- Là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định... I- Cách thực hiện hành động nói:Ví dụ: SGK/70 Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý.. Câu 4, 5: điều khiển cầ
Trang 2Kiểm tra bài cũ
1/ Hành động nói là gì? Kể những kiểu hành động nói thường gặp?
- Là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.
- Hỏi, trình bày, điều khiển, hứa
hẹn, bộc lộ cảm xúc.
Trang 3A B 1/ Ôi sức trẻ! a) Hành động trình bày
2/ Trâu của lão cày một ngày
được mấy đường?
b) Hành động bộc lộ tình
cảm, cảm xúc
3/ Một hôm người chồng ra
biển đánh cá.
c) Hành động hỏi
4/ Tôi sẽ giúp ông d) Hành động điều khiển
5/ Đi tìm lại con cá và đòi một
cái nhà rộng
e) Hành động hứa hẹn g) Hành động báo tin
Nối câu ở cột A cho phù hợp với hành động nói tương ứng
ở cột B.
Trang 5I- Cách thực hiện hành động nói:
Ví dụ: SGK/70
Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước,
công việc kháng chiến
Trong đoạn trích trên có bao nhiêu câu?
Xác đinh kiểu câu?
5 câu Câu trần thuật
Trang 61 2 3 4 5
Hỏi
Trình bày
Điều
khiển
Hứa hẹn
Bộc lộ
cảm xúc
CÂU
Mục đích
Chức năng chính của câu trần thuật
là gì?
Câu trần thuật thường dùng để kể, thông báo,
nhận định, miêu tả… Câu 1, 2, 3: trình bày.
Câu 4, 5: điều khiển (cầu khiến)
Xác định mục đích nói của những câu trần thuật trên vào bảng
tổng hợp sau
Trang 7Sau khi đã xác định được hành động nói
của các câu trong đoạn văn trên,
chúng ta thấy, cũng là câu trần thuật,
nhưng chúng có thể có những mục đích khác nhau và
thực hiện những hành động nói
khác nhau; vậy chúng ta có thể
rút ra nhận xét gì?
Câu trần thuật thực hiện hành động nói trình bày, chúng ta gọi là cách dùng trực tiếp ;câu trần thuật thực hiện hành động nói cầu khiến , chúng ta gọi là
cách dùng gián tiếp
Trang 8Tóm lại
Câu cầu khiến (điều khiển), câu nghi
vấn (hỏi), câu cảm thán (bộc lộ cảm
xúc), câu trần thuật (trình bày) Nếu
hành động nói thực hiện bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó gọi là ( cách dùng trực tiếp)
hoặc bằng kiểu câu khác ( cách dùng
gián tiếp)
Trang 9Ghi nhớ: SGK/trang 71
hiện bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó
(cách dùng trực tiếp) hoặc bằng kiểu câu khác (cách dùng gián tiếp)
Trang 10II- Luyện tập:
BT1: Câu nghi vấn trong bài “Hịch tướng sĩ”
• Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui vẻ
phỏng có được không? (phủ định)
• Lúc bấy giờ., dẫu các ngươi không muốn vui vẻ phỏng có được không? (khẳng định)
dùng cuối đoạn văn thường dùng để khẳng định hay phủ định điều kiện nêu ra trong câu ấy.
• Vì sao vậy? mở đầu đoạn dùng để nêu vấn đề cho tướng sĩ chuẩn bị tư tưởng nghe
(đọc) phần lý giải của tác giả.
Trang 11BT2: Tìm những câu trần thuật thể hiện hành động cầu khiến trong các đoạn trích đã cho và nhận xét về tác dụng của hình thức cầu khiến ấy trong việc động viên quần chúng
a/ cả đoạn
b/ Điều mong muốn… cách mạng thế giới
thấy nhiệm vụ mà lãnh tụ giao cho chính là
Trang 12BT3: câu có mục đích cầu khiến
Dế Choắt:
- “Song anh có cho phép em mới dám nói …”
- … “hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà anh …”
Dế Choắt yếu đuối nói lời đề nghị một
cách khiêm nhường, nhã nhặn.
lời của Dế Mèn thì huênh hoang và hách
dịch.(- Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào – Hức! Thông ngách sang nhà ta? … Đào tổ nông thì cho chết.)
Trang 13b, e: mang tính lịch sự cao hơn BT5:
Chọn hành động c
a/ hơi kém lịch sự b/ hơi buồn cười c/ hợp lí nhất.
Trang 14Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Thuộc ghi nhớ, xem lại bài tập
- Chuẩn bị bài: Ôn tập về luận điểm và Viết đoạn văn trình bày luận điểm
• Xem lại NV 7(tập 2/24, 25) bài “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”
• Văn nghị luận là gì? Về đề bài? Về bố cục?
• Tìm hiểu lại luận điểm, luận cứ, lập luận.