- Câu 1,2,3 dùng để nhận định, thực hiện hành động trình bày?. - Câu 4,5 dùng để cầu khiến, thực hiện hành động điều khiển.. Tiết 98 HÀNH ĐỘNG NÓI Tiếp theo I- Cách thực hiện hành động
Trang 1Ngu van 8
Trang 2? Đọc đoạn trích.
? Đánh số thứ tự trước mỗi câu trần thuật trong đoạn trích?
VD1: “ Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có
khi được trưng bày trong tủ kính trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi được cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những thứ của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu nước, công cuộc kháng chiến.”
(Hồ Chí Minh – Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
1
5 4
3
2
? Xác định mục đích nói của
những câu ấy?
- Câu 1,2,3 dùng để nhận định, thực hiện hành động trình bày
- Câu 4,5 dùng để cầu khiến, thực hiện hành động điều khiển
Tiết 98 HÀNH ĐỘNG NÓI ( Tiếp theo)
I- Cách thực hiện hành động nói:
Trang 3* Ví dụ 2:
-Câu 1: Bác trai đã khá rồi chứ ?
-Câu 2: Những người muôn năm
cũ, Hồn ở đâu bây giờ ?
-Câu 3: Tinh thần yêu nước cũng
như các thứ của quí
-Câu 4: Bổn phận của chúng ta là
làm cho những của quí kín đáo ấy
đều được đưa ra trưng bày
-Câu 5: Chúng tôi nguyện đem
xương thịt của mình theo minh
công, cùng với thanh gươm này để
báo đền Tổ quốc!
- Câu 6: Ông giáo ơi!
? Xác định kiểu câu và hành động nói trong VD 2? Nêu nhận xét?
-> Câu nghi vấn - hành động hỏi
-> câu nghi vấn - hành động bộc lộ cảm xúc
-> Câu trần thuật - hành động trình bày (nhận định)
-> Câu trần thuật - hành động điều khiển (yêu cầu)
-> Câu trần thuật - hành động hứa hẹn
-> Câu cảm thán - hành động bộc lộ cảm xúc
Trang 4Ta thấy chức năng chính của kiểu câu thực hiện hành động nói có thể phù hợp với mục đích của hành động đó, như các câu 1,2,3
( Trực tiếp) Chức năng chính của kiểu câu thực hiện hành động nói có thể không trùng với mục đích của hành động đó, như câu 4,5( Gián tiếp).
Dựa theo cách tổng hợp kết quả
ở bài tập trên, hãy lập bảng trình bày quan hệ giữa các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật với những kiểu hành động nói mà em biết? Cho
ví dụ minh họa?
Trang 5* Quan hệ giữa cỏc kiểu cõu với hành động núi:
Kiểu cõu Hành động núi Cỏch dựng Vớ dụ
Nghi vấn
Cầu
khiến
Cảm thỏn
Trần
thuật
Hỏi Điều khiển Bộc lộ tỡnh cảm, cảm xỳc
Bộc lộ tỡnh cảm, cảm xỳc
Điều khiển
Điều khiển Bộc lộ TC,CX Hứa hẹn
Trỡnh bày
Giỏn tiếp Trực tiếp
Trực tiếp Trực tiếp Trực tiếp Giỏn tiếp
Giỏn tiếp Giỏn tiếp Giỏn tiếp
Bạn đang làm gì vậy?
Cho tớ mượn quyển sách giáo khoa được không ? Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?
Ông giáo hút trước đi!
Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
Bổn phận của người học sinh là phải học tập Dân tộc ta có truyền thống tốt đẹp
Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
Trang 6?Qua phân tích
em thấy ta có thể thực hiện hành động nói như thế
nào?
I Cách thức thực hiện hành động nói:
Mỗi hành động nói có thể được thực hiện bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó (cách dùng trực
tiếp) hoặc bằng kiểu câu khác (cách dùng gián tiếp).
* Ghi nhớ : SGK
II Luyện tập:
Trang 7II Luyện tập:
1 Bài tập 1 (SGK/71):
1 Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước, đời nào không có ? (thực hiện hành động khẳng định)
2 Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui vẻ phỏng có được không?
(thực hiện hành động phủ định)
3 Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi không muốn vui vẻ phỏng có được không ? (thực hiện hành động khẳng định)
4 Vì sao vậy ? (thực hiện hành động gây sự chú ý)
5 Nếu vậy, rồi đây sau khi giặc giã dẹp yên, muôn đời để thẹn, há còn
mặt mũi nào đứng trong trời đất nữa? (thực hiện hành động phủ định)
- Câu nghi vấn mở đầu đoạn dùng để nêu vấn đề và hướng sự chú ý của các tư
ớng sĩ vào vấn đề mà ông sắp trình bày
- Những câu nghi vấn đứng cuối đoạn được dùng để khẳng đinh hay phủ đinh
điều được nêu trong câu ấy và có tính chất kết thúc một vấn đề
* Cỏc cõu nghi vấn trong bài “Hịch tướng sĩ”:
* Vị trớ của cõu cú liờn quan đến mục đớch núi:
Trang 82 Bài tập 2 (a) (SGK/71):
- Vì vậy, nhiệm vụ thiêng liêng của toàn dân ta lúc này là phải nâng cao tinh thần quyết chiến quyết thắng, quyết tâm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, tiến tới hoà bình thống nhất Tổ quốc.
- Hễ còn một tên xâm lược trên đất nước ta, thì ta còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nó đi.
- Đồng bào và chiến sĩ miền Nam anh hùng, dưới ngọn cờ vẻ vang của mặt trận Dân tộc Giải phóng, liên tục tiến công, liên tục nổi dậy, kiên quyết tiến lên, giành lấy thắng lợi hoàn toàn.
- Quân và dân miền Bắc ra sức thi đua yêu nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội và làm tròn nghĩa vụ của mình đối với đồng bào miền Nam ruột thịt( ).…
=> Cách dùng gián tiếp này như những lời tâm sự của Bác với mọi người, tạo ra
sự đồng cảm sâu sắc, nó khiến cho những nguyện vọng của lãnh tụ trở thành
nguyện vọng của mỗi người
Những cõu trần thuật mang mục đớch cầu khiến:
Trang 93 Bài tập 4 (SGK/72):
Trong những cách hỏi đường sau đây, em nên dùng những cách nào để hỏi người lớn?
a Bác có biết bưu điện ở đâu không ạ?
b Bác làm ơn chỉ giùm cháu bưu điện ở đâu ạ.
c Bưu điện ở đâu, hả bác?
d Chỉ giùm cháu bưu điện ở đâu với!
e Bác có thể chỉ giúp cháu bưu điện ở đâu không ạ?
b
e