-Về kiến thức: Có trình độ THCStrở lên, có kiến thức về KTĐ - Về kỹ năng: Có kỹ năng đo ờng, sử dụng, sữa chữa, lắp đặt cácthiết bị điện vàd mạng điện - Thái độ: Yêu thích công việc,
Trang 1Tiết 1 - Bài 1: GIỚI THIỆU NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG
I./ Mục tiêu :
1 Kiến thức: HS biết dược vai trò và vị trí của nghề điện dân dụng đối với đời sống và sảnxuất và nắm được một số thông tin cơ bản và biện pháp an toàn lao động trong nghề điện dândụng
2 Kĩ năng: HS hiểu được vai trò, vị trí của nghề điện dân dụng và biết cách sử dụng điện antoàn
3 Thái độ: GV định hướng cho HS về nghề điện dân dụng để gây hứng thú cho HS học tốtmôn học này
II / Chuẩn bị
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Bản mô tả nghề điện dân dụng
- Tranh ảnh về nghề điện dân dụng
2 Chuẩn bị của học sinh
- HS đọc kĩ nội dung phần kĩ thuật điện môn Công nghệ 8
III Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2.Giới thiệu chương trình công nghệ 9.
3 Bài mới
ĐVĐ: Hiện nay nền kinh tế nước ta phát triển nhảy vọt, mạng lưới điện được phân phối trãi
dài từ thành thị đến nông thôn và kể cả vùng sâu vùng xa Do đó, nghề điện nói chung, điệndân dụng nói riêng đã góp phần đẩy nhanh tốc độ CNH – HĐH đất nước Vậy nghề điện dândụng có đặc điểm gì và yêu cầu đối với người lao động như thế nào? Ta tìm hiểu bài học hômnay
Hoạt động 1 :Tìm hiểu vai trò, vị trí của nghề điện dân dụng
- Yêu cầu HS nhắc lại vai trò
của điện năng đ/v đời sống và
sản xuất đã học ở lớp 8
- Cho HS đọc nội dung mục I:
- Nghề điện dân dụng có vai trò
và vị trí như thế nào trong đời
sống và sản xuất?
- GV rút ra vai trò, vị trí của
nghề điện dân dụng
- HS nêu vai trò của
điện năng đ/v đờisống và sản xuất
- HS đọc mục I:
I Vai trò, vị trí của nghề điện dân dụng trong đời sống và sản xuất.
- Nghề điện dân dụng hoạtđộng chủ yếu trong lĩnh vực sửdụng điện năng phục vụ cho đờisống và sản xuất
- Nghề điện dân dụng góp phầnđẩy nhanh tốc độ công nghiệp hóa
và hiện đại hóa đất nước
Hoạt động 2 :Tìm hiểu đặc điểm và yêu cầu của nghề điện dân dụng
- Đối tượng lao động của nghề
điện dân dụng là gì?
- Những công việc của nghề
- HS nêu theo sự hiểubiết của mình
Trang 2điện dõn dụng là gỡ?
- Yờu cầu HS sắp xếp cỏc cụng
việc cho đỳng với chuyờn ngành
của nghề điện dõn dụng (bảng
SGK)
- Nghề điện dõn dụng làm việc
trong mụi trường nào?
- Để làm việc an toàn và đạt
hiệu quả người lao động trong
nghề điện dõn dụng cần phải đạt
yờu cầu gỡ?
? Nghề điện dân dụng có triển
vọng không? Tại sao
- Nờu những nơi hoạt động của
nghề điện dõn dụng mà em biết?
Cho HS thảo luận liên hệ thực tế
nêu các nơi đào tạo nghề
chiếu sỏng trong nhà,lắp cỏc đồ dựng điện…
- Liên hệ thực tế trả lờicâu hỏi
- Tìm hiểu thông tinSGK, nêu các yêu cầucủa nghề điện dândụng
- Cú kiến thức, kĩnăng, thỏi độ và sứckhoẻ tốt
- Gia đỡnh, nhà mỏy, xớnghiệp…
- HS thảo luận liên hệ thực tế nêu các nơi đàotạo nghề
chiều điện ỏp thấp dưới 380V
- Thiết bị đo lường điện
- Vật liệu và dụng cụ làm việccủa nghề điện
- Cỏc đồ dựng điện
2 Nội dung lao động của nghề điện dõn dụng.
Lắp đặt mạng điện trong nhà,mạng điện sx
- Lắp đặt các TB phục vụ sx vàsinh hoạt
- Bảo dỡng, vận hành, sửa chữamạng điện, TBĐ, ĐDĐ
3 Điều kiện làm việc của nghề điện dõn dụng.
- Làm việc ngoài trời
- Làm việc trong nhà
- Thờng phải đi lu động
- Nguy hiểm vì làm việc gần khuvực có điện
4 Yờu cầu của nghề điện dõn dụng đối với người lao động.
-Về kiến thức: Có trình độ THCStrở lên, có kiến thức về KTĐ
- Về kỹ năng: Có kỹ năng đo ờng, sử dụng, sữa chữa, lắp đặt cácthiết bị điện vàd mạng điện
- Thái độ: Yêu thích công việc,
GV nờu cõu hỏi củng cố:
- Nội dung lao động của nghề điện dõn dụng?
- Mụi trường làm việc của nghề?
- Để trở thành người thợ điện cần phấn đấu và rốn luyện
thế nào về học tập và sức khoẻ?
Dặn dũ:
Học bài, trả lời cõu hỏi SGK và chuẩn bị trước bài 2
Trang 3Tiết 2 Bài 2:
VẬT LIỆU DÙNG TRONG LẮP ĐẶT MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ( t 1)
I./ Mục tiêu :
1 Kiến thức: HS biết được một số vật liệu dẫn điện thường dùng trong lắp đặt mạng điện
2 Kĩ năng: HS hiểu được cách phân loại, cấu tạo và phạm vi sử dụng của dây dẫn điện dùngtrong lắp đặt mạng điện
3 Thái độ: HS ham thích học môn học này, chú ý đến an toàn điện trong lắp đặt và sử dụng
II/ Chuẩn bị
- Một số mẫu dây dẫn điện
III/ Hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Tìm hiểu dây dẫn điện
? Em hãy cho biết mạng điện trong
nhà sử dụng loại dây nào để lắp
đặt? Tại sao?
