Giảm dần sự phát triển chênh lệch về mức sống giữa các dân tộc, giữa thành thị và nông HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ: Bước 1: GV gọi 1 HS đọc phần 2 lên và hỏi: Nền kinh tế nư
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn:15/8/2014
Tiết 1 Ngày dạy: 19/8/2014
ĐỊA LÍ VIỆT NAM (tiếp theo)
ĐỊA LÍ DÂN CƯ Bài 1: CỘNG ĐỒNG CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, HS cần:
- Nêu được một số đặc điểm về các dân tộc
- Biết được các dân tộc có trình độ phát triển kinh tế khác nhau, chung sống đoàn kết
và cùng nhau xây dựng bảo vệ tổ quốc Việt Nam
- Trình bày được sự phân bố các dân tộc ở nước ta đang có những thay đổi
2.Về kĩ năng:
- Phân tích bảng số liệu, biểu đồ về số dân phân theo thành phần dân tộc Xác địnhtrên bản đồ vùng phân bố chủ yếu 1 số dân tộc ở nước ta
3.Về thái độ: Phải biết cảm thông, tôn trọng, có tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc VN.
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực: Tư duy, giao tiếp: Cá nhân- động não,
trình bày và giải quyết vấn đề
III Phương tiện dạy học: Bản đồ phân bố dân cư VN và ảnh các dân tộc Biểu đồ cơ cấu
DT VN năm 1999
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: Không.
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
HĐ1: Tìm hiểu về các dân tộc ở Việt Nam:
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ.
Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát bảng số liệu
1.1/6 và biểu đồ H 1.1/4 và nêu câu hỏi:
Quan sát bảng 1.1/6, hãy cho biết nước ta
có bao nhiêu dân tộc? Các dân tộc khác nhau ở
những mặt nào? Cho ví dụ?
GV: Có 6 nhóm ngôn ngữ:Việt- Mường (có số
dân đông nhất), Tạng- Miến, Mông-Dao,
Tày-Thái-Ka Đai, Môn- Khơ Me, Malayô-
Pô-li-nê-diêng
Từ hình 1.1/4, nhận xét cơ cấu các dân tộc
nước ta năm 1999? Kể một số sản phẩm tiêu
biểu của các dân tộc?
GV: Các dân tôc: Tày, Thái, Mường có số dân
đông, có truyền thống thâm canh lúa nước, cây
hoa màu, cây CN Người Mông giỏi làm ruộng
bậc thang
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
HĐ2: Tìm hiểu sự phân bố các dân tộc
I Các dân tộc ở Việt Nam 19’
- Nước ta có 54 dân tộc, mỗi dân tộc cóđặc trưng về văn hóa, thể hiện trongngôn ngữ, trang phục, phong tục, tậpquán,…
- Đông nhất dân tộc Việt (kinh) chiếm86,2% dân số, có kinh nghiệm thâmcanh lúa nước, nhiều nghề thủ công đạtmức độ tinh xảo Người việt là lực lượngđông đảo trong các ngành kinh tế vàkhoa học-kĩ thuật
- Các dân tộc ít người chiếm 13,8%, cótrình độ phát triển kinh tế khác nhau,mỗi dân tộc có kinh nghiệm riêng trongsản xuất và đời sống
- Người Việt định cư ở nước ngoài cũng
là 1 bộ phận của cộng đồng các dân tộcViệt Nam
II Phân bố các dân tộc 19’
Trang 2HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ trả
lời
Bước 1: GV nêu câu hỏi, HS lên bảng xác định
Xác định trên bản đồ địa bàn phân bố chủ
yếu của người Việt? Hiện nay sự phân bố
người Việt có gì thay đổi? Nguyên nhân?
Các dân tộc ít người phân bố chủ yếu ở
đâu? Xác định trên bản đồ?
GVgiải thích: Do chính sách kinh tế mới và quá
trình CN hoá- hiện đại hoá ở nước ta đang tiến
triển làm địa bàn cư trú các dân tộc có nhiều
thay đổi, sự chênh lệch về trình độ phát triển
kinh tế - xã hội giữa các dân tộc đang giảm dần
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
1 Dân tộc Việt ( Kinh).
- Phân bố rộng khắp cả nước, tập trungđông nhất là vùng đồng bằng, Trung Du
+ Duyên hải cực Nam Trung Bộ và Nam
Bộ có người Chăm, Hoa, Khơ Me
4 Củng cố, đánh giá: 4’
1 Dựa vào bản đồ, trình bày tình hình phân bố của các dân tộc ở nước ta?
2 Trắc nghiệm: Hiện nay, đời sống của các dân tộc ít người đã được nâng cao lên,
tình trạng du canh, du cư đã được hạn chế là nhờ:
a Định canh, định cư gắn với xoá đói giảm nghèo
b.Tăng cường khai hoang ở các vùng rừng sâu, núi cao
c Đẩy mạnh thâm canh, tăng vụ
d.Đẩymạnhpháttriểncôngnghiệp
5 Hoạt động nối tiếp: 2’
- Về nhà học bài và chuẩn bị bài 2 tiết sau học:
+ Xem kĩ biểu đồ H 2.1 về sự gia tăng dân số qua các thời kì và sự thay đổi của tỉ lệgia tăng tự nhiên của dân số nước ta Xem kĩ bảng 2.1, 2.2 và các câu hỏi trong bài
**********************************
Tuần 1 Ngày soạn: 15/8/2014
Tiết 2 Ngày dạy: 20 /8/2014
I.Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Trình bày được một số đặc điểm dân số nước ta: số dân, gia tăng dân số, cơ cấu dân số
- Trình bày được nguyên nhân và hậu quả của dân số đông và tăng nhanh và giải pháp
2.Về kĩ năng:
- Vẽ và phân tích biểu đồ dân số, bảng số liệu về cơ cấu dân số Việt Nam
- Phân tích và so sánh tháp dân số năm 1989 và 1999 để thấy được đặc điểm cơ cấu và sựthay đổi cơ cấu dân số theo nhóm tuổi và giới tính của nước ta
3.Về thái độ: Nhận thức được gia tăng dân số với phát triển KT-XH và bảo vệ môi trường.
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực: Cá nhân-động não; thảo luận nhóm, giải
quyết vấn đề và trình bày
III Phương tiện dạy học:
Hình 2.1, bảng số liệu 2.1/8, bảng số liệu 2.2/9 Tháp dân số VN năm 1989 và 1999
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: 5’
Trang 3- Nước ta có bao nhiêu dân tộc? Cho biết tình hình phân bố của các dân tộc ở nước ta?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
HĐ1: Tìm hiểu về số dân nước ta:
HS làm việc cá nhân, suy nghĩ trả lời
Bước 1: GV nêu câu hỏi:
Với diện tích xếp thứ 58 và dân số xếp thứ 13
trên thế giới, em có kết luận gì về số dân của nước
ta?
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
HĐ2: Tìm hiểu gia tăng dân số.
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước 1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Quan sát H 2.1, nhận xét tình hình gia
tăng dân số nước ta? Vì sao tỉ lệ gia tăng tự nhiên
giảm nhưng dân số vẫn tăng nhanh?
Nhóm 2: Dân số đông và tăng nhanh gây ra hậu
quả gì? Ích lợi của việc giảm tỉ lệ gia tăng dân số
tự nhiên ở nước ta hiện nay?
Nhóm 3: Dựa vào bảng 2.1/ 8, xác định các vùng
có tỉ lệ gia tăng tự nhiên của dân số cao nhất, thấp
nhất, các vùng có tỉ lệ gia tăng tự nhiên cao hơn
mức trung bình của cả nước? Nguyên nhân?
Bước 2: Các nhóm lần lượt cử đại diện lên bảng
trình bày, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
GVGT:Tỉ lệ gia tăng tự nhiên giảm nhưng dân số
vẫn tăng nhanh vì có số dân đông, tỉ lệ tử thấp, số
người trong độ tuổi sinh đẻ nhiều
- Các vùng sâu, vùng xa lạc hậu, lao động chủ yếu
thủ công cần nhiều nhân lực nên có tỉ lệ tăng
DSTN cao
GV chuẩn kiến thức:
GDMT: Dân số đông và gia tăng dân số nhanh đã
gây sức ép đối với TN, MT; cần thiết phải phát
triển dân số có kế hoạch để tạo sự cân bằng giữa
dân số và MT, TN nhằm phát triển bền vững
Mỗi người cần có ý thức chấp hành các chính
sách của Nhà nước về dân số và MT Không đồng
tình với những hành vi đi ngược với chính sách của
Nhà nước về dân số, MT và lợi ích cộng đồng
HĐ3: Tìm hiểu cơ cấu dân số nước ta:
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ
Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát bảng 2.2, trả lời
các câu hỏi:
Dựa vào bảng 2.2/9, nhận xét tỉ lệ hai nhóm
tuổi nam, nữ thời kì 1979-1999?
Cho biết cơ cấu dân số theo nhóm tuổi của
nước ta thời kì 1979- 1999?
I Số dân 6’
- Số dân nước ta đông, năm 2007 là85,2 triệu người, xếp thứ 13 trên thếgiới
II Gia tăng dân số 14’
- Gia tăng dân số nhanh và tăng liêntục qua các năm( dẫn chứng)
- Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên giảmcòn 1,43% nhờ chính sách dân số và
kế hoạch hoá gia đình
- Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên khácnhau giữa các vùng: Ở thành phố,khu công nghiệp thấp hơn nhiều sovới nông thôn và miền núi
III Cơ cấu dân số 14’
Trang 4 Cơ cấu dân số trẻ có những thuận lợi, khó khăn
gì?
Bước 2: GVGT: Thuận lợi có nguồn lao động dồi
dào, nguồn dự trữ lao động lớn Khó khăn gây sức
ép việc làm, làm gia tăng tốc độ khai thác và sử
dụng tài nguyên, ô nhiễm môi trường Hiện nay
- Cơ cấu dân số theo giới tính đang
có sự thay đổi
4 Củng cố, đánh giá: 3’
1 Nêu ý nghĩa của việc giảm tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên và thay đổi cơ cấu dân số
nước ta?(Bình quân GDP/ người tăng, chất lượng cuộc sống được nâng cao Góp phần bảo
vệ được tài nguyên môi trường.)
5 Hoạt động nối tiếp: 2’ Về nhà học bài, làm bài tập sau:
Bài tập 1: Số dân của Việt Nam giai đoạn 1979-2009
a Vẽ biểu đồ cột thể hiện tình hình gia tăng dân số của nước ta giai đoạn 1979-2009?
b Từ biểu đồ đã vẽ rút ra nhận xét? Nguyên nhân, hậu quả của việc gia tăng dân số nhanh?
(Nguyên nhân về kinh tế-xã hội Hậu quả gây sức ép tới tài nguyên môi trường và
a Vẽ biểu đồ thể hiện tình hình gia tăng tự nhiên của dân số ở nước ta thời kì 1979-2009?
b Tính tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên của nước ta qua các năm và nêu nhận xét?
(Vẽ 2 đường biểu diễn, dùng 2 kí hiệu có chú giải kèm theo: 1 đường thể hiện tỉ suất sinh, 1đường tỉ suất tử và khoảng cách giữa 2 đường chính là tỉ lệ gia tăng tự nhiên của dân số)
- Xem trước bài 3 để tuần sau học: Quan sát kĩ H 3.1 và bảng 3.1, bảng 3.2 và các câu hỏi
**********************************
Tuần 1 Ngày soạn:
Tiết 1 Ngày dạy:
Bài 3: PHÂN BỐ DÂN CƯ VÀ CÁC LOẠI HÌNH QUẦN CƯ
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Trình bày được tình hình phân bố dân cư nước ta không đồng đều trên lãnh thổ
- Phân biệt được loại hình quần cư thành thị và nông thôn theo chức năng và hình thái
- Nhận biết được quá trình đô thị hóa ở nước ta
2.Về kĩ năng:
Phân tích BĐ phân bố dân cư hoặc Atlát địa lí VN, bảng số liệu mật độ dân số các vùng
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
Động não; suy nghĩ, thảo luận nhóm; giải quyết vấn đề; trình bày 1 phút., bản đồ tư duy
III Phương tiện dạy học:
Trang 5Bản đồ phân bố dân cư và đô thị Việt Nam năm 1999, bảng số liệu 3.1, bảng 3.2 IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: 5’
Trình bày cơ cấu dân số nước ta? Ý nghĩa của việc giảm tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên vàthay đổi cơ cấu dân số nước ta?
3 Bài mới: Giáo viên gi i thi u bài h c:ới thiệu bài học: ệu bài học: ọc:
HĐ1: Tìm hiểu về mật độ dân số.
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ.
Bước 1: GV đưa ra số liệu yêu cầu HS tính MĐDS
của nước ta:
● Tính MĐDSTB của nước ta năm 2006, biết số
dân là 84156000 người và diện tích là 331212
km 2 ?
