Bố cục: 2 đoạn Tõm trạng của người mẹ trong đờmkhụng ngủ trước ngày khai trường lầnđầu tiờn của con Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tỡm hiểu chi tiết văn bản.. Qua bức thư của một người cha g
Trang 1VĂN 7 MỚI Cể TÍCH HỢP ĐẦY ĐỦ KỸ NĂNG SỐNG THEO SÁCH CHUẨN KIẾN THỨC NĂM HỌC 2012-2013 ĐÃ GIẢM TẢI
- Xác định giá trị bản thân: biết ơn những ngời đã sinh thành và dỡng dục mình
- Suy nghĩ, sáng tạo: phân tích, bình luận về những cảm xúc và tâm trạng của
ng-ời mẹ trong ngày khai trờng đầu tiên của con
Trang 2-> Kiểm tra sự chuẩn bị của HS (SGK…)
3 Dạy bài mới:
-> Vào bài: Gợi lại kỉ niệm ngày khai trường đầu tiờn vào lớp 1 của mỗi học
sinh Bằng bài hỏt “Ngày đầu tiờn đi học” -> Ngày khai trường hàng năm đó
trở thành ngày hội của toàn dõn Bởi ngày đú bắt đầu một năm học mới với bao
mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt cỏc em Khụng khớ ngày khai trường thật
nỏo nức với tuổi thơ của chỳng ta Cũn cỏc bậc làm cha làm mẹ thỡ sao ? Họ cú
những tõm trạng gỡ trong ngày ấy ? Bài Cổng trường mở ra mà chỳng ta học
hụm nay sẽ giỳp chỳng ta hiểu được điều đú
Hoạt động của thầy - trũ Nội dung cần đạt
- Gv đọc mẫu 1 đoạn rồi gọi hs đọc tiếp
nhà trường, phụ nữ, văn húa, giỏo dục
? Phương thức biểu đạt chớnh của văn bản
là gỡ?
? Tỏc phẩm được viết theo dũng cảm xỳc
của lũng mẹ với con yờu Dũng cảm xỳc
ấy được thể hiện qua ngụi kể nào? Tỏc
dụng của ngụi kể này?
? Văn bản chia làm mấy đoạn?
Đ1: Từ đầu … “ngày đầu năm học”
Tõm trạng của hai mẹ con trong đờm trước
ngày khai trường của con
Đ2: tiếp theo đến hết Ấn tượng tuổi
thơ và liờn tưởng của mẹ
? Từ văn bản đó đọc, em hóy túm tắt đại ý
Phương thức biểu đạt: biểu cảm
4 Bố cục: 2 đoạn
( Tõm trạng của người mẹ trong đờmkhụng ngủ trước ngày khai trường lầnđầu tiờn của con)
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tỡm hiểu
chi tiết văn bản.
MT: Nắm được giỏ trị ND, liờn hệ thực
tiễn từ vấn đề đặt ra trong văn bản
Trang 3PP: Vấn đáp tái hiện, phân tích cắt nghĩa,
trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, so
sánh đối chiếu
? Tóm tắt ngắn gọn nội dung văn bản?
(VB viết về ai, về việc gì?)
? Tâm trạng của mẹ và của con được thể
hiện qua những chi tiết nào? Và có gì
khác?
Gợi :
? Hãy tìm những chi tiết thể hiện tâm
trạng của con? Phân tích và cho biết đó là
tâm trạng gì?
? Em có nhận xét gì về cách miêu tả tâm
trạng trẻ thơ của tác giả?
? Còn mẹ thì sao?
Tác giả miêu tả tâm trạng người mẹ cũng
rất tinh tế, chính xác Đó là tâm trạng của
hầu hết những người cha người mẹ yêu
con trước những việc quan trọng của cuộc
? Người mẹ không ngủ được vì lo lắng cho
con hay vì lí do nào khác?
? Vì sao những kỷ niệm ấy lại hiện ra
trong đêm trước ngày khai trường của
con?
? Tại sao mẹ lại nghĩ tới ngày khai trường
ở Nhật Bản? Ngày ấy có gì giống và khác
ở Việt Nam?
? Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với
con không
? Theo em, người mẹ đang tâm sự với ai?
( Người mẹ nói một mình, giọng độc thoại
là giọng chủ đạo của văn bản Nhân vật là
nhân vật tâm trạng, nhân vật trữ tình
Người mẹ không trực tiếp nói với người
con hoặc với ai cả Người mẹ nhìn con
ngủ, như tâm sự với con nhưng thật ra là
đang nói với chính mình, đang tự ôn lại kỷ
II Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng của người con
- Hăng hái dọn dẹp đồ chơi…Háo hức
… Giấc ngủ đến với con dễ dàng
Vô tư thanh thản, ngủ ngon lành
2 Tâm trạng của người mẹ
- Trìu mến quan sát những việc làmcủa con, vỗ về để con ngủ, xem lạinhững thứ đã chuẩn bị cho con
- Mẹ: thao thức, không ngủ, suy nghĩtriền miên
- Mẹ thương yêu con, lo lắng, hồi hộp,xúc động
- Nhớ lại ngày khai trường đầu tiêncủa mình
Trang 4niệm của riêng mình.)
? Cách viết này có tác dụng gì
Cách viết này làm nổi bật được tâm
trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm,
những suy nghĩ sâu kín của bà mẹ mà đôi
khi khó nói ra bằng những lời trực tiếp
? Em thấy người mẹ trong bài là người
mẹ như thế nào? Cảm nghĩ của em?
? Theo em, câu văn nào trong bài nói lên
tầm quan trọng của nhà trường đối với thế
hệ trẻ?
? Kết thúc bài, người mẹ nghĩ đến ngày
mai đứa con đến trường vào một thế giới
kỳ diệu Em đã bước vào thế giới đó 6
năm, hãy cho biết thế giới kỳ diệu đó là
gì? (Thế giới kì diệu của hiểu biết phong
phú là tri thức, tư tưởng, đạo đức và những
tình cảm mới, con người mới, quan hệ
mới, sẽ đến với con như tình thầy trò, bè
bạn,… mà nhà trường đem lại cho em.)
GV: Có thể khẳng định: Mọi nhân tài xưa
nay đều được vun trồng trong thế giới kì
diệu đó
Hoạt động 4: Hệ thống kiến thức đã tìm
hiểu qua bài học.
-> Mẹ có tấm lòng sâu nặng, quan tâmsâu sắc đến con
> người mẹ yêu con vô cùng
3/ Vai trò của nhà trường với thế hệ trẻ
- Thế giới của ước mơ và khát vọng
- Thế giới của niềm vui
> nhà trường là tất cả tuổi thơ
Nhà trường có vị trí quan trọng đối với
sự phát triển của thế hệ trẻ và phát triếncủa đất nước
Trang 5Tuần 1 Ngày soạn:
Tiết 2 Mẹ tôi
( Trớch Những tấm lòng cao cả_Et-mụn-đụ đơ A-mi-xi)
I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Qua bức thư của một người cha gửi cho một đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu tỡnh
yờu thương, kớnh trọng cha mẹ là tỡnh cảm thiờng liờng đối với mỗi người
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Sơ giản về Et-mụn-đụ đơ A-mi-xi
- Cỏch giỏo dục vừa nghiờm khắc tế nhị, cú lớ và cú tỡnh của người cha khi con
mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hỡnh thức một bức thư
2 Kĩ năng.
- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hỡnh thức một bức thư.
* Kĩ năng sống: - Tự nhận thức và xác định đợc giá trị của lòng nhân ái, tình
th-ơng và trách nhiệm cá nhân với hạnh phúc gia đình
- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tởng, cảm nhận
của bản thân về các ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung
và nghệ thuật của văn bản
3 T hái độ
- Phõn tớch một số chi tiết liờn quan đến hỡnh ảnh người cha ( tỏc giả bức thư) và
người mẹ nhắc đến trong bức thư
2 Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
Trong cuộc đời mỗi chỳng ta, người mẹ cú 1 vị trớ và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiờng liờng
và cao cả, nhưng khụng phải khi nào ta cũng cú ý thức hết được điều đú Chỉ đến khi mắcnhững lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản “Mẹ tụi” sẽ cho ta 1 bài học
Trang 6Hoạt động 2: Giới thiệu:
-Mục tiêu:HS nắm được tác giả tác phẩm, đại ý của
Cuộc đời hoạt động, cuộc đời văn chương là 1 Tình
yêu thương & hạnh phúc của con người là lí tưởng
cảm hứng sáng tác văn chương của ông kết tinh thành
một chủ nghĩa nhân văn lấp lánh
? Em biết gì về tác phẩm “Những tấm lòng cao cả ”
của tác giả ?
Hoạt động 3: Đọc, hiểu chú thích, thể loại - GV:
hướng dẫn HS đọc: Giọng chậm rãi, tình cảm, tha
tàn nhẫn, làm đau đớn kéo dài); Vong ân bội nghĩa
(quên ơn, phản lại đạo nghĩa); Bội bạc (phản lại
người tốt, người từng có ơn, từng giúp đỡ mính)
? Theo em, bài văn chia làm mấy phần ? Đó là
những phần nào? Nội dung chính của từng phần
? Em hãy tóm tắt nội dung chính của văn bản.
