Song có lẽ, kỉ niêm về ngày khai trờng đầu tiên là kỉ niệm khó phai.Vậy trong ngày khai trờng đó, ngời mẹ đã làm gì, đã suy nghĩ nh thế nào để chuẩn bị cho con vào lớp một .... - Phần 1:
Trang 1Tuần 1 Tiết 1
(Theo Lý Lan)
I Mục tiêu bài học:
- Học sinh: cảm nhận đợc những tình cảm tốt đẹp của ngời mẹ dành cho con nhân ngày khai trờng Thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng đối với cuộc đời mỗi ngời
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu thơng và kính trọng mẹ, có ý thức học tập tu dỡng
đạo đức để trở thành những chủ nhân tơng lai của đất nớc
- Tích hợp với phân môn tiếng Việt ở một số khái niệm: Từ ghép, với phân môn tập làm văn ở khái niệm liên kết trong văn bản
- Rèn kỹ năng khai thác nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng, kỹ năng sử dụng từ ghép, bớc đầu biết cách liên kết xây dựng văn bản viết
II Chuẩn bị
GV: Hệ thống câu hỏi, t liệu có liên quan tới bài học, bảng phụ, soạn giáo án
HS: Soạn bài theo câu hỏi SGK
III Tiến trình lên lớp:
1 Ôn định tổ chức (1')
2 Kiểm tra bài cũ (2’)
(?) Thế nào là văn bản nhật dụng ở lớp 6 các em đã đợc học những văn bản nhật dụng nào? Trong các văn bản đó em thích nhất văn bản nào?
3 Bài mới
*Giới thiệu bài: Đã là học sinh mỗi chúng ta dều có những kỉ niệm tuổi thơ êm đẹp Song có lẽ, kỉ niêm về ngày khai trờng đầu tiên là kỉ niệm khó phai.Vậy trong ngày khai trờng đó, ngời mẹ đã làm gì, đã suy nghĩ nh thế nào để chuẩn bị cho con vào lớp một Để hiểu đợc phần nào điếu đó giờ học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu văn bản
“Cổng trờng mở ra”
? Tác giả của văn bản là ai
? Hãy nhắc lại hiểu biết của em về văn bản nhật dụng?
- Là những bài viết có nội dung gần gũi, bức thiết đối
với cuộc sống trứớc mắt của con ngời và cộng đồng
trong xã hội hiện đại nh thiên nhiên, môi trờng, năng
l-ợng, dân số, quyền trẻ em,ma tuý
GV: Văn bản nhật dụng có thể dùng trong tất cả các thể
loại cũng nh tất cả các kiểu văn bản
? Nói đến văn bản nhật dụng ngời ta nói đến mặt nào
của văn bản
- Nói đến tính chất của nội dung văn bản
GV: Nêu yêu cầu đọc: đọc với giọng nhẹ nhàng tha
thiết
? Em có nhận xét gì về giọng đọc của bạn?
HS nhận xét, GV nhận xét
? Các em hãy đọc thầm phần chú thích
? Qua phần chú thích em thấy có mấy từ Hán Việt?
- Từ can đảm
? Em hiểu "can đảm" có nghĩa là gì? Em hãy đặt câu với
từ đó?
? Văn bản đợc kể theo ngôi thứ mấy?
- Ngôi thứ I
? Tại sao em lại cho là văn bản kể theo ngôi thứ nhất?
? Toàn bộ văn bản là lời kể của mẹ về tâm trạng của
I Giới thiệu văn bản (2')
1,Tác giả : Lý Lan
2, Văn bản
- Đây là một văn bản nhật dụng trích trong báo yêu trẻ
số 166 TPHCM (1-9-2000)
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 2=========================================================== mình trong đêm trớc ngày khai trờng đầu tiên của con
? Với cách kể này có tác dụng gì?
- Bộc lộ tâm t tình cảm của ngời mẹ
? Nếu kể theo ngôi thứ nhất thì nhân vật chính là ai?
- Nhân vật chính là ngời mẹ
? Theo dõi diễn biến tâm t của ngời mẹ Em hãy tìm bố
cục của văn bản?
- Văn bản chia làm 2 phần
+ Phần 1: Từ đầu Mẹ vừa bớc vào
+ Phần 2: Còn lại
? Em hãy nêu nội dung khái quát từng phần?
- Phần 1: Tâm trạng của ngời mẹ trong đêm trớc ngày
khai trờng đầu tiên của con
- Phần 2: Cảm nghĩ của ngời về vai trò của xã hội và
tr-ờng trong việc giáo dục trẻ em
GV chúng ta sẽ đi tìm hiểu chi tiết bố cục của văn bản
GV yêu cầu học sinh đọc thầm phần đầu của văn bản
? Theo dõi phần đầu ta thấy ngời mẹ nghĩ tới đứa con
trong hoàn cảnh nào?