● Quan sát bảng 3.2/14, giải thích vì sao MĐDSố
nước ta có sự thay đổi giữa các vùng?
Bước 2: GVGT do điều kiện tự nhiên và sự phát
triển kinh tế khác nhau giữa các vùng và chuẩn
kiến thức:
HĐ2: Tìm hiểu phân bố dân cư ở nước ta:
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ.
Bước 1: GV nêu câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời
● Quan sát H 3.1, trình bày sự phân bố dân cư: em
có nhận xét gì về sự phân bố dân cư giữa các vùng
trên lãnh thổ nước ta ? Nguyên nhân.
Bước 2 GVKL: Dân cư phân bố không đều, có sự
chênh lệch lớn giữa các vùng, giữa thành thị với
nông thôn mà nhân tố quyết định là phương thức
sản xuất Chính sách phân bố lại dân cư, lao động
và quá trình CN hoá, hiện đại hoá đã và đang tạo ra
sự thay đổi trong việc phân bố dân cư nước ta ngày
càng hợp lí hơn
GV chuẩn kiến thức:
HĐ3: Tìm hiểu về các loại hình quần cư :
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước 1: GV chia lớp làm 4 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Nêu đặc điểm và chức năng của quần cư
nông thôn và một số thay đổi của quần cư nông
thôn hiện nay?
Nhóm 2: Nêu đặc điểm và chức năng của quần cư
đô thị? Nhận xét sự phân bố các đô thị và giải
I Mật độ dân số và phân bố dân
cư 12’
1 Mật độ dân số.
- Mật độ dân số nước ta cao, TB 254
người/ km2 (2006)
2 Phân bố dân cư.
- Dân cư nước ta phân bố không đềutrên lãnh thổ:
+ Tập trung đông đúc ở vùng đồngbằng, ven biển và các đô thị: đồngbằng sông Hồng 1192 người/km2, TP
Hồ Chí Minh 2664 người/km2 vì điềukiện sống và sản xuất thuận lợi(2003)+ Vùng Tây Bắc và Tây Nguyên cómật độ dân số thấp nhất: Tây nguyên
84 người/ km2
- Phân bố dân cư giữa thành thị vànông thôn cũng có sự chênh lệchnhau: Năm 2005 có 26,9% dân sốsống ở thành thị và 73,1% sống ởnông thôn
II Các loại hình quần cư 12’
1 Quần cư nông thôn.
- Đặc điểm: địa bàn cư trú thườngphân bố trải rộng theo lãnh thổ
- Kiến trúc nhà ở: chủ yếu nhà cấp 4,thưa thớt
- Chức năng hoạt động kinh tế chủ
Trang 6Nhóm 3: Hãy nhận xét số dân thành thị và tỉ lệ
dân thành thị ? Sự thay đổi tỉ lệ dân thành thị đã
phản ánh quá trình đô thị hóa ở nước ta như thế
nào
Bước 2: Đại diện các nhóm lần lượt lên bảng trình
bày, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
GVTK: Quần cư nông thôn ngày càng gần với
quần cư đô thị thể hiện: Nhà cửa và lối sống thành
thị xuất hiện ngày càng nhiều ở nông thôn
GV chuẩn kiến thức:
HĐ4: Tìm hiểu về đô thị hóa ở nước ta hiện nay
Các nhóm tiếp tục báo cáo kết quả
Bước 1: GV nhắc lại thuật ngữ đô thị hóa: Là
quá trình biến đổi về phân bố các lực lượng sản
xuất, bố trí dân cư ở những vùng không phải đô thị
thành đô thị
Bước 2: GVKL: Số dân thành thị và tỉ lệ dân
thành thị tăng liên tục nhưng không đều giữa các
giai đoạn Tăng nhanh nhất từ 1995-2003 Tỉ lệ dân
thành thị còn thấp do trình độ đô thị hoá thấp, kinh
tế đang phát triển và
GV chuẩn kiến thức:
yếu nông nghiệp
2 Quần cư đô thị.
- Đặc điểm: Mật độ dân số cao,thường phân bố tập trung theo cácđiểm
- Kiến trúc nhà ở: nhà cao tầng, sansát nhau
- Chức năng hoạt động kinh tế chủyếu là công nghiệp, dịch vụ
III Đô thị hóa 10’
- Số dân thành thị tăng dần, quy mô
đô thị được mở rộng, lối sống thànhthị ngày càng phổ biến
- Trình độ đô thị hoá thấp, phần lớncác đô thị thuộc loại vừa và nhỏ
4 Củng cố, đánh giá: 3’
1.Dựa vào H 3.1, hãy trình bày đặc điểm phân bố dân cư ở nước ta?
5 Hoạt động nối tiếp: 2’
Học bài, làm bài tập: Bảng số liệu số dân và diện tích năm 2009:
MĐDSTB của ĐBSHồng là (18478,4 * 1000 người) : 14964,1 km2 =…người/km2
- Chuẩn bị bài 4 tiết sau học, xem kĩ H 4.1, 4.2 và bảng 4.1, đem theo máy tính để
làm bài
*********************************
Trang 7
Tuần 1 Ngày soạn:
Tiết 1 Ngày dạy:
Bài 4: LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Trình bày được nguồn lao động và việc sử dụng lao động hiện nay ở nước ta
- Biết được sức ép của dân số đối với vấn đề giải quyết việc làm
- Trình bày được hiện trạng chất lượng cuộc sống
2.Về kĩ năng:
- Phân tích biểu đồ cơ cấu LĐ phân T TP KT và cơ cấu sử dụng LĐ theo ng , bảng sốliệu
3.Thái độ, hành vi:
- Có ý thức vươn lên trong học tập và giữ gìn vệ sinh MT nơi đang sống
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
III Phương tiện dạy học:
2003
- Biểu đồ cơ cấu sử dụng LĐ theo ngành năm 1989 và 2003(%), bảng 4.1/ 17
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: 5’
- Đặc điểm phân bố dân cư và đô thị hoá ở nước ta hiện nay như thế nào?
3 Bài mới: Giáo viên gi i thi u bài h c:ới thiệu bài học: ệu bài học: ọc:
HĐ1: Tìm hiểu nguồn lao động và sử dung lao
động hiện nay
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước 1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Dựa vào H 4.1, nhận xét cơ cấu lực
lượng LĐ giữa thành thị và nông thôn? Nguyên
nhân?
Nhóm 2: Nhận xét về chất lượng của lực lượng
LĐ ở nước ta? Để nâng cao chất lượng LĐ cần
có những giải pháp gì?
Nhóm 3: Từ H 4.2, nhận xét cơ cấu và sự thay
đổi cơ cấu lao động theo ngành ở nước ta?
Bước 2: Các nhóm lần lượt cử đại diện lên bảng
trình bày,HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
GVTK: Cơ cấu LĐ thành thị chỉ =1/3 LĐ nông
thôn, do trình độ đô thị hoá thấp, phần lớn các đô
thị thuộc loại vừa và nhỏ Năm 2005 trong 42,53
triệu LĐ thì khu vực thành thị chỉ chiếm 25%
còn nông thôn 75% Năm 2006 có 53 triệu người
ở độ tưổi LĐ thì chỉ có 27% đã qua đào tạo
- Nguồn lao động dồi dào(51,2% tổng
số dân), tăng nhanh, chất lượng đangđược nâng cao
- Có kinh nghiệm trong sản xuất:nông, lâm, ngư nghiệp
b Hạn chế:
- Về thể lực, trình độ chuyên môn kĩthuật, lao động thủ công còn phổ biến
2 Sử dụng lao động.
- Sử dụng lao động: cơ cấu LĐ trongcác ngành kinh tế đang thay đổi theohướng tích cực:
+ Tỉ lệ lao động trong các ngành nông,lâm, ngư nghiệp còn rất lớn và đanggiảm dần
+ Tỉ lệ lao động trong các ngành côngnghiệp-xây dựng và dịch vụ tăng dần
Trang 8HĐ2: Tìm hiểu vấn đề việc làm hiện nay ở nước
ta.
HS làm việc cặp đôi-cùng nhau chia sẻ.
Bước 1: HS trao đổi 2 phút để trả lời câu hỏi:
Tại sao giải quyết việc làm đang là vấn đề xã
hội gay gắt ở nước ta?
Để giải quyết việc làm cần phải có những giải
pháp nào?
Bước 2: GVgiải thích thời gian thiếu việc làm ở
nông thôn và chuẩn kiến thức:
HĐ3: Tìm hiểu chất lượng cuộc sống
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ
Bước 1: GV yêu cầu HS tự đọc phần III xong và
hỏi
Nêu một số thành tựu đạt được trong việc
nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân?
GDMT: MT sống cũng là một trong những tiêu
chuẩn của chất lượng cuộc sống
CLCS của người dân VN chưa cao, một phần do
môi trường sống còn hạn chế: Nhà cửa chật chội,
ô nhiễm MT nước, không khí, gây ảnh hưởng
đến sức khỏe của người dân
Mỗi người phải có ý thức giữ gìn vệ sinh MT
nơi đang sống và các nơi công cộng khác, tham
gia tích cực các hoạt động BVMT ở địa phương
(Tuy nhiên về chỉ số phát triển con người HDI
của VN đang tăng dần, năm 2004 xếp thứ 112/
177 quốc gia và vùng lãnh thổ Năm 2005 xếp
thứ 108/ 177, trong khi Anh và Mĩ giảm 2 bậc)
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
III Chất lượng cuộc sống 9’
- Chất lượng cuộc sống của người dâncòn thấp, chênh lệch giữa các vùng,giữa thành thị và nông thôn
- Hiện đang được cải thiện dần…
4 Củng cố, đánh giá: 3’
1 Học sinh trả lời câu 3/ 17SGK:
- Nhận xét năm 2002 so với năm 1985, cơ cấu sử dụng LĐTTP nước ta có sự thay
đổi là: Tỉ trọng LĐ khu vực nhà nước giảm 5,4%, tỉ trọng LĐ các khu vực kinh tế khác tăng
5,4%
- Ý nghĩa: phù hợp với xu hướng đổi mới nền KT đất nước là phát triển nền KT nhiềuthành phần, xoá bỏ nền kinh tế bao cấp phù hợp với quá trình chuyển sang nền kinh tế thịtrường
5 Hoạt động nối tiếp: 2’
- Học bài và làm bài tập sau: Số lao động có việc làm phân theo khu vực kinh tế củanước ta, đơn vị tính nghìn người
Trang 9Năm 1999 2009
a Tính cơ cấu lao động phân theo khu vực kinh tế nước ta năm 1999 và 2009?
b Vẽ biểu đồ thể hiện sự thay đổi cơ cấu lao động phân theo khu vực kinh tế nước ta
năm 1999 và 2009 và nêu nhận xét?
- Chuẩn bị bài 5, đem theo máy tính và Átlát địa lí VN để tiết sau thực hành làm bài
Tuần 2 Ngày soạn:2/9/2014
Tiết 5 Ngày dạy:3/9/2014
Bài 5: Thực hành PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH THÁP DÂN SỐ NĂM 1989 VÀ 1999
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Biết cách phân tích, so sánh tháp dân số của 2 năm ở nước ta
- Thấy được sự thay đổi cơ cấu dân số theo độ tuổi của nước ta có những thuận lợi,khó khăn và các giải pháp khắc phục
2.Về kĩ năng:
- Luyện kĩ năng: Nhận xét, phân tích, so sánh, tính toán các nhóm tuổi
3 Về thái độ :
`- Có ý thức, trách nhiệm với cộng đồng về quy mô gia đình hợp lí
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Động não; thảo luận nhóm; giải quyết vấn đề; suy nghĩ- cặp đôi- chia sẻ; bản đồ tư
duy
III Phương tiện dạy học:
- Tháp dân số năm 1989 và năm 1999 Máy tính cá nhân.
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: KT 15 phút.
3 Bài mới: Giáo viên gi i thi u bài h c:ới thiệu bài học: ệu bài học: ọc:
HĐ1: Tìm hiểu tháp dân số năm 1989 và năm
1999
HS làm việc theo nhóm, thời gian 6 phút:
Bước 1: GV chia lớp làm 4 nhóm và giao việc
thảo luận 5 phút:
Nhóm 1,2: Quan sát H 5.1, hãy phân tích và so
sánh 2 tháp dân số về hình dạng của tháp?
Nhóm 3,4: Quan sát H 5.1, nhận xét sự thay đổi
cơ cấu dân số theo độ tuổi? Tỉ lệ dân số phụ
thuộc?