* Tóm tắt: En-ri-cô ăn nói thiếu lễ độ với mẹ.
Bố biết chuyện, viết thư cho En-ri-cô với lời lẽ vửa
yêu thương vừa tức giận Trong thư, bố nói về tình
yêu, về sự hi sinh to lớn mà mẹ đã dành cho
En-ri-cô…Trước cách ứng xử khéo léo và tế nhị nhưng
kiên quyệt, gay gắt của bố, En-ri-cô vô cùng hối
hận
Tại sao văn bản là một bức thư người bố gửi cho
con nhưng nhan đề lại lấy tên là “Mẹ Tôi”?
Thứ 1, nhan đề ấy là của chính tác giả
A-Mi-Xi đặt cho đoạn trích Mỗi truyện nhỏ trong “Những
tấm lòng cao cả” đều có một nhan đề do tác giả đặt.
Thứ 2, khi đọc kỹ chúng ta sẽ thấy tuy bà mẹ
không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện nhưng đó
lại là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng
I.Giới thiệu chung.
1 Tác giả: E Amixi ( 1846
-1908), nhà văn Ý là tác giả củarất nhiều tác phẩm nổi tiếng chothiếu nhi
2 Tác phẩm: Văn bản “ Mẹ tôi”trích trong tác phẩm “ Nhữngtấm lòng cao cả” 1886
II Đọc, hiểu chú thích, bố cục, thể loại.
1.Đọc:
2.Chú thích: (Sgk)3.Bố cục: 3 phần
- Mở đoạn: Nêu hoàn cảnh
người bố viết thư cho con
- Thân đoạn: Tâm trạng của
người bố trước lỗi lầm của ngườicon
- Kết đoạn: Bố muốn con xin lỗi
mẹ; thể hiện tình yêu của mìnhvới con
4 Thể loại:
Thư từ - biểu cảm
Trang 7tới để làm sáng tỏ.
- Văn bản được viết theo thể loại nào? Về hình thức
văn bản có gì đặc biệt?
( Mang tính chuyện nhưng được viết dưới hình thức
bức thư ( qua nhật ký của con)
Hoạt động 4: Tìm hiểu văn bản.
-Mục tiêu: Phân tích và hiểu được nội dung văn bản.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân
tích ,nêu và giải quyết vấn đề
- Nhan đề “ mẹ tôi”
- Tại sao đây là bức thư người bố gửi con mà tác giả
lấy nhan đề là “ mẹ tôi”?(Con ghi nhật ký)
- Mẹ là tiêu điểm để hướng tới, để làm sáng tỏ mọi
vấn đề
- Nêu nguyên nhân khiến người cha viết thư cho con?
- Chú bé nói không lễ độ với mẹ -> cha viết thư giáo
dục con
- Những chi tiết nào miêu tả thái độ của người cha
trước sự vô lễ của con?
- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim
bố vậy
- Bố không thể nén được cơn giận
- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư?
- Thà bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc
Con không được tái phạm nữa
- Trong một thời gian con đừng hôn bố
Có ý kiến cho rằng bố En-ri-cô quá nghiêm khắc có lẽ
ông không còn yêu thương con mình? Ý kiến của em?
GV: Bố rất yêu con nhưng không nuông chiều, xem
III Tìm hi ểu văn bản :
1 Thái độ của người cha trướclỗi lầm của con
- Sự hỗn láo của con như nhátdao đâm vào tim bố => so sánh
- Con mà lại xúc phạm đến mẹư? => câu hỏi tu từ
- Thà bố không có con… bộibạc => câu cầu khiến
- Người cha ngỡ ngàng , buồn
bã , tức giận ,cương quyết ,nghiêm khắc nhưng chân thànhnhẹ nhàng
Trang 8nhẹ, bỏ qua Bố dạy con về lòng biết ơn kính trọng
cha mẹ Những suy nghĩ và tình cảm ấy của người Ý
rất gần gũi với quan niệm xưa nay của chúng ta “bất
trung, bất hiếu là 1 tội lớn” Phần hay nhất và cảm
động nhất trong bức thư là người bố nói với con về
người mẹ yêu dấu
- Những chi tiết nào nói về người mẹ?
- Hình ảnh người mẹ được tác giả tái hiện qua điểm
nhìn của ai? Vì sao?
(Bố -> thấy hình ảnh, phẩm chất của mẹ -> tăng tính
khách quan, dễ bộc lộ tình cảm thái độ đối với người
mẹ, người kể)
- Từ điểm nhìn ấy người mẹ hiện lên như thế nào?
văn lời dịch: Nhưng thà rằng bố phải thấy con chết đi
còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ
? Thái độ của người bố đối với người mẹ như thế
nào? (Trân trọng, yêu thương)
Một người mẹ như thế mà En-ri-cô không lễ độ -> sai
lầm khó mà tha thứ Vì vậy thái độ của bố là hoàn
toàn thích hợp
GV giải thích: nguyên nhân đạt khá cực đoan ->
nhưng có tác dụng đề cao người mẹ, nhấn mạnh ý
nghĩa giáo dục và thái độ của bố đề cao mẹ
- Trước thái độ của bố En-ri-cô có thái độ như thế
nào?
- Xúc động vô cùng
- Điều gì đã khiến em xúc động khi đọc thư bố?
(- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và En-ri-cô
- Lời nói chân thành, sâu sắc của bố
- Em nhận ra lỗi lẫm của mình
- Nếu bố trực tiếp không? Vì sao?
- Đã bao giờ em vô lễ chưa? Nếu vô lễ em làm gì?
- HS độc lập trả lời
GV: Trong cuộc sống chúng ta không thể tránh khỏi
sai lầm, điều quan trọng là ta biết nhận ra và sửa chữa
như thế nào cho tiến bộ
- Gv goi 2 -3 Hs đọc phần ghi nhớ
GV
:“Mẹ tôi” chứa chan tình phụ tử, mẫu tử, là bài ca
tuyệt đẹp của những tấm lòng cao cả
Amixi đã để lại trong lòng ta hình ảnh cao đẹp thân
thương của người mẹ hiền, đã giáo dục bài học hiếu
thảo đạo làm con
2 Hình ảnh người mẹ
- Thức suốt đêm, quằn quại, nức
nở vì sợ mất con
- Người mẹ sẵn sàng bỏ hết hạnhphúc tránh đau đớn cho con
- Có thể đi ăn xin để nuôi con, hisinh tính mạng để cứu con
- Dịu dàng, hiền hậu
-> Là người hiền hậu, dịu dàng,giàu đức hi sinh, hết lòng yêuthương , chăm sóc con -> người
Trang 93/ Củng cố bài học : -Tại sao núi cõu: “Thật đỏng xấu hổ và nhục nhó cho kẻ
nào chà đạp lờn tỡnh yờu thương đú" là 1 cõu thể hiện sự liờn kết xỳc cảm lớn
nhất của người cha với một lời khuyờn dịu dàng?
4/ Dặn dũ : Soạn văn bản“Cuộc chia tay của những con bỳp bờ”
Tuần 1
Tiết 3: Từ ghép
- Nhận diện được hai loại từ ghộp : từ ghộp đẳng lập và từ ghộp chớnh phụ
- Hiểu được tớnh chất phõn nghĩa của từ ghộp chớnh và tớnh chất hợp nghĩa của
từ ghộp đẳng lập
- Cú ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghộp một cỏch hợp lớ
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Cấu tạo của từ ghộp chớnh phụ, từ ghộp đẳng lập
- Đặc điểm về nghĩa của cỏc từ ghộp chớnh phụ và đẳng lập
2 Kĩ năng.
- Nhận diện cỏc loại từ ghộp
- Mở rộng, hệ thống húa cỏc vốn từ
* Kĩ năng sống: + Ra quyết định: lựa chọn cách sử dụng từ ghép phù hợp với
thực tiễn giao tiếp của bản thân
+ Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân
2 Kiểm tra bài cũ
? Vẽ sơ đồ cấu tạo từ Tiếng việt Lấy vớ dụ minh họa ?
3 Dạy bài mới:
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài mới.
-Mục tiờu:Tạo tõm thế và định hướng chỳ ý cho Hs
-Phương phỏp: thuyết trỡnh
-Thời gian: 2 phỳt
Trang 10Trong hệ thống từ tiếng Việt, từ ghép có một vị trí khá quan trọng với số
lượng lớn, diễn tả được đặc điểm tâm lí, miêu tả được đặc điểm của các sự vật,
sự việc một cách sâu sắc Vậy từ ghép có đặc điểm như thế nào hôm nay chúng
ta cùng tìm hiểu
Hoạt động 2:Tìm hiểu các loại từ ghép.
-Mục tiêu:HS nắm được cấu tạo của hai loại từ
ghép: chính phụ và đẳng lập
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,
phân tích,nêu và giải quyết vấn đề
- Các tiếng trong hai từ “ quần áo”, “ trầm
bổng” có phân ra tiếng chính và tiếng phụ
- Qua hai bài tập trên, em thấy từ ghép được
chia làm mấy loại? Đặc điểm của từng loại?