- Vào đêm trớc ngày con chính thức bớc vào lớp 1
? Khi nghĩ đến con ngời mẹ có tâm trạng ntn?
- Không ngủ đợc
? Trong đêm mẹ không ngủ đợc còn đứa con thì ra sao?
Con: Giấc ngủ đến với con dễ dàng nh uống một ly sữa,
ăn một cái kẹo
? Những chi tiết nào nói đến điều này?
- Gơng mặt thanh thoát, đôi môi hé mở thỉnh thoảng
chúm lại nh đang mút kẹo
- Trong lòng con nh không có một chút bận tâm nào
? Em có suy nghĩ gì về giấc ngủ của đứa con?
- Giấc ngủ của đứa con thật ngon lành và vô t
GV Trở lại với tâm trạng của ngời mẹ Theo em vì sao
ngời mẹ lại không ngủ đợc?
- HS thảo luận
Mẹ : + Mừng vì con đã lớn
+ Háo hức chờ đợi ngày khai trờng của con
+ Lo lắng cho con
? Trong các lý do trên, lý do nào khiến cho ngời mẹ
không ngủ đợc?
- Tất cả các lý do trên
? Em có nhận xét gì về giọng kể ở đoạn văn này?
? Với cách kể này có tác dụng gì?
- Thể hiện rõ nét tâm trạng của ngời mẹ
? Qua đây em thấy tâm trạng của ngời mẹ ntn?
GV: Đây không phải là lần đến trờng đầu tiên của con
nhng mẹ vẫn háo hức chờ đợi mong cho chóng đến ngày
mai Mặc dù những ngày trớc đó con đã từng đến trờng
Nhng ngày mai lại có một ý nghĩa khác đối với con
Ngày mai nh một cái mốc quan trọng trong đời con
Ngày mai là ngày chính thức bớc vào bậc học cao hơn
mầm non, là ngày khai trờng đầu tiên của con trong bậc
tiểu học
GV: Theo dõi tiếp văn bản
? Trong đêm không ngủ đợc mẹ đã làm gì cho con?
- Đắp mền, buông mùng: xem lại những thứ đã chuẩn bị
II Tìm hiểu văn bản (25')
1 Tâm trạng của ng ời mẹ trong đêm tr ớc ngày khai tr
ờng đầu tiên của con (12')
- Mẹ háo hức chờ đợi lo lắng cho con trớc ngày khai trờng đầu tiên
- Mẹ yêu thơng chăm chút
Trang 3=========================================================== cho con
? Em có suy nghĩ gì về những việc làm của mẹ?
GV: Những việc làm của mẹ không chỉ lo lắng cho con
mà qua những việc làm của mẹ thể hiện sự ân cần chu
đáo của ngời mẹ
GV bình: Những việc làm của mẹ thật là bình dị âm
thầm và lặng lẽ nhng đã toát lên đợc tình cảm rất đỗi
yêu thơng của ngời mẹ dành cho con của mình Vậy sau
khi đã chuẩn bị xong mọi thứ cho con mẹ có yên tâm
ngủ ngon hay không
Các em đọc thầm từ chỗ: "Mẹ thờng dài và hẹp"
? Qua đoạn văn này em nhận thấy ngời mẹ vẫn ở trạng
thái nào?
- Mẹ vẫn trằn trọc không ngủ đợc
GV: Tởng rằng sau khi đã chuẩn bị chu đáo những thứ
cần thiết cho con thì mẹ có thể yên tâm ngủ đợc Thế
mà mẹ vẫn trằn trọc không ngủ đợc
? Vậy theo em mẹ không ngủ đợc vì lẽ gì?
HS thảo luận
- ý 1: Nhớ ngày mẹ còn nhỏ và ngày khai trờng
- ý 2: Nhớ sự nôn nao hồi hộp khi cùng bà ngoại đến
gần cổng trờng
? Mẹ nhớ lại khi bằng tuổi con thì mẹ có tâm trạng ntn
khi bớc vào ngày khai tròng?
- Mẹ nôn nao, hốt hoảng, chơi vơi và hồi hộp
? Vậy đối với mẹ ký ức về ngày khai trờng đầu tiên là
một kỷ niệm ntn?
- Đó là một ấn tợng sâu sắc về tuổi học trò
? Khi nhớ về những kỷ niệm ấy mẹ có tâm trạng ntn?
- Mẹ thấy trong lòng rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ ngữ trong đoạn văn
trên của tác giả?
- Dùng từ láy nh bâng khuâng, xao xuyến để miêu tả
tâm trạng của tác giả
? Dùng từ láy nh vậy có tác dụng gì?