Bước 2: Các nhóm lần lượt cử đại diện lên bảng
trình bày,HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
Trắc nghiệm HS chọn đáp án đúng nhất
- Tỉ lệ dân số phụ thuộc của nước ta năm 1999
1 Phân tích và so sánh 2 tháp dân số năm 1989 và năm 1999 8’
a Hình dạng tháp:
- Có đáy rộng, đỉnh nhọn nhưng đáytháp 1999 thu hẹp hơn và thân tháp
1999 to hơn
b Cơ cấu dân số theo độ tuổi:
- Độ tuổi: 0-14 tuổi, năm 1999 đềugiảm bớt cả nam và nữ
- Độ tuổi: 15-59 tuổi, năm 1999 tăngthêm, nam tăng nhiều hơn nữ
Trang 10HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ
Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào phần b đã làm
để rút ra nhận xét về sự thay đổi cơ cấu dân số
● Hãy nhận xét về sự thay đổi của cơ cấu dân số
theo độ tuổi ở nước ta? Giải thích nguyên nhân?
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
HĐ3: Tìm hiểu cơ cấu dân số theo độ tuổi có
những thuận lợi và khó khăn.
HS làm việc cặp đôi-cùng nhau chia sẻ 2
phút:
Bước 1: HS trao đổi 2 phút để trả lời câu hỏi:
● Cơ cấu dân số theo độ tuổi của nước ta có
những thuận lợi và khó khăn gì cho phát triển
kinh tế- xã hội?
● Biện pháp để khắc phục những khó khăn ấy?
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
- Độ tuổi: 60 tuổi trở lên, năm 1999tăng nhiều hơn 1989
c Tỉ lệ dân dân số phụ thuộc:
- Năm 1999 so với 1989 giảm 4,6%
2 Nhận xét và giải thích về sự thay đổi cơ cấu theo độ tuổi:7’
- Cơ cấu dân số nước ta năm 1989 sovới năm 1999 có sự thay đổi là từ cơcấu dân số trẻ sang cơ cấu dân số già
=> Do thực hiện tốt chính sách dân số
và KHHGĐ, do chất lượng cuộc sốngđược nâng cao
3 Cơ cấu dân số theo độ tuổi có những thuận lợi và khó khăn: 10’
a Thuận lợi: Có lực lượng lao động
và dự trữ lao động dồi dào
b Khó khăn:
+ Độ tuổi 0-14 tuổi đặt ra nhiều vấn đềcấp bách cho xã hội về văn hóa, giáodục, y tế
+ Nguồn lao động dồi dào gây khókhăn trong giải quyết việc làm và ổnđịnh xã hội khi nền kinh tế chưa pháttriển
b Ảnh hưởng của cơ cấu dân số đối với phát triển kinh tế -xã hội nước tanhư thế nào?
- Nhận xét: Giai đoạn 1979-2009, cơ cấu dân số nước ta đang có xu hướng biến đổi
từ kết cấu dân số trẻ sang kết cấu dân số già:
+ Tỉ trọng nhóm 0 đến 14 tuổi đang giảm dần và giảm 13,7%
+ Tỉ trọng nhóm 15 đến 59 tuổi tăng dần và tăng 11,9%
+ Tỉ trọng nhóm 60 tuổi trở lên tăng và tăng ít 1,8%
- Nguyên nhân do thực hiện tốt chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình nên tỉ lệsinh giảm Kinh tế phát triển, mức sống người dân được cải thiện và tuổi thọ tăng
- Ảnh hưởng đến phát triển KT-XH: có nguồn LĐ và dự trữ LĐ dồi dào, thị trường
tiêu thụ lớn, thu hút các nguồn lực bên ngoài Khó khăn: gây sức ép đến phát triển kinh tế
Trang 11-xã hội, thiếu việc làm ảnh hưởng xấu tới tài nguyên và môi trường Cuộc sống chậm cảithiện, y tế và văn hóa gặp nhiều khó khăn
5 Hoạt động nối tiếp: 1’
- Học kĩ bài và chuẩn bị bài 6 tuần sau học, chú ý quan sát kĩ H 6.1 và H 6.2 và bảng
6.1/ 23, trả lời các câu hỏi trong bài
*******************************************
Tuần 3 Ngày soạn:2/9/2014
Tiết 5 Ngày dạy:4/9/2014
ĐỊA LÍ KINH TẾ
Bài 6: SỰ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Thấy được xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế là nét đặc trưng của công cuộc đổimới
- Có ý thức về bảo vệ môi trường trước sự đổi mới của đất nước
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Động não; thuyết trình nêu vấn đề; học sinh làm việc cá nhân/ cặp; trình bày 1 phút III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ các vùng kinh tế và vùng kinh tế trọng điểm Việt Nam
- Biểu đồ chuyển dịch cơ cấu GDP từ 1991-2002
IV Hoạt động dạy và học:
1.Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: Không.
3 Bài mới: Giáo viên gi i thi u bài h c:ới thiệu bài học: ệu bài học: ọc:
HĐ1: Tìm hiểu nền KT trong thời kì đổi mới:
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước 1: GV gọi 1 HS đọc thuật ngữ: Vùng kinh
tế trọng điểm /156
Nhóm 1: Tìm hiểu sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế
thể hiện như thế nào?Dựa vào H 6.1, cho biết xu
hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành thể hiện
rõ nhất ở khu vực nào?
Nhóm 2: Từ bảng 6.1/23, hãy nhận xét về cơ cấu
thành phần kinh tế nước ta năm 2002?
Nhóm 3: Hãy xác định trên bản đồ các vùng
kinh tế của nước ta? Chỉ rõ các vùng KT giáp
biển và không giáp biển
Bước 2: Đại diện các nhóm lần lượt lên bảng
Trang 12trình bày, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung.
GVTK: Từ năm 1991-2002, tỉ trọng ngành:
- N-L-NN giảm liên tục, giảm 17% CN - XD
tăng 15%, tăng nhanh nhất Dịch vụ không ổn
định do ảnh hưởng khủng hoảng tài chính, một số
mặt hàng sản xuất không đáp ứng nhu cầu thị
b Giảm dần sự phát triển chênh lệch về mức
sống giữa các dân tộc, giữa thành thị và nông
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV gọi 1 HS đọc phần 2 lên và hỏi:
Nền kinh tế nước ta trong thời kì đổi mới đã
đạt được những thành tựu gì?
Nêu một số thách thức cần khắc phục trong
phát triển kinh tế?
Bước 2: GV năm 1998 là thành viên APEC,
ngày 7/11/2006 gia nhập tổ chức WTO, trở thành
thành viên chính thức ngày 11/1/2007
GV chuẩn kiến thức:
GDMT: việc khai thác tai nguyên quá mức, MT
bị ô nhiễm là một khó khăn trong quá trình phát
triển kinh tế đất nước
Vậy để phát triển bền vững thì kinh tế với
BVMT phải đi đôi với nhau
Không ủng hộ những hoạt động kinh tế có tác
động xấu đến MT
- Chuyển dịch cơ cấu ngành: Giảm tỉtrọng ngành nông-lâm-ngư nghiệp,tăng tỉ trong ngành công nghiệp-xâydựng Khu vực dịch vụ chiếm tỉ trọngcao nhưng còn biến động
- Chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ: Hìnhthành các vùng chuyên canh trong
2 Những thành tựu và thách thức 20’
a Những thành tựu :
- Thành tựu: Tăng trưởng kinh tếnhanh, cơ cấu kinh tế đang chuyểndịch theo hướng công nghiệp hóa, đãhội nhập vào nền kinh tế khu vực vànền kinh tế thế giới
b Thách thức:
- Ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tàinguyên, thiếu việc làm, xóa đói giảmnghèo…
4 Củng cố, đánh giá:4’
1 Hãy xác định 7 vùng kinh tế của nước ta và phạm vi lãnh thổ 3 vùng kinh tế trọngđiểm trên bản đồ? Tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu nằm trong vùng KT trọng điểm nào?
5 Hoạt động nối tiếp:1’Về nhà học và làm bài tập sau:
D a vào b ng s li u c c u s d ng lao đ ng n c ta th i kì 1989-2005 (%).ệu bài học: ử dụng lao động ở nước ta thời kì 1989-2005 (%) ụng lao động ở nước ta thời kì 1989-2005 (%) ộng ở nước ta thời kì 1989-2005 (%) ở nước ta giai đoạn 1989-2009 Đơn vị tính % ưới thiệu bài học: ời kì 1989-2005 (%)
- Nhận xét cơ cấu sử dụng lao động ở nước ta thời kì 1989 - 2005?
Trang 13Tuần 4 Ngày soạn:9/9/2014
Tiết 7 Ngày dạy:10/9/2014
Bài 7:
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN
BỐ NÔNG NGHIỆP
I Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Phân tích được các nhân tố tự nhiên, kinh tế-xã hội ảnh hưởng đến sự phát triển vàphân bố nông nghiệp
- Trình bày được tình hình phát triển và phân bố của sản xuất nông nghiệp
2 Về kĩ năng:
- Phân tích bản đồ, lược đồ nông nghiệp hoặc Átlát địa lí VN và bảng phân bố cây
CN để thấy rõ sự phân bố của 1 số cây trồng và vật nuôi chủ yếu của nước ta
- Vẽ và phân tích được biểu đồ về sự thay đổi cơ cấu ngành chăn nuôi, trồng trọt,
3 Về thái độ:
- Không ủng hộ các hoạt động làm ô nhiễm, suy thoái các tài nguyên TN
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Thảo luận nhóm; giải quyết vấn đề; trình bày 1 phút.
III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam
- Hình 7.2: sơ đồ hệ thống cơ sở vật chất- kĩ thuật trong nông nghiêp
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: 5’
- Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta thể hiện ở những mặt nào?
- Nêu một số thành tựu trong phát triển kinh tế của nước ta?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
HĐ1: Tìm hiểu về các nhân tố tự nhiên
HS làm việc theo nhóm, thời gian 4 phút:
Bước 1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Tài nguyên đất có ảnh hưởng như thế
nào đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp?
Nhóm 2: Nêu các đặc điểm khí hậu nước ta?
Ảnh hưởng của khí hậu đến phát triển và phân
bố nông nghiệp?
Nhóm 3: Tài nguyên nước và sinh vật có ảnh
hưởng đến sự phát triển và phân bố NN? Tại sao
thuỷ lợi là biện pháp hàng đầu trong thâm canh
nông nghiệp ?
Bước 2: Các nhóm lần lượt cử đại diện lên bảng
trình bày, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
Hãy kể một số rau quả đặc trưng theo mùa
của tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu?
I Các nhân tố tự nhiên 17’
1 Tài nguyên đất:
- Đa dạng, đất phù sa 3 triệu ha phân
bố ở đồng bằng sông Cửu Long, đồngbằng sông Hồng
- Đất feralít trên 16 triệu ha, phân bốchủ yếu ở trung du và miền núi
2 Tài nguyên khí hậu.
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, phânhoá đa dạng, thuận lợi đa dạng hóa cáccây trồng, vật nuôi
- Có nhiều tai biến thiên nhiên gâythiệt hại lớn cho sản xuất nông nghiệp:hạn hán, lũ lụt,…
3 Tài nguyên nước
Trang 14GVKL: Thuỷ lợi là biện pháp hàng đầu trong
thâm canh nông nghiệp ở nước ta vì khí hậu có
sự phân hóa rõ rệt theo mùa trong năm Góp phần
cải tạo đất chua, đất phèn, đất mặn, mở diện tích
canh tác Phục vụ cho việc tăng vụ, thay đổi cơ
cấu mùa vụ và cơ cấu cây trồng Góp phần tăng
năng suất, tăng sản lượng cây trồng
Trắc nghiệm: Tài nguyên có ý nghĩa hàng đầu
đối với sự phát triển và phân bố nông nghiệp là:
a Đất b Khí hậu c Nước d Sinh vật
GV chuẩn kiến thức:
GDMT: Đất, khí hậu, nước, sinh vật là tài
nguyên quý giá và quan trọng để phát triển nông
nghiệp nước ta Vì vậy, cần sử dụng hợp lí TN
đất, không làm ô nhiễm, suy thoái và suy giảm
các tài nguyên này
Không ủng hộ những hoạt động làm ô nhiễm,
suy thoái và suy giảm các tài nguyên đất, nước,
khí hậu, sinh vật
HĐ2: Tìm hiểu về các nhân tố kinh tế -xã hội:
HS làm việc theo nhóm, thời gian 4 phút:
Bước 1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Cho biết dân cư và lao động, cơ sở vật
chất- kĩ thuật có ảnh hưởng đến sự phát triển và
phân bố NN như thế nào ?
Nhóm 2: Kể 1 số cơ sở vật chất- kĩ thuật trong
nông nghiệp để minh hoạ cho H 7.2/26.
Nhóm 3: Chính sách phát triển nông nghiệp, thị
trường trong và ngoài nước hưởng đến sự phát
triển và phân bố NN như thế nào?
Bước 2: Đại diện các nhóm lần lượt lên bảng
trình bày, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
Phát triển và phân bố công nghiệp chế biến
có ảnh hưởng như thế nào đến phát triển và phân
bố nông nghiệp?
