Tiết 40 Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật.. Đoạn văn: Trích: Lão Hạc – Nam Cao Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là

Trang 2

Nêu tác dụng của yếu tố miêu tả trong

v ă n bản tự sự ? T ỡ m ví dụ có yếu tố miêu tả và phân tích tác dụng của nó trong một tác phẩm đã học?

Trang 3

Bài 8 – Tiết 40 - Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

tâm trong văn bản tự sự

1 äc l¹i ®o¹n trÝchĐäc l¹i ®o¹n trÝch

“KiÒu ë lÇu Ng ng BÝch.”

* Những câu thơ tả cảnh

•Những câu thơ miêu tả nội tâm

(Tâm trạng):

Kiều ở lầu Ngưng Bích

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.

Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.

Bẽ bàng mây sớm đèn khuya Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng.

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng Tin sương luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ Tấm son gột rửa bao giờ cho phai Xót người tựa cửa hôm mai Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ Sân Lai cách mấy nắng mưa

Có khi gốc tử đã vừa người ôm Buồn trông cửa bể chiều hôm Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa? Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

(Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Vì sao em biết đó là những câu thơ tả cảnh?Tìm những câu thơ tả tâm trạng Kiều?Vì sao em biết đó là những câu thơ tả tâm trạng Kiều?

Miêu tả những suy nghĩ của Kiều về

nỗi nhớ cha mẹ, về Kim Trọng, về

thân phận buồn tủi của chính mình

=> Không quan sát được trực tiếp.

Tả cảnh sắc thiên nhiên ở lầu

Ngưng Bích : núi trăng, con thuyền

cánh hoa, đồng cỏ…

=>Những cảnh ấy có thể quan sát

được trực tiếp qua các giác quan.

Trang 4

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

tâm trong văn bản tự sự

1 äc l¹i ®o¹n trÝchĐäc l¹i ®o¹n trÝch

“KiÒu ë lÇu Ng ng BÝch.”

* Những câu thơ tả cảnh

•Những câu thơ miêu tả nội tâm

(Tâm trạng):

Kiều ở lầu Ngưng Bích

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung.

Bốn bề bát ngát xa trông, Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.

Buồn trông cửa bể chiều hôm Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi.

(Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Miêu tả những suy nghĩ của Kiều về

nỗi nhớ cha mẹ, về Kim Trọng, về

thân phận buồn tủi của chính mình

=> Không quan sát được trực tiếp.

Tả cảnh sắc thiên nhiên ở lầu

Ngưng Bích : núi trăng, con thuyền

cánh hoa, đồng cỏ…Những cảnh ấy

có thể quan sát được trực tiếp qua

các giác quan.

Những câu thơ tả cảnh trên có phải chỉ để

tả nguyên cảnh không ? Hay qua đó ta có thể hiểu được tâm trạng của Kiều ?

Từ những câu thơ tả cảnh=> thấy được tâm trạng bên trong của Kiều.

Vậy miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự là gì?

Miêu tả nội tâm trong văn bản tự

sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm

xúc và diễn biến tâm trạng của

nhân vật Đó là biện pháp quan

trọng để xây dựngnhân vật, làm

cho nhân vật sinh động

Trang 5

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm

trong văn bản tự sự

1 Đoạn trích: “Kiều ở lầu Ngưng Bích”

2 Đoạn văn: (Trích Lão Hạc – Nam Cao)

Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho

nước mắt chảy ra Cái đầu lão nghẹo

về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít.

Đoạn văn:

(Trích: Lão Hạc – Nam Cao)

Bài 8 – Tiết 40 - Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Qua các từ ngữ miêu tả đó, em nhận thấy tâm trạng của Lão Hạc như thế nào ?

Dằn vặt, đau khổ, ân hận, day dứt khi bán con Vàng

Từ những ví dụ trên em thấy người

ta có những cách nào để miêu tả nội tâm nhân vật ?

Có hai cách miêu tả nội tâm nhân vật

- Trực tiếp bằng cách diễn tả ý nghĩa

cảm xúc, tình cảm của nhân vật.

- gián tiếp băng cách miêu tả cảnh

vật, nét mặt cử chỉ, trang phục của

nhân vật.

Trang 6

I Tỡm hiểu yếu tố miờu tả nội tõm

1 Đoạn trớch: “Kiều ở lầu Ngưng Bớch”

2 Đoạn văn: (Trớch Lóo Hạc – Nam Cao)

Miờu tả nội tõm trong văn bản tự

sự là tỏi hiện những ý nghĩ, cảm

xỳc và diễn biến tõm trạng của

nhõn vật Đú là biện phỏp quan

trọng để xõy dựngnhõn vật, làm

cho nhõn vật sinh động

Cú hai cỏch miờu tả nội tõm nhõn vật

- Trực tiếp bằng cỏch diễn tả ý nghĩa

cảm xỳc, tỡnh cảm của nhõn vật

- giỏn tiếp băng cỏch miờu tả cảnh vật,

nột mặt cử chỉ, trang phục của nhõn vật

II Ghi nhớ : (SGK)

Miêu tả nội tâm trong v n bản tự ăn bản tự

sự là tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật ó là biện pháp quan Đọc lại đoạn trích trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh động

Ng ời ta có thể miêu tả nội tâm trực tiếp bằng cách diễn tả những

ý nghĩ, cảm xúc, tỡnh cảm của nhân vật; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt, cử chỉ, trang phục, …của nhân của nhân vật.

