• Rút gọn câu là: Khi nói hoặc viết có thể lược bỏ một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn.. • Việc lược bỏ đi một số thành phần của câu thường nhằm những mục đích sau: - Làm ch
Trang 1Chào các em học sinh lớp 7a thân
mến
Trang 2I Kiểm tra bài cũ
1 Nêu khái niệm và mục đích của rút gọn câu.?
Trang 3• Rút gọn câu là: Khi nói hoặc viết có thể lược bỏ một số thành phần của câu, tạo thành câu rút
gọn.
• Việc lược bỏ đi một số thành phần của câu thường nhằm những mục đích sau:
- Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh, vừa tránh được những từ ngữ đã xuất
hiện trong câu đứng trước;
- Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người ( lược bỏ chủ ngữ ).
ĐÁP ÁN
Trang 4Ng v n ữ ă
Câu Đặc Biệt
Trang 5KẾT QUẢ CẦN ĐẠT
1 Hiểu thế nào là câu đặc biệt, tác dụng của câu đặc biệt trong văn bản.
2 Nhận biết được câu đặc biệt trong văn bản; Phân biệt được câu đặc biệt
và câu rút gọn.
3 Biết cách sử dụng câu đặc biệt trong nói và viết.
Trang 6I Thế nào là câu đặc biệt ?
Cho 3 câu sau:
Ôi em Thủy! Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình Em tôi bước vào lớp.
( Khánh Hoài )
Đọc và trả lời câu sau: Câu in đậm được cấu tạo như thế nào? Hãy thảo luận với bạn bè và chọn một câu trả lời đúng:
A Đó là câu bình thường, có đủ chủ ngữ và vị ngữ.
B Đó là một câu rút gọn, lược bỏ cả chủ ngữ lẫn vị ngữ.
C Đó là một câu không thể có chủ ngữ và vị ngữ.
ĐÁP ÁN: C
Trang 7BÀI TẬP
A Là câu cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ
B Là câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ -vị ngữ
C Là câu chỉ có chủ ngữ
D Là câu chỉ có vị ngữ
Đáp Án: B
Trang 8II Tác dụng của câu đặc biệt
Bộc lộ cảm xúc
Liệt kê thông báo và sự tồn tại của sự vật hiện tượng
Xác định thời gian, nơi chốn
Gọi đáp
Một đêm mùa xuân Trên dòng sông êm ả, cái đò của bác tài Phán từ
từ trôi.
( Nguyên Hồng )
Đoàn người nhốn nháo lên Tiếng reo Tiếng vỗ tay.
( Nam Cao )
“ Trời ơi ! ”, cô giáo tái mặt và nước mắt giàn giụa Lũ nhỏ cũng khóc
một lúc to hơn ( Khánh Hoài )
An gào lên:
- Sơn ! Em Sơn ! Sơn ơi !
- Chị An ơi !
Sơn đã nhìn thấy chị.
( Nguyễn Đình Thi )
Câu đặc biệt
Tác dụng
Xem bảng dưới đây rồi đánh dấu X vào ô thích hợp
Trang 9II Tác dụng của câu đặc biệt
Xem bảng dưới đây rồi đánh dấu X vào ô thích hợp
tại của sự vật hiện tượng
Xác định thời gian, nơi chốn
Gọi đáp
Một đêm mùa xuân Trên dòng sông êm ả, cái đò của bác tài Phán từ từ
trôi.
( Nguyên Hồng ) X
Đoàn người nhốn nháo lên Tiếng reo Tiếng vỗ tay.
( Nam Cao ) X
“ Trời ơi ! ” ,cô giáo tái mặt và nước mắt giàn giụa Lũ nhỏ cũng khóc một
lúc to hơn ( Khánh Hoài ) X
An gào lên:
Sơn ! Em Sơn ! Sơn ơi !
Chị An ơi !
Sơn đã nhìn thấy chị.
( Nguyễn Đình Thi )
X
Câu đặc
biệt
Tác dụng
Trang 10BÀI TẬP
Chọn đáp án đúng
Đâu là đáp án đúng nói về tác dụng của câu đặc biệt
A Xác định thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói tới trong đoạn văn.
B Liệt kê thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng.
C Bộc lộ cảm xúc.
D Gọi đáp.
E Cả 4 đáp án trên.
Ghi nhớ SGK trang 29
ĐÁP ÁN
E
Trang 11A B
ộc lộ cảm
xúc cảm ộc lộ A B xúc
B Gọi đáp
D Liệt kê nhằm làm thông báo sự
tồn tại của sự vật, hiện tượng
D Liệt kê nhằm làm thông báo sự
tồn tại của sự vật, hiện tượng
C L àm ch
o c
âu n
ói n gắn gọn gắn ói n âu n o c ch àm C L gọn
Trong các đáp án sau Dòng nào sau đây không nói nên tác dụng của câu đặc biệt:
C
Trang 12BÀI TẬP BỔ SUNG
Trong các loại từ sau, từ nào không dùng trong câu đặc biệt để bộc lộc cảm xúc:
A Từ hô gọi
B Từ tình thái
C Quan hệ từ
D Số từ
ĐÁP ÁN ĐÚNG LÀ A
ĐÁP ÁN ĐÚNG LÀ A
Trang 13III LUYỆN TẬP
1 Tìm trong các ví dụ dưới đây những câu đặc biệt và câu rút gọn
a, Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của kín đáo ấy được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
( Hồ Chí Minh )
B, Đứng trước tổ dế, ong xanh kẽ vỗ cánh, uốn mình, gương cặp răng rộng và nhọn như đôi gọng kìm, rồi thoắt cái lao nhanh xuống hang sâu Ba giây…Bốn giây…Năm giây…Lâu quá !
( Vũ Tú Nam )
C, Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ Gió biển thổi lồng lộng Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu Một hồi còi.
( Nguyễn Trí Huân )
D, Chim sâu hỏi chiếc lá :
- Lá ơi ! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi !
- Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.
( Trần Hoài Dương )
Trang 14III LUYỆN TẬP
a, Không có câu đặc biệt.
b, Câu đặc biệt:
- Ba giây…Bốn giây…Năm giây…Lâu quá !
Không có câu rút gọn.
c, Câu đặc biệt:
- Một hồi còi.
Không có câu rút gọn.
d, Câu đặc biệt:
Lá ơi !
Câu rút gọn:
- Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi !
- Bình thường lắm chẳng có gì đáng kể đâu !
Trang 152 Mỗi câu đặc biệt và rút gọn em vừa tìm được trong bài tập có tác dụng gì ?
- Ba giây…Bốn giây…Năm giây : ( Xác định thời gian )
- Lâu quá ! : ( Bộc lộc cảm xúc )
- Một hồi còi : ( Tường thuật )
- Lá ơi : ( Gọi đáp )
III LUYỆN TẬP
Trang 16III LUYỆN TẬP
Viết một đoạn văn ngắn ( khoảng 5-7 câu ) tả cảnh quê hương
em, trong đó có một vào câu đặc biệt.
( Học sinh tự làm ở nhà )
Trang 17Bài tập củng cố kiến thức
Trong các câu sau, câu nào là câu đặc biệt ?
ĐÁP ÁN ĐÚNG: C
Trang 18Bài tập củng cố kiến thức
Trong các câu sau, câu nào không phải là câu đặc biệt ?
A Cánh đồng hoa.
B Tiếng hát nghe ngân nga.
C Giờ tan học.
D Câu chuyện của em gái tôi.
ĐÁP ÁN : B
ĐÁP ÁN : B
Trang 19BUỔI HỌC KẾT THÚC
CHÀO CÁC EM HỌC SINH THÂN MẾN