GVKL: Chính sách khoán 10, phát triển KT hộ
gia đình đã khơi dậy, phát huy các mặt mạnh của
người nông dân, tạo ra các mô hình nông nghiệp
thích hợp và khai thác hợp lí tiềm năng nông
4 Tài nguyên sinh vật.
- Phong phú, là cơ sở để thuần dưỡng,
tạo nên các giống cây trồng và vậtnuôi
=> Các nhân tố tự nhiên là tiền đề cơbản
II Các nhân tố kinh tế- xã hội 17’
1 Dân cư và lao động nông thôn.
- Có nhiều chính sách nhằm thúc đẩynông nghiệp phát triển
4 Thị trường trong và ngoài nuớc.
- Thị trường trong nước rộng lớn và thịtrường ngoài nước đang mở rộng
=> Là yếu tố quyết định đến sự pháttriển và phân bố nông nghiệp
4 Củng cố, đánh giá:4’
1 Viết sơ đồ tư duy thể hiện nội dung chính của bài học?
5 Hoạt động nối tiếp: 1’
Trang 15Học bài, trả lời được các câu hỏi cuối bài Chuẩn bị bài 8 tiết sau học, chú ý bảng 8.1
và 8.2, các câu hỏi trong bài
Bảng 8.3, nhận xét phân bố các cây trồng theo hàng ngang, hàng dọc khác nhau Tuần 4 Ngày soạn: /9/2014
Tiết 7 Ngày dạy: /9/2014
Bài 8: SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Trình bày được tình hình phát triển của sản xuất nông nghiệp
- Trình bày được sự phân bố sx nông nghiệp với các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Thảo luận nhóm; giải quyết vấn; cá nhân- động não suy nghĩ., trình bày…
III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ lâm nghiệp và thủy sản Việt Nam
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: 5’
- Hãy nêu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp? Nhân tốnào quyết định tạo nên những thành tựu to lớn trong nông nghiệp.?
3 Bài mới: Giáo viên gi i thi u bài h c:ới thiệu bài học: ệu bài học: ọc:
HĐ1: Tìm hiểu về ngành trồng trọt.
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước 1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Nhận xét sự thay đổi tỉ trọng cây lương
thực và cây công nghiệp trong cơ cấu giá trị sản
xuất ngành trồng trọt? Sự thay đổi này nói lên
điều gì?
Nhóm 2: Cho biết cơ cấu cây lương thực? Từ
bảng 8.2, hãy trình bày các thành tựu chủ yếu
trong sản xuất lúa thời kì 1980-2002?
( So sánh các tiêu chí hơn kém nhau bao nhiêu lần
của năm 1980 và 2002)
Nhóm3: Dựa vào bảng 8.3, hãy nêu sự phân bố
các cây công nghiệp hàng năm và cây CN lâu năm
chủ yếu của nước ta? Vì sao Tây Nguyên và ĐNB
là 2 vùng trọng điểm trồng cây công nghiệp lâu
năm?
Bước 2: Đại diện các nhóm lần lượt lên bảng trình.
GVTK: Từ năm 1980-2002: Diện tích trồng lúa
tăng gấp 1,34 lần Năng suất lúa cả năm tăng gấp
I Ngành trồng trọt.
- Đặc điểm: phát triển vững chắc, cơcấu đa dạng, trồng trọt vẫn là ngànhchính
1 Cây lương thực:
- Gồm cây lúa gạo và cây hoa màu.
- Lúa là cây trồng chính, trồng khắptrên cả nước Diện tích, năng suất, sảnlượng, bình quân đầu người khôngngừng tăng
- Hai vùng trọng điểm lúa lớn nhất làđồng bằng sông Cửu Long và đồngbằng sông Hồng vì có ĐKTN thuậnlợi, đông dân, cơ sở vật chất kĩ thuậtcho nông nghiệp khá tốt
2 Cây công nghiệp.
- Phát triển khá mạnh, hình thành cácvùng chuyên canh cây CN quy mô lớn
và gắn với công nghiệp chế biến
Trang 162,2 lần Sản lượng lúa cả năm tăng gấp 2,96 lần.
Sản lượng lúa BQ đầu người tăng gấp 1,99 lần
Từ 1989 đến nay VN trở thành nước xuất khẩu gạo
lớn thứ 2 trên thế giới
Bảng 8.3, tổng hợp dưới dạng ma trận, vì nếu:
- Đọc theo hàng ngang, biết được các vùng phân
bố chính của một cây công nghiệp
- Đọc theo cột dọc, ta sẽ biết ở một vùng có các
cây công nghiệp chính nào được trồng
-> GDMT: Trồng cây CN, phá vỡ thế độc canh là
một trong những biện pháp BVMT
Kể một số cây ăn quả đặc trưng ở Nam Bộ? Vì
sao Nam Bộ lại trồng được nhiều loại cây ăn quả
có giá trị?
Giải thích: Vì có đất đai màu mỡ, lượng nhiệt
-ẩm lớn quanh năm, số giờ nắng và nhiệt độ cao, ổn
định
Bước 3: GV chuẩn kiến thức:
HĐ2: Tìm hiểu về ngành chăn nuôi.
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát bản đồ kết hợp
SGK để trả lời các câu hỏi sau:
Sự phát triển của ngành chăn nuôi ?Xác định
trên bản đồ các vùng nuôi nhiều trâu, bò, lợn của
nước ta?
Giải thích vì sao lợn được nuôi nhiều nhất ở
vùng đồng bằng sông Hồng?
(Do việc đảm bảo cung cấp thức ăn, thị trường
đông dân, nhu cầu việc làm lớn ở vùng này)
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
- Cây CN hàng năm như mía, lạc trồngchủ yếu ở đồng bằng
- Cây CN lâu năm như cà phê, caosu…trồng ở Trung Du và Miền Núi
- Hai vùng chuyên canh cây CN lớnnhất là Tây Nguyên và Đông Nam Bộ
3 Cây ăn quả.
- Phát triển khá mạnh, trồng nhiều nhất
ở đồng bằng sông Cửu Long và ĐôngNam Bộ
II Ngành chăn nuôi.
- Chiếm tỉ trọng nhỏ trong nôngnghiệp, đàn gia súc gia cầm tăngnhanh:
1 Chăn nuôi trâu , bò .
- Bò 4 triệu con(2002), nuôi nhiều ở:Duyên hải Nam Trung Bộ Trâu 3 triệucon, nuôi nhiều ở Trung Du và MiềnNúi Bắc Bộ
2 Chăn nuôi lợn.
- Có 23 triệu con lợn, nuôi nhiều ởđồng bằng
3 Chăn nuôi gia cầm.
- 230 triệu con để lấy thịt, trứng
4 Củng cố, đánh giá:
Cho biết vai trò của việc đẩy mạnh trồng cây công nghiệp ở nước ta?
- Tạo ra các sản phẩm có giá trị xuất khẩu, cung cấp nguyên liệu cho CN chế biến
- Tận dụng TN, phá thế độc canh trong nông nghiệp Góp phần bảo vệ môi trường
5 Hoạt động nối tiếp: Về nhà học bài và làm bài tập sau:
- Chuẩn bị bài 9, phần I lâm nghiệp để tiết sau học Đem theo máy tính để làm bài
Trang 17Tuần 5 Ngày soạn: /9/2014
Tiết 9 Ngày dạy: /9/2014
Bài 9: SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ LÂM NGHIỆP, THỦY SẢN
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Trình bày được thực trạng và phân bố ngành lâm nghiệp của nước ta và vai trò củatừng loại rừng
- Trình bày được sự phát triển và phân bố của ngành thủy sản ở nước ta
2 Về kĩ năng:
- Phân tích bảng số liệu, biểu đồ để hiểu, trình bày thực trạng và điều kiện và sự pháttriển lâm nghiệp, thủy sản
3 Về thái độ: Học sinh phải có ý thức bảo vệ môi trường tự nhiên: rừng, biển của nước ta.
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Thảo luận nhóm; giải quyết vấn; cá nhân- động não suy nghĩ., trình bày 1 phút III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ lâm nghiệp và thủy sản VN Bảng 9.1 và bảng độ che phủ rừng 1945-2005
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: 5’
- Nhận xét và giải thích các vùng trồng lúa ở nước ta?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
HĐ1: Tìm hiểu cơ cấu ngành lâm nghiệp và tài
nguyên rừng nước ta:
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Cơ cấu ngành lâm nghiệp gồm nhũng hoạt
động nào? Nhận xét sự thay đổi độ che phủ rừng của
nước ta qua các giai đoạn?
Độ che phủ
Ha/người 0,57 0,31 0,14 0,12 0,15
Nhóm 2: Dựa vào kiến thức và vốn hiểu biết, giải
thích nguyên nhân sự thay đổi độ che phủ rừng của
nước ta?
Nhóm 3: Từ bảng 9.1, cho biết cơ cấu các loại rừng
ở nước ta và tác dụng của chúng? Xác định trên BĐ
một số vườn quốc gia?
Bước 2: Các nhóm lần lượt cử đại diện lên bảng trình
bày, học sinh dưới lớp nhận xét, bổ sung hoàn chỉnh
GVTK: Cơ cấu ngành lâm nghiệp gồm 3 hoạt động:
Khai thác gỗ và lâm sản; chế biến gỗ và lâm sản;
- Rừng phòng hộ là các khu rừngđầu nguồn, ven biển: Góp phần
Trang 18trồng rừng và bảo vệ rừng
Rừng phòng hộ chiếm DT lớn nhất 46,6%, phân bố ở
vùng núi cao, ven biển: chống thiên tai, bảo vệ môi
trường (Lũ lụt, xói mòn, cát bay ).Rừng sản xuất
chiếm 40,9%, Phân bố ở vùng núi thấp và TB Rừng
đặc dụng chiếm 12,5%, phân bố rải rác vùng núi, đảo
(vườn quốc gia), phát triển ngành du lịch Bình quân
DT rừng tính/đầu người của VN thấp(0,15 ha/ người)
Bước 3: GV chuẩn kiến thức:
GDMT: Rừng nước ta có nhiều loại, có nhiều tác
dụng trong đời sống và sản xuất; song TN rừng ở
nhiều nơi của nước ta đã bị cạn kiệt, tỉ lệ đất có rừng
che phủ thấp; gần đây diện tích rừng đã tăng nhờ vào
việc đầu tư và bảo vệ rừng -> Vậy cần thiết phải vừa
khai thác vừa bảo vệ và trồng rừng
HĐ2: Tìm hiểu về sự phát triển và phân bố ngành
lâm nghiệp:
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước1: GV nêu câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời:
● Cho biết tình hình phát triển của ngành lâm
nghiệp? Xác định trên BĐ các vùng phân bố rừng
chủ yếu?
● Tại sao chúng ta phải vừa khai thác, vừa đi đôi với
bảo vệ rừng?
● Việc đầu tư trồng rừng đem lại những lợi ích gì?
Bước 2: GVTK Sản lượng khai thác còn thấp chua
tương xứng với tiềm năng sẵn có Hiện nay hoạt động
trồng rừng được coi trọng, diện tích rừng đã tăng lên
nhưng chất lượng rừng vẫn tiếp tục giảm sút do nạn
phá rừng bừa bãi
GV chuẩn kiến thức:
HĐ3: Tìm hiểu về nguồn lợi thuỷ sản nước ta:
HS thảo luận theo từng cặp hoặc theo bàn:
Bước1: GV nêu câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời:
● Cơ cấu ngành thuỷ sản bao gồm những hoạt động
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
-> GDMT: nước ta có nhiều điều kiện TN và TNTN
thuận lợi để phát triển khai thác và nuôi trồng thủy
sản; song MT ở nhiều vùng ven biển bị suy thoái,
nguồn lợi thủy sản giảm nhanh -> Vậy cần thiết phải
khai thác nguồn lợi thủy sản một cách hợp lí và bảo
vệ các vùng biển, ven biển khỏi bị ô nhiễm
HĐ4: Tìm hiểu sự phát triển và phân bố ngành
hạn chế thiên tai, bảo vệ môitrường
- Rừng sản xuất: Cung cấp nguyênliệu cho công nghiệp, dân dụng vàxuất khẩu
- Rừng đặc dụng là các vườn quốcgia, khu dự trữ thiên nhiên: Bảo
vệ hệ sinh thái và các giống loàiquý hiếm, phát triển du lịch
2 Sự phát triển và phân bố ngành lâm nghiệp:
- Khai thác gỗ và chế biến gỗ, lâmsản chủ yếu ở miền núi, trung du,mỗi năm hơn 2,5 triệu m3 gỗ
- Công nghiệp chế biến lâm sảnphát triển gắn với các vùngnguyên liệu
- Trồng rừng: tăng độ che phủrừng, phát triển mô hình nông-lâmkết hợp
II Ngành thuỷ sản:17’
1 Nguồn lợi thuỷ sản:
a Thuận lợi:
- Có 4 ngư trường trọng điểm
- Có nhiều diện tích mặt nước đểphát triển nuôi trồng thủy sản
- Nguồn lao động dồi dào
b Khó khăn:
- Về tự nhiên: có nhiều thiên tai
- Về KT-XH: thiếu vốn, giá nhiênliệu cao và luôn biến động Môitrường bị suy thoái
2 Sự phát triển và phân bố
Trang 19thuỷ sản
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Từ bảng bảng 9.2, hãy nhận xét về sự phát
triển của ngành thủy sản?