- Yêu cầu HS quan sát mẫu vật của
một số dây dẫn kết hợp với hình
trong SGK
- ?Dây dẫn có bọc cách điện cấu
tạo gồm mấy phần chính? Tên gọi ?
- Lõi dây thường làm bằng vật liệu
- Dây dẫn bọc cáchđiện vì để đảm bảo
an toàn điện
- HS thảo luậnnhóm nêu cấu tạo:
+ Lõi+ Vỏ cách điện+ Vỏ bảo vệ cơ học
- Lõi: Đồng hoặcnhôm
- Vỏ cách điện:
Cao su, chất cáchđiện tổng hợp
- Để phân biệt giữadây pha và dâytrung hoà
- Dựa vào số lõi và số sợi của lõigồm dây một lõi, dây nhiều lõi,dây lõi một sợi và dây lõi nhiềusợi
2 Cấu tạo dây dẫn bọc cách điện.
Gồm 2 phần chính: lõi và vỏ cáchđiện Ngoài ra còn có lớp vỏ bảo
vệ chống va đập, ảnh hưởng của
độ ẩm, nước, chất hoá hoc…
Trang 4F: là tiết diện của lõi dây dẫn (mm2)
- ? Gọi HS đọc và nêu ý nghĩa kí
hiệu: M(2x1,5)
lêi c©u hái
- HS : Lõi dâybằng đồng, dây dẫn
có 2 lõi và tiết diệncủa lõi là 1,5 mm2
th-Kí hiệu dây dẫn bọc cách điện:
M(nxF) Với:
M: là lõi đồngn: là số lõi dâyF: là tiết diện của lõi dây dẫn (mm2)
Hoạt Động 3: Củng cố – Dặn dò Củng cố
- Có những loại dây dẫn điện nào?
- Trong mạng điện gia đình sử dụng loại dây dẫn điện
nào? Vì sao?
- Màu sắc trên dây dẫn điện có tác dụng gì?
- Nêu cấu tạo của dây dẫn điện?
- Để đảm bảo an toàn, khi sử dụng cần chú ý điều gì?
Dặn dò: Học bài và đọc trước phần II, III (sgk).
IV RÚT KINH NGHIỆM :
Tiết 3 Bài 2:
Trang 5VẬT LIỆU DÙNG TRONG LẮP ĐẶT MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ ( t 2)
I./ Mục tiêu :
1 Kiến thức: HS biết được một số vật liệu dẫn điện thường dùng trong lắp đặt mạng điện
2 Kĩ năng: HS hiểu được cách phân loại, cấu tạo và phạm vi sử dụng của dây dẫn điện dùngtrong lắp đặt mạng điện
3 Thái độ: HS ham thích học môn học này, chú ý đến an toàn điện trong lắp đặt và sử dụng
II/ Chuẩn bị
- Một số mẫu dây cáp điện
- Một số vật cách điện của mạng điện: vỏ cầu chì, puli sứ, ống nhựa…
III/ Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
HS 1: Kể tên một số loại dây dẫn điện? Tại sao trong mạng điện gia đình không được sử
dụng dây trần?
HS 2: Nêu cấu tạo dây dẫn điện? Trong quá trình sử dụng cần lưu ý điều gì?
3 Bài mới
Hoạt Động 1: Tìm Hiểu Dây Cáp Điện
GV thông báo: cáp điện là
bao gồm nhiều dây dẫn được
bọc cách điện, bên ngoài là vỏ
bảo vệ mềm Cáp điện của mạng
điện trong nhà là loại cáp 1 pha,
điện áp thấp, 1 lõi hoặc 2 lõi
Cho HS đọc cấu tạo, yêu cầu
- Khác: cáp có vỏ bảo vệnhằm giúp cáp có thể chịunhiệt cao, chịu mặn, chịu ănmòn…
- Được dùng lắp đặt đườngdây hạ áp
II/ Dây cáp điện.
1 Cấu tạo:
Gồm 3 phần chính: lõi, vỏcách điện và vỏ bảo vệ
2 Sử dụng cáp điện:
Với MĐ trong nhà, cápdùng để lắp đặt đường dây
hạ áp dẫn từ lưới điện phânphối gần nhất đến mạngđiện trong nhà
Hoạt Động 2: Tìm Hiểu Vật Liệu Cách Điện
? Em hãy kể tên một vài vật
- Là vật liệu không cho dòngđiện đi qua Có công dụngcách điện, bảo vệ an toàn chongười sử dụng điện
- Cần có độ cách điện cao,chịu nhiệt tót, chống ẩm tốt và
có độ bền cơ học cao
- nhựa, cao su…
III/ Vật liệu cách điện.
- Vật liệu cách điện là vậtliệu không cho dòng điện
đi qua
- Vật liệu cách điện cầnđạt các yêu cầu: có độ cáchđiện cao, chịu nhiệt tót,chống ẩm tốt và có độ bền
cơ học cao
Trang 6Hoạt Động 3: Củng cố – Dặn dò Củng cố:
- So sánh giống và khác nhau của cáp điện và
dây dẫn điện?
- Mạng điện trong nhà không nhất thiết phải sử
dụng các vật liệu cách điện có được không? Vì
IV RÚT KINH NGHIỆM
Tiết 4 - Bài 3 DỤNG CỤ DÙNG TRONG LẮP ĐẶT MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ
I./ Mục tiêu :
Trang 71 Kiến thức: HS biếtđược một số loại đồng hồ đo điện, dụng cụ cơ khí thường dùng trong lắpđặt mạng điện.