Tiếng chính đứng trước và tiếng phụ đứng sau
từ ghép đẳng lập
- Các từ ghép không phân ra tiếng chính, tiếng phụ (bình đẳng về mặt ngữpháp)
3 Ghi nhớ ( SGK)
Trang 11Hoạt động 3:Tìm hiểu nghĩa của từ ghép.
-Mục tiêu:Phân tích và hiểu được nghĩa của hai
loại từ ghép trên.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh
hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề
-Thời gian: 10 phút
HS đọc VD SGK14
- So sánh nghĩa của từ “ bà ngoại” với nghĩa
của “ bà”.? Nghĩa của từ “ thơm phức” với từ “
- Tương tự hãy so sánh nghĩa của từ “ quần áo”
với nghĩa của tiếng “ quần, áo”? Nghĩa của “
trầm bồng” với nghĩa “ trầm’ và “ bồng”?
- Nghĩa của “ quần áo” rộng hơn , khái quát hơn
nghĩa của “ quần, áo”
- Nghĩa của từ “ trầm bổng” rộng hơn nghĩa của
- Đại diện báo cáo -> HS nhận xét GV kết luận
-HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài
-Gọi HS lên bảng điền
-HS nhận xét
-GV nhận xét , bổ sung
HS đọc bài, nêu yêu cầu
HS độc lập suy nghĩ, gọi HS lên bảng -> HS
- Nghĩa của từ ghép đẳng lập tổng hợp hơn nghĩa các tiếng tạo ra nó
Chài lưới, cây cỏ,
ẩm ướt, đầu đuôi……
2 Bài tập 2: Điền thêm tiếng để tạo thành từ ghép chính phụ
- Núi sông, núi đồi
- Ham muốn, ham mê
- Mặt mũi, mặt mày
- Tươi tốt, tươi vui
- Xinh đẹp, xinh tươi
- Học hành, học hỏi
Trang 12-GV nêu yêu cầu
Có thể nói: Một chiếc xe cộ chạy qua ngã tư
Em bé đòi mẹ mua năm chiếc bánh kẹo được
không?
Hãy chữa lại bằng hai cách
- HS thảo luận nhóm 4 trong 3 phút
- Báo cáo
- GV kết luận
4 Bài tập 4: Bổ sung cho HS khá, giỏiKhông vì xe cộ và bánh kẹo là từ ghép đẳng lập -> nghĩa chủ quan, khái quát nên không thể đi kèm số từ và danh từ chỉ đơn vị được
- Chữa:
+ Xe cộ tấp nập qua lại+ Một chiếc xe vừa chạy qua ngã tư+ Em bé đòi mẹ mua bánh kẹo+ Em bé đòi mẹ mua 5 chiếc bánh/kẹo
và có làm các tiết trình chiếu thao giảng giáo viên dạy mẫu, thi giáo viên
dạy giỏi.sáng kiến kinh nghiệm và các bài giảng sinh động dễ sử dụng học
sinh dễ hiểu
( trên máy chiếu Powerpoint)
Tiết 1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
(Lí Lan)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Thấy được tình cảm sâu sắc của mẹ đối với con thể hiện trong một tình
huống đặc biệt :đêm trước ngày khai trường
- Hiểu được những tình cảm cao quý ,ý thức trách nhiệm của gia đình đối
với trẻ em-tương lai nhân loại
- Hiểu được giá trị của những hình thức biểu cảm chủ yếu trong một văn
bản nhật dụng
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ,gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà
trường đối với cuộc đời mỗi con người,nhất là tuổi thiếu niên ,nhi đồng
- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản
Trang 13- Xác định giá trị bản thân: biết ơn những ngời đã sinh thành và dỡng dục mình.
- Suy nghĩ, sáng tạo: phân tích, bình luận về những cảm xúc và tâm trạng của
ng-ời mẹ trong ngày khai trờng đầu tiên của con
2 Kiểm tra bài cũ
-> Kiểm tra sự chuẩn bị của HS (SGK…)
3 Dạy bài mới:
-> Vào bài: Gợi lại kỉ niệm ngày khai trường đầu tiờn vào lớp 1 của mỗi học
sinh Bằng bài hỏt “Ngày đầu tiờn đi học” -> Ngày khai trường hàng năm đó trở thành ngày hội của toàn dõn Bởi ngày đú bắt đầu một năm học mới với bao
mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt cỏc em Khụng khớ ngày khai trường thật nỏo nức với tuổi thơ của chỳng ta Cũn cỏc bậc làm cha làm mẹ thỡ sao ? Họ cú những tõm trạng gỡ trong ngày ấy ? Bài Cổng trường mở ra mà chỳng ta học hụm nay sẽ giỳp chỳng ta hiểu được điều đú
Hoạt động của thầy - trũ Nội dung cần đạt
- Gv đọc mẫu 1 đoạn rồi gọi hs đọc tiếp
Phương thức biểu đạt: biểu cảm
Trang 14? Phương thức biểu đạt chính của văn bản
là gì?
? Tác phẩm được viết theo dòng cảm xúc
của lòng mẹ với con yêu Dòng cảm xúc
ấy được thể hiện qua ngôi kể nào? Tác
dụng của ngôi kể này?
? Văn bản chia làm mấy đoạn?
Đ1: Từ đầu … “ngày đầu năm học”
Tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước
ngày khai trường của con
Đ2: tiếp theo đến hết Ấn tượng tuổi
thơ và liên tưởng của mẹ
? Từ văn bản đã đọc, em hãy tóm tắt đại ý
của bài
4 Bố cục: 2 đoạn
( Tâm trạng của người mẹ trong đêmkhông ngủ trước ngày khai trường lầnđầu tiên của con)
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tìm hiểu
chi tiết văn bản.
MT: Nắm được giá trị ND, liên hệ thực
tiễn từ vấn đề đặt ra trong văn bản
PP: Vấn đáp tái hiện, phân tích cắt nghĩa,
trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, so
sánh đối chiếu
? Tóm tắt ngắn gọn nội dung văn bản?
(VB viết về ai, về việc gì?)
? Tâm trạng của mẹ và của con được thể
hiện qua những chi tiết nào? Và có gì
khác?
Gợi :
? Hãy tìm những chi tiết thể hiện tâm
trạng của con? Phân tích và cho biết đó là
tâm trạng gì?
? Em có nhận xét gì về cách miêu tả tâm
trạng trẻ thơ của tác giả?
? Còn mẹ thì sao?
Tác giả miêu tả tâm trạng người mẹ cũng
rất tinh tế, chính xác Đó là tâm trạng của
hầu hết những người cha người mẹ yêu
con trước những việc quan trọng của cuộc
II Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng của người con
- Hăng hái dọn dẹp đồ chơi…Háo hức
… Giấc ngủ đến với con dễ dàng
Vô tư thanh thản, ngủ ngon lành
2 Tâm trạng của người mẹ
- Trìu mến quan sát những việc làmcủa con, vỗ về để con ngủ, xem lạinhững thứ đã chuẩn bị cho con
- Mẹ: thao thức, không ngủ, suy nghĩtriền miên
- Mẹ thương yêu con, lo lắng, hồi hộp,xúc động
- Nhớ lại ngày khai trường đầu tiên
Trang 15Gợi:
? Người mẹ không ngủ được vì lo lắng cho
con hay vì lí do nào khác?
? Vì sao những kỷ niệm ấy lại hiện ra
trong đêm trước ngày khai trường của
con?
? Tại sao mẹ lại nghĩ tới ngày khai trường
ở Nhật Bản? Ngày ấy có gì giống và khác
ở Việt Nam?
? Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với
con không
? Theo em, người mẹ đang tâm sự với ai?
( Người mẹ nói một mình, giọng độc thoại
là giọng chủ đạo của văn bản Nhân vật là
nhân vật tâm trạng, nhân vật trữ tình
Người mẹ không trực tiếp nói với người
con hoặc với ai cả Người mẹ nhìn con
ngủ, như tâm sự với con nhưng thật ra là
đang nói với chính mình, đang tự ôn lại kỷ
niệm của riêng mình.)
? Cách viết này có tác dụng gì
Cách viết này làm nổi bật được tâm
trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm,
những suy nghĩ sâu kín của bà mẹ mà đôi
khi khó nói ra bằng những lời trực tiếp
? Em thấy người mẹ trong bài là người
mẹ như thế nào? Cảm nghĩ của em?
? Theo em, câu văn nào trong bài nói lên
tầm quan trọng của nhà trường đối với thế
hệ trẻ?
? Kết thúc bài, người mẹ nghĩ đến ngày
mai đứa con đến trường vào một thế giới
kỳ diệu Em đã bước vào thế giới đó 6
năm, hãy cho biết thế giới kỳ diệu đó là
gì? (Thế giới kì diệu của hiểu biết phong
phú là tri thức, tư tưởng, đạo đức và những
tình cảm mới, con người mới, quan hệ
mới, sẽ đến với con như tình thầy trò, bè
bạn,… mà nhà trường đem lại cho em.)