Nhóm 2: Vì sao sản lượng thuỷ sản nuôi trồng của
nước ta vẫn còn thấp và chưa tương xứng với tiềm
năng hiện có?
Nhóm 3: Nêu một số nguyên nhân làm suy giảm
nguồn lợi thủy sản ở nước ta? Việc phát triển ngành
nuôi trồng thuỷ sản có ý nghĩa gì?
Bước2: đại diện các nhóm lần lượt lên bảng trình bày,
học sinh dưới lớp nhận xét, bổ sung hoàn chỉnh
Bước 3: GVTK: Từ năm 1990-2002, SL thủy sản
khai thác và nuôi trồng tăng liên tục, trong đó SLKT
tăng 1074,1 nghìn tấn (tăng gấp 2,47 lần) SLN trồng
tăng 682,7 nghìn tấn( tăng gấp 5,21 lần) Thuỷ sản là
1 trong 3 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước ta
● Vì sao sản lượng thuỷ sản sản nuôi trồng tăng
nhanh ?
Giải thích: Do chính sách khuyến ngư của nhà nước,
đáp ứng nhu cầu của thị trường Do mở rộng DT mặt
nước nuôi trồng, ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long
Khai thác được tiềm năng to lớn của đất nước, tạo
việc làm và tăng thu nhập cho người dân
GV chuẩn kiến thức:
GDMT: Cần có ý thức bảo vệ TN trên cạn và dưới
nước; không đồng tình với những hành vi phá hoại
- Nuôi trồng thuỷ sản phát triểnnhanh, đặc biệt là nuôi tôm, cá.Các tỉnh nuôi trồng lớn nhất: CàMau, An Giang, Bến Tre
- Xuất khẩu thủy sản đã có nhữngbước phát triển vượt bậc
4 Củng cố, đánh giá: 3’
1 Xác định trên bản đồ 4 ngư trường trọng điểm của nước ta?
2 Xác định trên bản đồ các tỉnh khai thác nhiều thuỷ sản? Các tỉnh nuôi nhiều thuỷ
sản?
5 Hoạt động nối tiếp: 2’
- V nhà h c bài và làm bài t p sau:ề nhà học bài và làm bài tập sau: ọc: ập sau:
Lưu ý: Vẽ biểu đồ cột kép, dùng 2 kí hiệu phân biệt, có chú giải kèm theo.
Xem và chuẩn bị bài 10 để tiết sau thực hành, đem theo máy tính, thước đo độ vàcom pa
Trang 20Tuần 5 Ngày soạn: /9/2014
Tiết 10 Ngày dạy: /9/2014
Bài 10: THỰC HÀNH: VẼ VÀ PHÂN TÍCH BIỂU ĐỒ VỀ SỰ THAY
ĐỔI CƠ CẤU DIỆN TÍCH GIEO TRỒNG PHÂN THEO CÁC LOẠI CÂY, SỰ TĂNG TRƯỞNG ĐÀN GIA SÚC, GIA CẦM
I Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức:
- Sau bài học, học sinh cần: củng cố và bổ sung thêm lí thuyết đã học về ngành trồng
trọt và chăn nuôi của nước ta
2 Về kĩ năng:
- Rèn luyện cho HS các kĩ năng xử lí bảng số liệu từ nghìn ha sang % Kĩ năng vẽbiểu đồ hình tròn, nhận xét
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Học sinh làm việc cá nhân, thực hành vẽ
III Phương tiện dạy học:
- Máy tính, com pa, thước đo độ, phấn màu.
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: 5’
- Xác định trên BĐ 4 ngư trường trọng điểm của nước ta? Vì sao hiện nay nước tacần phải cải tiến các phương tiện đánh bắt hải sản ?
3 Bài mới: Giáo viên gi i thi u bài h c:ới thiệu bài học: ệu bài học: ọc:
HĐ1: Tìm hiểu bài 1
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
GV yêu cầu HS quan sát số liệu bài 1 và hỏi:
● Để làm được bài 1, chúng ta tiến hành các bước
như thế nào?
Bước 1: Xử lí số liệu từ nghìn ha sang %, sau đó
đổi ra độ để đo vẽ cho chuẩn xác
Bước 2: Tiến hành vẽ biểu đồ cơ cấu theo quy tắc
là bắt đầu vẽ từ tia 12 giờ, thuận theo chiều quay
kim đồng hồ Vẽ xong dùng 3 kí hiệu phân biệt, có
chú giải và ghi tên biểu đồ ở phía dưới
Bước 3: Nêu nhận xét về sự thay đổi quy mô diện
tích và tỉ trọng diện tích các nhóm cây
HĐ2: Cho HS thực hành vẽ 24’
Bước 1: GV gọi 2 HS lên bảng xử lí số liệu sang
% của 2 năm và vẽ biểu đồ, HS dưới lớp làm vào
vở
Bước 2: HS dưới lớp nhận xét bài làm 2 bạn trên
bảng, đồng thời GV kiểm tra vở 1 số HS xem vẽ
đạt yêu cầu chưa và nhận xét
Bài 1: 30’
Bảng 10.1 Diện tích gieo trồng phân theo nhóm cây(nghìn ha):
a Vẽ biểu đồ:
b Nhận xét: Quy mô diện tích và tỉ
trọng diện tích gieo trồng các nhómcây năm 1990-so với năm 2002 có sựthay đổi là:
- Cây lương thực: diện tích gieotrồng tăng 1845,7 nghìn ha nhưng tỉ
Trang 21Bài 2: GV hướng dẫn và gợi ý phần nhận xét, ra
Bài 2: 4’
bảng 10.2
- Đàn trâu, bò giảm do cơ giới hóatrong NN Đàn lợn, gia cầm tăng donhu cầu về thịt, trứng tăng
4 Củng cố, đánh giá: 4’
- Học sinh tiến hành làm bài tập 2.ở bảng 10.2
5 Hoạt động nối tiếp:1’
- Về nhà hoàn thành xong bài tập 2 Chuẩn bị bài 11 để tiết sau học, xem kĩ các sơ đồ
và các câu hỏi ở trong bài, đem theo Át lát địa lí Việt Nam để học
Tuần 6 Ngày soạn: /9/2014
Tiết 11 Ngày dạy: /9/2014
Bài 11: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ
PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Phân tích các nhân tố tự nhiên, kinh tế-xã hội ảnh hưởng đến sự phát triển và phân
bố công nghiệp
- Vai trò của các nhân tố tự nhiên và các nhân tố KT-XH đối với sự phát triển vàphân bố Công nghiệp ở nước ta
2.Về kĩ năng:
- Phân tích bản đồ khoáng sản VN hoặc atlát địa lí VN về đặc điểm và phân bố một
số khoáng sản ảnh hưởng đến phân bố các ngành CN trọng điểm của nước ta
3 Về thái độ:
- Biết nước ta có nguồn TNTN phong phú, đa dạng tạo điều kiện phát triển côngnghiệp đa ngành và phát triển các ngành công nhiệp trọng điểm
- Thấy được sự cần thiết bảo vệ, sử dụng TNTN một cách hợp lý
- Nhận xét các nguồn tài nguyên khoáng sản trên bản đồ Địa chất – khoáng sản ViệtNam
- Ý thức về việc khai thác, sử dụng hợp lí TNTN nước ta
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Động não; thảo luận nhóm; học sinh làm việc cá nhân, trình bày 1 phút.
III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ khoáng sản Việt Nam.
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: 5’
- Kiểm tra vở bài tập một số học sinh về việc làm bài tập 2/ 38 ở nhà
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
Trang 22HOẠT ĐỘNG CỦA CÔ VÀ TRÒ NỘI DUNG CHÍNH
HĐ1: Tìm hiểu về các nhân tố tự nhiên
GDMT:
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV đưa ra sơ đồ ráp để HS điền tiếp:
Tài nguyên thiên nhiên:…
Tài nguyên thiên nhiên rất quan trọng nhưng
không phải là nhân tố quyết định sự phát triển và
phân bố công nghiệp
● Dựa vào BĐ khoáng sản VN và kiến thức đã
học, nhận xét ảnh hưởng phân bố tài nguyên KS
tới phân bố một số ngành CN trọng điểm?
GV gọi 1 HS đọc thuật ngữ CN trọng điểm / 153.
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
-> Cần thiết phải bảo vệ, sử dụng các TNTN một
cách hợp lí để phát triển CN
HĐ2: Tìm hiểu các nhân tố kinh tế-xã hội
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Dân cư và lao động đã ảnh hưởng gì đến
sự phát triển và phân bố công nghiệp? Cho ví dụ?
Nhóm 2: Cơ sở VC-KT trong CN và cơ sở hạ tầng
ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố CN?
Việc cải thiện hệ thống đường giao thông có ý
nghĩa như thế nào với phát triển công nghiệp?
Nhóm 3: Thị trường có ý nghĩa như thế nào đối
với phát triển công nghiệp? Cho ví dụ?
Bước 2: Các nhóm lần lượt cử đại diện lên bảng
trình bày, học sinh dưới lớp nhận xét, bổ sung hoàn
chỉnh
GVTK: Hiện nay về nông nghiệp cả nước có 5300
công trình thủy lợi, về công nghiệp có 2821 xí
nghiệp, mạng lưới GTVT lan tỏa khắp nơi
Thị trường có tác dụng định hướng sản xuất CN,
ảnh hưởng đến cơ cấu ngành và phân bố công
nghiệp
Bước 3: GV chuẩn kiến thức:
I Các nhân tố tự nhiên 15’
- Tài nguyên thiên nhiên đa dạng, tạo
cơ sở để phát triển cơ cấu côngnghiệp đa ngành (Hình 11.1/39)
- Các nguồn tài nguyên có trữ lượnglớn là cơ sở để phát triển các ngànhcông nghiệp trọng điểm
- Sự phân bố tài nguyên trên lãnh thổtạo các thế mạnh khác nhau của cácvùng
1 Dân cư và lao động.
- Nguồn lao động dồi dào, thị trườnglớn, có khả năng tiếp thu khoa học-kĩthuật
2 Cơ sở vật chất - Kĩ thuật trong công nghiệp và cơ sở hạ tầng.
- Đang được cải thiện, song cònnhiều hạn chế:
+ Có nhiều trình độ công nghệ, chưađồng bộ
+ Phân bố tập trung ở một số vùng
3 Chính sách phát triển CN.
- Có nhiều chính sách phát triển:chính sách CN hóa và đầu tư, chínhsách phát triển kinh tế nhiều thànhphần
Trang 23+ Sức ép cạnh tranh trên thị trườngxuất khẩu.
4 Củng cố, đánh giá: 4’
1 Học sinh lên bảng làm bài tập 1/ 41.
Các yếu tố đầu vào: Nguyên- nhiên liệu, năng lượng, lao động, cơ sở vật chất - kĩ thuật Các nhân tố đầu ra: Chính sách, thị trường trong và ngoài nước.
2 Hãy phân tích ý nghĩa của việc phát triển nông, lâm, ngư nghiệp, đối với ngành
CN chế biến lương thực thực phẩm?
- Là cơ sở cung cấp nguyên liệu, đảm bảo cho sự phát triển của ngành CN chế biến LTTP
5 Hoạt động nối tiếp:1’
- Về nhà làm bài tập 1, 2 Chuẩn bị bài 12 để tiết sau học, lưu ý xem kĩ H 12.1 và câuhỏi Lược đồ H 12.2, H 12.3 và các câu hỏi trong bài
_***
Tuần 6 Ngày soạn: /9/2014
Tiết 12 Ngày dạy: /9/2014
Bài 12:
SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Biết sự phân bố của một số ngành công nghiệp trọng điểm của nước ta
- Giải thích được vì sao Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là 2 trung tâm CN lớn nhất nướcta
2.Về kĩ năng:
- Phân tích biểu đồ để thấy được nước ta có cơ cấu ngành công nghiệp đa dạng
- Phân tích bản đồ CN hoặc Atlát địa lí VN để thấy rõ một số ngành CN trọng điểm,các trung tâm CN ở nước ta Xác định được 2 khu vực tập trung CN lớn, 2 trung tâm CNlớn
3 Về thái độ :
- Biết việc phát triển không hợp lí một số ngành công nghiệp đã và sẽ tạo nên sự cạnkiệt khoáng sản và ô nhiễm MT
- Thấy được sự cần thiết khai thác TNTN một cách hợp lí đề phát triển công nghiệp
- Phân tích mối quan hệ giữa TNTN và MT với hoạt động sản xuất công nghiệp
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Động não; học sinh làm việc cá nhân, thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề trình bày 1
phút
III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ CN khai thác nhiên liệu và CN điện VN
- Bản đồ công nghiệp Việt Nam
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài: Nêu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố CN nước ta?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
Trang 24HOẠT ĐỘNG CỦA CÔ VÀ TRÒ NỘI DUNG CHÍNH
HĐ1: Tìm hiểu cơ cấu ngành công nghiệp nước ta.