- Gợi cảm xúc trong lòng ngời mẹ vui lẫn nhớ thơng về
ngày đầu tiên đến trờng
? Khi nhớ về ngày đầu tiên đến trờng mẹ còn nhớ đến ai
nhớ về cái gì nữa?
+ Nhớ về bà ngoại
+ Nhớ về mái trờng xa
GV có lẽ những kỷ niệm về ngày khai trờng đầu tiên
của mẹ đã để lại một dấu ấn thật sâu đậm Khi nhớ lại,
mẹ thấy trong lòng rạo rực, xao xuyến nhẹ nhàng Mẹ
nh muốn truyền cho con những cảm xúc ấy Muốn con
khắc ghi trong lòng ngày khai trờng đầu tiên này
? Qua đây em có nhận xét gì về tâm trạng của ngời mẹ
nhớ về ngày khai trờng đầu tiên của mình?
- Mẹ nhớ về ngày khai trờng đầu tiên của mình với tâm
trạng bâng khuâng, xao xuyến nh đợc sống trong vòng
tay yêu thơng của bà ngoại
? Bản thân các em cũng đợc dự ngày khai trờng và đặc
biệt là ngày khai trờng đầu tiên Lúc đó tâm trạng của
chúng ta nh thế nào?
- Cũng rạo rực xao xuyến, bồi hồi xúc động
chu đáo cho con
Trang 4Gv phải chăng trong mỗi cuộc đời chúng ta kỷ niệm về
ngày khai trờng đầu tiên là một dấu ấn khó phai và đây
là bớc ngoặt trong cuộc đời chúng ta Bắt đầu từ đây
chúng ta bớc vào một lĩnh vực hoàn toàn mới Đó là lĩnh
vực tri thức Để rồi từ đây những kiến thức mà hàng
ngày chúng ta lĩnh hội dợc mai ngày sẽ góp công sức để
bảo vệ Tổ quốc
- Và qua diễn biến tâm trạng của ngời mẹ chúng ta cũng
hiểu thêm về tình cảm của ngời mẹ dành cho con rất sâu
đậm, mẹ luôn yêu thơng trìu mến đối với con Và mỗi
năm học mới đến khắp nơi trên thế giới đều tng bừng
làm lễ khai giảng Vậy ngời mẹ nghĩ gì về ngày khai
tr-ờng chúng ta sang phần 2
? Từ ngày khai trờng ở nớc ta mẹ nghĩ đến ngày khai
tr-ờng ở đâu?
- Nghĩ đến ngày khai trờng ở Nhật
GV từ tâm trạng đang miên man nghĩ về ngày khai
tr-ờng đầu tiên của mình ngời mẹ lại chuyển sang nghĩ
đến ngày khai trờng đầu tiên của Nhật Câu văn nào đã
nói về sự chuyển biến một cách tự nhiên nh vậy?
- Mẹ nói: ngày khai trờng ở Nhật
Gv đây chính là phơng tiện liên kết trong văn bản
? Ngày khai trờng của Nhật diễn ra ntn
- Ngời lớn nghỉ việc đa trẻ đến trờng
- Đờng phố dọn quang đãng
- Các quan chức chia nhau dự lễ khai giảng và gặp gỡ
ban giám hiệu
? Theo em mẹ đang nghĩ gì về trách nhiệm của xã hội ở
Nhật đối với ngày khai trờng nghành giáo dục?
Gv từ sự lo lắng chuẩn bị cho con ngày mai vào lớp 1
mẹ đã nhớ về kỷ niệm ngày xa và nghĩ đến vai trò của
xã hội trong việc giáo dục trẻ em Dòng suy nghĩ cứ
miên man làm cho ngời mẹ không sao ngủ đợc
? Từ suy nghĩ của ngời mẹ em hiểu gì về vai trò của
nghành giáo dục?
Gv yêu cầu học sinh quan sát bức tranh sgk
? Bức tranh này miêu tả điều gì?
Gv trong bức tranh này có nhiều ông bố bà mẹ đang đa
con đến trờng trong ngày khai giảng
? Qua bức tranh này tác giả muốn nói lên điều gì?
- Muốn nói lên sự quan tâm của cha mẹ đối với con cái
Đồng thời nói lên tầm quan trọng của nhà trơng trong
việc giáo dục trẻ em
GV Nh vậy không chỉ có ở nớc Nhật mà ngay cả ở nớc
ta xã hội và gia đình cũng quan tâm đến trẻ em, quan
tâm đến giáo dục Chính vì vậy ngày 5-9 đã trở thành
ngày hội của toàn dân đa trẻ đến trờng đợc cả xã hội
quan tâm Giáo dục quyết định đến tơng lai của mỗi con
ngời
? Theo dõi vào cuối văn bản em thấy trong những lúc
không ngủ đợc mẹ muốn tâm sự với con điều gì?