GV: Có thể khẳng định: Mọi nhân tài xưa
nay đều được vun trồng trong thế giới kì
diệu đó
của mình
-> Mẹ có tấm lòng sâu nặng, quan tâmsâu sắc đến con
> người mẹ yêu con vô cùng
3/ Vai trò của nhà trường với thế hệ trẻ
- Thế giới của ước mơ và khát vọng
- Thế giới của niềm vui
> nhà trường là tất cả tuổi thơ
Nhà trường có vị trí quan trọng đối với
sự phát triển của thế hệ trẻ và phát triến
Trang 165 Dặn dũ : Soạn văn bản : Mẹ tụi.
Tuần 1 Ngày soạn:
Tiết 2 Mẹ tôi
( Trớch Những tấm lòng cao cả_Et-mụn-đụ đơ A-mi-xi)
I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Qua bức thư của một người cha gửi cho một đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu tỡnh
yờu thương, kớnh trọng cha mẹ là tỡnh cảm thiờng liờng đối với mỗi người
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Sơ giản về Et-mụn-đụ đơ A-mi-xi
- Cỏch giỏo dục vừa nghiờm khắc tế nhị, cú lớ và cú tỡnh của người cha khi con
mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hỡnh thức một bức thư
2 Kĩ năng.
- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hỡnh thức một bức thư.
* Kĩ năng sống: - Tự nhận thức và xác định đợc giá trị của lòng nhân ái, tình
th-ơng và trách nhiệm cá nhân với hạnh phúc gia đình
- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tởng, cảm nhận
của bản thân về các ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung
và nghệ thuật của văn bản
3 T hái độ
- Phõn tớch một số chi tiết liờn quan đến hỡnh ảnh người cha ( tỏc giả bức thư) và
người mẹ nhắc đến trong bức thư
Trang 172 Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng
và cao cả, nhưng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết được điều đó Chỉ đến khi mắcnhững lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học
Hoạt động 2: Giới thiệu:
-Mục tiêu:HS nắm được tác giả tác phẩm, đại ý của
Cuộc đời hoạt động, cuộc đời văn chương là 1 Tình
yêu thương & hạnh phúc của con người là lí tưởng
cảm hứng sáng tác văn chương của ông kết tinh thành
một chủ nghĩa nhân văn lấp lánh
? Em biết gì về tác phẩm “Những tấm lòng cao cả ”
của tác giả ?
Hoạt động 3: Đọc, hiểu chú thích, thể loại - GV:
hướng dẫn HS đọc: Giọng chậm rãi, tình cảm, tha
tàn nhẫn, làm đau đớn kéo dài); Vong ân bội nghĩa
(quên ơn, phản lại đạo nghĩa); Bội bạc (phản lại
người tốt, người từng có ơn, từng giúp đỡ mính)
? Theo em, bài văn chia làm mấy phần ? Đó là
những phần nào? Nội dung chính của từng phần
? Em hãy tóm tắt nội dung chính của văn bản.
* Tóm tắt: En-ri-cô ăn nói thiếu lễ độ với mẹ.
Bố biết chuyện, viết thư cho En-ri-cô với lời lẽ vửa
yêu thương vừa tức giận Trong thư, bố nói về tình
I.Giới thiệu chung.
1 Tác giả: E Amixi ( 1846
-1908), nhà văn Ý là tác giả củarất nhiều tác phẩm nổi tiếng chothiếu nhi
2 Tác phẩm: Văn bản “ Mẹ tôi”trích trong tác phẩm “ Nhữngtấm lòng cao cả” 1886
II Đọc, hiểu chú thích, bố cục, thể loại.
1.Đọc:
2.Chú thích: (Sgk)3.Bố cục: 3 phần
- Mở đoạn: Nêu hoàn cảnh
người bố viết thư cho con
- Thân đoạn: Tâm trạng của
người bố trước lỗi lầm của ngườicon
- Kết đoạn: Bố muốn con xin lỗi
mẹ; thể hiện tình yêu của mìnhvới con
4 Thể loại:
Thư từ - biểu cảm
Trang 18yêu, về sự hi sinh to lớn mà mẹ đã dành cho
En-ri-cô…Trước cách ứng xử khéo léo và tế nhị nhưng
kiên quyệt, gay gắt của bố, En-ri-cô vô cùng hối
hận
Tại sao văn bản là một bức thư người bố gửi cho
con nhưng nhan đề lại lấy tên là “Mẹ Tôi”?
Thứ 1, nhan đề ấy là của chính tác giả
A-Mi-Xi đặt cho đoạn trích Mỗi truyện nhỏ trong “Những
tấm lòng cao cả” đều có một nhan đề do tác giả đặt.
Thứ 2, khi đọc kỹ chúng ta sẽ thấy tuy bà mẹ
không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện nhưng đó
lại là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng
tới để làm sáng tỏ
- Văn bản được viết theo thể loại nào? Về hình thức
văn bản có gì đặc biệt?
( Mang tính chuyện nhưng được viết dưới hình thức
bức thư ( qua nhật ký của con)
Hoạt động 4: Tìm hiểu văn bản.
-Mục tiêu: Phân tích và hiểu được nội dung văn bản.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân
tích ,nêu và giải quyết vấn đề
- Nhan đề “ mẹ tôi”
- Tại sao đây là bức thư người bố gửi con mà tác giả
lấy nhan đề là “ mẹ tôi”?(Con ghi nhật ký)
- Mẹ là tiêu điểm để hướng tới, để làm sáng tỏ mọi
vấn đề
- Nêu nguyên nhân khiến người cha viết thư cho con?
- Chú bé nói không lễ độ với mẹ -> cha viết thư giáo
dục con
- Những chi tiết nào miêu tả thái độ của người cha
trước sự vô lễ của con?
- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim
bố vậy
- Bố không thể nén được cơn giận
- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư?
- Thà bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc
Con không được tái phạm nữa
- Trong một thời gian con đừng hôn bố
III Tìm hiểu văn bản :
1 Thái độ của người cha trướclỗi lầm của con
- Sự hỗn láo của con như nhátdao đâm vào tim bố => so sánh
- Con mà lại xúc phạm đến mẹư? => câu hỏi tu từ
- Thà bố không có con… bộibạc => câu cầu khiến
- Người cha ngỡ ngàng , buồn
bã , tức giận ,cương quyết ,
Trang 19- Qua các chi tiết đó em thấy được thái độ của cha
như thế nào?
GV phân tích thêm đoạn “ Khi ta khôn lớn -> đó”
? GV nêu vấn đề :
Có ý kiến cho rằng bố En-ri-cô quá nghiêm khắc có lẽ
ông không còn yêu thương con mình? Ý kiến của em?
GV: Bố rất yêu con nhưng không nuông chiều, xem
nhẹ, bỏ qua Bố dạy con về lòng biết ơn kính trọng
cha mẹ Những suy nghĩ và tình cảm ấy của người Ý
rất gần gũi với quan niệm xưa nay của chúng ta “bất
trung, bất hiếu là 1 tội lớn” Phần hay nhất và cảm
động nhất trong bức thư là người bố nói với con về
người mẹ yêu dấu
- Những chi tiết nào nói về người mẹ?
- Hình ảnh người mẹ được tác giả tái hiện qua điểm
nhìn của ai? Vì sao?
(Bố -> thấy hình ảnh, phẩm chất của mẹ -> tăng tính
khách quan, dễ bộc lộ tình cảm thái độ đối với người
mẹ, người kể)
- Từ điểm nhìn ấy người mẹ hiện lên như thế nào?
văn lời dịch: Nhưng thà rằng bố phải thấy con chết đi
còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ
? Thái độ của người bố đối với người mẹ như thế
nào? (Trân trọng, yêu thương)
Một người mẹ như thế mà En-ri-cô không lễ độ -> sai
lầm khó mà tha thứ Vì vậy thái độ của bố là hoàn
toàn thích hợp
GV giải thích: nguyên nhân đạt khá cực đoan ->
nhưng có tác dụng đề cao người mẹ, nhấn mạnh ý
nghĩa giáo dục và thái độ của bố đề cao mẹ
- Trước thái độ của bố En-ri-cô có thái độ như thế
nào?
- Xúc động vô cùng
- Điều gì đã khiến em xúc động khi đọc thư bố?
(- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và En-ri-cô
- Lời nói chân thành, sâu sắc của bố
- Em nhận ra lỗi lẫm của mình
- Nếu bố trực tiếp không? Vì sao?
- Đã bao giờ em vô lễ chưa? Nếu vô lễ em làm gì?
- HS độc lập trả lời
GV: Trong cuộc sống chúng ta không thể tránh khỏi
sai lầm, điều quan trọng là ta biết nhận ra và sửa chữa
như thế nào cho tiến bộ
- Gv goi 2 -3 Hs đọc phần ghi nhớ
GV
:“Mẹ tôi” chứa chan tình phụ tử, mẫu tử, là bài ca
nghiêm khắc nhưng chân thànhnhẹ nhàng
2 Hình ảnh người mẹ
- Thức suốt đêm, quằn quại, nức
nở vì sợ mất con
- Người mẹ sẵn sàng bỏ hết hạnhphúc tránh đau đớn cho con
- Có thể đi ăn xin để nuôi con, hisinh tính mạng để cứu con
- Dịu dàng, hiền hậu
-> Là người hiền hậu, dịu dàng,giàu đức hi sinh, hết lòng yêuthương , chăm sóc con -> người
mẹ cao cả, lớn lao
3- Thái độ của En - ri - cô:
- Xúc động vô cùng
- Em nhận ra lỗi lẫm của mình
Trang 20tuyệt đẹp của những tấm lũng cao cả.