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV goi 1 HS đứng lên đọc phấn I lên và hỏi:
● Quan sát hình 12.1, em có nhận xét gì về cơ cấu
ngành công nghiệp nước ta?
● Thế nào là ngành công nghiệp trọng điểm?
● Từ H 12.1, xếp thứ tự các ngành CN trọng điểm
theo tỉ trọng từ lớn đến nhỏ?
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
HĐ2: Tìm hiểu các ngành CN trọng điểm nước
ta * GDMT:
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Cho biết cơ cấu và sự phát triển CN khai
thác nhiên liệu, CN điện? Xác định các mỏ than lớn,
mỏ dầu và một số nhà máy điện lớn của nước ta?
Nhóm 2: Trình bày cơ cấu và sự phát triển CN chế
biến lương thực thực phẩm? Vì sao CN chế biến
LTTP lại chiếm tỉ trọng lớn nhất trong cơ cấu giá trị
SXCN nước ta?
Nhóm 3: Cho biết sự phát triển và phân bố của CN
dệt may? Tại sao các thành phố trên là những trung
tâm dệt may lớn nhất của nước ta?
Bước 2: Đại diện các nhóm báo cáo theo trình tự bài
học:
Nhóm 1 báo cáo, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung…
● Sự phân bố các nhà máy điện có đặc điểm gì
chung?
(Phân bố gần các nguồn năng lượng “sơ cấp”như
nguồn than, sông có trữ năng thuỷ điện lớn.)
GV chuẩn kiến thức:
Nhóm 2 báo cáo, học sinh dưới lớp nhận xét,
● Liên hệ tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu có những ngành CN
nặng nào? Hoạt động sản xuất công nghiệp có ảnh
hưởng đến môi trường như thế nào?
Giải thích: Vì có nguồn nguyên liệu phong phú, đa
dạng, nguồn lao động dồi dào, xây dựng nhanh, cần ít
vốn, có thị trường tiêu thụ rộng lớn trong và ngoài
nước
GV chuẩn kiến thức:
Nhóm 3 báo cáo, HS dưới lớp nhận xét,
Năm 2007, 2008 kim ngạch xuất khẩu của hàng dệt
I Cơ cấu ngành công nghiệp 9’
- Cơ cấu ngành đa dạng: gồm CNnặng, CN nhẹ và CN chế biếnlương thực-thực phẩm
- Một số ngành CN trọng điểm đãđược hình thành (là những ngànhchiếm tỉ trọng cao )
II Các ngành CN trọng điểm 17’
- Phát triển nhanh:
1 CN khai thác nhiên liệu
- Khai thác than chủ yếu ở QuảngNinh, Thái Nguyên, sản lượngkhai thác liên tục tăng và đạt 34triệu tấn (năm 2005)
- Khai thác dầu khí ở vùng thềmlục địa phía Nam, sản lượng tăngliên tục đạt 18,5 triệu tấn(2005)
2 Công nghiệp điện.
- Phát triển thuỷ điện: Hoà Bình,Ialy, Trị An, và nhiệt điện: Phú
- Gôm chế biến sản phẩm trồngtrọt, sản phẩm chăn nuôi, thuỷ sản
- Phân bố rộng khắp cả nước
4 Công nghiệp dệt may
- Rất phát triển, dựa trên ưu thế vềnguồn lao động giá rẻ
- Là mặt hàng xuất khẩu chủ lựccủa nước ta
Trang 25may vươn lên dẫn đầu, đứng thứ 2 là dầu khí.
GV chuẩn kiến thức:
GDMT: Việc phát triển không hợp lí một số ngành số
ngành CN đã và sẽ tạo nên sự cạn kiệt khoáng sản và
gây ô nhiễm MT -> Cần thiết phải khai thác TNTN
một cách hợp lí và BVMT trong quá trình phát CN
HĐ3: Tìm hiểu các trung tâm công nghiệp lớn
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV treo bản đồ CN VN lên bảng và hỏi:
● Quan sát trên bản đồ, em có nhận xét gì về sự phân
bố các trung tâm CN lớn ở nước ta?
● Xác định 2 khu vực tập trung CN lớn nhất nước ta?
● Vì sao TP Hồ chí Minh và Hà Nội là 2 trung tâm
- Hai trung tâm CN lớn nhất nướcta: TP Hồ Chí Minh, Hà Nội
4 Củng cố, đánh giá:4’
1 xác định trên BĐ các trung tâm CN tiêu biểu của các vùng kinh tế nước ta? 2
Trắc nghiệm: Các nhà máy xi măng lơn và hiện đại của nước ta tập trung nhiều nhất ở:
a Vùng đồng bằng sông Hồng và vùng Bắc Trung Bộ.
b Vùng đông Nam Bộ và Duyên Hải Nam Trung bộ
c Vùng Bắc Trung bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long
5 Hoạt động nối tiếp: 1’
- Học bài, chuẩn bị bài13 tiết sau học, xem kĩ biểu đồ H 13.1 và câu hỏi.
*** _
Tuần 7 Ngày soạn: 2014
Tiết 13 Ngày dạy: 2014
I Mục tiêu bài học
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Biết được cơ cấu ngành dịch vụ nước ta phức tạp và ngày càng đa dạng hơn
- Biết được đặc điểm phân bố các ngành dịch vụ nói chung
- Trình bày được tình hình phát triển và phân bố của một số ngành dịch vụ
2.Về kĩ năng:
- Phân tích số liệu, biểu đồ, lược đồ giao thông vận tải hoặc Atlát địa lí VN để nhận
biết cơ cấu và sự phát triển của ngành dịch vụ ở nước ta.
- Xác định trên bản đồ 2 trung tâm dịch vụ lớn nhất nước ta và giải thích nguyênnhân
3 Về thái độ:
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
Bài 13: VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ
PHÂN BỐ CỦA DỊCH VỤ
Trang 26- Đàm thoại gợi mở; học sinh làm việc cá nhân, cặp đôi- chia sẻ, thảo luận nhóm III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ GTVT và du lịch Biểu đồ cơ cấu ngành dịch vụ Sơ đồ cơ cấu ngành dịchvụ
- Một số hình ảnh minh hoạ về hoạt động của dịch vụ của nước ta
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài: 5’
Nước ta phát triển những ngành CN trọng điểm nào? Xác định trên bản đồ 2 khu vựctập trung CN lớn nhất của nước ta?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
HĐ1: Tìm hiểu cơ cấu ngành dịch vụ
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV gọi 1 HS đọc thuật ngữ dịch vụ/ 153,
sau đó HS quan sát tiếp H 13.1 để trả lời các câu hỏi:
● Từ hình 13.1, hãy cho biết cơ cấu ngành dịch vụ
nước ta?Dịch vụ nào chiếm tỉ trọng lớn nhất?
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
HĐ2: Tìm hiểu vai trò của ngành dịch vụ.
HS làm việc cá nhân, cặp đôi-chia sẻ:
Bước 1: GV nêu câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời
● Ngành dịch vụ có vai trò như thế nào trong sản
xuất và đời sống?
HS trao đổi cặp đôi, thời gian 2 phút:
● Phân tích vai trò của ngành bưu chính- viễn thông
trong sản xuất và đời sống?
Vai trò: vận chuyển thư, điện báo, bưu phẩm Cung
cấp thông tin phục vụ phát triển KT-XH và phục vụ
nhu cầu đời sống, phục vụ cứu hộ, cứu nạn
● Lấy ví dụ để chứng tỏ nền kinh tế càng phát triển
thì các hoạt động dịch vụ càng trở nên đa dạng?
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
HĐ 3: Tìm hiểu đặc điểm phát triển và phân bố
các ngành dịch vụ ở nước ta:
HS làm việc theo nhóm, thời gian 5 phút:
Bước1: GV chia lớp làm 3 nhóm và giao việc:
Nhóm 1: Cho biết đặc điểm phát triển của ngành
DV? Vì sao ngành dịch vụ ở nước ta phát triển chưa
2 Vai trò của dịch vụ trong sản xuất và đời sống 10’
- Cung cấp nguyên liệu, vật tư sảnxuất và tiêu thụ sản phẩm của cácngành kinh tế
- Tạo ra các mối quan hệ giữa cácngành sản xuất, các vùng trongnước và giữa nước ta với nướcngoài
- Tạo nhiều việc làm, góp phầnnâng cao đời sống nhân dân, đemlại nguồn thu nhập lớn cho nềnkinh tế
II Đặc điểm phát triển và phân
bố các ngành dịch vụ ở nước ta 17’
1 Đặc điểm phát triển.
Trang 27Nhóm 2: Cho biết đặc điểm phân bố ngành DV? Tại
sao Các hoạt động dịch vụ ở nước ta phân bố không
đều?
Nhóm 3: Xác định trên bản đồ 1 số trung tâm dịch
vụ lớn của nước ta? Vì sao Hà Nội, TP Hồ Chí Minh
là 2 trung tâm DV lớn nhất và đa dạng nhất ở nước
ta?
Bước 2: Các nhóm lần lượt cử đại diện lên bảng
trình bày theo trình tự bài học:
Nhóm 1 báo cáo, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
(nếu thiếu)
Nguyên nhân: Do còn hạn chế về cơ sở hạ tầng kĩ
thuật, về trình độ công nghệ và cả về lao động nên
ngành dịch vụ nước ta phát triển chưa mạnh
GV chuẩn kiến thức:
Nhóm 2,3 ,ần lượt báo cáo, , HS dưới lớp nhận xét,
Giải thích: Vì đây là 2 trung tâm KT, chính trị, văn
hoá lớn, là 2 thành phố lớn nhất và đông dân nhất ở
- Phân bố không đều, tập trung chủyếu ở những nơi đông dân và kinh
1 Trắc nghiệm: HS chọn đáp án đúng nhất của câu:
● Ở nhiều nước đang phát triển, tỉ trọng ngành dịch vụ trong cơ cấu GDP còn thấp do:
a Mức sống của người dân còn thấp.
b Cơ sở hạ tầng dịch vụ còn kém phát triển
c Công nghiệp, nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng mạnh hơn dịch vụ
5 Hoạt động nối tiếp: 1’
Học bài, làm bài tập 1,2,3 SGK/ 50 Chuẩn bị bài 14 tiết sau học
_***
Tuần 7 Ngày soạn: 2014
Tiết 14 Ngày dạy: 2014
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Biết được vai trò, đặc điểm phát triển và phân bố của mạng lưới giao thông vận tải
- Biết được tình hình phát triển của mạng lưới bưu chính viễn thông ở nước ta
2.Về kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng: Đọc và phân tích bản đồ giao thông vận tải nước ta.
- Phân tích mối quan hệ giữa sự phân bố mạng lưới GTVT với sự phân bố các ngành KT
3 Về thái độ :
Trang 28 GDNL : Cơ sở hạ tầng nước ta còn hạn chế gây nhiều khó khăn: tắc đường, tốn nhiên
liệu (*I.2, bộ phận)
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Đàm thoại gợi mở; học sinh làm việc cá nhân, cặp đôi- chia sẻ, thảo luận nhóm III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ giao thông vận tải và du lịch Việt Nam
- Biểu đồ mật độ điện thoại cố định Một số hình ảnh minh hoạ về hoạt động của GTVT
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:1’
2 Kiểm tra bài: 5’
Trình bày đặc điểm phát triển và phân bố các ngành dịch vụ nước ta? Xác định trênbản đồ hai trung tâm dịch vụ lớn nhất của nước ta?
3 Bài mới: Giáo viên gi i thi u bài h c:ới thiệu bài học: ệu bài học: ọc:
HĐ1: Tìm hiểu về ý nghĩa của GTVT:
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV gọi 1 HS đọc phần 1 và hỏi:
● Tại sao khi chuyển sang nền kinh tế thị trường,
giao thông vận tải được chú trọng đi trước một
bước?
GTVT được coi là mạch máu của nền kinh tế, có vị
trí quan trọng trong kết cấu hạ tầng KT-XH, có tác
dụng lớn đến sự phát triển KT-XH quốc gia
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
HĐ2: Tìm hiểu về sự phát triển của GTVT nước
ta.
HS làm việc cá nhân và hoạt động nhóm:
Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ và bảng
14.1 để trả lời các câu hỏi:
● Hiện nay nước ta đã phát triển các loại hình
GTVT nào?
● Từ bảng 14.1, cho biết loại hình GTVT nào có
vai trò quan trọng nhất trong vận chuyển hàng
hoá? Loại hình nào có tỉ trọng tăng nhanh nhất?
Tại sao?
