- Thấy được một số biện pháp nghệ thuật chủ yếu đã góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của phong cách HCM : Chọn lọc chi tiết tiêu biểu - Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn
Trang 1- Thấy được một số biện pháp nghệ thuật chủ yếu đã góp phần làm nổi bật
vẻ đẹp của phong cách HCM : Chọn lọc chi tiết tiêu biểu
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vựcvăn hoá đời sống
- T ừ lòng kính yêu, tự hào về Bác có ý thức tu dưỡng rèn luyện theo gương
Bác
B/ PHƯƠNG PHÁP:
Đọc diễn cảm, vấn đáp, thuyết trình
C/ CHUẨN BỊ :
1 GV: Soạn giáo án,tranh ảnh, mẩu chuyện về cuộc đời của Bác
2 HS: Trả lời các câu hỏi ở SGK
Trang 2Hoạt động 2:
Hoàn cảnh nào đã đưa HCM đến với tinh hoa văn hoá n
Văn hoá nhân loại ?
HS: Bắt nguồn từ khát vọng tìm đường cứu
nước năm 1911
Bác đã làm cách nào để nắm và hiểu được tri
thức văn hoá nhân loại ?
-Hoàn cảnh : Khát vọng tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc
- Cách tiếp thu :+ Nắm vững phương tiện giao tiếp
là ngôn ngữ( ngôn ngữ là chiếc cầu nối) + Thông qua lao động
+ Thông qua hoạt động cách mạng+ Học hỏi nghiêm túc, có định huớng, tiếp xúc rộng
- Động lực : Ham hiểu biết
- Kết quả : Vốn tri thức rộng uyên thâm, có chọn lọc, dựa trên nền tảng văn hoá dân tộc
- Vẻ đẹp cốt lõi: một nhân cách rất Việt Nam, rất phương Đông , nhưng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại
Trang 34 Củng cố: 2p
Tại sao nói “ Phong cách HCM rất Việt Nam, rất Phương Đông ” ?
5.Dặn dò: 1p
- Học phần 1, chuẩn bị phần 2
- Sưu tầm tranh ảnh , tài liệu nói lên sự giản dị của Bác trong đời sống, công việc
- Chỉ ra những câu văn có tính thuyết minh và lập luận
-Giúp hs thấy được vẻ đẹp trong sang giản dị, thanh cao của Bác Từ đó học
tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người
- Nắm được một số biện pháp nghệ thuật sử dụng trong văn thuyết minh
II/ PHƯƠNG PHÁP: Thảo luận nhóm, vấn đáp
III/ CHUẨN BỊ :
1 GV:Soạn giáo án, tranh về nhà sàn
2 HS: Chuẩn bị theo yêu cầu của giáo viên ở tiết 1
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Ổn định tổ chức:
2. Kiểm tra bài cũ:
Hãy nêu cách tiếp thu , động lực giúp HCM có được tri thúc nhân loại ?
3 Bài mới:
Hoạt động 1
Hs thảo luận theo bàn(10p)
Nét dẹp trong lối sống của HCM được
thể hiện ở những khía cạnh nào ? Tìm
chi tiết biểu hiện ?
Hs : Đại diện các nhóm trình bày
Gv : Nhận xét , bổ sung
Em hình dung như thế nào cuộc sống
các nguyên thủ quốc gia trên thế giới
cùng thòi với Bác và đương đại ?
2.Nét đẹp trong lối sống của Bác Hồ
a Nơi ở và nơi làm việc:
Trang 4Hs:Họ sống trong giàu sang phú quý,
có kẻ hầu người hạ, ăn các món sơn
hào hải vị
Em cảm nhận được gì qua lối sống của
Bác ?
Hs:
Hãy giải thích vì sao tác giả so sánh
lối sống của Bác với các vị hiền triết ?
Hs : Đó là sự kế thừa, phát huy truyền
thống tốt đẹp của các nhà văn hoá dân
tộc
Giữa Bác và các vị ấy có gì giống ,
khác nhau ?
Hs : Tự bộc lộ
? Thái độ của tác giả từ những dòng
viết này? cảm xúc của em
-Kính yêu, trân trọng, khẳng định
Hoạt động 2 :
? Để làm nội bật những nội dung cụ
thể trên có thể nói văn bản đã vận
dung thành công những biện pháp
nghệ thuật nào?
Hãy chỉ ra những nguy cơ ,thuận lợi
trong thời kì văn hoá hội nhập này ?
Hs: - Ăn mặc nói năng , ứng xử
→Tự nguyện chọn lối sống bình dị nhưng thanh cao sang trọng v à gần gũi
→Kế thừa và phát huy nhưng nét đẹp của các nhà văn hoá dân tộc
-> Thể hiện quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, tạo sự thanh cao cho tâm hồn và thể xác
b Nội dung( ghi nhớ sgk)
-> phong cách vừa mang vẻ đẹp của trí tuệ vừa mang vẻ đẹp của đạo đức
Trang 54/ CỦNG CỐ :
- GV yêu cầu hs hệ thống toàn bài
- Kể một số chuyện về cuộc đời của Bác
5/ DĂN DÒ:
- Nắm vững nội dung và ý nghĩa của văn bản
- Sưu tầm một số chuyện về cuộc đời của Bác
- Soạn “ phương châm hội thoại ”
Trang 6- Giúp hs nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất
- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp
II/ PHƯƠNG PHÁP : Thảo luận, câu hỏi gợi mở
III/ CHUẨN BỊ :
1 GV: Soạn giáo án
2 HS : Trả lời các câu hỏi ở SGK
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
Từ khái niệm đó theo em câu trả lời
của Ba có đáp ứng điều mà An muốn
hỏi không ?
Hs:
Theo em , An muốn hỏi về điều gì ?
Hs :
Vậy với câu hỏi ấy đáng ra Ba phải trả
lời như thế nào ?
Hs:
Từ đó rút ra bài học gì về nội dung
giao tiếp ?
Hs:
Gọi hs đọc ví dụ “ Lợn cưới áo mới ”
Vì sao truyện lại gây cười ? Hãy chỉ ra
2 chi tiết gây cười ?
Hs :
Vậy cần nói như thế nào để người
I.PHƯƠNG CHÂM VỀ LƯỢNG VD1 : 15p
- Bơi là hoạt động di chuyển dưới nước
- Câu trả lời của Ba chưa đáp ứngyêu cầu của An
→Cần nói đúng nội dung yêu cầu giao tiếp
VD 2: LỢN CƯỚI ÁO MỚI
- Nói thừa nội dung+ Khoe lợn cưới khi tìm lợn+ Khoe áo mới khi trả lời
Trang 7nghe đủ hiểu điều cần hỏi và trả lời ?
Hs : Bỏ đi những nội dung không cần
Khi không biết vì sao bạn mình nghỉ
học thì em có trả lời thầy cô bạn ấy đi
Yêu cầu của bài tập 1 là gì ?
Hs : Xác định phương châm về lượng
GV cho cả lớp làm trong 5p Sau đó
gọi 1 em lên bảng làm, chấm điểm
→Không nên nói nhiều hơn những
gì cần nói
*Ghi nhớ: Nói đúng đề tài giao tiếp,
không thừa không thiếu
II/ PHƯƠNG CHÂM VỀ CHẤT: 13p
• Ghi nhớ : SGK
III/ LUYỆN TẬP: 15p BT1: Phương châm về lượng
a.Thừa từ “nuôi ở nhà” vì gia súc vốn
dĩ là vật nuôi ở nhà
b “2 cánh” vì đặc điểm con chim luôn
Trang 8Yêu cầu hs làm vào vở Sau 5p gọi hs
đứng tại chỗ trả lời
Hs:
Các cách nói trên có vi phạm phương
châm hội thoại không ? Đó là phương
c Nói mò d.Nói nhăng nói cuội
e Nói trạng → Vi phạm phương châm về chất
- Đặt các đoạn hội thoại vi phạm 2 phương châm trên
- Soạn “ Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản ”
2 HS: Trả lời câu hỏi ở SGK
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
Trang 9Nếu chỉ dung phương pháp liệt kê
thì đã nêu được sự kì lạ của Hạ Long
1 Khái niệm văn thuyết minh
Cung cấp tri thức khách quan về đối tượng
Trang 10Hs: +Nứơc tạo sự di chuyển
+ Tuỳ theo góc độ và tốc độ
+Tuỳ theo hướng ánh sang rọi vào
Để thấy được sự kì lạ đó , tác giả đã
sử dụng những biện pháp nghệ thuật
nào ?
Hs :
Tác dụng của 2 biện pháp nghệ thuật
này trong bài viết ?
Hs:
Gọi hs đọc ghi nhớ trong SGK
Hs: Đọc
Hoạt động 3:
Cho hs đọc văn bản “Ngọc Hoàng xử
tội ruồi xanh”
a Phương pháp thuyết minh
được sử dụng ?
b Biện pháp nghệ thuật nào ?
c Biện pháp nghệ thuật này ?
Hs thảo luận (7p) Sau đó gọi dại diện
các nhóm trình bày
Gv nhận xét , chốt ý
- BPNT : + Tưởng tượng “những cuộc dạo chơi”
+ Nhân hoá “Thế giới người đá …”
→ Bài viết sinh động gây được hứng thú cho người đọc
- Liệt kê :Mắt lưới , chân tiết ra…
b Biện pháp nghệ thuật : Nhân hoá cótình tiết
c Gây cười vì vừa là truyện vui vừa
bổ sung thêm nhiều tri thức → Có tính chất thuyết minh
Trang 11Ngày soạn : 17/8/2011
Tiết 5
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN THUYẾT MINH
2 HS:Chuẩn bị theo yêu cầu của gv ở tiết trước
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ :(3p) Tác dụng của việc kết hợp các biện pháp nghệ thuật
trong văn thuyết minh ?
- Thể loại : Thuyết minh
- Đối tượng :Bàn là điện
+ Vỏ :Hợp kim của nhôm hoặc nhựa cứng, mặt sắt mạ kền
- Mặt dưới phẳng, nhẵn bóng+ Đèn báo hiệu: Có điện vào bàn là thì đèn sáng
Trang 12Đèn báo hiệu dung để làm gì ?
Bàn là có vai trò , công dụng như thế nào
trong đời sống hiện nay
Hs:
Hoạt động 3
Gv dành (10p ) cho hs viết mở bài có kết
hợp một số biện pháp nghệ thuật Sau đó
gọi 2 em đọc và chữa lỗi
+ Nút điều chỉnh : 1 rơle dạng bắng kép, cắt mặt điện khi nhiệt độ quá nóng , gồm 1 nút vặn thân trên
+ Nguồn sinh nhiệt : Sợi dây điện trở bằng hợp kim Crôm – Niken, có nhiều hình dạng khác nhau được cách điện với vỏ
+ Bộ phận phun hơi nước
b2.Sử dụng và bảo quản
- Cần kiểm tra dây dẫn , rò điện , nút điều chỉnh phù hợp với loại vải
- Cách cắm điện
- Dùng xong phải đặt bàn là nằm nghiêng tránh vết xước, rút khỏi
Phép lập luận giải thich sử dụng trong bài có tác dụng gì ?
5/ DẶN DÒ : (1p)HS hoàn thành phần thân bài
Soạn “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình ”
+ Tác giả , tác phẩm
+ Bức tranh nhân dân thế giới chống chiến tranh hạt nhân + soạn theo hệ thống câu hỏi ở sgk
Trang 131 GV : Soạn giáo án , tranh ảnh về các cuộc chiến tranh…
2 HS: Trả lời câu hỏi ở SGK
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
Dựa vào chú thích (*)ở SGK Cho biết
vài nét về tác giả G G Mackét ?
Gv đọc mẫu 1 đoạn, hs đọc tiếp
Em hiểu như thế nào về 2 tổ chức
- 1982 được giải Nôben văn học
- Nhà văn yêu hoà bình
2 Tác phẩm :
Bản tham luận “Thanh gươm clét” bàn về chiến tranh bảo vệ hoà bình”
Đa-mô-II/ ĐỌC HIỂU VĂN BẢN: 5p
1 Đọc :
2. Chú thích :
-FAO-UNICEF
3 Bố cục :
-Đ1:Nguy cơ CTHN-Đ2 → Thế giới :CTHN làm mất khả năng sống tốt đẹp của con người
-Đ3 → Nó: CTHN đi ngược lại lítrí con người, tự nhiên
Trang 14Hoạt động 3
Hs đọc lại đoạn 1, cho biết ý nghĩa về
những con số ngày tháng, số đầu đạn
hạt nhân trong phần mở đầu ?
Hs :
Để thấy được sự tàn phá khủng khiếp
CTHN, tác giả đưa ra con số cụ thể
nào ? kết hợp với nhưng nghệ thuật
nào?
Từ những dẫn chứng ấy giúp em hiểu
được điều gì về chiến tranh hạt nhân?
Đa-có một nghành khoa học hay côngnghệ nào phát triển nhanh ghê gớm như vậy.-> nguy cơ và hiểm hoạ đồng nghĩa với sự huỷ diệt
→ Thấy được tính chất hệ trọng của vấn đề → gây ấn tượng, thu hút người nghe
Trang 15- Bồi dưỡng tình yêu hoà bình, ý thức đấu tranh ngăn chặn chiến tranh
- Thấy được nghệ thuật lập luận sắc bén của tác giả
II/ PHƯƠNG PHÁP :
Thảo luận , Nêu vấn đề
III/ CHUẨN BỊ :
1 GV: Soạn giáo án
2 HS: Chuân bị phần còn lại theo yêu cầu của gv ở tiết trước
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
gây ra đối với cuộc sống con người ?
Hs Đại diện các nhóm trình bày
Gv nhận xét , chốt ý
Những lĩnh vực trong cuộc sống con
người có được thực hiện không ?
Hs: không
Dụng ý của tác giả khi lựa chọn những
lĩnh vực này là gì ?
Hs: Đây là những lĩnh vực cần thiết để
duy trì và phát triển cuộc sống
Theo em “lí trí tự nhiên”là như thế nào
?
Hs:
CTHN không chỉ huỷ diệt con người
b.CTHN làm mất đi cuộc sống tốt đẹp cuả con người( 17p)
- Ytế : 14 tàu Nimit → 14năm
(1 tỉ người bị sốt rét ) → 14 triệu trẻ em nghèo ở C Phi
- Xã hội :
+ 100máy bay B.1.B + 7000tên lửa →500 triệu trẻ em nghèo nhất thế giới
c.CTHN đi ngược lại lí trí con người,
tự nhiên(12p)
- 380 triệu năm con bướm mới biết bay
- 180 triệu năm bông hồng mới nở
- 4 kỉ địa chất con người mới biết hát , chết vì yêu
Trang 16Trước nguy cơ CTHN đe doạ , tác giả
có thái độ như thế nào ?
→ Phản tự nhiên, phản tiến hoá
d Nhiệm vụ đấu tranh(8p)
- Kêu gọi mọi người đấu tranh ngăn chặn, tiến tới một thế giới hoà bình
- Lên án những thế lực hiếu chiếnđẩy lùi nhân loại vào thảm hoạ
- Đề nghị: Mở một nhà băng lưu trữ trí nhớ-> lưu giữ kí ức đau thương và lên án những kẻ gây nên hiểm hoạ CTHN
=>Hướng mọi người tới một thái
độ sống tốt đẹp hơn
5.Tổng kết : 3p
- Nội dung : CTHN đang đe doạ cuộc
sống, đấu tranh ngăn chặn là nhiệm vụ cấp bách
- Nghệ thuật :
- Lập luận sắc bén
- Các số liệu phong phú, xác thực, sinh động
- Sử dụng lối biện luận tương phản
- Nắm nội dung, nghệ thuật, học thuộc bài
- Tìm một số nét tiêu biểu về tâm hồn G.G Mackét
- Soạn “Các phương châm hội thoại ”
+ Phương châm về quan hệ, cách thức, lịch sự
Trang 172 Kiểm tra bài cũ : 3p
Như thế nào là phương châm về lượng, chất ? Cho ví dụ ?
B -Tôi có tiếc đâu
Theo em cuộc hội thoại trên có thành
công không ?
Hs : Không , vì người hỏi và người trả
lời không đi đúng mục đích giao tiếp
Điều gì xảy ra nếu xã hội có những
tình huống như vậy ?
Trang 18Hoạt động 2 :10p
Hs đọc 2 thành ngữ ở SGK Cho biết
ý nghĩa của 2 thành ngữ đó ?
Hs:
Những cách nói như vậy ảnh hưởng
như thế nào đến giao tiếp ?
Hs :
Gv đưa ra mẫu chuyện cười “ Mất rồi”
Vì sao ông khách lại có sự hiểu lầm ?
Hs : Vì câu nói của cậu bé tạo ra nhiều
Vì sao cả cậu bé và người ăn xin đều
cảm thấy như mình nhận được của
người kia một cái gì đó ?
Hs :
Xuất phát từ đâu mà cậu bé lại đối xử
với ông lão như vậy ?
→ Người nghe khó tiếp nhận thông tin
• Ghi nhớ : Nói ngắn gọn, rành mạch, tránh nói mơ hồ
III/ PHƯƠNG CHÂM LỊCH SỰ
VD : Truyện “Người ăn xin”
- Cả 2 đều cảm nhận được tình cảm mà người kia dành cho mình
- Tôn trọng và quan tâm đến người khác
• Ghi nhớ : Cần tế nhị , tôn trọng người khác
Trang 19Hoạt động 4 :15p
Tìm ý nghĩa của các câu tục ngữ ở
SGK Hãy tìm thêm một số câu có ý
- a, b, c khuyên dùng lời lẽ tế nhị , lịch
sự, tao nhã
- Các câu tục ngữ : + 1 câu nhịn chín câu lành +Chim khôn kêu tiếng … +Lời nói gói bạc
+ Gọi dạ bảo vâng
4/ CỦNG CỐ : 1p
Hs nhắc lại 3 phương châm trên
5/ DẶN DÒ : 1p
Học thuộc ghi nhớ, làm bài tập còn lại
Soạn “ Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh ”
- Ôn lại kiến thức ở tiết 4 và 5
- Chuẩn bị theo câu hỏi ở sgk
Trang 20Ngày soạn: 24-8-2011
Tiết 9
SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG
VĂN THUYẾT MINH
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp hs củng cố kiến thức về văn thuyết minh
- Nhận thức được vai trò của miêu tả trong văn thuyết minh
- Rèn kĩ năng làm văn thuyết minh thể hiện sự sáng tạo linh hoạt
II/ PHƯƠNG PHÁP :
Thảo luận nhóm
III/ CHUẨN BỊ :
1 GV:Soạn giáo án
2.HS : Trả lời câu hỏi ở SGK
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ :3p
Việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật có tác dụng gì ?
Bài văn thuyết minh những đặc điểm
nào của cây chuối ?
Hs :
Tìm những câu thuyết minh về đặc
điểm ấy ?
Hs :
Chỉ ra các câu có yếu tố miêu tả ? Tác
dụng của các yếu tố ấy trong văn bản?
Hs :
Từ sự phân tích trên rút ra kết luận gì?
Hs :
Yếu tố miêu tả có ý nghĩa như thế nào
trong văn thuyết minh ?
I/ TÌM HIỂU YẾU TỐ MIÊU TẢ VD:
CÂY CHUỐI TRONG ĐỜI SỐNG VIỆT NAM
- Vai trò , tác dụng cây chuối trong đời sống Việt nam
- Đặc điểm + Hoàn cảnh sống+Thức ăn thức dụng+Công dụng của quả chuối
- Miêu tả + Thân chuối… trụ cột …+Chuối trứng cuốc …+Chuối xanh…
Trang 21Bổ sung yếu tố miêu tả cho đặc điểm
của cây chuối?
Hãy chỉ ra yếu tố miêu tả có trong bài
- Củ chuối: Vỏ đen, xù xì, nhiều rễ nhưng ruột trắng, ruột có thể làm nộm ăn rất ngon
+ Lá chuối khô dùng để gói bánh gai, rượi quê mà được úp lá chuối khô thì rất ngon
BT2 :
- Chén không có tai có uốn cũng nâng
2 tay xoa xoa…
- Khi xếp chồng rất gọn, không vướng,rửa cũng rất dễ
4/ CỦNG CỐ : 1p
GV hệ thống toàn bài
5/ DẶN DÒ : 1p
Học thuộc ghi nhớ , làm bài tập 1,3
Soạn “Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả ….”
- Thực hiện đề bài: con trâu ở làng quê Việt Nam( tìm hiểu đề, tìm ý và lập dàn ý)
- Xác định những nội dung cần vận dụng yếu tố miêu tả
Trang 22- Rèn kĩ năng kết hợp yếu tố miêu tả vào văn thuyết minh
- Kỉ năng diễn đạt trình bày vấn đề trước lớp
II/ PHƯƠNG PHÁP :
Câu hỏi gợi mở, thảo luận nhóm nhỏ
III/ CHUẨN BỊ :
1 Gv : Soạn giáo án, ra đề
2 Hs : Chuẩn bị theo yêu cầu của gv
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ :
3 Bài mới :42p
Đề : CON TRÂU Ở LÀNG QUÊ VIỆT NAM
Nội dung cần thuyết minh trong đoạn
mở bài là gì ? Yếu tố miêu tả cần sử
dụng ở đây ?
Hs :
Trâu có nguồn gốc từ đâu ?
Hs :Trâu rừng thuần hoá, thuộc đám
a Mở bài : Giới thiệu chung về con
trâu trên đồng ruộng Việt Nam
b Thân bài :
- Nguồn gốc :Trâu rừng thuần hoá
- Hình dáng thấp ngắn, bụng to, thân hình vạm vỡ, lông màu xám đen
- Công dụng + Làm nghề ruộng + Lễ hội đình đám +Cung cấp da thịt
Trang 23Kết thúc phần thuyết minh cần nêu ý
Gv hướng dẫn hs thuyết minh con
trâu trong việc làm ruộng Chú ý có
sự miêu tả trong từng công việc cụ
thể
Gv có thể đọc đoạn văn mẫu cho hs
tham khảo
+Tài sản lớn của người nông dân
c.Kết bài : Tình cảm của người nông
b.Thân bài : Dựa vào dàn ý (về nhà)
c.Kết bài : Tình cảm của bản thân em
4/ CỦNG CỐ : 1p
Nhắc lại vai trò yêú tố miêu tả trong văn thuyết minh
5/ DẶN DÒ : 1p
Hoàn chỉnh đề bài trên
- Soạn “ Tuyên bố thế giới về sự sống còn….”
+ Bố cục
+ Nội dung cụ thể từng phần
Trang 24- Thấy được đặc điểm hình thức của văn bản
- Rèn kĩ năng phân tích văn bản nhật dụng
- Giáo dục hs ý thức được vai trò trách nhiệm của mình
II/ PHƯƠNG PHÁP
Vấn đáp, thuyết trình
III/ CHUẨN BỊ
1 GV :Soạn giáo án, Công ước quốc tế về Quyền trẻ em
2 HS : Đọc văn bản, trả lời các câu hỏi ở SGK
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ : 5p
Tác giả muốn gửi gắm điều gì qua văn bản “Đấu tranh cho một thế giới hoà
Dựa vào các tiêu đề của văn bản Nêu
lên nội dung của mỗi tiêu đề và Nhận
xét về bố cục ấy?
Hs :
I/ TÌM HIỂU CHUNG :
1 Đọc :
2 Xuất xứ : Trong tuyên bố HN cấp
cao thế giơí về trẻ em ngày 30.9.1990
Trang 25- Đặc điểm trẻ em :Trong trắng, dễ bị tổn thương, còn phụ thuộc
- Quyền : Được sống trong vui tươi, thanh bình , được chơi, được học và phát triển
→ Nêu vấn đề ngắn gọn, rõ ràng mang tính chất khẳng định
4/ CỦNG CỐ : 1p
GV hỏi thêm về nội dung sau :
VN là nước đầu tiên ở Châu Á kí công ước quốc tế về Quyền trẻ em, ban hành luật chăm sóc giáo dục, bảo vệ trẻ em
5/ DẶN DÒ : 1p
Học phần 1
Soạn tiếp chuẩn bị kĩ phần 2
Trang 26- Rèn kĩ năng phân tích văn bản , hoạt động nhóm
- Giáo dục hs làm tròn trách nhiệm, bổn phận của trẻ em
II/ PHƯƠNG PHÁP : Thảo luận nhóm, vấn đáp
III/ CHUẨN BỊ :
1 GV: Soạn giáo án
2 HS: Trả lời các câu hỏi ở SGK
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ : 3p
Phần mở đầu văn bản “ Tuyên bố thế giới về sự sống còn …”
nêu lên những nội dung gì ?
Gv liên hệ tình trạng trẻ em suy dinh
dưỡng ở Châu phi , ở Việt nam các
dân tộc thiếu số, vùng sâu …
? Để làm rõ vấn đề này, bài viết đã
- Trẻ em chịu đựng những thảm hoạđói nghèo, khủng hoảng kinh tế, dịch bệnh mù chữ, môi trường xuống cấp
- Trẻ em chết do suy dinh dưỡng, bệnh tật
+ Dùng ccá con số cụ thể, các từ ngữ điễn tả thời liên tiếp -> Khó khăn cần phải đương đầu
→Đe doạ tính mạng , sức khoẻ, sự phát triển của trẻ
3.Cơ hội :
Trang 27giới đang có được?
Hs :
Trẻ em Việt nam đang có những cơ
hội nào để phát triển ?
Hs : Được xh quan tâm, pháp luật bảo
vệ …
? Ý nghĩa của những cơ hội ấy?
Hoạt động 3: 15p
Gv cho hs thảo luận nhóm
Liệt kê tóm tắt những nhiệm vụ được
nêu trong văn bản ?
Hs thảo luận sau 5p , cử đại diện trình
4 Nhiệm vụ
- Tăng cường sức khoẻ và chế độ dinh dưỡng của trẻ em
- Chăm sóc trẻ em tàn tật , có hoàn cảnh khó khăn
- Đảm bảo quyền bình đẳng nam nữ
- Xoá mù chữ cho trẻ em
- Quan tâm đến bà mẹ mang thai ,
kế hoạch hoá gia đình
- Khuyến khích trẻ em tham gia sinh hoạt văn hoá xã hội
- Đảm bảo sự phát triển kinh tế
→ Đòi hỏi các nước phải nỗ lực hợp tác hoạt động
Trang 28- Rèn kĩ năng vận dụng phương châm hội thoại phù hợp với tình huống giao tiếp
- Giáo dục hs có ý thức sử dụng linh hoạt các phưương châm hội thoại trong giao tiếp
II/ PHƯƠNG PHÁP : Vấn đáp
III/ CHUẨN BỊ :
1 GV : Soạn giáo án , các tình huống vi phạm phương châm hội thoại
2 HS : Trả lời các câu hỏi ở sgk
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ : 3p
Em hiểu như thế nào về phương châm quan hệ, cách thức, lịch sự
Để tuân thủ phương châm lịch sự, khi
nói, người nói cần lưu ý đến điều gì ?
sự Nhưng không đúng lúc đúng nơi, gây phiền hà cho người khác
*Ghi nhớ
Tuân thủ phưuơng châm hội thoại cần nắm được tình huống giao tiếp
+ Nói với ai + Khi nào + Ở đâu +Mục đíchII/ NHỮNG TRƯỜNG HỢP VI PHẠM
Trang 29Hs xem lại các tình huống trong
phương châm về chất, lượng, quan hệ
cách thức, lịch sự Cho biết những tình
huống nào không tuân thủ phương
châm hội thoại ?
Hs :
Gọi hs đọc đoạn hội thoại giữa An và
Ba Câu trả lời của Ba có đáp ứng
thông tin mà An cần biết không ?
Hs :
Trong tình huống này, phương châm
hội thoại nào không được tuân thủ ?
Vì sao ?
Hs :
Phương châm hội thoại nào không
được tuân thủ khi bác sĩ nói tình trạng
sức khoẻ người mắc bệnh nan y ?
Hs :
Nếu xét về nghĩa tường minh thì câu
này vi phạm phương châm hội thoại
Có phải cuộc hội thoại nào cũng tuân
thủ phương châm hội thoại không ?
Hs :
Việc không tuân thủ phương châm hôị
thoại do những nguyên nhân nào ?
Hs :
Hoạt động 3 :5p
Hs đọc và nêu yêu cầu của BT1 Câu
trả lời của người bố không tuân thủ
phương châm hội thoại nào ?
→ PCHT không phải là quy định có tính bắt buộc trong mọi tình huống giao tiếp
• Ghi nhớ :
- Do người nói vô ý vụng về
- Ưu tiên cho một pcht khác
- Gây sự chú ý, hiểu theo một hàm ý nào đó
III/ LUYỆN TẬP BT1
- PC Cách thức.Vì đứa bé 5 tuổi không hiểu được “ Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao”
Trang 30- Nắm vững nội dung bài học, làm BT2
- Chuân bị viết bài số 1: ôn tập phần văn thuyết minh ở lớp 9, giấy kiểm tra
Ngày soạn 31-8-2011
Tiết 14,15
VIẾT BÀI SỐ 1
I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp hs củng cố kiến thức về văn thuyết minh
- Rèn kĩ năng viết bài văn thuyết minh có sử dụng các biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả
- Giáo dục hs thái độ nghiêm túc, tự giác khi làm bài kiểm tra
II/ PHƯƠNG PHÁP : Luyện tập
III/ CHUẨN BỊ
1 GV : Ra đề, đáp án
2 HS : Ôn kĩ văn thuyết minh, giấy kiểm tra
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2 Bài cũ : Không
3 Bài mới :
Hoạt động 1 : Nêu yêu cầu tiết học
GV + Bài làm trong 90p vào giấy kiểm tra
+ Không quay cóp, dung tài liệu, trao đổi
+ Nộp bài theo bàn, đúng thời gian quy định
Trang 314/ CỦNG CỐ : GV nhận xét giờ làm
5/ DẶN DÒ : Ôn lại văn thuyết minh
Soạn “ Chuyện người con gái Nam Xương”
- Yêu cầu chung : Bài viết đúng thể loại , thuyết minh đúng đối tượng, có
sử dụng ít nhất 1 biện pháp nghệ thuật, yếu tố miêu tả
- Yêu cầu cụ thể :
1 Mở bài : Giới thiệu chung về cây tre ở làng quê Việt nam
- Dẫn dắt hay, sáng tạo (1.5 đ)
2 Thân bài : - Cấu tạo cây tre: Thân , rễ, lá, cành (2.5đ)
- Công dụng của tre + Trong đời sống vật chất, tinh thần (1.5đ)
+ Trong chiến tranh (1đ)
- Biểu tượng của cây tre (1đ)
3 Kết bài : Suy nghĩ, tình cảm đối với cây tre (1.5đ)
- Trình bày rõ ràng, sạch sẽ, chữ viết đẹp, không sai chính tả
- Bài viết sáng tạo, giàu cảm xúc (1đ)
Trang 32Trích trong tập truyện nào ? Hãy nói
vài điều về tập truyện ấy ?
Hs :
Gv bổ sung, giải thích thêm từ
“Truyền kì” : Khai thác các truyện cổ
dân gian và truyền thuyết lịch sử, dã
- Học rộng tài cao, giữ cách sống thanh cao đến trọn đời
2 TÁC PHẨM :
-Truyện kì mạn lục - Tập truyện văn xuôi chữ Hán gồm 20 truyện
Trang 33Hs thảo luận theo bàn (5p)
Truyện chia làm mấy phần ? Nội dung
từng phần ?
Đại diện các bàn trình bày Gv chốt ý
? Nhận xét về nhan đề của văn bản?
Hoạt động 3: 23p
? Ngay trong đoạn mở đầu, tác giả đã
giới thiệu những gì về Vũ Nương ?
Hs :
? Em có nhận xét gì về cách giới thiệu
ấy?( với tác giả và độc giả)
? Nguyễn Dữ đã xây dựng nhân vật
của mình bằng cách nào?
Hs: Đặt nhân vật vào nhiều hoàn cảnh
khác nhau, nhiều mối quan hệ khác
nhau để khắc hoạ tính cách và làm rõ
lời giới thiệu đầy trân trọng của mình
? Vũ Nương về làm vợ Trương Sinh
trong hoàn cảnh nào? Em suy ghĩ gì về
cuộc hôn nhân ấy?
Hs:
? cuộc sống những ngày đầu tiên của
nàng ở nhà chồng ntn?
? hạnh phúc ấy có được là nhờ đâu?
? Hãy nêu ý kiến của em về nhân vật
qua chi tiết trên?
2. Chú thích :
3.Nhân vật: Vũ Nương
4 Bố cục :
- P1: →đẻ mình : Vẻ đẹp của Vũ Nương
- P2→ rồi : Nỗi oan khuất và cái chết
bi thảm của Vũ Nương
- P3 : Còn lại : Ước mơ của nhân dân
* Nhan đề ->cho biết về nhân vật
chính ->Số phận nhân vật trở thàmh điển hình, khái quát
III/ ĐỌC HIỂU CHI TIẾT :
1 Vẻ đẹp của Vũ Nương
- Trực tiếp giới thiệu nhân vật: tên, quê, tính thuỳ mị, tư dung tốt đẹp
-> Ngắn gọn nhưng khá đầy đủ -> Rất trang trọng, thể hiện thái độ trân trọng, nâng niu của nhà văn đối với nhân vật và khiến cho người đọc
có cảm tình với nhân vật
a.Vũ Nương trong ngày đầu chung sống với Trương Sinh
- Cuộc hôn nhân
- Hạnh phúc: Vũ Nương biết giữ đạo làm vợ, hiểu tính chồng, hết mực giữ gìn
-> yêu thương, tôn trọng chồng, biết giữ gìn hạnh phúc gia đình
Trang 34? Đối với Vũ Nương đây là một biến
Đánh giá về nhân vật qua từng phương
diện? Từ đó hãy nêu nhận xét khái
quát?
Hs:
b.Vũ Nương khi Trương Sinh đi lính
* Vũ Nương trong lúc tiễn đưa chồng
vị tha và đức hi sinh
4/ CỦNG CỐ : 1p
Với phẩm chất đức hạnh như Vũ Nương thì nàng sẽ có
cuộc sống như thế nào trong xã hội ngày nay ?
5/ DẶN DÒ : 1p
- Xem lại tác giả , phần 1
- Soạn tiếp phần 2,3
Trang 35? Trong thời điểm này, Vũ Nương
phải đối mặt với những khó khăn,thử
thách nào?
Hs: -Trở thành trụ cột gia đình
- cô đơn, trống trải dằng dặc giữa
tuổi thanh xuân
Đặt nhân vật vào những thử thách
như vậy có tác dụng gì?
Hs: Là cơ hội để Vũ Nương bộc lộ
trọn vẹn phẩm hạnh cao quý của
? Đọc qua toàn bộ phần này em có
nhận xét chung nào về sự trở về của
Trương Sinh?
- Là một bi kịch
*Vũ Nương trong những ngày xa cách
- Hiếu thảo: đối xử với mẹ bằng một tình yêu thực sự
- Rất mực thương yêu con
- Một mực chung thuỷ với chồng
c Vũ Nương khi Trương Sinh trở về
Trang 36? Vì sao có thể nhận xét như vậy?
? Trương Sinh đã xử sự như thế nào?
Hs: Chửi mắng, đánh đập, đuổi đi
? Trong tình cảnh éo le ấy, nàng đã
làm gì? được thể hiện qua những lời
thoại nào? Phân tích từng lời thoại?
ếm rút ra cho mình bài học gì từ cách
hành xử của 2 nhân vật?
Hs tự trình bày
? Cái chết oan ức ấy bắt nguồn từ
những nguyên nhân nào? Đâu là
nguyên nhân chính?
? Tại sao Vũ Nương lại sống ở thuỷ
cung?
Ở thế giới ấy nàng đã được gặp ai?
Câu chuyện giữa họ diễn ra như thế
nào?
- Hs trình bày ngắn gọn
? Có thể khẳng định ở Vũ Nương vẻ
đẹp nào qua những sự việc trên?
? Tìm và đọc lại câu văn miêu tả hình
ảnh của Vũ Nương trong lễ giải oan?
? Em có nhận xét gì về chi tiết ấy và
phần kết của câu chuyện?
GV: Phần kết của văn bản là minh
chứng cho sự sáng tạo của Nguyễn
Dữ cả trên phương diện nghệ thuật và
nội dung so với truyện cổ tích
? Qua phần tìm hiểu về nhân vật VN,
* Nỗi oan: Vũ Nương bị chồng nghi
- Lời nói ngây thơ của con
- Trương sinh có tính đa nghi, hay ghen-> nguyên nhân chính
- Do hoàn cảnh chiến tranh,
- Tư tưởng trọng nam khinh nữ
- Do cách dạy con vô tình của Vũ Nương
d Vũ Nương ở dưới thuỷ cung
- Chân tình, ân nghĩa, nặng tình với gia đình quê hương và luôn giữ lòng
- Bài học nhân sinh sâu sắc nhất, có ý nghĩa nhất với con người về bi kịch của lòng ghen
2 Nhân vật Trương Sinh
- Trương sinh là người vô học , đa
Trang 37hãy khái quát một số nét chính về con
người Trương Sinh?
? Đối với cái chết của Vũ Nương, em
nhận thấy Trương Sinh đáng thươg
hay đáng giận?
Hoạt động 2: 3p
Nêu khái quát nội dung, nghệ thuật ?
Hs : đọc ghi nhớ
Hoạt động 3( nếu còn thời gian)
Hãy tìm 1 số từ ngữ Hán Việt có trong
tác phẩm ?
Hs : tự làm vào vở
nghi, hay ghen
- Gia trưởng-> Nhân vật đại diện cho xã hội phongkiến nam quyền
- Kết hợp chặt chẽ giữa yếu tố tự sự
và trữ tình, yếu tố hiện thực và kì ảo
- Ngôn ngữ đẹp, trau chuốt
- Nhân vật có đời sống tâm lí, tích cách rõ hơn nhiều so với cổ tích
- Nắm nội dung, nghệ thuật
- Soạn “ Xưng hô trong hội thoại”
+ Tìm hiểu hệ thống từ ngữ xưng hô của Tiếng Việt
+ Ý nghĩa từng cách dùng từ ngữ xưng hô
Trang 38II/ PHƯƠNG PHÁP :
Vấn đáp, thảo luận
III/ CHUẨN BỊ :
1 GV : Soạn giáo án
2 HS : Đọc kĩ bài, trả lời câu hỏi ở sgk
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1 Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ : 3p
Nêu các trường hợp không tuân thủ các phương châm
hội thoại
3 Bài mới : 40p
Hoạt động 1 : 20p
Tìm các từ ngữ xưng hô trong Tiếng
Việt và cho biết cách sử dụng ?
Hs : + Thân mật : Tôi, bạn ,mày, tao
+ Trang trọng : Quý ông, quý bà
Khi thầy dạy em là chú của em, em sẽ
xưng hô ra sao ?
Hs :
So sánh từ ngữ xưng hô trong tiếng
Anh và tiếng Việt ?
Hs :
Gọi hs đọc 2 đoạn văn ở sgk.Xác
định từ ngữ xưng hô trong 2 đoạn
trích đó ?
Hs :
1 TỪ NGỮ XƯNG HÔVÀ VIỆC LỰA CHỌN TỪ NGỮ XƯNG HÔ
VÍ DỤ 1
- Suồng sã : Mày, tao, mi
- Thân mật : Bạn, tôi, anh, em, Ba, mẹ,chúng ta …
- Trang trọng : Quý ông, quý ngài
- Coi thường : Hắn, y, nó
→ Hệ thống từ ngữ xưng hô trong
TV phong phú, đa dạng tinh tế hơn
VÍ DỤ 2 :
a Dế choắt xưng em gọi anh với Dế Mèn Dế Mèn xưng “ta” gọi dế Choắt là “chú mày”
b.Dế Choắt và dế Mèn đều xưng:
tôi - anh
Trang 39Vì sao lại có sự thay đổi cách xưng hô
Gv cho hs thảo luận nhóm BT6 Sau
5p đại diện các nhóm trình bày
+ Chúng em : chỉ có người nói → Do thói quen sử dụng TA
BT2 :
Trong văn bản khoa học, dung từ chúng tôi tăng tính khách quan, độ tin cậy cho các luận điểm, thể hiện sự khiêm tốn của tác giả
BT6
- Cai lệ : Ông –mày, thằng kia, chị
- Chị Dậu : + Cháu –ông : van xin + Tôi –ông : Ngang hang , bình đẳng + Bà –mày : Tức giận
→ Thay đổi cách xưng hô phù hợp với sự phát triển tâm lí con người Chị Dậu thương chồng không cam chịu, có ý thức đấu tranh
4/ CỦNG CỐ : 1p
GV lưu ý hs lựa chọn từ ngữ xưng hô phù hợp
với tình huống giao tiếp: Thầy cô , bạn bè , gia đình
5/ DẶN DÒ : 1p
Làm BT 3,4,5 ( Hướng dẫn bài 5 )
Chuẩn bị “ Cách dẫn trực tiếp và gián tiếp”
+ Khi nào dùng trực tiếp, gián tiếp
+ Cho ví dụ minh hoạ
Trang 40- Biết cách chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp và ngược lại
- Phân biệt được lời dẫn trực tiếp và gián tiếp, lời dẫn khác với ý dẫn
- Giáo dục hs thái độ chăm học
II/ PHƯƠNG PHÁP
Thảo luận nhóm, vấn đáp
III/ CHUẨN BỊ :
- GV: Soạn giáo án, bảng phụ về 2 cách dẫn
- HS: Xem trước bài
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1.Ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ : 3p
Lấy ví dụ chứa từ ngữ xưng hô ? Khi sử dụng người nói cần chú ý đến điều gì ?
3 Bài mới : 40p
Hoạt động 1: 15p
Hs đọc ví dụ ở sgk Thảo luận theo
bàn (5p ) Sau đó cử đại diện các
nhóm trình bày
a.Trong 2 ví dụ trên đâu là lời nói ,
đâu là ý nghĩ của nhân vật ?
b Được ngăn cách với bộ phận đứng
trước bằng dấu gì ?
c Có thể thay đổi vị trí các bộ phận
được không ? Nếu được bộ phận ấy
được ngăn cách bằng dấu gì ?
Gv đưa bảng phụ có chứa cách dẫn
trực tiếp :
Các em phải thương yêu bạn bè, phải
biết giúp đỡ những người nghèo khổ,
tàn tật, phải ghi nhớ lời căn dặn của
cha ông “Thương người như thể
thương thân”
Hãy xác định lời dẫn trực tiếp
1.CÁCH DẪN TRỰC TIẾP Vídụ 1 :
a Lời nói của anh thanh niên
b Ý nghĩ của bác hoạ sĩ già
- Ngăn cách bởi dấu 2 chấm, ngoặc kép
- Nếu thay đổi thì ngăn cách bằng dấu ngoặc kép, gạch ngang
Ví dụ 2 :
“ Thương người như thể thương thân”