Trang 7

1 Đoạn trớch: “Kiều ở lầu Ngưng Bớch”

2 Đoạn văn: (Trớch Lóo Hạc – Nam Cao)

Miờu tả nội tõm trong văn bản tự

sự là tỏi hiện những ý nghĩ, cảm

xỳc và diễn biến tõm trạng của

nhõn vật Đú là biện phỏp quan

trọng để xõy dựngnhõn vật, làm

cho nhõn vật sinh động

Bài 8 – Tiết 40 - Miờu tả nội tõm trong văn bản tự sự

Cú hai cỏch miờu tả nội tõm nhõn vật

- Trực tiếp bằng cỏch diễn tả ý nghĩa

cảm xỳc, tỡnh cảm của nhõn vật

- giỏn tiếp băng cỏch miờu tả cảnh vật,

nột mặt cử chỉ, trang phục của nhõn vật

III Luyện tập

1 Bài 1 : Tỡm đoạn văn miờu tả n i ội tõm nhõn vật ?

2.B i 2 ài 2 : Tỡm trong đoạn trích Mã “ Mã

Giám Sinh mua Kiều nh ” nh ững câu thơ miêu tả nội tâm của Thuý Kiều.

* Nh ữ ng câu thơ miêu tả nội tâm của Kiều :

Nỗi mỡnh thêm tức nỗi nhà,

Thềm hoa một b ớc lệ hoa mấy hàng!

Ngại ngùng dợn gió e s ơng, Ngừng hoa bóng thẹn trông g ơng mặt dày Mối càng vén tóc bắt tay

Nét buồn nh cúc điệu gầy nh mai

=> Tâm trạng đau đớn, tủi nhục, xót xa.

Tụi giật sững người Chẳng hiểu sao tụi phải bỏm chặt lấy tay mẹ Thoạt tiờn là sự ngỡ ngàng, rồi đến hónh diện, sau đú là xấu hổ.Trước mắt em tụi , tụi hoàn hảo đến thế kia ư ? Tụi nhỡn như thụi miờn vào vào dũng chữ đề trờn bức tranh “Anh trai tụi”

(Bức tranh của em gỏi tụi – Tạ Duy Anh)

Tõm trạng người anh : ngạc nhiờn, sững sờ,bất ngờ, xấu hổ, õn hận và cảm phục trước tài năng và tỡnh cảm của em gỏi dành cho mỡnh.

Dựa vào đoạn thơ trờn, em hóy chuyển thành đoạn văn cú yếu tố miờu tả nội tõm của Kiều ?

Trang 8

1 Đoạn trích: “Kiều ở lầu Ngưng Bích”

2 Đoạn văn: (Trích Lão Hạc – Nam Cao)

Có hai cách miêu tả nội tâm nhân vật

- Trực tiếp bằng cách diễn tả ý nghĩa

cảm xúc, tình cảm của nhân vật

- gián tiếp băng cách miêu tả cảnh vật,

nét mặt cử chỉ, trang phục của nhân vật

III Luyện tập

Sau khi kiều quyết định bán mình chuộc cha , may mối dẫn Mã Giám sinh đến mua kiều, Gã ngoài 40 mươi, ăn mặc chải

chuốt, bảnh bao.Nhinf gã người ta thật khó có thiện cảm với một kẻ trai lơ trau chuốt đến thế Vào nhà Kiều hắn ngồi tót lên ghế trên một cách sỗ sàng, ngạo

mạn Khi nói chuyện hắn đã lộ rõ là một

kẻ vô học với những câu nói cộc l c, ốc,

tr ng kh ốc, ông Hắn và may mối ra sức câ sức cân tài để định giá mua kiều Trong khi đó Kiều chết lặng đi trong nỗi đớn đau, xót xa, tủi nhục Kiều thương cho cha, cho em và cho thân phân mình Cuối cùng cuộc mua bán cũng đến hồi kết thúc Một người con gái tài sắc như Kiều cũng trở thành món hàng cho người đời mua bán kiếm lời mà thôi

Dựa vào đoạn thơ trên, em hãy chuyển thành đoạn văn có yếu tố miêu tả nội tâm của Kiều ?

Trang 9

III H íng dÉn bµi tËp vÒ nhµ

- Häc thuéc ghi nhí

- Hoµn thµnh bµi tËp 3

Bài 8 – Tiết 40 - Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Tiêu đề	Tiết 40 Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	4,83 MB