GV chia lớp thành 3 nhóm, thảo luận 5 phút:
Nhóm 1: Cho biết sự phát triển đường bộ, đường
sắt? Xác định trên bản đồ tuyến đường quốc lộ 1A,
đường Hồ Chí Minh? Nêu ý nghĩa đường Hồ Chí
Minh ?
Nhóm 2: Cho biết sự phát triển của đường sông,
đường biển? Xác định trên BĐ một số cảng quốc tế
và cảng nội địa của nước ta?
Nhóm 3: Cho biết sự phát triển đường hàng không,
đường ống? Xác định trên bản đồ 3 sân bay quốc
tế?
Bước 2: Các nhóm lần lượt cử đại diện lên bảng
trình bày theo trình tự bài học:
I Giao thông vận tải 19’
1 Ý nghĩa:
- Đặc biệt quan trọng đối với sựphát triển KT- XH của đất nước:+ Thúc đẩy sản xuất phát triển,phục vụ nhu cầu của nhân dân.+ Thực hiện các mối quan hệ trong
và ngoài nước
2 Giao thông vận tải ở nước ta
đã phát triển đầy đủ các loại hình.
- Phân bố rộng khắp cả nước, chấtlượng đang được nâng cao
- Chuyên chở được nhiều hàng hoá
và hành khách nhất, được đầu tưnhiều nhất
- Các tuyến đường quan trọng:quốc lộ: 1A, quốc lộ 5, 18, 22, 51,đường Hồ Chí Minh
b Đường sắt:
- Chỉ có một số tuyến, quan trọngnhất là tuyến Hà Nội- TP Hồ ChíMinh
c Đường sông:
- Mới khai thác ở mức độ thấp, tập
Trang 29Nhóm 1 báo cáo, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung
(nếu thiếu)
● Vì sao đường sắt thống nhất cùng với quốc lộ 1A
làm thành trục xương sống GTVT ở nước ta?
GV: Vì 2 trục đường này nối liền các miền của đất
nước Là 2 trục đường xuyên Việt
Ý nghĩa đường Hồ Chí Minh chạy dọc theo phía
Tây của đất nước, nhằm thúc đẩy sự phát triển
KT-XH ở phía Tây vùng Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên
GV chuẩn kiến thức:
Nhóm 2 báo cáo, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung…
● Kể tên một số cảng thuộc tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu?
GV chuẩn kiến thức:
Nhóm 3 báo cáo, HS dưới lớp nhận xét, bổ sung…
GV: Hiện nay nước ta đã có 5 sân bay quốc tế: Nội
Bài, Đà Nẵng, Tân Sơn Nhất, Phú Bài, Cam Ranh
GV chuẩn kiến thức:
GDMT: Một số loại hình GTVT đã có ảnh hưởng
tới MT không khí và MT nước
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV gọi 1 HS đọc phần II lên và hỏi:
● Vai trò của ngành bưu chính viễn thông trong
quá trình đổi mới, hội nhập của nền kinh tế đất
nước?
● Cho biết sự kiện lịch sử to lớn của ngành bưu
chính viễn thông Việt Nam đã đạt được năm 2007?
GV: Vệ tinh VINASAT-1 của VN được phóng lên
quỹ đạo ngày 19 tháng 4 năm 2008 VINASAT-2
ngày 16 tháng 5 năm 2012 thể hiện chủ quyền quốc
gia của VN trong không gian, góp phần nâng cao
hình ảnh VN trên trường quốc tế, giúp nâng cao
năng lực và trình độ an toàn cho mạng truyền dẫn
viễn thông nước ta
● Việc phát triển dịch vụ điện thoại, Intemet có tác
động gì đến đời sống kinh tế- xã hội ở nước ta?
● Xác định trên bản đồ hai trung tâm bưu chính
viễn thông lớn nhất của nước ta?
GV chuẩn kiến thức:
trung ở lưu vực vận tải sông CửuLong và sông Hồng
d Đường biển:
- Gồm vận tải ven biển và vận tải
quốc tế Hoạt động vận tải biểnquốc tế được đẩy mạnh Ba cảnglớn nhất: Hải Phòng, Đà Nẵng, Sàigòn
đ Đường hàng không:
- Hành không VN đã và đang pháttriển theo hướng hiện đại hóa
- Viễn thông phát triển nhanh vàhiện đại: Đã hòa mạng Interrnetquốc tế cuối năm 1997, số thuê baoInternet tăng nhanh.có tốc độ pháttriển điện thoại đứng thứ 2 thế giới
- Đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân, thúc đẩy các ngành sản xuất phát triển
5 Hoạt động nối tiếp:1’
Chuẩn bị bài 15 để tiết sau học, xem kĩ hình 15.1 và hình 15.6
Trang 30Tuần 8: 07 – 12/10/2013
Tiết15:
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Biết được đặc điểm phát triển và phân bố của ngành thương mại, ngành du lịchnước ta
- Giải thích được Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là 2 trung tâm thương mại, du lịch lớnnhất
2.Về kĩ năng:
- Đọc và phân tích biểu đồ hình cột, hình tròn
- Xác định được các trung tâm thương mại và du lịch lớn của VN trên bản đồ
3.Về thái độ: HS ý thức được việc bảo vệ các tài nguyên du lịch của đất nước.
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
- Đàm thoại gợi mở; học sinh làm việc cá nhân, cặp đôi- chia sẻ, thảo luận nhóm III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ giao thông vận tải và du lịch Việt Nam.
- Một số hình ảnh minh hoạ về hoạt động thương mại và du lịch H 15.1, H 15.6
- Bảng số liệu về cán cân xuất nhập khẩu VN năm 1989-2000
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:1’
2 Kiểm tra bài: 5’
Ý nghĩa của ngành GTVT ở nước ta? Xác định trên bản đồ đường quốc lộ 1A, cácsân bay quốc tế, hai đầu mối GTVT lớn nhất của nước ta?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
HĐ1: Tìm hiểu về thương mại:
HS làm việc cá nhân và hoạt động nhóm:
Bước 1: GV nêu câu hỏi, HS suy nghĩ, trả lời:
● Hoạt động thương mại gồm những ngành nào?
● Thế nào là nội thương và ngoại thương?
GV chia lớp thành 3 nhóm, thảo luận 5 phút:
Nhóm 1: Vai trò của nội thương? Từ H 15.1, hãy
nhận xét về hoạt động nội thương phân theo vùng
năm 2002 và giải thích nguyên nhân của sự khác
biệt ấy?
Nhóm 2: Xác định trên bản đồ 2 trung tâm thương
mại và dịch vụ lớn nhất nước ta? Giải thích tại sao?
Nhóm 3: Vai trò của ngoại thương? Nhận xét biểu
Trang 31trường khu vực châu Á- TBD?
HĐ2: Tìm hiểu về ngành nội thương:
HS làm việc theo từng nhóm:
Bước 1: Nhóm 1, 2 lần lượt báo cáo báo cáo, HS
dưới lớp nhận xét, bổ sung (nếu thiếu)
Bước 2: GVTK: Hoạt động nội thương không đồng
đều trên các vùng lãnh thổ: Đông Nam Bộ đạt mức
cao nhất cả nước do KT phát triển và dân cư đông
đúc
- Hà Nội- TP Hồ Chí Minh là trung tâm thương mại
và dịch vụ lớn nhất vì có vị trí đặc biệt thuận lợi, là 2
trung tâm KT lớn nhất và có dân số đông, tập trung
nhiều tài nguyên du lịch
GV chuẩn kiến thức:
HĐ3: Tìm hiểu về ngành ngoại thương:
HS hoạt động nhóm và cá nhân:
Bước 1: Nhóm 3 báo cáo, HS dưới lớp nhận xét,
● Kể tên các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước
Bước 2: GVKL giá trị nhập khẩu> xuất khẩu, cán
cân ngoại thương nước ta nhập siêu, đó chính là đặc
trưng của các nước đang phát triển.
Giải thích: Vì có vị trí gần với nước ta, đông dân,
tốc độ phát triển kinh tế nhanh và ổn định
GV chuẩn kiến thức:
HĐ4: Tìm hiểu về ngành du lịch nước ta.
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV nêu câu hỏi, HS suy nghĩ, trả lời:
● Vai trò của du lịch? Xác định trên bản đồ 1 số
trung tâm du lịch nổi tiếng?
● Vì sao tiềm năng phát triển du lịch của nước ta đa
dạng và phong phú nhưng thực tế sự phát triển của
ngành còn hạn chế?
● Phương hướng đẩy mạnh phát triển ngành du lịch
hiện nay ở nước ta là gì?
Bước 2: GV chuẩn kiến thức:
GDMT: Nước ta có nguồn tài nguyên du lịch TN và
du lịch nhân văn phong phú, song nhiều điểm du lịch
1 Nội thương
- Phát triển, hàng hóa phong phú và
đa dạng, sức mua của nhân dân
tăng nhưng không đều giữa các
vùng, mạnh nhất Đông Nam Bộ,đồng bằng sông Cửu Long
2 Ngoại thương
- Là hoạt động kinh tế đối ngoạiquan trọng nhất ở nước ta, giảiquyết đầu ra cho sản phẩm, đổi mớicông nghệ, mở rộng sản xuất
- Xuất khẩu: Hàng dệt may, dầuthô, thủy sản đông lạnh, than, gạo
- Thị trường XK được mở rộng
II Du Lịch 14’
- Ngày càng khẳng định vị thế củamình trong cơ cấu kinh tế cả nước
- Tiềm năng du lịch phong phú,gồm: tài nguyên du lịch tự nhiên vàtài nguyên du lịch nhân văn (xem ví
dụ SGK)
- Phát triển ngày càng nhanh
Trang 32hiện đang bị ô nhiễm, suy thoái…-> cần thiết phải
bảo vệ cảnh quan của các khu du lịch
4 Củng cố, đánh giá 4’
1 Xác định trên bản đồ các trung tâm du lịch lớn nhất ở nước ta hiện nay?
2 Để hàng nông sản xuất khẩu của VN đứng vững trên thị trường thế giới cần phải làm
gì?
- Nâng cao chất lượng chế biến, đăng kí thương hiệu
- Nắm bắt nhanh thông tin thị trường, am hiểu pháp luật quốc tế
5 Hoạt động nối tiếp:1’
Dựa vào bảng số liệu sau, đơn vị tính nghìn lượt người:
1.Về kiến thức: Sau bài học, học sinh cần:
- Cũng cố các kiến thức đã học từ bài 6 về chuyển dịch cơ cấu ngành của nước ta
2.Về kĩ năng:
- Vẽ biểu đồ miền thể hiện cơ cấu GDP của nước ta và nhận xét biểu đồ
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
III Phương tiện dạy học:
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài: 5’
Vai trò của ngành ngoại thương? Kể tên một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nướcta?
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
Bài 16: THỰC HÀNH:
VẼ BIỂU ĐỒ VỀ SỰ THAY ĐỔI CƠ CẤU KINH TẾ
Trang 33HOẠT ĐỘNG CỦA CÔ VÀ TRÒ NỘI DUNG CHÍNH
HĐ1: Tìm hiểu các bước tiến hành vẽ biểu đồ.miền.
HS làm việc cá nhân, độc lập suy nghĩ:
Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát kĩ bảng số liệu và
hỏi:
● Căn cứ vào đâu để xác định loại biểu đồ cần vẽ?
● Khi nào thì chúng ta phải vẽ biểu đồ miền?
Bước 2: GV hướng dẫn HS các bước tiến hành vẽ
biểu đồ miền:
Bước 1: Quan sát kĩ bảng số liệu để nhận biết loại
biểu đồ cần vẽ
- Vẽ biểu đồ miền khi chuỗi số liệu là % của nhiều
năm: từ 4 năm trở lên (Nếu có 2 hoặc 3 năm vẽ BĐ
hình tròn)
Bước 2: Tiến hành vẽ:
- Biểu đồ miền là hình chữ nhật, trục tung có trị số là
100%, trục hoành là các năm tương ứng với khoảng
cách năm
- Vẽ từng chỉ tiêu một theo hàng ngang của bảng số
liệu Khi vẽ đến chỉ tiêu thứ 2, ta phải cộng gộp số
liệu của chỉ tiêu 1 và 2 lại theo từng năm
- Dùng 3 kí hiệu phân biệt cho 3 chỉ tiêu và có chú
giải, sau đó ghi tên biểu đồ ở phía dưới
Bước 3: Trên cơ sở biểu đồ đã vẽ xong, quan sát rút
ra nhận xét
HĐ2: Tiến hành vẽ:
HS làm việc cá nhân:
Bước 1: GV vẽ mẫu trên bảng một ngành
nông-lâm-ngư nghiệp, sau đó gọi 2 HS lên bảng vẽ tiếp, HS
dưới lớp vẽ vào vở:
GV cho HS dưới lớp nhận xét bài vẽ của 2 bạn trên
bảng, sau đó GV kiểm tra vở một số em xem vẽ các
em vẽ đúng chưa và nmhận xét
Bước 2: Dựa vào biểu đồ đã vẽ, nhận xét sự thay đổi
tỉ trọng của từng ngành
● Quan sát biểu đồ, em có nhận xét gì về sự thay đổi
tỉ trọng của các ngành kinh tế nước ta từ năm
1991-2002?
