Bài giảng ngữ văn 7 bài 20 câu đặc biệt 2

Tác dụng của việc sử dụng câu đặc biệt.. Kỹ năng: Nhận biết câu đặc biệt, biết phân biệt câu đặc biệt và câu rút gọn.. Phân tích tác dụng của câu đặc biệt.. 3.Thái độ: Cĩ ý thức sử dụng

CÂU ĐẶC BiỆT

Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: Khái niệm câu đặc biệt.

Tác dụng của việc sử dụng câu đặc biệt.

2 Kỹ năng: Nhận biết câu đặc biệt, biết phân biệt câu đặc biệt và câu rút gọn.

Phân tích tác dụng của câu đặc biệt.

Sử dụng điệp ngữ phù hợp với hồn cảnh

giao tiếp.

3.Thái độ: Cĩ ý thức sử dụng câu đặc biệt trong nĩi, viết.

Tiết 82

*Xét ví dụ:

- Ôi, em Thủy ! Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật

mình Em tôi bước vào lớp

Khánh Hoài

- Mưa và rét! Vắt rừng! Đoàn quân vượt suối băng

rừng tiến lên phía trước Dân công ùn ùn lướt theo…

- Làng quê đang thức dậy Một tiếng gà gáy xa

Một ánh sao Mai chưa tắt Một chân trời ửng đỏ

phía xa

Câu in đậm không thể có chủ ngữ và vị ngữ

Các câu in đậm có phải là câu đặc biệt không? Tại sao?

a. Chừng nửa đêm tới đỉnh Có một cái hang rộng

Chúng tôi dừng lại

b. Buổi văn nghệ, bỗng nhiên có một tiếng động

mạnh, nước đập ùm ùm như có người tập bơi Một người reo lên:

- Cá heo!

Hà Đình Cẩn

c Hai chân Nhẫn quàng lên cổ Quên cả đói Quên cả

rét Con Tô cũng dài bụng ra chạy theo.

Hồ Phương

tác dụng

Câu

Đặc biệt

Bộclộ cảm xúc

Liệt kê, thông báo

sự tồn tại của sự vật, hiệntượng

Xác định thời gian nơi chốn

Gọi đáp

Một đêm mùa xuân

Trên dòng sông êm ả, cái

đò cũ của bác tài Phán từ

từ trôi.

Đoàn người nhốn nháo

lên Tiếng reo Tiếng vỗ

tay

Trời ơi! Cô giáo tái mặt

và nước mắt giàn giụa

Lũ trẻ cũng khóc mỗi lúc

một to hơn.

An gào lên:

-Sơn! Em Sơn! Sơn ơi!

-Chị An ơi!

Sơn đã nhìn thấy chị.

2.Nhận xét các câu in đậm trong các ví dụ sau:

a/ Vài hôm sau Buổi chiều Anh đi bộ dọc con đường từ

bến xe tìm về xóm Hạ

b/ Lớp sinh hoạt vào lúc nào?

-Buổi chiều.

c/ Bên ngoài Người đang đi và thời gian đang trôi.

d/ Anh để xe trong sân hay ngoài sân?

- Bên ngoài.

*Phân biệt câu rút gọn và câu đặc biệt có

điểm nào giống và khác?

Câu rút gọn

- Là câu đơn 2 thành phần

- Dựa vào hoàn cảnh sử

dụng có thể xác định từ,

cụm từ làm thành phần nào

trong câu

- Có thể khôi phục các

thành phần bị lược bỏ

Giống: Có cấu tạo gồm 1 từ hoặc một cụm từ.

Khác:

Câu đặc biệt

- Không tạo ra theo mô hình CN-VN

-Từ, cụm từ làm trung tâm cú pháp

- Không có khả năng khôi phục

a/.Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính trong bình pha lê rõ ràng dể thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất

cả mọi người dều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến

Hồ Chí Minh

b/ Đứng trước tổ dế ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương

1 Tìm câu rút gọn và câu đặc biệt Nêu tác dụng.

c/ Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ Gió biển thổi lồng lộng Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu Một hòi còi

Nguyễn Tri Huân

d/ Chim sâu hỏi chiếc lá:

-Lá ơi! Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!

-Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu

Trần Hoài Dương

*Bài tập về nhà:

-Học thuộc bài, tìm trong các văn bản đã học câu đặc biệt

và nêu tác dụng của chúng

-Nhận xét về cấu tạo của câu đặc biệt và câu rút gọn

Nội dung bài giảng đến đây

kết thúc!

Chúc các em học tập thật tốt!