khởi đầu

Môi trường trống chưa sinh vật Xuất hiện ở môi trường đã có một quần xã sinh

vật từng sống

Giai đoạn

giữa

Các quần xã sinh vật biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau và ngày càng phát triển đa dạng

Một quần xã mới phục hồi thay thế quần xã bị hủy diệt, các quẫn xã biến đổi tuần tự, thay thế

lẫn nhau

Giai đoạn

cuối

Hình thành quần xã tương đối ổn

định định, tuy nhiên rất nhiều quẫn xã bị suy thoáiCó thể hình thành nên quần xã tương đối ổn

Nguyên

nhân

- Tác động mạnh mẽ của ngoại

cảnh lên quần xã

- Cạnh tranh gay gắt giữa các

loài trong quẫn xã

- Tác động mạnh mẽ của ngoại cảnh lên quần

xã

- Hoạt động khai thác tài nguyên của con

người

- Cạnh tranh gay gắt giữa các loài trong quẫn

xã

Ví dụ Đầm nước mới xây dựng Khu rừng bị cháy được phục hồi

IV Tầm quan trọng của việc nghiên cứu

diễn thế sinh thái

Việc nghiên cứu diễn thế sinh thái có ý nghĩa gì?

- Nghiên cứu diễn thế sinh thái giúp chúng ta có thể chủ động xây dựng kế hoạch trong việc bảo vệ và khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên thiên nhiên Đồng thời khắc phục những biến đổi bất lợi của môi trường, sinh vật và con người.

Để khắc phục những biến đổi bất lợi của môi trường, người ta thường sử dụng các biện phát như cải tạo đất, tăng cường chăm sóc cây trồng, phòng trừ sâu bệnh, làm thủy lợi để điều tiết lượng nước…

Em hãy nên một số ví dụ về việc thực hiện các biện pháp trên?

- - Để tránh việc xây dựng đầm nước nuôi cá lâu ngày sẽ

- bị xói mòn trở thành vùng đất trũng…người ta thường xuyên đào vét đầm nước đó.

Câu 1 Diễn thế sinh thái có thể hiểu là:

A Sự biến đổi cấu trúc quần thể C Mở rộng phần vùng phân bố.

B Thay quần xã này bằng quần xã khác D Thu hẹp vùng phân bố.

Câu 2 Chọn từ hoặc cụm từ phù hợp trong các phương án cho sẵn để điền vào chỗ ( ) trong câu sau:

Trong quá trình diễn thế, nhiều chỉ số sinh thái biến đổi .với trạng thái mới của quần xã.// với môi trường.

A Đồng loạt B Phù hợp

C Tăng D Giảm

Bài tập củng cố kiến thức

đồng loạt

phù hợp

CẢM ƠN QUÝ TH ẦY

SINH !