● Sự giảm tỉ trọng của nông, lâm, ngư nghiệp từ
40,5% xuống còn 23% nói lên điếu gì?
● Sự chuyển dịch cơ cấu KT của nước ta nhằm mục
đích gì?
Mục đích hội nhập vào nền kinh tế của thế giới
● Nguyên nhân làm thay đổi cơ cấu kinh tế nước ta?
GV:Do chịu tác động của xu hướng toàn cầu hóa nền
KT thế giới, ảnh hưởng của cuộc cách mạng KHKT
hiện đại trên thế giới
1.Vẽ biểu đồ miền thể hiện cơ cấu GDP của nước ta thời kì 1991-
2002 24’
2 Nhận xét biểu đồ 10’
Tỉ trọng của các khu vực kinh tếnước ta thời kì 1991-2002 có sựthay đổi là:
- Khu vực N, L,NN giảm xuốngnhiều nhất và giảm 17,5%
- Khu vực CN-XD tăng lên nhanhnhất và tăng là 14,7%
- Khu vực dịch vụ còn biến động,tăng ít và tăng 2,8%
Thực tế này phản ánh chính sáchcông nghiệp hóa, hiện đại hóa ởnước ta đang tiến triển nhằm phùhơp với xu hướng phát triển chungcủa nền kinh tế thế giới
Trang 34Bước 3: GV chuẩn kiến thức:
4 Củng cố, đánh giá 4’
1 GV kiểm tra và nhận xét bài vẽ trong vở của một số HS, của 2 HS lên bảng vẽ
2 Trắc nghiệm: HS chọn đáp án đúng nhất của các câu sau:
● Sự giảm mạnh tỉ trọng của nông, lâm, ngư nghiệp trong giai đoạn 1991-2002 cho
thấy:
a Sự chuyển hóa mạnh về cơ cấu ngành từ NN sang công nghiệp, dịch vụ
b Sự chuyển đổi số lao động từ nông thôn lên thành thị
c Đổi mới công nghệ trong nền kinh tế nước ta
● Nguyên nhân cơ bản nhất làm tỉ trọng CN-XD tăng mạnh trong cơ cấu GDP nước
ta do:
a Nguồn khoáng sản phong phú
b Mở rộng quan hệ kinh tế với nhiều quốc gia trên thế giới
c Chính sách công nghiệp hóa, hiện đại hóa của nhà nước
5 Hoạt động nối tiếp: 1’ Về nhà học và làm bài tập sau:
Dựa vào bảng số liệu: Cơ cấu GDP của nước ta trong thời kì 1990-2006 (%)
a Vẽ biểu đồ miền thể hiện cơ cấu GDP nước ta thời kì 1990-2006? Nhận xét về sự
đổi tỉ trọng của các ngành từ năm 1990-2006 và nêu nhận xét ?
- Tiết sau ôn tập chuẩn bị kiểm tra 1 tiết, ôn từ bài 2-16, đem theo máy tính và dụng
cụ và máy tính để vẽ biểu đồ và làm bài tập
Tuần 9: 14 – 19/10/2013
Tiết17:
I Mục tiêu bài học:
1.Về kiến thức: Học sinh phải biết: Hệ thống hóa kiến thức địa lí phần kinh tế của nước ta.
- Sự phát triển của nền kinh tế
- Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố của các ngành kinh tế
- Sự phát triển và phân bố của các ngành kinh tế nước ta hiện nay
2.Về kĩ năng:
- Vẽ biểu đồ cơ cấu, biểu đồ hình cột, nhận xét biểu đồ và bảng số liệu
II Các phương pháp /kĩ thuật dạy học tích cực:
III Phương tiện dạy học:
- Bản đồ kinh tế Việt Nam, bảng số liệu: 8.1, 9.2, 10.1, 16.1
IV Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:1’
2 Kiểm tra bài:5’
Kiểm tra bài vẽ biểu đồ miền trong vở ghi của một số học sinh
3 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài học:
ÔN T ẬP
Trang 35Phương pháp: CV nêu câu hỏi và gọi HS lên bảng trả lời và đánh giá điểm kiểm trakhông thường xuyên
Hoạt động GV và HS Nội dung
Hoạt động 1: GV nêu yêu cầu ,
- Nhóm 4 : Địa lí Tây Ninh
Một số câu hỏi trọng tâm ( Bài
1bài 15)
I ĐỊA LÍ DÂN CƯ
Dân số nước ta đông và tăng
nhanh đã gây ra những hậu quả
gì?
Trình bày đặc điểm sự phân bố
dân cư ở nước ta ? Giải thích vì
*Hậu quả của dân số nước ta đông và tăng nhanh:
- Về kinh tế: Thiếu lương thực thực phẩm, nhà ở,trường học, nghèo đói
- Về xã hội: khó khăn ổn định trật tự, tệ nạn xã hộiphát triển, ùn tắc giao thông
- Về môi trường: đất - nước - không khí bị ô nhiễm, tàinguyên cạn kiệt, động vật - thực vật suy giảm
Trả lời: Đặc điểm phân bố dân cư nước ta không đồngđều:
- Dân cư tập trung đông đúc ở đồng bằng và duyên hải
- Dân cư thưa thớt ở miền núi và cao nguyên
- Các đô thị lớn đông dân tập trung ở miền đồng bằng
-Tập quán canh tác trồng lúa nước ở đồng bằng
Trả lời:- Phân bố lại dân cư, lao động
- Đa dạng hoá các hoạt động kinh tế ở nôngthôn
- Tăng cường hoạt động công nghiệp - dịch vụ ởthành thị
Trang 36Em hãy nhận xét về sự phân bố
lực lượng lao động giữa thành thị
và nông thôn ở nước ta Giải
thích?
Tại sao giải quyết việc làm đang
là vấn đề gay gắt ở nước ta?
II ĐỊA LÍ KINH TẾ VIỆT NAM
Sự chuyển dịch nền kinh tế nước
ta thể hiện ở những mặt nào ?
- Đa dạng hoá các loại hình đào tạo, hướngnghiệp dạy nghề
Trả lời:
* Phân bố: Lực lượng lao động giữa thành thị
và nông thôn nước ta rất chênh lệch Thành thị chỉchiếm có 24,2%, trong khi đó nông thôn có tới 75,8%(2003)
* Giải thích: Quá trình đô thị hoá ở nước tađang phát triển, nhưng chưa cao so với quy mô diệntích và dân số, đồng thời việc phát triển các ngànhnghề ở thành thị còn nhiều hạn chế nên không thu hútđược nhiều lao động Trong khi ở nông thôn việc sửdụng máy móc nông nghiệp còn ít nên cần nhiều laođộng chân tay
Trả lời:
-Việc làm đang là vấn đề gay gắt lớn ở nước ta
là do: Nước ta có nguồn lao động dồi dào trong điềukiện kinh tế chưa phát triển, tạo nên sức ép rất lớn đốivới việc làm
- Đặc điểm vụ mùa của nông nghiệp và sự pháttriển nghề ở nông thôn còn hạn chế, nên tình trạngthiếu việc làm lớn (năm 2003 tỉ lệ thiếu việc làm ởnông thôn cả nước là 22,3%)
- Ở các khu vực thành thị của cả nước tỉ lệ thấtnghiệp tương đối cao
- Đặc biệt là số người trong độ tuổi lao độngtrong những năm gần đây đã tăng cao trong khi số việclàm không tăng kịp
II Địa lí kinh tế Việt Nam
- Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế :các cơ sởkinh tế quốc doanh , tập thể , chuyển sang kinh tếnhiều thành phần
Trả lời:
Trang 37Em hãy nêu những thành tựu và
thách thức trong việc phát triển
nền kinh tế nước ta ?
Nông nghiệp nước ta gồm những
ngành nào ? Đặc điểm chính của
mổi ngành hiện nay?
Tại sao nói ngành công nghiệp
nước ta đa dạng?
a) Thành tựu:
- Tăng trưởng kinh tế khá vững chắc
- Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng côngnghiệp hóa
- Sản xuất hàng hóa hướng ra XK, thúc đẩy pháttriển ngoại thương, thu hút đầu tư nước ngoài
- Nước ta đang hội nhập với nền kinh tế khu vực vàtoàn cầu
b) Thách thức:- Sự phân hóa giàu - nghèo còn chênhlệch cao
- Môi trường ô nhiễm, tài nguyên cạn kiệt
- Vấn đề việc làm, y tế, văn hóa giáo dục, quá trìnhhội nhập còn nhiều bất cập
- Thị trường biến động, suy thoái kinh tế toàn cầu
- Quá trình hội nhập khu vực, thế giới còn nhiều bấtcập
*Chăn nuôi: chiếm tỉ trọng chưa lớn trong nôngnghiệp Chăn nuôi theo hình thức công nghiệp pháttriển ở nhiều địa phương.Các dịch vụ chăn nuôi và thịtrường đang được mở rộng để thúc đẩy chăn nuôi pháttriển
-Các loại hình giao thông ở nước ta: Đường bộ,
Trang 38Các nhóm báo cáo, trình bày dựa
1 Trình bày sự phân bố dân cư của nước ta và giải thích nguyên nhân?
2 Trình bày nguồn lao động và sử dụng lao động của nước ta? Giải pháp để nâng
cao chất lượng nguồn lao động?
3 Chuyển dịch cơ cấu KT là nét đặc trưng của quá trình đổi mới đã phản ánh điều
4 Nêu các nhân tố tư nhiên và các nhân tố KT-XH ảnh hưởng đến sự phát triển và
phân bố nông nghiệp?
5 Nêu các nhân tố tư nhiên và các nhân tố KT-XH ảnh hưởng đến sự phát triển và
phân bố công nghiệp?
6 Trình bày sự phát triển và phân bố ngành nông nghiệp, dịch vụ, bưu chính viễn
thông?
7 Phân tích được tác động của dịch vụ điện thoại, Internet đến đời sống kinh tế-xã
hội nước ta?
8 Dựa vào kiến thức đã học và Átlát Địa lí Việt Nam trang 25, chứng minh nước ta
có nguồn tài nguyên du lịch phong phú và đa dạng?
9 Dựa vào bảng số liệu sau:
Trang 39- Giới hạn củavùng kinh tếtrọng điểmmiền Trung
- Công cuộcđổi mới nềnkinh tế nước tatriển khai từkhi nào
- Phân tíchđược tác độngcủa dịch vụđiện thoại,Internet đếnđời sống kinhtế-xã hội của nước ta?
- GTVT, Bưuchính viễnthông, Tàichính thuộcloại hình dịch
vụ nào
- Vẽ đượcbiểu đồ hìnhcột
- Nhận xétđược tốc độtăng của sảnlượng thủy Sản khaithác và sảnlượng thủysản nuôitrồng
- Giải thíchđược
nguyênnhân sảnlượng thủysản nuôitrồng có tốc
độ tăngnhanh hơnsản
lượng .thủysản khaithác
7 câu
Trang 40= 9 điểm = 3,5 điểm = 2,5 điểm = 2 điểm = 1 điểm TSĐ
= 9 điểm Tổng điểm 10
B ĐỀ RA.
A PHẦN TRẮC NGHIỆM (3điểm) Khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất.
Câu 1: Năm 2007 dân số Việt Nam là :
a 79,3 triệu người b 79,9 triệu người
c 85,2 triệu người d 79,7 triệu người
Câu 2: Số lượng các dân tộc ở nước ta hiện nay là :
a 62 b 54 c 56 d 64
Câu 3: Tăng tỷ trọng của ngành công nghiệp, dịch vụ, giảm nông nghiệp trong GDP là biểu
hiện của chuyển dịch cơ cấu kinh tế :
a Theo thành phần kinh tế b Theo ngành
c Theo lãnh thổ d Theo lao động
Câu 4: Giới hạn của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung từ :
a Quảng Trị đến Bình Định `b Thừa thiên Huế đến Bình Thuận
c Thừa Thiên Huế đến Bình Định d Đà Nẵng đến Bình Định
Câu 5: Công cuộc đổi mới nền kinh tế nước ta triển khai từ :
nào?
Câu 2 (2,0 điểm): Phân tích tác động của dịch vụ điện thoại, Internet đến đời sống kinh
tế-xã hội của nước ta?
Câu 3 (3,0 điểm): Cho bảng số liệu: Sản lượng thuỷ sản (nghìn tấn)
b Từ biểu đồ đã vẽ, hãy nhận xét và giải thích vì sao sản lượng thủy sản nuôi trồng
có tốc độ tăng nhanh hơn sản lượng thủy sản khai thác?
ĐÁP ÁN KT 45’ ĐỊA 9
A PHẦN TRẮC NGHIỆM (3điểm)