- Mẹ nói: Mẹ sẽ đa con đến trờng cầm tay con dắt tay
con qua cánh cổng
? Em hiểu thế giới kỳ lạ mà mẹ muốn nói với con là thế
giới nào?
2 Cảm nghĩ của ng ời mẹ
về ngày khai tr ờng (8')
- Giáo dục có vai trò cực kỳ quan trọng trong đời sống mỗi con ngời
3 Suy nghĩ của ng ời
mẹ về t ơng lai của con (5’)
Trang 5- Đó chính là thế giới tri thức Thế giới đó chứa đựng cả
một tơng lai tơi sáng cùng bao nhiêu kỷ niệm của tuổi
học trò đang chờ đón các em
? Qua câu nói của ngời mẹ với con ở cuối đã nói nên
tình cảm gì của ngời mẹ?
- Câu nói này không những thể hiện tình cảm yêu thơng
của ngời mẹ dành cho con mà còn thể hiện niềm tin của
ngời mẹ tin vào đứa con yêu quý của mình
? Vậy ngời mẹ đã đặt niềm tin này vào những ai?
- Con, nhà trờng, xã hội
? Em hiểu suy nghĩ của ngời mẹ lúc này ntn?
GV đoạn văn ngắn gọn giàu chất trữ tình đã giúp ta hiểu
đợc tấm lòng của ngời mẹ yêu con tha thiết luôn mong
cho con mình gặp nhiều điều tốt đẹp nhất Câu nói của
ngời mẹ một lần nữa khẳng định cái vai trò của nhà
tr-ờng và xã hội trong việc giáo dục thế hệ trẻ của đất nớc
? Từ đây em liên tởng đén câu nói nào của Bác Hồ nói
đến tàm quan trọng việc giáo dục thế hệ trẻ của đất nớc?
- "Non sông chính là phần lớn nhờ công học tập của
các cháu”
- Mẹ tin vào đứa con yêu quý của mẹ Tin vào thế giới kỳ diệu con sẽ bớc vào, tin vào sợ giáo dục của nhà trờng và xã hội nơi giúp cho niềm tin của
mẹ đợc ngời sáng
III Tổng kết (5')
1 Nghệ thuật
? Những lời tâm sự trong đêm không ngủ này là tâm sự với ai?
- Đây là lời tâm sự với con nhng lại chính là lời ngời mẹ tâm sự với chính mình
? Lối viết này ngời ta gọi là gì?
- Đây là lối viết nhật ký
? Lối viết này có tác dụng gì?
- Làm nổi bật lên tâm trạng cũng nh tình cảm sâu thẳm của ngời mẹ mà khó nói trực tiếp bằng lời
Gv ở văn bản tác giả sử dụng lối viết văn biểu cảm bằng cách độc thoại nội tâm ngời
mẹ đã bộc lộ trực tiếp cảm nghĩ của mình trong đêm trớc ngày khai trờng của con
Gv để tìm hiểu đợc kỹ hơn lối viết văn biểu cảm này các em sẽ tìm hiểu ở tiết học sau
? Cách sử dụng từ ngữ của tác giả có gì đặc sắc?
- Sử dụng từ láy, điệp từ
? Việc sử dụng từ láy, từ ghép, điệp ngữ có tác dụng gì?
- Làm lời văn nhẹ nhàng, sâu lắng
2 Nội dung:
? Thông qua văn bản em cảm nhận đợc điều gì sâu sắc nhất?
- Nh những dòng nhật kí tâm tình nhỏ nhẹ mà sâu lắng, bài văn gúp ta hiểu thêm tấm lòng thơng yêu, tình cảm sâu nặng của ngời mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trờng đối với cuộc sống mỗi con ngời
GV: Văn bản dã chỉ rõ một dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn tuổi thơ và trong cuộc đời mỗi con ngời Đó là ngày khai trờng đầu tiên ở đó, cổng trờng rộng mở bao nhiêu, tình mẹ dạt dào sâu nặng bấy nhiêu Mẹ cha, gia đình thầy cô bè bạn, trờng lớp luôn hài hoà với nhau để đa chúng ta vào một thế giới kì diệu vô cùng đẹp đẽ và cao cả hãy can đảm lên Niềm tin sẽ cho ta nghị lực để đến với tơng lai tốt đẹp
D Củng cố: (1')
? Hãy tìm câu văn nói lên tầm quan trọng của nhà trờng đối với thế hệ trẻ
? Hãy kể một kỉ niêm về ngày khai trờng đầu tiên mà em nhớ nhất
E H ớng dẫn về nhà (1')
- Làm bài tập ở phần luyện tập sgk
- Trình bày cảm nhận của em về tình cảm của ngời mẹ dành cho con?
- Tìm hiểu trớc văn bản “Mẹ tôi”
Trang 6
Tiết 2
Văn bản : Mẹ tôi
(E.a-mi-xi)
I Mục tiêu cần đạt:
- Hs cảm nhận đợc những tình cảm thiêng liêng đẹp đẽ của cha, mẹ đối với con cái,
để từ đó biết tôn trọng giữ gìn, không đợc trà đạp lên tình cảm đó
- Hs nắm đợc nét độc đáo trong cách thể hiện văn bản của tác giả A-mi-xi
- Rèn kĩ năng đọc cảm nhận để liên hệ tích hợp làm văn biểu cảm Giáo dục những tình cảm trong sáng khi nghĩ về cha mẹ
II Chuẩn bị
- Thầy: Nghiên cứu bài, soạn giáo án Tìm đọc tham khảo thêm về E.A-mi-xi
Có thể dụng bảng phụ ghi một số dẫn chứng
Trò: Tìm hiểu trớc sgk, trả lời câu hỏi phần “Đọc hiểu văn bản”
III Tiến trình lên lớp
A ổ n dịnh tổ chức: (1')
B Kiểm tra: (3’) ? Qua văn bản “Cổng trờng mở ra”, em hiểu gì về tình cảm của ngời mẹ dành cho con? Em có suy nghĩ gì trớc tình cảm đó?
? Trong suy nghĩ, ngời mẹ đã nhận thức nh thế nào về giáo dục?
- Giáo dục có vai trò hết sức quan trọng đối với thế hệ trẻ.Vì tơng lai của đất nớc, vì hạnh phúc của tuổi thơ, hãy chăm lo nhiều hơn nữa cho thế hệ trẻ
C Bài mới:
*Giới thiệu bài: Trong cuộc đời mỗi chúng ta, ngời mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao Tình cảm của mẹ là tình cảm thiêng liêng và vô cùng cao cả Nhng không phải khi nào ta cũng ý thức đợc điều đó Chỉ đến khi mắc lỗi lầm, ta mới có thể nhận ra
đợc Cậu bé En-ri-cô là một ví dụ Để hiểu đợc điều đó, giờ học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu văn bản “Mẹ tôi”
Gọi hs đọc chú thích sgk
? Nêu tóm tắt những nét chính về tác giả E.A-mi-xi.?
GV: Tên ông là Et-môn-đô đơ A-mi-xi, là nhà hoạt
động xã hội, nhà văn hoá lỗi lạc của nớc ý ông sinh
31-10-1846, mất 12-3-1908 thọ 61 tuổi
- 1866 khi cha đầy 20 tuổi, ông đã là sĩ quan quân
đội chiến đấu cho nền độc lập thống nhất đát nớc
- Hai năm sau khi chiến tranh kết thúc, ông rời quân
ngũ đi du lịch tới nhiều nớc nh Hà Lan, Tây Ban Nha,
Ma Rốc, Pháp
- 1891 ông gia nhập đảng XH ý chiến đấu cho con
đờng công bằng XH vì hạnh phúc của nhân dân lao
động
- Ông để lại sự nghiệp văn chơng rất đáng tự hào cho
văn học ý với rất nhiều thể loại: truyện, kí, phê bình
vh
? Em hiểu gì về văn bản “Mẹ tôi”?
- Đây là cuốn nhật kí của cậu bé En-ri-cô ngời ý năm
11 tuổi, đang học tiểu học Cậu đã ghi lại những bức
th của bố mẹ, những truyện đọc hàng tháng, những kỉ
niiệm sâu sắc về thầy cô Tác phẩm gồm 6bức th của
bố, 3 bức th của mẹ gửi cho cậu con trai En-ri-cô Mặc
I Giới thiệu tác giả ,tác
phẩm (5’)
1 Tác giả: E A-mi-xi (1846-1908)
- Ông là nhà hoạt động xã hội, nhà văn hoá, nhà văn lỗi lạc của nớc ý
2 Văn bản : “Mẹ tôi”
trích trong tập truyện:
“Những tấm lòng cao cả”
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 7dù sống chung trong một mái nhà nhng tháng nào bố
mẹ cậu cũng viết cho đứa con yêu quý một bức th
nhằm khuyên răn, dạy bảo con những bài học đạo đức
Đó là cách giáo dục con tế nhị mà sâu sắc, độc đáo
th-ờng có trong một gia đình trung lu hoặc trí thức ở ý
Đây cũng là nét độc đáo của tác phẩm
Bài "Mẹ tôi" là trang nhật ký đợc cậu bé ghi vào thứ
5/10/11 Năm đó chú mới 11 tuổi và đang học lớp 3
? Đoạn văn đợc kể theo ngôi kể nào?
- Ngôi thứ nhất - nhân vật tôi kể chuyện dới dạng ghi
nhật kí: ghi chép tâm tình sự việc qua từng ngày
GV Nh vậy ở văn bản này có tới 4 thể loại kết hợp:
nhật kí - Tự sự viết th nghị luận nhng xét cụ thể trên
văn bản ta vẫn thấy kiểu viết th, nghị luận đóng vai
trò chủ yếu
GV yêu cầu đọc: Giọng đọc phải truyền cảm thể
hiện đợc tâm t buồn khổ của bố trớc lỗi lầm của con và
tâm trạng của ông với vợ, ta phải đọc với giọng
nghiêm trang Gv đọc mẫu một đoạn Gọi hs đọc tiếp
? Vậy em hiểu nhật ký là gì?
- Nhật ký là ghi lại những gì mình nghe thấy, cảm
nhận dợc hoặc ghi lại những suy nghĩ, cảm xúc của
mình theo thời gian
? Trang nhật ký này là của ai? Có đặc điểm gì nổi
bật?
- Nói lên cảm xúc của En- ri cô khi đọc th của bố và
em đã ghi lại bức th của bố
? Hầu nh toàn bộ văn bản nói về bức th của bố gửi cho
En-ri-cô nhng lại lấy nhan đề là “Mẹ tôi” vì sao?
- Tên nhan đề là do tác giả đặt
- Ngời mẹ trong truyện là tiêu điểm để các chi tiết
trong truyện đợc sáng tỏ
? Qua trang nhật ký này em có thể chia làm mấy phần
Bố cục 3 phần
1 Từ đầu đến con mất mẹ - Hình ảnh ngời mẹ En
-ri -cô
2 Tiếp đến… tình thơng yêu đó - Lời nhắn nhủ của
ngời cha
3 Còn lại: thái độ của cha En-ri-cô trớc lỗi lầm của
con
GV Cũng có thể chia theo cách thứ 2: văn bản gồm 2
đoạn
- Dòng đầu: tâm trạng của En-ri-cô khi đọc th của
bố
- Phần còn lại: Bc th của bố En-ri-cô
Chuyển chúng ta đi tìm hiểu chi tiết văn bản
Cho hs đọc thầm từ đầu đến xúc động vô cùng
? Phần văn bản vừa đọc cho ta biết gì?
Vì sao khi đọc th của bố En-ri-cô lại xúc độngvô
cùng ta hãy theo dõi tiếp nội dung văn bản
? Trong đoạn văn mở đầu En-ri-cô cho biết bố viết th
vì lí do gì?
- Cô giáo đén thăm, em lỡ nói lời thiếu lễ độ với mẹ
? Khi đọc th En-ri-cô có thái độ nh thế nào?
II Tìm hiểu chi tiết văn bản
(25’)
1 Phần đầu văn bản: Giới thiệu lí do bố viết th và cảm xúc của ngời con khi
đọc th của bố
Trang 8- Xúc động vô cùng
? Theo em vì sao En-ri-cô lại xúc động vô cùng?
Cho học sinh thảo luận nhóm
- Qua th cậu hiểu đợc sai lầm của mình
- Ân hận vì trót thiếu lễ độ với mẹ
- Thái độ nghiêm khắc nhng chân tình thấm thía
trong lời th của bố
GV: Trớc lỗi lầm của En-ri-cô bố cho rằng con đã xúc
phạm danh dự của mẹ trớc mặt khách nhất là khách đó
lại là cô giáo Đọc th cậu đã hiểu ra lỗi lâm và chắc rất
ân hận về hành vi vô lễ của mình
? Nh vậy thông qua lời giới thiệu em hiểu gì về tâm
trạng của en-ri-cô?
Gọi HS đọc lại toàn bộ bức th
? Theo em ngời bố viết bức th với mục đích gì?
- Thể hiên thái độ truớc sự hỗn láo của con
- Chỉ cho con thấy vai trò của ngời mẹ
? Trong bức th bố En-ri-cô đã bộc lộ tâm trạng của
mình nh thế nào trớc lỗi lầm của con?
- Sự hỗn láo của con nh một nhát dao đâm vào tim
bố vậy
? Cùng với việc bộc lộ tâm trạng, bố En-ri-cô còn bày
tỏ thái độ nnh thế nào?
- Việc nh thế con không bao giờ đợc tái phạm nữa
- Bố không thể nén đợc cơn tức giận đối với con
- Con mà lai xúc phạm đến mẹ con ?
? Em có nhận xét gì về cách bộc lộ tâm trạng của bố
cậu bé?
- Sử dụng hìh ảnh so sánh và lời nói dứt khoát nh
mệnh lệnh
? Cách diễn đạt đó có tác dụng gì?
? Trong cơn tức giận đó để En-ri-cô hiểu rõ nguyên
nhân sự bực bội của mình bố cậu đã làm gì?
- Khơi dậy cho en -ri-cô hiểu tình cảm của mẹ
? Bố En-ri-cô đã nêu ra những biểu hiện tiêu biểu nào
về tình cảm của mẹ dành cho en-ri-cô?
thức suốt đêm trông chừng hơi thở hổn hển của con
- Quằn quại vì nỗi lo sợ
- Khóc nức nở khi nghĩ rằng sẽ mất con
- Có thể đi ăn xin để nuôi con
? Qua những lời giảng giải ấy, em hiểu gì về ngời mẹ
En-ri-cô?
? Và nh vậy, bố muốn En-ri-cô hiểu đợc điều gì?
GV: Cũng nh bao bà mẹ trên thế gian này, mẹ
En-ri-cô đã từng chăm sóc, yêu thơng quên mình vì con, hi
sinh tất cả hanh phúc cho con Tình mẫu tử quả là
thiêng liêng sâu nặng
? Cùng với lời nhắc nhở đó, bố En-ri-cô còn nhắc nhở
En-ri-cô những gì?
- Ngày buồn thảm nhất sẽ là ngày con mất mẹ
- Sẽ có lúc con mong đợc nnghe lại tiếng nói của mẹ
- Dù khôn lớn khoẻ mạnh thế nào con vẫn tự thấy
mình là đứa trẻ tội nghiệp, yếu đuối và không đợc chở
che
- En-ri-cô đọc th bố và chắc đã thực sự hối hận về việc làm lầm lỗi của mình
2 Bức th của bố En-ri-cô
- Bố En-ri-cô đã bộc lộ tâm trạng tức giận, bực bội đến sững sờ và đau xót vô cùng khi chứng kiến sự vô lễ cuả con với mẹ trớc mặt cô giáo Bố cũng phê bình nghiêm khắc hành vi vô lễ của con
- Bố đã khơi dậy cho En-ri-cô hiểu rằng: mẹ là ngời yêu thơng con hết mực
Mẹ đã dành tất cả tình cảm, lòng yêu thơng và sự sẵn sàng quên mình vì con Công lao của mẹ thật là to lớn
- Theo cha đứa con h đốn sẽ không thể xứng đáng với hình ảnh dịu dàng, nhân hậu của mẹ Cha muốn
Trang 9- Con sẽ cay đắng khi nhớ lại những lúc làm mẹ đau
lòng, con sẽ không thể sống thanh thản, sẽ không một
phút nào yên tĩnh
? Vì sao cha lại nói với En -ri - cô những điều nh thế?
? Em hiểu nh thế nào về câu nói của cha En-ri-cô tình
yêu thơng, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng
hơn cả?
GV Chính vì vậy mà ngời cha đã chỉ rỗ cho En -ri-cô
thấy rằng thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà
đạp lên tình cảm đó
? Từ những lời khuyên đó, trong đọan cuối văn bản
lời lẽ của bố En-ri-cô có gì đáng chú ý?
- Yêu cầu con phải xn lỗi mẹ
- Hãy cầu xin mẹ hôn con
- Thà rằng bố không có con còn hơn thấy con bội
bạc với mẹ
Lời lẽ giọng điệu của cha vừa dứt khoát, vừa nghiêm
khắc nh ra lệnh nhng lại chân tình nh khuyên nhủ
? Vì sao bố khuyên En-ri-cô phải xin lỗi mẹ?
- Vì cha muốn con thành thật tự nhân lỗi, tự biết hối
lỗi vì thơng yêu mẹ chứ không phải là vì khiếp sợ
? Nh vậy qua bức th, em có nhận xét gì về bố
En-ri-cô?
GV: Thái độ của bố En-ri-cô ở cuối văn bản quả là
quyết liệt yêu và ghét đợc bố nêu ra rất kiên quyết,
rạch ròi, tuy yêu con nhng bố vẫn nhiêm khắc giáo dục
con
? Đến đây em hiểu vì sao khi đọc th của bố, En-ri-cô
lại cảm thấy xúc động vô cùng
- Th của bố giúp En-ri-cô thhấm thía đợc tình yêu
th-ơng của mẹ
- Thấy đợc sự chân tình, tế nhị và cũng hết sức kiên
quyết, nghiêm khắc của bố trong việc bảo vệ tình cảm
gia đình
- En-ri-cô tự thấy xấu hổ,ân hận trớc lỗi lầm của
mình
GV Bức th của bố En-ri-cô quả là một lời giáo huấn
không hề khô khan mà là lời nhắc nhủ vô cùng thấm
thía và xúc động, chứa chan tình mẫu tử, phụ tử
? Qua đó, bố đã dạy cho En-ri-cô bài học gì?
? Đọc xong bức th em có cảm nghĩ gì?
- Xúc đông, ân hận vì cũng đã từng có lần mắc lỗi
làm cha mẹ phiền lòng
- Hiểu đợc sâu sắc hơn sự thiêng liêng của tình mẫu
tử Và ý thức đợc thấi độ của chính mình trong quan
hệ với cha, mẹ
cảnh tỉnh những đứa con bội bạc với cha mẹ
- Cha muốn nhấn mạnh cho En-ri-cô hiểu rằng trong rất nhiều tình cảm cao quý thì tình yêu thơng và kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả
* Bố En-ri-cô là ngời vô cùng trân trọng tình cảm gia đình ,hết lòng yêu thơng con nhng cũng rất nghiêm khắc trong việc giáo dục con
* Bố đã dạy cho En-ri-cô bài học về lòng hiếu thảo: con cái phải biêt ơn, kính trọng cha mẹ, không đợc vong ân bội nghĩa với cha
mẹ
III Tổng kết (4’)
1 Nghệ thuật:
GV: văn bản này đợc viết dới dạng nhật ký của cậu bé En-ri-cô
? Trong cách viết của tác giả có gì đặc sắc?
- Lối nhật ký,dới dạng viết th, có đan xen yếu tố nghị luận
? Em có nhận xết gì về giọng văn của tác giả ở văn bản này?
Trang 10- Giọng văn nhẹ nhàng, vừa chân thành tha thiết,vừa nghiêm khắc dứt khoát vừa thấm thía sâu sắc đầy sức thuyết phục, phù hợp tâm lí tuổi thơ
2 Nội dung:
? Qua văn bản "Mẹ tôi" tác giả muốn nói với bạn đọc thông điệp gì?
- Mẹ tôi là bài ca tuyệt đẹp của nhữmg tấm lòng cao cả tác giả đã để lại trong lòng
ng-ời đọc hình ảnh thân thơng của ngng-ời mẹ hiền Đồng thng-ời qua văn bản này tác giả muốn giáo dục chúng ta lòng hiếu thảo với cha mẹ
4 Củng cố (2')
? Qua bức th của bố gửi cho En-ri-cô ta thấy bố En-ri-cô là ngời ntn?
? Tìm những câu ca dao, tục ngữ, hoặc bài hat nói về tình cảm của con cái đối với cha mẹ?
? Nêu cảm nhận của em về chính ngời mẹ của mình? Đã có khi nào em làm cho mẹ buồn cha? Lúc đó em đã xử sự ntn? Theo em nh vậy đã đúng mực cha, cần nh thế nào
là đúng?
5 H ớng dẫn về nhà (1’)
- Về nhà học bài, tự rút ra bài học cho mình
? Nêu cảm nhận của em về tâm trạng của En-ri-cô khi đọc th của bố?
Tìm hiểu trớc bài "Từ ghép"
Tiết 3
Từ ghép
I Mục tiêu bài học.
- HS nắm đợc cấu tạo của hai loại từ ghép là từ ghép: chính phụ và từ ghép đẳng lập Hiểuđợc nghĩa của các loại từ ghép này Phân biệt đợc hai loại từ ghép
- Giáo dục học sinh cách dùng từ ghép trong khi nói và viết
- Rèn kỹ năng dùng t ghép đúng lúc, đúng chỗ
II Chuẩn bị
Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài
Trò: Đọc bài trớc khi học
III Tiến trình lên lớp.
1 ổ n dịnh tổ chức (1')
2 Kiểm tra Kết hợp trong giờ
3 Bài mới.
*Giới thiệu: ở lớp 6 các em đã đợc học cấu tạo của từ trong tiếng Việt gồm có hai loại, từ đơn, từ phức Trong từ phức đợc chia làm hai loại nhỏ từ láy và từ ghép Vậy từ ghép có cấu tạo nh thế nào Chúng ta đi tìm hiểu bài học hôm nay
Gv ghi ví dụ ra bảng phụ gọi học sinh đọc
Vd1: "Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi gần
ngôi tr ờng cổng tr ờng đóng lại"
( Lý Lan)
Gv đây là đoạn văn trích trong văn bản "Cổng trờng mở ra"
? Em hãy tìm các từ ghép trong đoạn văn trên?
Hs tìm gv gạch chân
? Em có nhận xét gì về số tiếng trongmỗi từ này?
- Có cấu tạo gồm hai tiếng
I Các loại từ ghép (20')
1 Ví dụ 1 sgk
Ngày soạn:
Ngày dạy: