Cùng với đó là sựthiếu hụt về những kỹ năng cần thiết để thích ứng với biến đổi khí hậu toàn cầu.Sinh học - môn học trong nhà trường có rất nhiều điều kiện rất thuận lợi để tích hợpnhững
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG GIẢNG DẠY BÀI 41 – DIỄN THẾ SINH THÁI, SINH HỌC 12
CƠ BẢN
HÓA BÌNH, THÁNG 3 NĂM 2016
Trang 2cố về động đất, sóng thần, ta còn gặp những hiện tượng thời tiết lạ như: El Nino đãgây hạn hán ở Australia và lụt lội ở Nam Mỹ (2006-2007) Hiện tượng băng tan ởBắc cực, lụt lội ở Thái Lan, ngày càng nhiều làng "Ung thư" xuất hiện ở Việt Nam
và thế giới, đây là những con số đáng báo động, cho thấy sự nổi giận của thiênnhiên trước những sai lầm của con người
Việt Nam là một nước dễ bị thiên tai và đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi các rủi roliên quan đến khí hậu nên cần có những biện pháp cực kỳ thiết thực, hiệu quả Dự
án phủ xanh đồi trọc được đưa ra và triển khai trên nhiều vùng miền đất nước.Ngoài ra, Việt Nam cũng có rất nhiều chính sách nhằm bảo vệ các loại động vậtquý hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng, Tuy nhiên, vấn đề quan trọng chính là ý thứccủa người dân Chúng ta cần nâng cao nhận thức của mọi người về biến đổi khí hậuđồng thời tuyên truyền các biện pháp để cải thiện và bảo vệ môi trường
Nhưng thực tế là một tỷ lệ lớn người dân Việt Nam còn chưa có đầy đủ hiểu biếtcũng như sự quan tâm tới vấn đề này, đặc biệt là các em HS Cùng với đó là sựthiếu hụt về những kỹ năng cần thiết để thích ứng với biến đổi khí hậu toàn cầu.Sinh học - môn học trong nhà trường có rất nhiều điều kiện rất thuận lợi để tích hợpnhững kiến thức này vào giảng dạy cho HS, đặc biệt là trong chương trình Sinh họclớp 12
Trang 3Với những lí do đó, việc giáo dục về biến đổi khí hậu cho HS nói chung và HStrường THPT nói riêng là việc làm tối cần thiết Vì HS THPT là nhân tố cơ bản đểlan tỏa trong xã hội, có tác động góp phần làm thay đổi hành vi, ứng xử của mọingười trong xã hội trước vấn đề BĐKH
Một quan điểm dạy học đang được quan tâm, nghiên cứu và áp dụng do tính hiệuquả của nó mang lại, đó là dạy học tích hợp Trong các môn học của chương trìnhTHPT, Sinh học là môn có nhiều cơ hội để tích hợp nội dung biến đổi khí hậu Cụthể, nội dung kiến thức phần Sinh thái học ở Sinh học 12 nghiên cứu một cách tổngquát về mối quan hệ giữa sinh vật và môi trường Từ những mối quan hệ này ta cóthể tích hợp giáo dục về biến đổi khí hậu để HS có ý thức sử dụng hợp lý nguồn tàinguyên và bảo vệ hệ sinh thái
Từ những lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài SKKN: “Tích hợp giáo dục về biến đổi khí hậu trong dạy học phần Sinh thái học của Sinh học 12."
2 Mục tiêu của sáng kiến.
Tích hợp nội dung giáo dục biến đổi khí hậu trong dạy học phần Sinh thái học (Sinh học 12) nhằm giúp HS nâng cao được kiến thức, rèn luyện một số kĩ năng và thay đổi một cách tích cực ý thức ứng phó với biến đổi khí hậu Từ đó, mỗi HS là một tuyên truyền viên tích cực trong gia đình, nhà trường và địa phương về BĐKH.Đồng thời, HS có ý thức tham gia vào các hoạt động thực tiễn tại địa phương nhằm giảm thiểu và ứng phó với tác động của BĐKH
3 Giới hạn của sáng kiến.
3.1 Về đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu về tích hợp giáo dục BĐKH trong phần Sinh thái học:
- Bài 35: Môi trường sống và các nhân tố sinh thái
- Bài 37 và 38: Các đặc trưng cơ bản của quần thể sinh vật
- Bài 39: Biến động số lượng cá thể của quần thể sinh vật
- Bài 41: Diễn thế sinh thái
- Bài 42: Hệ sinh thái
Trang 41.1.1 Biến đổi khí hậu là gì?