Amixi đó để lại trong lũng ta hỡnh ảnh cao đẹp thõn
thương của người mẹ hiền, đó giỏo dục bài học hiếu
thảo đạo làm con
IV Tổng kết: * Ghi nhớ
3/ Củng cố bài học : -Tại sao núi cõu: “Thật đỏng xấu hổ và nhục nhó cho kẻ
nào chà đạp lờn tỡnh yờu thương đú" là 1 cõu thể hiện sự liờn kết xỳc cảm lớn
nhất của người cha với một lời khuyờn dịu dàng?
4/ Dặn dũ : Soạn văn bản“Cuộc chia tay của những con bỳp bờ”
Tuần 1
Tiết 3: Từ ghép
II MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nhận diện được hai loại từ ghộp : từ ghộp đẳng lập và từ ghộp chớnh phụ
- Hiểu được tớnh chất phõn nghĩa của từ ghộp chớnh và tớnh chất hợp nghĩa của
từ ghộp đẳng lập
- Cú ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghộp một cỏch hợp lớ
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Cấu tạo của từ ghộp chớnh phụ, từ ghộp đẳng lập
- Đặc điểm về nghĩa của cỏc từ ghộp chớnh phụ và đẳng lập
2 Kĩ năng.
- Nhận diện cỏc loại từ ghộp
- Mở rộng, hệ thống húa cỏc vốn từ
* Kĩ năng sống: + Ra quyết định: lựa chọn cách sử dụng từ ghép phù hợp với
thực tiễn giao tiếp của bản thân
+ Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân
Trang 212 Kiểm tra bài cũ
? Vẽ sơ đồ cấu tạo từ Tiếng việt Lấy ví dụ minh họa ?
3 Dạy bài mới:
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài mới.
-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho Hs
-Phương pháp: thuyết trình
-Thời gian: 2 phút
Trong hệ thống từ tiếng Việt, từ ghép có một vị trí khá quan trọng với số
lượng lớn, diễn tả được đặc điểm tâm lí, miêu tả được đặc điểm của các sự vật,
sự việc một cách sâu sắc Vậy từ ghép có đặc điểm như thế nào hôm nay chúng
ta cùng tìm hiểu
Hoạt động 2:Tìm hiểu các loại từ ghép.
-Mục tiêu:HS nắm được cấu tạo của hai loại từ
ghép: chính phụ và đẳng lập
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,
phân tích,nêu và giải quyết vấn đề
- Các tiếng trong hai từ “ quần áo”, “ trầm
bổng” có phân ra tiếng chính và tiếng phụ
Tiếng chính đứng trước và tiếng phụ đứng sau
từ ghép đẳng lập
- Các từ ghép không phân ra tiếng chính, tiếng phụ (bình đẳng về mặt ngữpháp)
Trang 22chia làm mấy loại? Đặc điểm của từng loại?
Hoạt động 3:Tìm hiểu nghĩa của từ ghép.
-Mục tiêu:Phân tích và hiểu được nghĩa của hai
loại từ ghép trên.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh
hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề
-Thời gian: 10 phút
HS đọc VD SGK14
- So sánh nghĩa của từ “ bà ngoại” với nghĩa
của “ bà”.? Nghĩa của từ “ thơm phức” với từ “
- Tương tự hãy so sánh nghĩa của từ “ quần áo”
với nghĩa của tiếng “ quần, áo”? Nghĩa của “
trầm bồng” với nghĩa “ trầm’ và “ bồng”?
- Nghĩa của “ quần áo” rộng hơn , khái quát hơn
nghĩa của “ quần, áo”
- Nghĩa của từ “ trầm bổng” rộng hơn nghĩa của
- Đại diện báo cáo -> HS nhận xét GV kết luận
-HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài
- Nghĩa của từ ghép đẳng lập tổng hợp hơn nghĩa các tiếng tạo ra nó
Chài lưới, cây cỏ,
ẩm ướt, đầu đuôi……
2 Bài tập 2: Điền thêm tiếng để tạo thành từ ghép chính phụ
Trang 23-Gọi HS lên bảng điền
-HS nhận xét
-GV nhận xét , bổ sung
HS đọc bài, nêu yêu cầu
HS độc lập suy nghĩ, gọi HS lên bảng -> HS
nhận xét
GV kết luận
-GV nêu yêu cầu
Có thể nói: Một chiếc xe cộ chạy qua ngã tư
Em bé đòi mẹ mua năm chiếc bánh kẹo được
không?
Hãy chữa lại bằng hai cách
- HS thảo luận nhóm 4 trong 3 phút
- Báo cáo
- GV kết luận
ghép đẳng lập
- Núi sông, núi đồi
- Ham muốn, ham mê
- Mặt mũi, mặt mày
- Tươi tốt, tươi vui
- Xinh đẹp, xinh tươi
- Học hành, học hỏi
4 Bài tập 4: Bổ sung cho HS khá, giỏiKhông vì xe cộ và bánh kẹo là từ ghép đẳng lập -> nghĩa chủ quan, khái quát nên không thể đi kèm số từ và danh từ chỉ đơn vị được
- Chữa:
+ Xe cộ tấp nập qua lại+ Một chiếc xe vừa chạy qua ngã tư+ Em bé đòi mẹ mua bánh kẹo+ Em bé đòi mẹ mua 5 chiếc bánh/kẹo
- Chuẩn bị bài “ Liên kết trong văn bản”, trả lời câu hỏi SGK, xem kĩ các bài tập
Tiết 1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
(Lí Lan)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Thấy được tình cảm sâu sắc của mẹ đối với con thể hiện trong một tình
huống đặc biệt :đêm trước ngày khai trường
- Hiểu được những tình cảm cao quý ,ý thức trách nhiệm của gia đình đối
với trẻ em-tương lai nhân loại
- Hiểu được giá trị của những hình thức biểu cảm chủ yếu trong một văn
bản nhật dụng
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
Trang 24- Tỡnh cảm sõu nặng của cha mẹ,gia đỡnh với con cỏi, ý nghĩa lớn lao của nhàtrường đối với cuộc đời mỗi con người,nhất là tuổi thiếu niờn ,nhi đồng.
- Lời văn biểu hiện tõm trạng người mẹ đối với con trong văn bản
- Xác định giá trị bản thân: biết ơn những ngời đã sinh thành và dỡng dục mình
- Suy nghĩ, sáng tạo: phân tích, bình luận về những cảm xúc và tâm trạng của
ng-ời mẹ trong ngày khai trờng đầu tiên của con
2 Kiểm tra bài cũ
-> Kiểm tra sự chuẩn bị của HS (SGK…)
3 Dạy bài mới:
-> Vào bài: Gợi lại kỉ niệm ngày khai trường đầu tiờn vào lớp 1 của mỗi học
sinh Bằng bài hỏt “Ngày đầu tiờn đi học” -> Ngày khai trường hàng năm đó trở thành ngày hội của toàn dõn Bởi ngày đú bắt đầu một năm học mới với bao
mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt cỏc em Khụng khớ ngày khai trường thật nỏo nức với tuổi thơ của chỳng ta Cũn cỏc bậc làm cha làm mẹ thỡ sao ? Họ cú những tõm trạng gỡ trong ngày ấy ? Bài Cổng trường mở ra mà chỳng ta học hụm nay sẽ giỳp chỳng ta hiểu được điều đú
Hoạt động của thầy - trũ Nội dung cần đạt
Trang 25- Gv đọc mẫu 1 đoạn rồi gọi hs đọc tiếp.
nhà trường, phụ nữ, văn hóa, giáo dục
? Phương thức biểu đạt chính của văn bản
là gì?
? Tác phẩm được viết theo dòng cảm xúc
của lòng mẹ với con yêu Dòng cảm xúc
ấy được thể hiện qua ngôi kể nào? Tác
dụng của ngôi kể này?
? Văn bản chia làm mấy đoạn?
Đ1: Từ đầu … “ngày đầu năm học”
Tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước
ngày khai trường của con
Đ2: tiếp theo đến hết Ấn tượng tuổi
thơ và liên tưởng của mẹ
? Từ văn bản đã đọc, em hãy tóm tắt đại ý
Phương thức biểu đạt: biểu cảm
4 Bố cục: 2 đoạn
( Tâm trạng của người mẹ trong đêmkhông ngủ trước ngày khai trường lầnđầu tiên của con)
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tìm hiểu
chi tiết văn bản.
MT: Nắm được giá trị ND, liên hệ thực
tiễn từ vấn đề đặt ra trong văn bản
PP: Vấn đáp tái hiện, phân tích cắt nghĩa,
trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, so
sánh đối chiếu
? Tóm tắt ngắn gọn nội dung văn bản?