2 Kĩ năng: HS hiểu được cách sử dụng một số đồng hồ đo điện, dụng cụ cơ khí thường dùngtrong lắp đặt mạng điện
3 Thái độ: Nghiêm túc và biết được cách sử dụng dụng cụ an toàn
II/ Chuẩn bị
- Một số đồng hồ đo điện: vôn kế, ampe kế, công tơ, đồng hồ vạn năng
- Một số dụng cụ cơ khí: thước cuộn, thước cặp
III/ Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
+ Nêu cấu tạo của dây cáp điện Dây cáp điện thường được sử dụng ở đâu?
+ Vật liệu cách điện là gì? ? Vât liệu cách điện phải đạt những yêu cầu gì?
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu đồng hồ đo điện
Hãy kể tên một số loại đồng
hồ đo điện mà em biết
- Hãy tìm trong bảng 3 – 1
những đại lượng đo của đồng
hồ đo điệnvà đánh dấu (X)
- Tại sao trên máy biến áp
người ta thường lắp ampe kế
và vôn kế ?
- Trong mạch điện hay mạng
điện đồng hồ đo điện có công
dụng gì?
* Dựa vào các đại lượng cần
đo, đồng hồ đo điện được
phân loại như trong bảng 3 -2
- Em hãy điền những đại
lượng đo tương ứng với đồng
hồ đo điện vào bảng 3 – 2
* Khi sử dụng đồng hồ đo
điện trước hết ta cần phải tìm
giểu kỹ những ký hiệu trên
mặt đồng hồ
- Ampe kế, vôn kế,công tơ điện,…
- Hs đánh dấu X vào ôtrống
- Để biết lượng điệnnăng tiêu thụ của giađình
- Vôn kế dùng đo giátrị điện áp
- Ampe kế dùng đocường độ dòng điện
− Để đo hiệu điện thế và cường độ dòng điện sử dụng
− HS quan sát bảng 3-3 và tìm hiểu
I Đồng hồ đo điện
1 Công dụng của đồng hồ đo điện
− Đồng hồ đo điện dung để
đo các đại lượng về điện như: cường độ dòng điện, hiệu điện thế, công suất và điện năng.
− Nhờ có đồng hồ đo điện,chúng ta có thể biết được tình trạnglàm việc của các thiết bị điện, pháthiện và phán đoán được nhữngnguyên nhân những hư hỏng, sự cố
kỹ thuật của đồ dùng điện
− Oát kế :Đo công suất ( P )
− Ôm kế: Đo điện trở (R)
− Công tơ điện: Đo điện năng tiêu thụ (A)
− Đồng hồ vạn năng: Đo U, I, R
3 Một số kí hiệu của đồng hồ đo điện.(sgk)
Trang 8* Cho HS Quan sát bảng
3-3 :một số kí hiệu trên mặt
đồng hồ đo điện
Hoạt động 2: Tìm hiểu dụng cụ cơ khí dùng trong lắp đặt mạng điện trong nhà
* Trong công việc lắp đặt sữa
chửa mạng điện trong nhà,
− Cưa sắt: Cưa cắt ống nhựa vàkim loại
− Kìm:…(sgk)
− Khoan:… (sgk)
Hoạt động 3: củng cố- dặn dò Củng cố:
* Yêu cầu Hs đọc phần ghi nhớ
* Công dụng của các loại đồng hồ đo điện
- Khi sử dụng đồng hồ đo điện cần chú ý những điều
gì ?
* Hãy điền chữ Đ nếu câu đúng và chữ S nếu câu sai
vào ô trống (bảng 3 – 5 ) Với những câu sai, tìm từ sai
và sửa lại để nội dung của câu sau thành đúng
1 Để đo điện trở phải dùng oát kế
2 Ampe kế được mắc song song với mạch điện
3 Đồng hồ vạn năng có thể đo được cả điện áp và điện
2 Sai Ampe kế → vôn kế
+ song song → nối tiếp
3 Đúng
4 Vôn kế → ampe kế+ nối tiếp → song song
IV RÚT KINH NGHIỆM
Tiết 5 Bài 4:Thực hành
SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN( t 1 )
I./ Mục tiêu:
1 Kiến thức: HS biếtđược cách sử dụng một số loại đồng hồ đo điện
2 Kĩ năng: HS sử dụng được đồng hồ để đo các đại lượng về điện
Trang 93 Thái độ: HS nghiêm túc và thực hiện đúng nội quy của phịng thực hành.
II/ Chuẩn bị
- Một số đồng hồ đo điện cho các nhĩm
III/ Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
+ Em hãy nêu các loại đồng hồ đo điện và cơng dụng của cĩ?
+Dựa vào đâu để phân loại đồng hồ đo điện?
3 Bài mới
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài học
- Chia nhĩm thực hành
- Chỉ định nhĩm trưởng, giao nhiệm
vụ cho nhĩm trưởng
• Giáo viên giới thiệu bài thực
hành: Bài thực hành tiến hành
trong 3 tiết gồm những nội
dung sau:
+ Thực hành quan sát, mơ tả cấu tạo
ngồi của đồng hồ đo điện Giải thích
+ Thái độ thực hành đảm bảo an tồn
và vệ sinh mơi trường
I.Dụng cụ, vật liệu và thiết bị
− Vật liệu : bảng thựchành lắp sẳn mạch điện gồm
4 bóng đèn 220V – 100W;bảng thực hành đo điện trở ;9dây dẫn điện
− Dụng cụ : Kìm điện, tuavít, bút thử diện
Hoạt động 2: Tìm hiểu đồng hồ đo điện
− Giáo viên giao các nhóm đồng
hồ đo điện ampe kế, vôn kế, công tơ
điện …
− Giáo viên giao nhiệm vụ thực
hành cho các nhóm, định thời gian
hoàn thành
− Giáo viên nêu những vấn đề
cho các nhóm làm việc theo các nội
dung sau :
+ Tìm hiểu một số đồng hồ đo điện
+Đọc và giải thích các kí hiệu ghi
trên mặt đồng hồ đo điện
+ Chức năng của đồng hồ đo điện :
− Các nhóm nhậndụng cụ, tìm hiểu cấutạo của các đồng hồ
đo điện
- Thực hiện thực hànhtheo phân công củagiáo viên
- HS làm việc theonhĩm những nội dungsau :
+ Đọc và ghi những kýhiệu trên mặt đồng hồ
Trang 10đo đại lượng gì ?
+ Tìm hiểu đại lượng đo và thang đo
+ Tìm hiểu cấu tạo và chức năng
của đồng hồ đo điện : các bộ phận
chính và các núm điều chỉnh đồng
hồ
+ Chức năng của đồng
hồ đo điện là gì ?+ Tìm hiểu chức năngcủa các núm điều chình
Hoạt động 3: củng cố- dặn dị
GV: Hướng dẫn học sinh tự đánh và đánh giá chéo giữa
các nhĩm kết quả thực hành theo tiêu chí đã đặt ra trước khi
bước vào thực hành
- Kết quả đo
- Trình tự và thao tác đo
- Về nhà thực hành tập đọc các thang đo trên mặt đồng hồ,
các kí hiệu, thao tác đo
- Đọc và xem trước phần 2 sử dụng đồng hồ đo điện
- Chuẩn bị: Bản báo cáo thực hành như SGK/Tr 22 (Bảng
1 Kiến thức: HS biếtđược cách sử dụng một số loại đồng hồ đo điện
2 Kĩ năng: HS sử dụng được cơng tơ điện để đo điện năng
3 Thái độ: Cẩn thận, chính xác, tích cực trong khi học
II/ Chuẩn bị
- Bảng thực hành lắp sẵn mạch điện
- Mẫu báo cáo thực hành
III/ Hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Sử dụng đồng hồ đo điện
Trang 11* Phương án 1 : Đo điện năng tiêu thụ
của mạch điện bằng công tơ điện:
Bước 1: Đọc và ghi những ký hiệu
trên mặt công tơ điện
- Đo điện năng tiêu thụ của mạch điện
bằng công tơ kiểu cảm ứng
- Giải thích những ký hiệu trên mặt
công tơ điện
Bước 2: Nối mạch điện
- Nghiên cứu sơ đồ mạch điện như
trong SGK
- Mạch điện có bao nhiêu phần tử?
- Các phần tử được nối với nhau như
thế nào?
Chú ý :
+ Nguồn điện nối với những đầu nào
của công tơ điện?
+ Phụ tải được nối với đầu nào của
công tơ điện?
- Nối mạch điện như sơ đồ 4 – 2
SGK
Bước 3: Đo điện năng tiêu thụ của
mạch điện
- Gv hướng dẫn Hs, làm mẫu cách đo
điện năng tiêu thụ của mạch điện theo
các bước sau :
+ Đọc và ghi chỉ số của công tơ điện
trước khi đo
+ Quan sát tình trạng làm việc của
công tơ điện
+ Tính kết quả tiêu thụ điện năng sau
- Những ký hiệu :
- Có 5 phần tử : ampe kế,phụ tải, công tơ điện, nguồnđiện, khoá K
- Mắc nối tiếp với nhau
- Công tơ điện nối với chốt
1 và 3 của công tơ điện
- Phụ tải nối với chốt 2 và 4của công tơ
- Hs tiến hành đo điện năng
- Viết báo cáo thực hành
2 Thực hành sử dụng đồng hồ đo điện:
Phương án 1 : Đođiện năng tiêu thụ củamạch điện bằng công
tơ điện:
Phương án 2: Đo điệntrở bằng đồng hồ vạnnăng
Hoạt động 2: Đánh giá và tổng kết bài thực hành
- Hướng dẫn hs tự đánh giá bài thực hành:
- Thu báo cáo thực hành
IV RÚT KINH NGHIỆM
Trang 12Tiết 7 Bài 4:Thực hành
SỬ DỤNG ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN( t 3 ) I./ Mục tiêu:
1 Kiến thức: HS biếtđược cách sử dụng một số loại đồng hồ đo điện
2 Kĩ năng: HS sử dụng được đồng hồ vạn năng để đo điện trở
3 Thái độ: Cẩn thận, chính xác, tích cực trong khi học
II/ Chuẩn bị
Một số đồng hồ vạn năng cho các nhóm
Một số điện trở có chỉ số điện trở khác nhau
Một số bóng đèn sợi đốt
Mẫu báo cáo thực hành
III/ Hoạt động dạy học
Hoạt Động 1 1 Kiểm tra bài cũ:
Trình bày các bước sử dụng công tơ điện để đo điện năng tiêu thụ
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt Động 2: Chuẩn Bị Và Nêu Yêu Cầu Bài Thực Hành.
Trang 13- yêu cầu nhóm trưởng nhận đồng hồ vạn năng và các
điện trở
- GV nêu các yêu cầu cần đạt được trong tiết thực hành
này
- HS về đúng vị trí nhóm vànhận dụng cụ TH
- HS lắng nghe các yêu cầucần đạt được
Hoạt Động 3: Sử Dụng Đồng Hồ Vạn Năng Đo Điện Trở.
* Phương án 2: Đo điện trở bằng đồng hồ vạn năng:
GV hướng dẫn HS cách sử dụng đồng hồ vạn năng để đo
điện trở
- Hs làm việc theo nhóm tiến hành đo điện trở bằng đồng
hồ vạn năng
Bước 1: Tìm hiểu cách sử dụng đồng hồ vạn năng
- Đồng hồ vạn năng dùng đo những đại lượng nào?
- Đồng hồ vạn năng là dụng cụ đo nhiều chức năng, chủ
yếu để đo điện trở và còn dùng để đo điện áp và dòng
điện Đồng hồ vạn năng là dụng cụ đo phối hợp cả ba loại
dụng cụ đo là : amp kế, vôn kế, ôm kế,
- Trước khi sử dụng cần nghiên cứu và đọc những ký hiệu
trên mặt đồng hồ, xác định đại lượng cần đo ( điện áp,
dòng điện – một chiều hay xoay chiều; điện trở,…) và lựa
chọn thang đo thích hợp
- Quan sát và mô tả cấu tạo ngoài đồng hồ vạn năng
Bước 2: Đo điện trở bằng đồng hồ vạn năng
- Khi sử dụng đồng hồ vạn năng đo điện trở ta tiến hành
theo các bước sau:
+ Hiệu chỉnh không của đồng hồ vạn năng: chập mạch hai
đầu đo, kim chỉ về số 0 là trạng thái đồng hồ tốt Nếu kim
không chỉ về số 0, ta phải xoay númchỉnh không cho kim
về số 0 Thao tác này cần được thực hiện mỗi khi đo điện
trở vì nguồn pin bị giảm dần sau mỗi lần đo làm vị trí kim
bị thay đổi
+ Khi đo không được chạm tay vào đầu kim đo hoặc các
phần tử đo vì điện trở người gây sai số đo
+ Để tránh cho kim bị va đập, khi đo bắt đầu từ thang đo
lớn rồi giảm dần đến khi nhận được kết quả thích hợp
Chú ý : cần ngắt điện khi sử dụng đồng hồ vạn năng để
đo điện trở
Hướng dẫn HS xác định và điều chỉnh thang đo
Yêu cầu các nhóm tiến hành đo
- Đo điện trở thực hành:
+ Xác định thang đo
+ Xác định đại lượng cần đo
+ Hiệu chỉnh không của ôm kế
+ Tiến hành đo
- Ghi kết quả đo và báo cáo thực hành
- GV đi đến từng nhóm để hướng dẫn, điều chỉnh sai sót
- HS tiến hành làm bài TH
Trang 14Hoạt Động 4: Tổng Kết Bài Thực Hành.
GV hướng dẫn HS tự đánh giá chéo giữa các nhĩm kết
quả thực hành theo những tiêu chí đã đặt ra từ tiết trước :
+ Kết quả đo
+ Trình tự , tháo tác
+ Thái độ thực hành
+ Tổng kết nhận xét bài thực hành của HS
+ Thu báo cáo thực hành để chấm điểm
GV nhận xét giờ TH: về kết quả, quy trình làm việc và
thái độ học tập của HS
Yêu cầu HS thu dọn dụng cụ và dọn vệ sinh
Dặn dị: Chuẩn bị trước bài 5
- HS ngừng làm nghe GVhướng dẫn tự đánh giá kếtquả nhĩm
- HS nộp báo cáo thựchành
IV RÚT KINH NGHIỆM
Tiết 8 - Bài 5 Thực hành NỐI DÂY DẪN ĐIỆN ( t 1 ) I./ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Trình bày các yêu cầu, cách nối các mối nối dây dẫn điện
- Mô tả được cách nối dây dẫn điện và nối được các mối nối dây dẫn điện: nối thẳng, nối rẽ nhánh, nối phụ kiện
- GV: Tranh vẽ các mối nối dây dẫn.
- HS: Đầy đủ dụng cụ – thiết bị (Dây dẫn lõi một sợi, lõi nhiều sợi).
III/ Hoạt động dạy học
ĐVĐ : Trong quá trình lắp đặt, sửa chữa mạng điện và các thiết bị điện ta thường thực
hiện các mối nối dây dẫn điện Chất lượng các mối nối ảnh hưởng khơng ít tới hiệu quảlàm việc của mạng điện Để mối nối đạt chất lượng cần tiến hành đúng kĩ thuật Vậy
Trang 15mối noi thế nào là đạt yêu cầu? kĩ thuật nối như thế nào? Ta tìm hiểu bài 5: nối dây dẫnđiện
Hoạt động 1 : Tìm hiểu nội dung và trình tự thực hành
Cho HS quan sát hình 5.1 và các mối nối
mẫu:
- Nêu tên gọi của các mối nối dây dẫn điện?
- Có mấy loại mối nối cơ bản?
- Một mối nối đạt chất lượng khi nói thoả
mãn những yêu cầu nào?
+ Dẫn điện tốt : Điện trở mối nối nhỏ để
dòng điện truyền qua dễ dàng Muốn vậy mặt
tiếp xúc phải sạch, diện tích tiếp xúc đủ lớn
và mối nối phải chặt ( tốt nhất mối nối phải
được hàn thiếc lại )
+ Có độ bền cơ học cao : phải chịu được sức
kéo cắt và sự rung chuyển
+ An toàn điện : được cách điện tốt, mối nối
- Thoã mãn 4 yêucầu: Dẫn điện tốt, có
độ bền cơ học cao, antoàn điện và đảm bảo
Hoạt động 2 : Tìm hiểu quy trình chung nối dây dẫn điện
* Bước 1: Bóc vỏ cách điện
- Bóc vỏ cách điện bằng dụng cụ nào?
- Độ dài lớp vỏ cần bóc phụ thuộc vào gì?
Khoảng cách bao nhiêu là vừa?
- Có mấy cách bóc? Nội dung của từng
cách?
Bóc vỏ cách điện : có thể dùng kìm hoặc dao
nhỏ, chú ý không được cắt vào lõi Độ dài
lớp vỏ cần bóc phụ thuộc vào đường kính
dây dẫn ( khoảng từ 15 – 20 lần đường kính
dây dẫn) để mối nối đủ chắc
* Bước 2: Làm sạch lõi
- Làm sạch lõi dây bằng vật liệu gì?
- Tại sao phải làm sạch lõi?
* Bước 3: Nối dây
Tuỳ theo loại mối nối và loại dây nối mà ta
tiến hành theo các cách khác nhau
* Bước 4: Hàn mối nối
- Tại sao cần phải hàn mối nối? Không hàn
Bằng kìm hoặc daonhỏ
- Vào đường kínhlõi, bóc khoảng 15-20lần đường kính dây
- Có 2 cách: Bóc cắtvát và bóc phân đoạn
- Bằng giấy ráp
- Làm cho điện trởcủa mối nối nhỏ giúp
II/ Quy trình nối dây dẫn điện.
- Bước 1: Bóc vỏcách điện
- Bước 2: Làm sạchlõi
- Bước 3: Nối dây
- Bước 4: Kiểm tra
- Bước 5: Hàn mốinối
- Bước 6:cách điệnmối nối
Trang 16thì mối nối cĩ dẫn điện khơng?
- GV hướng dẫn các bước hàn
Khi hàn ta cần thực hiện các bước sau:
Làm sạch mối nối : dùng giấy ráp làm sạch
tạp chất và oxit đồng bên ngồi để mối nối
hàn được chắc chắn
Láng nhựa thơng : để mối hàn khơng bị oxi
hố vì nhiệt và làm thiếc hàn dễ chảy trên
mối nối
Hàn thiếc mối nối
* Bước 5: Cách điện mối nối
- Cách điện mối nối cĩ cơng dụng gì?
GV hướng dẫn cách quấn băng cách điện sao
cho đạt yêu cầu và an tồn
dẫn điện tốt hơn
- Cần phải hàn saukhi nối để tăng sứcbền cơ học, dẫn điệntốt, khơng gỉ
Hoạt Động 3: Tổng Kết Bài.
Mối nối dây dẫn điện phải đảm bảo yêu cầu gì?
Nêu qui trình chung nối dây dẫn điện
Dặn dị: Về nhà chuẩn bị dây dẫn điện, kìm, băng keo để tuần sau thực hành
IV RÚT KINH NGHIỆM
Tiết 9 - Bài 5 Thực hành NỐI DÂY DẪN ĐIỆN(t2)I./ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Trình bày các yêu cầu, cách nối các mối nối dây dẫn điện
- Mô tả được cách nối dây dẫn điện và nối được các mối nối dây dẫn điện: nối thẳng, nối rẽ nhánh, nối phụ kiện
- GV: Tranh vẽ các mối nối dây dẫn.
- HS: Đầy đủ dụng cụ – thiết bị (Dây dẫn lõi một sợi, lõi nhiều sợi).
III/ Hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
- Hãy nêu quy trình nối hai dây dẫn điện thẳng ?
- Hãy nêu quy trình nối dây dẫn điện phân nhánh ?
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Trang 17Hoạt Động 2:
Hoạt Động 2: Thực hành nối dây dẫn điện theo đường thẳng (mối nối tiếp)
− Gv yêu cầu HS đọc và quan sát
hình 5-5 và 5-6 để tìm hiểu cách nối
thẳng dây dẫn lõi 1 sợi và nhiều sợi.
− GV treo bảng phụ và gọi 1 HS
nêu các bước thực hiện khi nối thẳng
dây dẫn lõi 1 sợi và nhiều sợi, HS
khác nhận xét.
− GV treo bảng phụ và gọi 1 HS nêu
các bước thực hiện khi nối thẳng dây dẫn
lõi 1 sợi và nhiều sợi, HS khác nhận xét
- Nhắc lại qui trình nối dây
* Nối thẳng hai dây dẫn lõi một sợi:
- Bóc vỏ cách điện : dùng kìm hoặc dao
để bóc vỏ cách điện nhưng chú ý tránh
tiện vài lõi Chiều dài của bóc tuỳ thuộc
vào tiết diện của lõi, sao cho có thể xoắn
được từ 6 – 7 vòng để mối nối đủ chắc
- Làm sạch lõi
- Uốn gập lõi : Chia đoạn lõi thành hai
phần ( phần trong đủ quấn khoảng 6
vòng, phần ngoài từ 5 – 6 vòng )
uốn vuông góc hai dây và móc chúng
vuông góc vào nhau
- Vặn xoắn : Giữ đúng vị trí rồi xoắn hai
dây vào nhau 2 -3 vòng, sau đó dùng
kìm vặn xoắn dây này vào dây kia 4 – 6
vòng Hoàn thiện mối nối bằng cách
dùng kìm cặp những vòng ngoài cùng
nhau, siết mối nối vừa đủ chặt và đều
- Kiểm tra mối nối : Kiểm tra mối nối
theo các yêu cầu đặt ra
* Nối thẳng hai dây dẫn điện lõi nhiều
sợi
- Bóc vỏ cách điện : dùng kìm hoặc dao
để bóc vỏ cách điện nhưng chú ý không
làm đứt một sợi nào Chiều dài của bóc
tuỳ thuộc vào tiết diện của lõi, sao cho
có thể xoắn được từ 6 – 7 vòng để mối
nối đủ chắc
- Làm sạch lõi : tách các sợi của lõi ra để
• HS quan sát h 5.5 và thao tác mẫu của GV
• HS quan sát h5.6 và thao tác mẫu của GV
• HS tiến hành nối mối nối thẳng theo hướng dẫncủa GV
Nối thẳng dây dẫn lõi nhiều sợi.
Nối dây dẫn lõi 1 sợi
Nối dây dẫn lõi nhiều sợi
Trang 18cĩ thể cạo sạch được từng sợi.
- Lồng lõi : Xoè đều các sợi của lõi
thành hình nan quạt, lồng các sợi lõi, đan
chéo vào nhau
- Vặn xoắn : lần lượt quấn và miết đều
những sợi của lõi này lên lõi của dây kia
- Kiểm tra sản phẩm của các nhĩm
- Đánh giá và cho điểm các sản phẩm của các nhĩm
Dặn dị:Chuẩn bị dây dẫn lõi 1 sợi, nhiều sợi cho tiết sau thực hành nối dây phân
nhánh.
IV RÚT KINH NGHIỆM
Tiết 10 - Bài 5 Thực hành NỐI DÂY DẪN ĐIỆN(t3)I./ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Trình bày các yêu cầu, cách nối các mối nối dây dẫn điện
- Mô tả được cách nối dây dẫn điện và nối được các mối nối dây dẫn điện: nối thẳng, nối rẽ nhánh, nối phụ kiện
- GV: Tranh vẽ các mối nối dây dẫn.
- HS: Đầy đủ dụng cụ – thiết bị (Dây dẫn lõi một sợi, lõi nhiều sợi).
III/ Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
Hoạt động 1: Nối phấn nhánh ( nối rẽ )
- Khi nối phân nhánh ta tiến hành
Trang 19giống như các qui trình khi nối
trong khi làm bài
Nối phân nhánh dây dẫn
Nối dây dẫn lõi 1 sợi
Trang 20Nối dây dẫn lõi nhiều sợi
Hoạt động 2 : Tổng kết bài
- Kiểm tra sản phẩm của các nhĩm
- Đánh giá và cho điểm các sản phẩm của các nhĩm
Dặn dị: Xem lại tất cả bài học chuẩn bị tiết sau KT một tiết
IV RÚT KINH NGHIỆM
Tiết 11 KIỂM TRA 1 TIẾT
I Trắc nghiệm (3đ)
Hãy khoanh vào trước câu trả lời mà em cho là đúng.
Câu 1 : Cho biết tên gọi mối nối sau:
A Nối dây mạch thẳng
B Nối dây mạch rẽ
C Nối song song
D Nối nối tiếp
Câu 2 Đồng hồ điện được dùng để đo điện trở mạch điện là:
Câu 4 : Cơng tơ điện dùng để đo đại luợng gì?
A điện áp B dịng điện C điện năng tiêu thụ D cơng suất.
Câu 5: Đồng hồ vạn năng cĩ thể đo được cả điệp áp và điện trở của mạch điện.
Trang 21Câu 6 Mơi trường làm việc chủ yếu của nghề điện là :
A Làm việc ngồi trời
B Làm việc trong nhà.
C.Thường đi lưu động.
D Làm việc ngồi trời, thường đi lưu động.
II Tự luận(7đ)
Câu 7: Nêu quy trình chung nối dây dẫn điện ?
Câu 8 : a) Hãy mơ tả cấu tạo của dây dẫn điện và dây cáp điện của mạng điện gia
đình ?
b) So sánh sự giống và khác nhau của dây dẫn điện và dây cáp điện ?
Câu 9: a) Mối nối dây dẫn điện cần đạt những yêu cầu gì ?
b) Tại sao nên sử dụng giấy ráp( nhám) để làm sạch lõi ?
Tiết 12 - Bài 6 Thực hành
I./ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Trình bày được chức năng của bảng điện trong mạng điện
- Phân tích được nguyên lí làm việc của mạch diện bảng điện
- Giải thích được cấu tạo, nguyên tắc vị trí lắp đặt của cầu chì, công tắc phích cắm điện được dùng trong mạng điện trong nha
- Phân tích được qui trình lắp đặt mạch điện bảng điện
- GV: Sơ đồ các bước để vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện như SGV/ Tr.40
- HS: Giấy vẽ A4, thước kẻ, bút chì, tẩy
Bảng phụ của GV
Vẽ đường dây
nguồn
OA
Trang 22Xác định vị trí
để bảng điện,
bóng đèn
OA
III/ Hoạt động dạy học
HĐ1: Chuẩn bị và nêu mục tiêu thực hành
Nêu mục tiêu và nội quy
Lưu ý học sinh về nội quy và
an toàn lao động trong khi thực
hành
I Dụng cụ , vật liệu và thiết bị
HĐ2: Tìm hiểu chức năng của bảng điện.
- GV yêu cầu HS quan sát H 6-1
SGK/ Tr.30
? Trên bảng điện trong nhà
thường lắp những thiết bị nào?
- HS quan sát hình vẽtìm hiểu
- HS trả lời cá nhân,
em khác nhận xét, bổ
II Nội dung và trình tự thực hành
1 Tìm hiểu chức năng của bảng điện.
Trang 23? Bảng điện trong mạch điện
trong nhà gồm mấy loại? Đó là
sung - Bảng điện là một phần của mạng
điện trong nhà, trên bảng điện thườnglắp các thiết bị đóng, cắt và lấy điệncủa mạng điện
- Bảng điện gồm hai loại:
+ Bảng điện chính: Cung cấp điện chotoàn bộ hệ thống điện trong nhà
+ Bảng điện nhánh: Cung cấp điện đếncác đồ dùng điện
HĐ3: Tìm hiểu cách vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện bảng điện
- GV hướng dẫn HS cách tìm
hiểu sơ đồ nguyên lí
- Mạch điện bảng điện gồm
những phần tử nào? Chúng
được nối với nhau như thế nào?
*Sơ đồ nguyên lý chỉ nói lên
mối quan hệ các phần tử
trong mạch điện, để lắp đặt ta
phải dựa vào sơ đồ lắp đặt.
- GV nêu các yếu tố để vẽ sơ đồ
- HS phải nêu được:
Mạch điện bảng điệngồm các phần tử là: 2cầu chì, một ổ cắmđiện, một công tắc, 2bóng đèn Chúng nốivới nhau nối tiếp (giữacông tắc với bóng điện
và một cầu chì, giữacầu chì và ổ cắm) vàsong song (giữa mạchđiện điều khiển bóngđèn với mạch điện dùngcho ổ cắm
+ Bước 3: Xác định vị trí để các thiết
bị điện trên bảng điện
+ Bước 4: Vẽ đường dây dẫn điện theo
sơ đồ nguyên lí
Trang 24- GV giải thích cho Hs hiểu: từ
một sơ đồ nguyên lý chúng ta có
thể xây dựng được nhiều sơ đồ
lắp đặt tùy thuộc vào ý định của
người sử dụng mạch điện đó
Tuy nhiên khi lắp đặt phải chọn
một sơ đồ tối ưu
* Khác nhau giữa sơ đồ
nguyên lý và sơ đồ lắp đặt:
- Sơ đồ nguyên lý:
Đặc điểm Chỉ nêu lên mối liên
hệ về điện giữa các phần tử
Công dụng Để tìm hiểu nguyên
lý làm việc của mạch điện
GV củng cố thông qua một số câu hỏi:
- Mạng điện trong nhà có mấy loại bảng điện? Công dụng
của từng loại?
- Nêu trình tự các bước vẽ SĐLĐ
- Chuẩn bị tiết sau;
+ 1 Bảng điện
+ 2 cầu chì, 1 ổ cắm, 1 công tắc và 1 đèn sợi đốt
+ Mũi khoan, tua vít, kìm cắt, băng cách điện
+ 1m dây đôi mềm
O A
Trang 25Tiết 13 - Bài 6 Thực hành LẮP MẠCH ĐIỆN BẢNG ĐIỆN( t 2 )
I./ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Trình bày được chức năng của bảng điện trong mạng điện
- Phân tích được nguyên lí làm việc của mạch diện bảng điện
- Giải thích được cấu tạo, nguyên tắc vị trí lắp đặt của cầu chì, công tắc phích cắm điện được dùng trong mạng điện trong nha
- Phân tích được qui trình lắp đặt mạch điện bảng điện
Trang 26+ Mũi khoan, tua vít, kìm cắt, băng cách điện.
+ 1m dây đôi mềm
III Tổ chức hoạt động dạy và học.
1 Kiểm tra bài cũ:
HS 1: - Nêu quy trình lắp đặt mạch điện bảng điện?
- Vẽ sơ đồ nguyên lí mạch điện bảng điện gồm: 2 cầu chì, 1 ổ cắm, 1 công tắc điềukhiển 1 đèn?
HS 2: - Từ sơ đồ nguyên lí trên hãy vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện bảng điện trên?
2 Bài mới.
HS
Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu qui trình thực hành:lắp đặt bảng điện
- Sau khi đã xây dựng xong sơ đồ lắp đặt mạch
điện, hướng dẫn Hs lắp mạch điện theo qui trình
- y/cầu Hs làm việc theo nhóm nghiên cứu nội
dung các công đoạn của qui trình và lập bảng
quy trình sau:
Các công
đoạn
Nội dung công việc
Dụng cụ
Yêu cầu kỹ thuật
- Bố trí thiết bị hợp lý
- Vạch dấu chính xác
- Máy khoan
- Khoan chính xác lỗ khoan
- kìm tròn, kìm điện, băng dính
- Nối dây đúng sơ đồ.
- Mối nối đúng yêu cầu kỹ thuật.
HS quan sáttranh vẽ quy trìnhlắp đặt lên bảng:
- Gồm 5 bước:
Bước 1: Vạch dấuBước 2: Khoan lỗbảng điện
Bước 3: Nối dâyTBĐ của bảngđiện
Bước 4: Lắp TBĐvào BĐ
Bước 5: Kiểm tra
HS lắng nghe
GV nêu cách tiếnhành và yêu cầu
kĩ thuật của từngbước
HS ghi quy trìnhlắp đặt mạch điệnvào vở
3 Lắp đặt mạch điện bảng điện:
Quy trình lắp đặt:
- Gồm 5 bước: Bước 1: Vạch dấuBước 2: Khoan lỗbảng điện
Bước 3: Nối dâyTBĐ của bảngđiện
Bước 4: Lắp TBĐvào BĐ
Bước 5: Kiểm tra
Trang 27- Các thiết bị điện được lắp chắc, đẹp
- Mạch điện đúng
sơ đồ.
- Mạch điện làm việc tốt, đúng yêu cầu kỹ thuật
-Yêu cầu Hs làm việc theo nhóm, tiến hành lắp
đặt bảng điện theo qui trình:
(Tiết này chỉ thực hiện 2 bước đầu của qui
trình) nhắc nhở an toàn lao động.
- Khi tiến hành Hs cần chu ý :
+ Vạch dấu bố trí các thiết bị điện,các lỗ khoan
phải chính xác để đảm bảo tính kỹ thuật của bảng
Trang 28Tiết 14 - Bài 6 Thực hành LẮP MẠCH ĐIỆN BẢNG ĐIỆN( t 3 )
I./ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Trình bày được chức năng của bảng điện trong mạng điện
- Phân tích được nguyên lí làm việc của mạch diện bảng điện
- Giải thích được cấu tạo, nguyên tắc vị trí lắp đặt của cầu chì, công tắc phích cắm điện được dùng trong mạng điện trong nha
- Phân tích được qui trình lắp đặt mạch điện bảng điện
Trang 29- GV: 4-6 bộ dụng cụ thực hành (khoan tay, mũi vạch dấu)
- HS: + 1 Bảng điện
+ 2 cầu chì, 1 ổ cắm, 1 công tắc và 1 đèn sợi đốt
+ Mũi khoan, tua vít, kìm cắt, băng cách điện
+ 1m dây đôi mềm
III Tổ chức hoạt động dạy và học.
1 Kiểm tra bài cũ:
Qui trình lắp mạch điện bảng điện.?
2 Bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt Động 1: Chuẩn bị
- y/cầu HS nhắc lại tiết trước
TH đến bước nào của quy
trình lắp đặt?
- Cho HS tiến hành tiếp 3
bước còn lại của qui trình lắp
mạch điện bảng điện
- Yêu cầu HS về vị trí nhóm
mình để tiếp tục TH
- GV nhắc lại nội quy TH và
an toàn lao động khi làm việc
- Đến bước 3: Nối dây vàothiết bị điện
Hoạt Động 2: Thực Hành Lắp Mạch Điện Bảng Điện.
- GV treo tranh quy trình lắp
đặt và sơ đồ lắp đặt mạch
điện lên bảng
- Yêu cầu các nhóm lắp các
TBĐ vào bảng điện
- GV theo dõi quá trình nối
dây của các nhóm để kịp thời
điện lên mối nối
- Yêu cầu các nhóm kiểm tra
lại sản phẩm và nộp lên cho
GV chấm điểm
- Các nhóm tiến hành lắpTBĐ vào bảng điện theođúng sơ đồ