BIẾN ĐỐI KHÍ HẬU là hiện tượng thay đổi “xu thế chung của thời tiết”
do các hoạt động trực tiếp hoặc gián tiếp của con người ngoài sự thay đổi khí hậucủa tự nhiên BĐKH được chứng minh qua sự khác biệt giữa các giá trị trung bìnhnhiều năm của các tham số thống kê khí hậu Các biểu hiện BĐKH bao gồm:
- Nhiệt độ trung bình, tính biến động và dị thường của thời tiết cũng như khíhậu tăng lên
- Lượng mưa thay đổi
- Thiên tai và hiện tượng thời tiết cực đoan (nắng nóng, giá rét, bão, lũ lụt,hạn hán,…) xảy ra với tần suất, độ bất thường và có thể cường độ tăng lên
- Mực nước biển dâng lên do tan băng ở hai cực và các đỉnh núi cao
1.1.2 Các khái niệm, thuật ngữ về biến đổi khí hậu
Trong pha lạnh đi, gọi là La Nina, nhiệt độ bề mặt biển Thái BìnhDương xích đạo lạnh đi so với bình thường Nhiệt độ bề mặt biển đi đôi với sự dịchchuyển lan rộng trong khí quyển về gió, mưa…Dao động Nam để chỉ những biến
Trang 5đổi áp suất bề mặt vùng nhiệt đới đi kèm chu trình EL Nino/ La Nina Các hiệntượng này bao gồm sự tương tác mạnh giữa đại dương và khí quyển, và thuật ngữ
ENSO (EL Nino/ Southern Oscillation) thường được dùng để chỉ một hiện tượng
tổng thể Ở khu vực Thái Bình Dương, chu trình ENSO sinh ra những biến đổi lớn,
rõ ràng trong các vùng hải lưu vùng nhiệt đới, nhiệt độ, gió tín phong, các khu vựcmưa,…Thông qua các mối quan hệ xa trong khí quyển, ENSO cũng ảnh hưởng đếnkhí hậu theo mùa ở nhiều khu vực khác trên toàn cầu
Hiệu ứng nhà kính – Greenhouse Effect:
Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạsóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặtđất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào khí quyển để CO2 hấp thu làm cho không khí nóng lên
Sơ đồ mô tả hiệu ứng nhà kính tự nhiên trên trái đất
Hạn Hán – Drought
Một hiện tượng tự nhiên xảy ra khi giảng thủy dưới mức trung bìnhnhiều, khiến mức nước hạ thấp và cây cối chết Thời kì có thời tiết khô kéo dài nhưvậy thường lâu hơn dự tính, dẫn tới những mất mát rõ rệt cho cộng đồng (tổn thấtmùa màng, thiếu cung cấp nước)
Trang 6Hệ sinh thái – Ecosystem:
Hệ tương tác của một cộng đồng sinh học và các môi trường không cóvật thể sống xung quanh Các khái niệm cơ bản bao gồm nguồn cung cấp nănglượng thông qua các chuỗi thức ăn và lưới thức ăn, và sự tuần hoàn của các chấtdinh dưỡng về mặt sinh địa hóa Các nguyên tác của hệ sinh thái có thể được ápdụng ở mọi quy mô Như vậy, các nguyên tắc áp dụng cho một ao nước chẳng hạn,
có thể áp dụng như nhau cho một hồ, đại dương hay toàn thể hành tinh
- Tần nhiệt: tạo thành vùng chuyển tiếp ra vũ trụ
Sự pha trộn giữa các tầng là cực chậm Khí quyển của tái đất gồm có Nito(97,1% thể tích), oxy (20,9%), dioxxit cacbon (khoảng 0,03%), các khí vết argon,krypton, xenon, neon và heli cùng hơi nước, các vi lượng amoniac, chất hữu cơ,ozon, các loại muối và các hạt rắn lơ lửng
Khả năng bị tổn thương – Vulnerability:
Là mức độ mà một hệ thống (tự nhiên, xã hội, kinh tế) có thể bị tổnthương do biến đổi khí hậu hoặc không óc khả năng thích ứng với những tác độngbất lợi của BDKH
Nóng lên toàn cầu – Global warming:
Nói một cách chặt chẽ, sự nóng lên và lạnh di toàn cầu là các xu thế nónglên và lạnh đi tự nhiên mà trái đất trải qua trong suốt lịch sử của nó Tuy nhiên,huật ngữ này dùng để chỉ sự tăng dần nhiệt độ trái đất do các chất khí nahf kínhtích tụ trong khí quyển Quan điểm cho rằng nhiệt độ trái đất đang tăng lên, một
Trang 7phần do phát thải khí nhà kính đi đôi với các hoạt đọng của con người như đốt cácnhiên liệu hóa thạch, đốt sinh khối, phá rừng, nuôi bò và cừu, những thay đổ sửdụng đất.