(VB viết về ai, về việc gì?)
? Tâm trạng của mẹ và của con được thể
hiện qua những chi tiết nào? Và có gì
khác?
Gợi :
? Hãy tìm những chi tiết thể hiện tâm
trạng của con? Phân tích và cho biết đó là
II Tìm hiểu văn bản:
1.Tâm trạng của người con
- Hăng hái dọn dẹp đồ chơi…Háo hức
… Giấc ngủ đến với con dễ dàng
Vô tư thanh thản, ngủ ngon lành
Trang 26tâm trạng gì?
? Em có nhận xét gì về cách miêu tả tâm
trạng trẻ thơ của tác giả?
? Còn mẹ thì sao?
Tác giả miêu tả tâm trạng người mẹ cũng
rất tinh tế, chính xác Đó là tâm trạng của
hầu hết những người cha người mẹ yêu
con trước những việc quan trọng của cuộc
? Người mẹ không ngủ được vì lo lắng cho
con hay vì lí do nào khác?
? Vì sao những kỷ niệm ấy lại hiện ra
trong đêm trước ngày khai trường của
con?
? Tại sao mẹ lại nghĩ tới ngày khai trường
ở Nhật Bản? Ngày ấy có gì giống và khác
ở Việt Nam?
? Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với
con không
? Theo em, người mẹ đang tâm sự với ai?
( Người mẹ nói một mình, giọng độc thoại
là giọng chủ đạo của văn bản Nhân vật là
nhân vật tâm trạng, nhân vật trữ tình
Người mẹ không trực tiếp nói với người
con hoặc với ai cả Người mẹ nhìn con
ngủ, như tâm sự với con nhưng thật ra là
đang nói với chính mình, đang tự ôn lại kỷ
niệm của riêng mình.)
? Cách viết này có tác dụng gì
Cách viết này làm nổi bật được tâm
trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm,
những suy nghĩ sâu kín của bà mẹ mà đôi
khi khó nói ra bằng những lời trực tiếp
? Em thấy người mẹ trong bài là người
mẹ như thế nào? Cảm nghĩ của em?
? Theo em, câu văn nào trong bài nói lên
tầm quan trọng của nhà trường đối với thế
2 Tâm trạng của người mẹ
- Trìu mến quan sát những việc làmcủa con, vỗ về để con ngủ, xem lạinhững thứ đã chuẩn bị cho con
- Mẹ: thao thức, không ngủ, suy nghĩtriền miên
- Mẹ thương yêu con, lo lắng, hồi hộp,xúc động
- Nhớ lại ngày khai trường đầu tiêncủa mình
-> Mẹ có tấm lòng sâu nặng, quan tâmsâu sắc đến con
> người mẹ yêu con vô cùng
Trang 27hệ trẻ?
? Kết thúc bài, người mẹ nghĩ đến ngày
mai đứa con đến trường vào một thế giới
kỳ diệu Em đã bước vào thế giới đó 6
năm, hãy cho biết thế giới kỳ diệu đó là
gì? (Thế giới kì diệu của hiểu biết phong
phú là tri thức, tư tưởng, đạo đức và những
tình cảm mới, con người mới, quan hệ
mới, sẽ đến với con như tình thầy trò, bè
bạn,… mà nhà trường đem lại cho em.)
GV: Có thể khẳng định: Mọi nhân tài xưa
nay đều được vun trồng trong thế giới kì
diệu đó
Hoạt động 4: Hệ thống kiến thức đã tìm
hiểu qua bài học.
3/ Vai trò của nhà trường với thế hệ trẻ
- Thế giới của ước mơ và khát vọng
- Thế giới của niềm vui
> nhà trường là tất cả tuổi thơ
Nhà trường có vị trí quan trọng đối với
sự phát triển của thế hệ trẻ và phát triếncủa đất nước
II Tổng kết: Ghi nhớ (sgk)
4 Củng cố bài học : Cảm nghĩ của em về người mẹ trong văn bản : Cổng trường mở
ra
5 Dặn dò : Soạn văn bản : Mẹ tôi.
Tuần 1 Ngµy so¹n:
TiÕt 2 MÑ t«i
( Trích Nh÷ng tÊm lßng cao c¶_Et-môn-đô đơ A-mi-xi)
I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Qua bức thư của một người cha gửi cho một đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu tình
yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi người
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
Trang 28- Sơ giản về Et-mụn-đụ đơ A-mi-xi.
- Cỏch giỏo dục vừa nghiờm khắc tế nhị, cú lớ và cú tỡnh của người cha khi con
mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hỡnh thức một bức thư
2 Kĩ năng.
- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hỡnh thức một bức thư.
* Kĩ năng sống: - Tự nhận thức và xác định đợc giá trị của lòng nhân ái, tình
th-ơng và trách nhiệm cá nhân với hạnh phúc gia đình
- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tởng, cảm nhận
của bản thân về các ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung
và nghệ thuật của văn bản
3 T hái độ
- Phõn tớch một số chi tiết liờn quan đến hỡnh ảnh người cha ( tỏc giả bức thư) và
người mẹ nhắc đến trong bức thư
2 Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
Trong cuộc đời mỗi chỳng ta, người mẹ cú 1 vị trớ và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiờng liờng
và cao cả, nhưng khụng phải khi nào ta cũng cú ý thức hết được điều đú Chỉ đến khi mắcnhững lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản “Mẹ tụi” sẽ cho ta 1 bài học
Hoạt động 2: Giới thiệu:
-Mục tiờu:HS nắm được tỏc giả tỏc phẩm, đại ý của
Cuộc đời hoạt động, cuộc đời văn chương là 1 Tỡnh
yờu thương & hạnh phỳc của con người là lớ tưởng
cảm hứng sỏng tỏc văn chương của ụng kết tinh thành
một chủ nghĩa nhõn văn lấp lỏnh
? Em biết gỡ về tỏc phẩm “Những tấm lũng cao cả ”
của tỏc giả ?
Hoạt động 3: Đọc, hiểu chỳ thớch, thể loại - GV:
hướng dẫn HS đọc: Giọng chậm rói, tỡnh cảm, tha
2 Tỏc phẩm: Văn bản “ Mẹ tụi”trớch trong tỏc phẩm “ Nhữngtấm lũng cao cả” 1886
II Đọc, hiểu chỳ thớch, bố cục, thể loại.
1.Đọc:
2.Chỳ thớch: (Sgk)3.Bố cục: 3 phần
- Mở đoạn: Nờu hoàn cảnh
Trang 29- GV: gọi 3 – 4 HS đọc tiếp cho đến hết
- GV: nhận xét.
- Gọi học sinh đọc lại chú thích sách giáo khoa
- GV: giải thích từ: Khổ hình (hình phạt nặng nề,
tàn nhẫn, làm đau đớn kéo dài); Vong ân bội nghĩa
(quên ơn, phản lại đạo nghĩa); Bội bạc (phản lại
người tốt, người từng có ơn, từng giúp đỡ mính)
? Theo em, bài văn chia làm mấy phần ? Đó là
những phần nào? Nội dung chính của từng phần
? Em hãy tóm tắt nội dung chính của văn bản.
* Tóm tắt: En-ri-cô ăn nói thiếu lễ độ với mẹ.
Bố biết chuyện, viết thư cho En-ri-cô với lời lẽ vửa
yêu thương vừa tức giận Trong thư, bố nói về tình
yêu, về sự hi sinh to lớn mà mẹ đã dành cho
En-ri-cô…Trước cách ứng xử khéo léo và tế nhị nhưng
kiên quyệt, gay gắt của bố, En-ri-cô vô cùng hối
hận
Tại sao văn bản là một bức thư người bố gửi cho
con nhưng nhan đề lại lấy tên là “Mẹ Tôi”?
Thứ 1, nhan đề ấy là của chính tác giả
A-Mi-Xi đặt cho đoạn trích Mỗi truyện nhỏ trong “Những
tấm lòng cao cả” đều có một nhan đề do tác giả đặt.
Thứ 2, khi đọc kỹ chúng ta sẽ thấy tuy bà mẹ
không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện nhưng đó
lại là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng
tới để làm sáng tỏ
- Văn bản được viết theo thể loại nào? Về hình thức
văn bản có gì đặc biệt?
( Mang tính chuyện nhưng được viết dưới hình thức
bức thư ( qua nhật ký của con)
người bố viết thư cho con
- Thân đoạn: Tâm trạng của
người bố trước lỗi lầm của ngườicon
- Kết đoạn: Bố muốn con xin lỗi
mẹ; thể hiện tình yêu của mìnhvới con
4 Thể loại:
Thư từ - biểu cảm
Hoạt động 4: Tìm hiểu văn bản.
-Mục tiêu: Phân tích và hiểu được nội dung văn bản.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân
tích ,nêu và giải quyết vấn đề
- Nhan đề “ mẹ tôi”
- Tại sao đây là bức thư người bố gửi con mà tác giả
lấy nhan đề là “ mẹ tôi”?(Con ghi nhật ký)
- Mẹ là tiêu điểm để hướng tới, để làm sáng tỏ mọi
vấn đề
- Nêu nguyên nhân khiến người cha viết thư cho con?
- Chú bé nói không lễ độ với mẹ -> cha viết thư giáo
dục con
III Tìm hiểu văn bản :
1 Thái độ của người cha trướclỗi lầm của con
- Sự hỗn láo của con như nhátdao đâm vào tim bố => so sánh
- Con mà lại xúc phạm đến mẹư? => câu hỏi tu từ
- Thà bố không có con… bộibạc => câu cầu khiến
Trang 30- Những chi tiết nào miêu tả thái độ của người cha
trước sự vô lễ của con?
- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim
bố vậy
- Bố không thể nén được cơn giận
- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư?
- Thà bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc
Con không được tái phạm nữa
- Trong một thời gian con đừng hôn bố
Có ý kiến cho rằng bố En-ri-cô quá nghiêm khắc có lẽ
ông không còn yêu thương con mình? Ý kiến của em?
GV: Bố rất yêu con nhưng không nuông chiều, xem
nhẹ, bỏ qua Bố dạy con về lòng biết ơn kính trọng
cha mẹ Những suy nghĩ và tình cảm ấy của người Ý
rất gần gũi với quan niệm xưa nay của chúng ta “bất
trung, bất hiếu là 1 tội lớn” Phần hay nhất và cảm
động nhất trong bức thư là người bố nói với con về
người mẹ yêu dấu
- Những chi tiết nào nói về người mẹ?
- Hình ảnh người mẹ được tác giả tái hiện qua điểm
nhìn của ai? Vì sao?
(Bố -> thấy hình ảnh, phẩm chất của mẹ -> tăng tính
khách quan, dễ bộc lộ tình cảm thái độ đối với người
mẹ, người kể)
- Từ điểm nhìn ấy người mẹ hiện lên như thế nào?
văn lời dịch: Nhưng thà rằng bố phải thấy con chết đi
còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ
? Thái độ của người bố đối với người mẹ như thế
nào? (Trân trọng, yêu thương)
Một người mẹ như thế mà En-ri-cô không lễ độ -> sai
lầm khó mà tha thứ Vì vậy thái độ của bố là hoàn
toàn thích hợp
GV giải thích: nguyên nhân đạt khá cực đoan ->
nhưng có tác dụng đề cao người mẹ, nhấn mạnh ý
nghĩa giáo dục và thái độ của bố đề cao mẹ
- Trước thái độ của bố En-ri-cô có thái độ như thế
- Người cha ngỡ ngàng , buồn
bã , tức giận ,cương quyết ,nghiêm khắc nhưng chân thànhnhẹ nhàng
2 Hình ảnh người mẹ
- Thức suốt đêm, quằn quại, nức
nở vì sợ mất con
- Người mẹ sẵn sàng bỏ hết hạnhphúc tránh đau đớn cho con
- Có thể đi ăn xin để nuôi con, hisinh tính mạng để cứu con
- Dịu dàng, hiền hậu
-> Là người hiền hậu, dịu dàng,giàu đức hi sinh, hết lòng yêuthương , chăm sóc con -> người
mẹ cao cả, lớn lao
Trang 31- Xúc động vô cùng
- Điều gì đã khiến em xúc động khi đọc thư bố?
(- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và En-ri-cô
- Lời nói chân thành, sâu sắc của bố
- Em nhận ra lỗi lẫm của mình
- Nếu bố trực tiếp không? Vì sao?
- Đã bao giờ em vô lễ chưa? Nếu vô lễ em làm gì?
- HS độc lập trả lời
GV: Trong cuộc sống chúng ta không thể tránh khỏi
sai lầm, điều quan trọng là ta biết nhận ra và sửa chữa
như thế nào cho tiến bộ
- Gv goi 2 -3 Hs đọc phần ghi nhớ
GV
:“Mẹ tôi” chứa chan tình phụ tử, mẫu tử, là bài ca
tuyệt đẹp của những tấm lòng cao cả
Amixi đã để lại trong lòng ta hình ảnh cao đẹp thân
thương của người mẹ hiền, đã giáo dục bài học hiếu
thảo đạo làm con
3- Thái độ của En - ri - cô:
- Xúc động vô cùng
- Em nhận ra lỗi lẫm của mình
IV Tổng kết: * Ghi nhớ
3/ Củng cố bài học : -Tại sao nói câu: “Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ
nào chà đạp lên tình yêu thương đó" là 1 câu thể hiện sự liên kết xúc cảm lớn
nhất của người cha với một lời khuyên dịu dàng?
4/ Dặn dò : Soạn văn bản“Cuộc chia tay của những con búp bê”
Tuần 1
Tiết 3: Tõ ghÐp
III MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nhận diện được hai loại từ ghép : từ ghép đẳng lập và từ ghép chính phụ
- Hiểu được tính chất phân nghĩa của từ ghép chính và tính chất hợp nghĩa của
từ ghép đẳng lập
- Có ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghép một cách hợp lí
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập
- Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và đẳng lập
2 Kĩ năng.
- Nhận diện các loại từ ghép
Trang 32- Mở rộng, hệ thống húa cỏc vốn từ
* Kĩ năng sống: + Ra quyết định: lựa chọn cách sử dụng từ ghép phù hợp với
thực tiễn giao tiếp của bản thân
+ Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân
về cách sử dụng từ ghép
3 T hái độ
- Sử dụng từ: dựng từ ghộp chớnh phụ khi cần diễn đạt cỏi cụ thể, dựng từ ghộp
đẳng lập khi cần diễn đạt cỏi khỏi quỏt
2 Kiểm tra bài cũ
? Vẽ sơ đồ cấu tạo từ Tiếng việt Lấy vớ dụ minh họa ?
3 Dạy bài mới:
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài mới.
-Mục tiờu:Tạo tõm thế và định hướng chỳ ý cho Hs
-Phương phỏp: thuyết trỡnh
-Thời gian: 2 phỳt
Trong hệ thống từ tiếng Việt, từ ghộp cú một vị trớ khỏ quan trọng với số
lượng lớn, diễn tả được đặc điểm tõm lớ, miờu tả được đặc điểm của cỏc sự vật,
sự việc một cỏch sõu sắc Vậy từ ghộp cú đặc điểm như thế nào hụm nay chỳng
ta cựng tỡm hiểu
Hoạt động 2:Tỡm hiểu cỏc loại từ ghộp.
-Mục tiờu:HS nắm được cấu tạo của hai loại từ
ghộp: chớnh phụ và đẳng lập
-Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ,
phõn tớch,nờu và giải quyết vấn đề
Tiếng chớnh đứng trước và tiếng phụ đứng sau
Trang 33HS đọc ví dụ 2
- Các tiếng trong hai từ “ quần áo”, “ trầm
bổng” có phân ra tiếng chính và tiếng phụ
- Qua hai bài tập trên, em thấy từ ghép được
chia làm mấy loại? Đặc điểm của từng loại?
Hoạt động 3:Tìm hiểu nghĩa của từ ghép.
-Mục tiêu:Phân tích và hiểu được nghĩa của hai
loại từ ghép trên.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh
hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề
-Thời gian: 10 phút
HS đọc VD SGK14
- So sánh nghĩa của từ “ bà ngoại” với nghĩa
của “ bà”.? Nghĩa của từ “ thơm phức” với từ “
- Tương tự hãy so sánh nghĩa của từ “ quần áo”
với nghĩa của tiếng “ quần, áo”? Nghĩa của “
trầm bồng” với nghĩa “ trầm’ và “ bồng”?
- Nghĩa của “ quần áo” rộng hơn , khái quát hơn
nghĩa của “ quần, áo”
- Nghĩa của từ “ trầm bổng” rộng hơn nghĩa của
- Nghĩa của từ ghép đẳng lập tổng hợp hơn nghĩa các tiếng tạo ra nó
3 Ghi nhớ( SGK)
Trang 34- Đại diện báo cáo -> HS nhận xét GV kết luận
-HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài
-Gọi HS lên bảng điền
-HS nhận xét
-GV nhận xét , bổ sung
HS đọc bài, nêu yêu cầu
HS độc lập suy nghĩ, gọi HS lên bảng -> HS
nhận xét
GV kết luận
-GV nêu yêu cầu
Có thể nói: Một chiếc xe cộ chạy qua ngã tư
Em bé đòi mẹ mua năm chiếc bánh kẹo được
không?
Hãy chữa lại bằng hai cách
- HS thảo luận nhóm 4 trong 3 phút
Chài lưới, cây cỏ,
ẩm ướt, đầu đuôi……
2 Bài tập 2: Điền thêm tiếng để tạo thành từ ghép chính phụ
- Núi sông, núi đồi
- Ham muốn, ham mê
- Mặt mũi, mặt mày
- Tươi tốt, tươi vui
- Xinh đẹp, xinh tươi
- Học hành, học hỏi
4 Bài tập 4: Bổ sung cho HS khá, giỏiKhông vì xe cộ và bánh kẹo là từ ghép đẳng lập -> nghĩa chủ quan, khái quát nên không thể đi kèm số từ và danh từ chỉ đơn vị được
- Chữa:
+ Xe cộ tấp nập qua lại+ Một chiếc xe vừa chạy qua ngã tư+ Em bé đòi mẹ mua bánh kẹo+ Em bé đòi mẹ mua 5 chiếc bánh/kẹo
Trang 35Tuần 1
Tiết 4: Liên kết trong văn bản
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu rừ liờn kết là một trong những đặc tớnh quan trọng nhất của văn bản
- Biết vận dụng những hiểu biết về liờn kết vào việc đọc- hiểu và tạo lập vănbản
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Khỏi niệm liờn kết trong văn bản
- Yờu cầu về liờn kết trong văn bản
2 Kĩ năng.
- Nhận diện và phõn tớch tớnh liờn kết của cỏc văn bản
* Kĩ năng sống: - Tự nhận thức đợc vai trò của liên kết trong văn bản.
2 Kiểm tra bài cũ
Văn bản là gỡ, văn bản cú những tớnh chất nào?
3 Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới
Trong quỏ trỡnh tạo lập văn bản nhiều khi ta dựng từ, đặt cõu, dựng đoạn một cỏch hợp lớ, đỳng ngữ phỏp; nhưng khi đọc văn bản thỡ thấy rời rạc khụng cú sự thống nhất, vỡ sao xảy
ra điều đú hụm nay chỳng ta cựng tỡm hiểu
Trang 36Hoạt động 2 :Tính liên kết và phương
tiện liên kết trong văn bản.
-Mục tiêu:Giúp HS thấy được muốn đạt
được mục đích giao tiếp thì văn bản phải
có tính liên kết
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh
hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề
GV giải thích khái niệm liên kết
- Nếu bố của En-ri-cô chỉ viết mấy câu
như vậy thì En-ri-cô có hiểu điều bố muốn
nói không? (Không)
- Vì sao En-ri-cô chưa hiểu, em chọn lí do
đúng trong các lí do dưới đây?
a Vì câu văn viết chưa đúng ngữ pháp
b Vì câu văn nội dung không được rõ ràng
c Vì giữa các câu chưa có sự liên kết ( lí
quan trọng nhất của văn bản giúp ta dễ
hiểu, giúp cho văn bản rõ nghĩa Vậy
phương tiện liên kết trong văn bản là gì?
- Muốn đoạn văn dễ hiểu -> điền các từ
ngữ liên kết các câu, các ý với nhau
* GV: Đoạn văn trên lủng củng, khó hiểu
vì thiếu từ ngữ liên kết, đó chính là thiếu
Trang 37- Ngoài sự liên kết về hình thức, văn bản
muốn dễ hiểu cần có điều kiện gì nữa?
(Có sự liên kết về nội dung)
Nghĩa là các ý, các câu, các đoạn phải
thống nhất nội dung, cùng hướng về nội
dung nào đó
- Từ hai bài tập trên em hãy cho biết văn
bản có tính liên kết phải có điều kiện gì?
-GV sửa chữa , bổ sung
-HS đọc BT 2: nêu yêu cầu bài tập, thảo
luận theo nhóm 4 trong 3 phút
- Gọi 2-3 em HS khá , giỏi đọc bài Chỉ rõ
phương tiện liên kết
HS nhận xét
GV nhận xét
Phương tiện liên kết: thu(1), thu (2), trăng
thu (4), mùa thu (5), sắc thu(6), trời thu
(7)-> hướng về một nội dung
1 Bài tập 1: Sắp xếp các câu văn sautheo thứ tự: 1,4,2,5,3
2 Bài tập 2:
Đoạn văn đã có sự liên kết về hình thứcsong chưa có sự liên kết về nội dungnên chưa thể coi là một văn bản có liệnkết chặt chẽ
3 Bài tập 3:
Để đoạn văn có liên kết chặt chẽ điềnlần lượt theo thứ tự: bà, bà,cháu, bà, bà,cháu, thế là
4 Bài tập 4( bổ sung) Viết một đoạnvăn ngắn 5-7 câu trong đó có sử dụng sựliên kết, chỉ ra các phương tiện liên kếtđó
Đoạn văn:
Thu đã về Thu xôn xao lòng người Láreo xào xạc Gió thu nhè nhẹ thổi, lávàng nhẹ bay Nắng vàng tươi rực rỡ.Trăng thu mơ màng Mùa thu là mùacủa cốm, của hồng Trái cây ngọt lịm ănvới cốm vòng dẻo thơm Sắc thu ,hương vị mùa thu làm say mê hồnngười Nhất là khi ta ngắm trời thu trongxanh bao la
Hoạt động4:Củng cố bài học 3 phút
HS khái quát và khắc sâu kién thức vừa học
4 Củng cố:
Trang 38Liờn kết văn bản là gỡ? Liờn kết trong văn bản gồm những loại nào?
- Nhận ra được cỏch kể chuyện của tỏc giả trong văn bản
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
* Kĩ năng sống: - Tự nhận thức và xác định đợc giá trị của lòng nhân ái, tình
th-ơng và trách nhiệm cá nhân với hạnh phúc gia đình
- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tởng, cảm nhận của bản thân về các ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung
2 Kiểm tra bài cũ
? Sau khi học xong văn bản “ Cổng trường mở ra” em cú cảm nhận gỡ về hỡnhảnh người mẹ?
Trang 39- Là người hiền dịu, yêu thương con, luôn hết lòng quan tâm, chăm sóc thậm chí
sẵn sàng hi sinh tất cả ( kể cả tính mạng của mình ) cho con
? Thái độ của cha trong bức thư( văn bản “ Mẹ tôi” ) như thế nào?
- Thái độ kiên quyết, nghiêm khắc, chân tình, nhẹ nhàng
3 Dạy bài mới:
Hoạt động 1: Khởi động
Cuộc đời con người có nhiều nỗi bất hạnh song
với tuổi thơ bất hạnh nhất là sự tan vỡ gia
đình Trong hoàn cảnh ấy những đứa trẻ sẽ ra
sao, tâm tư, tình cảm của chúng như thế nào?
Chúng ta cùng tìm hiểu qua văn bản” Cuộc
chia tay của những con búp bê”
Hoạt động 2: Đọc tìm hiểu chung.
-GV hướng dẫn đọc: Giọng đọc thay đổi linh
hoạt phù hợp tâm tư , tình cảm của nhân vật:
đau đớn, xót xa, hồn nhiên, nhường nhịn
- GV đọc mẫu HS đọc
- HS nhận xét, GV nhận xét
- Hãykể tóm tắt nội dung văn bản?
(Truyện kể về cuộc chia tay của anh em Thành
- Thuỷ do gia đình tan vỡ, bố mẹ li hôn Trước
khi chia tay hai anh em chia đồ chơi Thành đã
muốn nhường hết cho em nhưng nghe mẹ thúc
giục, Thành vội lấy hai con búp bê đặt hai bên,
thấy thế Thuỷ giận dữ không muốn chia sẻ hai
con búp bê Sau đó hai anh em dắt nhau đến
trường để Thuỷ chia tay cô giáo và các bạn
Cuộc chia tay thật xúc động, Thuỷ và Thành
trở về nhà thì xe đã đến, mẹ cùng mấy người
hàng xóm khuân đồ lên xe Thuỷ để lại con vệ
sĩ cho anh Đến khi xe gần chạy, Thuỷ lại chạy
lại để nốt con em nhỏ cạnh con vệ sĩ rồi em nức
nở chạy lên xe)
- Nêu những hiểu biết của em về truyện?
- Em hiểu “ ráo hoảnh” là gì?
HS đọc từ khó SGK
- Văn bản thuộc thể loại nào?
- Văn bản chia làm mấy đoạn?
P1 Từ đầu giấc mơ thôi”: Thành nghĩ về
Trang 40P3 Tiếp tôi đi: cảnh chia tay của 2 anh em
với cô giáo
P4 Còn lại: cảnh 2 anh em chia tay
Truyện viết về ai? Về việc gì? Ai là nhân vật
chính trong truyện?
(Truyện viết về hai anh em Thành - Thuỷ, cuộc
chia tay cảm động của họ
Nhân vật chính: Thành - Thuỷ)
- Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?
Nhan đề truyện gợi lên điều gì?
( Truyện kể theo ngôi thứ nhất)
Tác dụng: giúp tác giả thể hiện được một cách
sâu sắc suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng của
nhân vật, tăng thêm tính chân thực của truyện
-> sức thuyết phục cao
Tên truyện: Những con búp bê vốn là đồ chơi
của tuổi thơ gợi nên sự ngộ nghĩnh, vô tư, ngây
thơ, vô tội -> thế mà đành chia tay -> tên
truyện gợi tình huống buộc người đọc theo dõi,
góp phần thể hiện ý định của tác giả
II- Tìm hiểu văn bản 1- Nhan đề của truyện
- Tên truyện gợi tình huống buộc ngườiđọc phải theo dõi, chú ý và góp phầnthể hiện ý định của tác giả
4 Củng cố: Văn bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê”
5 Hướng dẫn học bài:
- Nắm vững nội dung đã học
- Soạn: “ Bố cục văn bản” trả lời câu hỏi SGK, xem trước bài tập