Nước biển dâng – See level rise:
Là sự dâng lên của mực nước của đại dương trên toàn cầu, trong đókhông bao gồm triều cường, nước dâng do bão…Nước biển dâng tại một vị trí nào
đó có thể cao hơn hoặc thấp hơn so với trung bình toàn cầu vì có sự khác nhau vềnhiệt độ của đại dương và các yếu tố khác
Phát thải – Emissions:
Phát thải là sự thải các khí nhà kính và/hoặc các tiền tố của chúng vào khíquyển trên một khu vực và thời gian cụ thể
1.1.3 Các biểu hiện của biến đổi khí hậu bao gồm:
- Nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng lên do sự nóng lên của bầu khí quyển toàn cầu,
- Sự dâng cao mực nước biển do giãn nở vì nhiệt và băng tan,
- Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển,
- Sự di chuyển của các đới khí hậu trên các vùng khác nhau của trái đất,
- Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hoá khác, và
- Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái, chất lượng và thành phần của thuỷ quyển, sinh quyển, địaquyển
1.1.4 Nguyên nhân gây hiện tượng biến đổi khí hậu
Khí hậu bị biến đổi do 2 nhóm nguyên nhân:
- Nhóm nguyên nhân khách quan (do sự biến đổi của tự nhiên) bao gồm: sự
biến đổi các hoạt động của mặt trời, sự thay đổi quỹ đạo trái đất, sự thay đổi vị trí
và quy mô của các châu lục, sự biến đổi của các dạng hải lưu, và sự lưu chuyển trong nội bộ hệ thống khí quyển
- Nhóm nguyên nhân chủ quan (do sự tác động của con người) xuất phát từ sự
Trang 8thay đổi mục đích sử dụng đất và nguồn nước và sự gia tăng lượng phát thải khí CO2 và các khí nhà kính khác từ các hoạt động của con người.
Như vậy, biến đổi khí hậu không chỉ là hậu quả của hiện tượng hiệu ứng nhà kính (sự nóng lên của trái đất) mà còn bởi nhiều nguyên nhân khác Tuy nhiên, có rất nhiều bằng chứng khoa học cho thấy tồn tại mối quan hệ giữa quá trình tăng nhiệt
độ trái đất với quá trình tăng nồng độ khí CO2 và các khí nhà kính khác trong khí quyển, đặc biệt trong kỷ nguyên công nghiệp Trong suốt gần 1 triệu năm trước cách mạng công nghiệp, hàm lượng khí CO2 trong khí quyển nằm trong khoảng từ
170 đến 280 phần triệu (ppm) Hiện tại, con số này đã tăng cao hơn nhiều và ở mức
387 ppm và sẽ còn tiếp tục tăng với tốc độ nhanh hơn nữa Chính vì vậy, sự gia tăng nồng độ khí CO2 trong khí quyển sẽ làm cho nhiệt độ trái đất tăng và nguyên nhân của vấn đề biến đổi khí hậu là do trái đất không thể hấp thụ được hết lượng khí CO2 và các khí gây hiệu ứng nhà kính khác đang dư thừa trong bầu khí quyển.
1.2 Cơ sở chính trị pháp lý
Danh sách Văn bản pháp luật về Biến đổi khí hậu
1 Công ước khung về thay đổi khí hậu của Liên hợp quốc
2 Quyết định 158/2008/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứngphó với biến đổi khí hậu do Thủ tướng Chính phủ ban hành
3 Quyết định 2730/QĐ-BNN-KHCN năm 2008 về việc ban hành khung chươngtrình hành động thích ứng với biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp và phát triểnnông thôn giai đoạn 2008-2020 do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nôngthôn ban hành
4 Thông tư liên tịch 07/2010/TTLT-BTNMT-BTC-BKHĐT hướng dẫn quản lý,
sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình mục tiêu quốc giaứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2009 - 2015 do Bộ Tài nguyên và Môitrường - Bộ Tài chính - Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành
Trang 95 Thông báo số 167/TB-VPCP về việc ý kiến của Phó Thủ tướng Hoàng TrungHải tại buổi làm việc với Bộ Tài nguyên và Môi trường về chương trình mục tiêuquốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu do Văn phòng Chính phủ ban hành
6 Thông báo 303/TB-BXD kết luận của Thứ trưởng Nguyễn Đình Toàn về thựchiện Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu do Bộ Xây dựngban hành
7 Thông báo 353/TB-VPCP về ý kiến kết luận của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũngtại cuộc họp Ban Chỉ đạo quốc gia về chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó vớibiến đổi khí hậu do Văn phòng Chính phủ ban hành
8 Quyết định 47/2007/QĐ-TTg phê duyệt kế hoạch tổ chức thực hiện Nghị địnhthư Kyoto thuộc Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu giai đoạn
11 Quyết định 130/2007/QĐ-TTg về cơ chế, chính sách tài chính đối với dự ánđầu tư theo cơ chế phát triển sạch do Thủ tướng Chính phủ ban hành
12 Thông tư 10/2006/TT-BTNMT hướng dẫn xây dựng dự án Cơ chế phát triểnsạch trong khuôn khổ Nghị định thư Kyoto do Bộ Tài nguyên và Môi trường banhành
13 Quyết định 04/2005/QĐ-BNN về Quy chế làm việc của Ban Điều phối quốcgia thực hiện Công ước chống sa mạc hóa của Liên hợp quốc do Bộ trưởng BộNông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành
14 Công ước chung về việc an toàn trong quản lý nhiên liệu đã qua sử dụng và
an toàn trong quản lý chất thải phóng xạ
15 Công ước viên về bảo vệ tầng ôzôn
Trang 1016 Nghị định thư về các chất làm suy giảm tầng ôzôn được điều chỉnh và sửađổi
17 Quyết định số 2139/QĐ-TTg ngày 5/12/2011 của Thủ tướng chính phủ phêduyệt chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu;
18 Quyết định Số:81/2006/QĐ-TTg, ngày 14 tháng 04 năm 2006 của thủTướng Chính phủ Phê duyệt Chiến lược quốc gia về tài nguyên nước đến năm 2020
19 Quyết định số 172/2007/QĐ-TTg, ngày 16/11/2007 của thủ Tướng Chínhphủ Phê duyệt Chiến lược quốc gia về phòng , chống và giảm nhẹ thiên tai đếnnăm 2020
20 Quyết định số 410/QĐ-TTg ngày 18/3/2011về việc thành lập phân ban ViệtNam trong Uỷ ban liên chính phủ VN- Hà Lan về thích nghi biến đổi khí hậu vàquản lý nước;
21 Thông tư số 15/2011/TT-BTNMT sửa đổi bổ sung một số điều quy định tạithông tư 12/2010/TT-BTNMT ngày 26/7/2010 của Bộ trưởng Bộ TN&MT quyđịnh việc xây dựng, cấp Thư xác nhận , cấp Thư phê duyệt dự án theo cơ chế pháttriển sạch trong khuôn khổ Nghị định thư Kyoto;
22 Quyết định số 878/QĐ-TCMT về việc ban hành sổ tay hướng dẫn tính toánchỉ số chất lượng không khí (AQI)
23 Quyết định số 543/QĐ-BNN-KHCN ngày 23/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn ban hành Kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khíhậu của ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn giai đoạn 2011-2015 và tầmnhìn đến 2050
24 Chỉ thị số 809/CT-BNN-KHCN ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn về việc lồng ghép biến đổi khí hậu vào xây dựng,thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình,dự án, đề án phát triểnngành nông nghiệp và phát triển nông thôn, giai đoạn 2011-2015
25 Quyết định số 412/QĐ-BNN-TCCB ngày 08/03/2011 của Bộ trưởng BộNông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc Điều chỉnh, bổ sung tổ chức, nhân sự
Trang 11của Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo chương trình hành động thích ứng với biếnđổi khí hậu của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn;
26 Quyết định số 214/QĐ-BNN-TCCB ngày 14/02/2011 của Bộ trưởng BộNông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc Điều chỉnh, bổ sung nhân sự của Banchỉ đạo chương trình hành động thích ứng với biến đổi khí hậu của ngành nôngnghiệp và phát triển nông thôn;
27 Quyết định số 796/QĐ-BNN-TCCB ngày 19/04/2011 của Bộ trưởng BộNông nghiệp và Phát triển nông thôn Ban hành quy chế hoạt động của Ban chỉ đạochương trình hành động thích ứng với biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp vàphát triển nông thôn;
2 Thực trạng vấn đề cần giải quyết.
2.1 Thực trạng biến đổi khí hậu trên thế giới
Nếu như cách đây khoảng 5 năm, thế giới vẫn còn hoài nghi và tranh luận về vấn đề liệu biến đổi khí hậu trên thực tế có xảy ra hay không và có phải do con người gây ra hay không thì ngày nay, cuộc tranh luận này không còn nữa và sự hoài nghi ngày càng thu hẹp
Vào năm 2014, nhóm công tác ICPP đã báo cáo 7 áp lực ảnh hướng của biến đối khí hậu, trong đó áp lực tự 1 đến 5 được đánh giá ở mức chắc chắn cao và tác động 6 và 7 ở mức chắc chắn trung bình Cụ thể bao gồm như sau:
Sự nóng dần và gia tăng nhiệt độ đã được quan sát xãy ra trong khắp các vùng Châu Á ở thế kỷ vừa qua
Gia tăng áp lực đối với các hệ sinh thái cạn ở nhiều vùng của Châu Á bởi các thay đổi trong hiện tượng, tốc độ phát triển và phân bố các loài cây trồng và băng tan;
- Hệ sinh thái biển và ven bờ ngày càng chịu nhiều áp lực từ cả 2 động lực khí hậu và không phải yếu tố khí hậu
- Các đa áp lực từ quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và phát triển kinh tế quá nhanh chóng, ghép với biến đổi khí hậu;
Trang 12- Các hiện tượng khí hậu cực đoan đang gia tăng tác động đến sức khỏe nhân loại, an ninh, sinh kế và nghèo đói, với nhiều loại và cấp độ ảnh hưởng biến động xuyên suốt cả vùng Châu Á;
- Khan hiếm được đánh giá là 1 trong những thử thách chính trong vùng dẫn đến nhu cầu nước tăng và thiếu sự quản lý tốt;
- Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sản xuất lương thực và an ninh lương thực ở Châu Á sẽ thay đổi theo khu vực và nhiều khu vực sẽ giảm năng suất trong vùng
2.2 Thực trạng biến đổi khí hậu ở Việt Nam.
Việt Nam là quốc gia đứng hạng 4 trên cả thế giới về số lượng người bị phơinhiễm với ngập lụt và đứng thứ 3 trên thế giới về phần trăm dân số và GDP phơinhiễm với ngập lụt Khoảng 20% dân số phải đối mặt với nguy cơ lũ lụt hàng năm.Hầu hết các gia đình phải đương đầu với nguy cơ bị hạn hán Khi xảy ra hạn hán sẽlàm thất thoát 16% mức tiêu dùng, so với 59% từ lũ lụt
Năm 2100, nhiệt độ trung bình tăng 2-3 độ C, mực nước biển dự báo sẽ tăng
1 m so với những đo đạc năm 1980-1999 Khi mực nước biển dâng 1m, 30% điệntích Đồng Bằng sông Cửu Long bị ngập, 20% TpHCM và 10% ở sông Hồng Theo
dự báo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, so với 84 quốc gia đến từ 5 vùng, 10%dân số Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng khi nước biển dâng 1 m so với mực nước biển và30% khi nước biển dâng 5 m
Hiện tượng khí hậu cực đoan năm 2015 như hạn hán ở Ninh Thuận, bão ởQuảng Ninh, thiếu nước và xâm nhập mặn ở Kiên Giang, Ngập lụt và trượt đất ởBắc Cạn Trong 2 thập niên qua, Việt Nam thiệt hại 1 đến 1,5 %GPD hàng nămcho các thảm họa thiên tai, chẳng hạn, bão Xangsane năm 2006 gây thiệt hạikhoảng 1,2 tỉ USD ở miền trung Việt Nam Mặc dầu Việt Nam không là quốc giaphát thải khí nhà kính nhiều, tuy nhiên, khí thải nhà kính của Việt Nam tăng 180%
từ năm 2000 đến 2010
Trang 13Năm 2015, tình trạng xâm nhập mặn đã xảy ra ở nhiều địa phương như: BếnTre, Cà Mau, Sóc Trăng, Tiền Giang, Trà Vinh, An Giang Ở một số nơi, nướcmặn đã xâm nhập sâu từ 50 đến 60 km vào nội đồng, độ mặn cũng cao hơn nhữngnăm trước, khiến hàng chục nghìn héc-ta lúa, hoa màu, cây ăn quả bị thiệt hại.Theo các tài liệu khoa học, khi độ mặn vượt quá 1%o là đã không thể sử dụng đượccho sinh hoạt, nếu vượt quá 4%o, cây không sinh trưởng được và chết Thực tế, cóthời điểm ở một số địa phương ĐBSCL, độ mặn đã lên 8 đến 9%o, thậm chí có nơi11%o.
Năm 2016 do tác động của El Nino, lượng mưa trong khu vực giảm mạnhkhoảng 20-30% so với trung bình nhiều năm, trong khi đó lượng nước sôngMekong về Việt Nam giảm 50%, dẫn đến tình trạng mặn lấn sâu vào đất liền đồngbằng sông Cửu Long Nhiều nơi nước mặn vào sâu đất liền tới 70-90 km, sâu hơntrung bình nhiều năm từ 15 đến 20 km3
Kinh tế và đời sống dân sinh của 10/13 tỉnh thành phố như Long An, TiềnGiang, Bến Tre, Trà Vinh Sóc Trăng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của xâm nhậpmặn Theo báo cáo Bộ Nông nghiệp, diện tích lúa thiệt hại từ cuối năm 2015 đếnnay gần 160.000 ha, trong đó phần lớn là không có thu hoạch Các tỉnh bị thiệt hạinhiều là Kiên Giang hơn 54.000 ha, Cà Mau gần 50.000 ha, Bến Tre gần 14.000 ha Hạn hán xãy ra ở Daklak năm 2016 làm 37000 ha bị hạn (mất trắng 4864 ha)thiệt hại 1.110 tỉ đồng và 21.260 hộ bị thiếu nước Tỉnh có 599 hồ chưa nhưng 118
hồ cạn hoàn toàn , các hồ còn lại 20-30% nước [4]
Tác động của biến đổi khí hậu tới vấn đề sức khỏe là rất rõ rệt thông qua cácdạng thiên tai như hạn hán, sạt lở, lũ quét… Nhiều bệnh sẽ gia tăng dưới tác độngcủa sự thay đổi nhiệt độ và hoàn cảnh, nhất là các bệnh lây truyền qua các vật trunggian như sốt rét (do muỗi truyền), sốt xuất huyết (muỗi), các bệnh lây truyền quathực phẩm (ngộ độc thực phẩm), bệnh lây truyền qua môi trường nước (các bệnh
Trang 14đường ruột), bệnh lây truyền từ động vật và các bệnh khác (suy dinh dưỡng, bệnh
Tóm lại, các lĩnh vực chịu tác động của BĐKH bao gồm: (1) hệ sinh thái (đới
bờ, rừng và đa dạng sinh học); (2) sức khỏe cộng đồng; (3) tài nguyên nước; (4)nông nghiệp; (5) năng lượng; (6) cơ sở hạ tầng, giao thông, di tích lịch sử và vănhóa; và (7) công nghiệp và xây dựng Hậu quả của BĐKH rõ rệt nhất là nóng lêntoàn cầu và mực nước biển dâng
IPCC đã nêu ra cách xác định nguy cơ bị ảnh hưởng của BĐKH theo Theo
đó, những người sống ở vùng duyên hải ven biển, vùng ngập lụt và những ngườinghèo, phụ nữ và trẻ em… là đối tượng có nguy cơ bị ảnh hưởng đáng kể củaBĐKH cần được hỗ trợ và bảo vệ
3 Các giải pháp thực hiện
3.1 Phương pháp tiếp cận tạo ra sáng kiến
3.1.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu lý thuyết
- Nghiên cứu tổng quan về quan điểm dạy học tích cực
- Phân tích nội dung kiến thức phần Sinh thái học – Sinh học 12 cơ bản, làm
cơ sở xây dựng nội dung tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu
