Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu.Hiểu khái niệm "lãnh địa phong kiến", đặc trng của nền kinh tế lãnh địa phong kiến.Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại.. Học lịch s
Trang 1Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu.
Hiểu khái niệm "lãnh địa phong kiến", đặc trng của nền kinh tế lãnh địa phong kiến.Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa nền kinh tế lãnh
địa va nền kinh tế trong thành thị trung đại
2 Kĩ năng
Biết xác định đợc vị trí các quốc gia phong kiến châu âu trên bản đồ
Biết vận dụng phơng pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếmhữu nô lệ sang xã hội phong kiến
Thấy đợc sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài ngời:chuyển từ xã hội chiếm hữu nô
lệ sang xã hội phong kiến
3 Thái độ
Bồi dỡng cho học sinh nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài ngời từ xãhội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
II nội dung học tập
XÃ HỘI PHONG KIẾN CHÂU ÂU (PHƯƠNG TÂY)
1 Trỡnh bày sự hỡnh thành xó hội PK chõu Âu
Cuối thế kỉ V, người Giộc-man xõm chiếm, tiờu diệt cỏc quốc gia cổ đại phương Tõy,thành lập nhiều vương quốc mới : Ăng-glụ Xắc-xụng, Phơ-răng, Tõy Gốt, Đụng Gốt
Trờn lónh thổ Rụ-ma, người Giộc-man đó chiếm ruộng đất của chủ nụ, đem chia chonhau; phong cho cỏc tướng lĩnh, quý tộc cỏc tước vị như: cụng tước, hầu tước Nhữngviệc làm của người Giộc-man đó tỏc động đến xó hội, dẫn tới sự hỡnh thành cỏc tầng lớpmới:
- Lónh chỳa phong kiến: là cỏc tướng lĩnh và quý tộc cú nhiều ruộng đất và tước vị, cú quyềnthế và rất giàu cú
- Nụng nụ: là những nụ lệ được giải phúng và nụng dõn, khụng cú ruộng đất, làm thuờ, phụthuộc vào lónh chỳa
Từ những biến đổi trờn đó dẫn tới sự ra đời của xó hội PK chõu Âu
2 Tìm hiểu về cỏc lónh địa của cỏc lónh chỳa phong kiến
Lónh địa PK là khu đất rộng, trở thành vựng đất riờng của lónh chỳa PK - như một vương quốcthu nhỏ
Lónh địa gồm cú đất đai, dinh thự với tường cao, hào sõu, kho tàng, đồng cỏ, đầm lầy của lónh chỳa Nụng nụ nhận đất canh tỏc của lónh chỳa và nộp tụ thuế, ngoài ra cũn phải nộpnhiều thứ thuế khỏc Lónh chỳa búc lột nụng nụ, họ khụng phải lao động, sống sung sướng, xahoa
Trang 2Đặc trưng cơ bản của lónh địa: là đơn vị kinh tế, chớnh trị độc lập mang tớnh tự cung, tựcấp, đúng kớn của một lónh chỳa.
3 Tìm hiểu về cỏc thành thị trung đại trong xó hội PK chõu Âu
Nguyờn nhõn ra đời của cỏc thành thị trung đại là do :
- Vào thời kỡ PK phõn quyền: cỏc lónh địa đều đúng kớn, khụng cú trao đổi, buụn bỏn, giaothương với bờn ngoài
- Từ cuối thế kỉ XI, do sản xuất thủ cụng phỏt triển, thợ thủ cụng đó đem hàng húa ranhững nơi đụng người để trao đổi, buụn bỏn, lập xưởng sản xuất
- Từ đấy hỡnh thành cỏc thị trấn rồi phỏt triển thành thành phố, gọi là thành thị trung đại
Hoạt động và vai trũ của cỏc thành thị trung đại :
Cư dõn chủ yếu của thành thị là thợ thủ cụng và thương nhõn, họ lập ra cỏc phường hội,thương hội để cựng nhau sản xuất và buụn bỏn
Hoạt động trờn của cỏc thành thị trung đại đó cú vai trũ thỳc đẩy sản xuất, làm cho xó hội PKphỏt triển
1 Giáo viên:
- Bản đồ châu Âu thời phong kiến
- Tranh aỷnh caực thaứnh quaựch, laõu ủaứi, dinh thửù cuỷa caực laừnh chuựa phong kieỏn
- Tử lieọu veà laừnh ủũa vaứ ủụứi soỏng cuỷa laừnh chuựa
2 Học sinh:
- Đọc và tìm hiểu bài mới
IV Tổ chức các hoạt động học tập
1 ổn định tổ chức lớp.( 1 )’
2 Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng học tập (3 )’
3 Giảng bài mới (35 )’
Lịch sử xã hội loài ngời đã phát triển liên tục qua nhièu giai đoạn Học lịch sử lớp 6,chúng ta đã biết đợc nguồn gốc và sự phát triển của loài ngời nói chung và dân tộc ViệtNam nói riêng trong thời kì cổ đại, chúng ta sẽ học nối tiếp các thời kì mới:-Thời trung đại.Trong bài học đầu tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu"Sự hình thành va phát triển của xã hội phongkiến ở châu âu"
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự hình thành xã hội phong
kiến ở châu Âu ( 15’)
Yêu cầu HS đọc SGK
Giảng: (Ghi trên bản đồ) Từ thiên niên ki I trớc công
nguyên, các quốc gia cổ đại phơng Tây Hi Lạp va
Rôma phát triển, tồn tại đến thế kỷ V.Từ phơng Bắc,
ngời Giecman tràn xuống va tiêu diệt các quốc gia
này, lập nên nhiều vơng quốc mới"Kể tên một số quốc
gia"
Hỏi: Sau đó ngời Gecman đã làm gì?
Trả lời: Chia ruộng đất, phong tớc vị cho nhau.
Hỏi: Những việc ấy làm xã hội phơng tây biến đổi
nh thế nào?
H: + Bộ máy Nhà nớc chiếm hữu nô lệ sụp đổ
+ Các tầng lớp mới xuất hiện
Hỏi: Những ngời nh thế nào đợc gọi là lãnh chúa
phong kiến?
1 Sự hình thành XHPK ở châu Âu.
Trang 3H: Những ngời vừa có ruộng đất, vừa có tớc vị.
H: "Lãnh địa" là vùng đất do quý tộc phong kiến
chiếm đợc; "lãnh chúa" là ngời đứng đầu lãnh địa;
"nông nô" là ngời phụ thuộc vào lãnh chúa, phải nộp
tô thuế cho lãnh chúa
G: mở rộng so sánh với "điền trang"; "thái ấp" ở Việt
Nam)
Yêu cầu: Em hãy miêu tả và nêu nhận xét về lãnh địa
phong kiến trong h1 ở SGK
H: Miêu tả: Tờng cao, hào sâu, đồ sộ, kiên cố, có đầy
đủ nhà cửa, trang trại, nhà thờ nh một đất nớc thu nhỏ
Hỏi: Trình bày đời sống, sinh hoạt trong lãnh địa?
H: Lãnh chúa giàu có nhờ bóc lột tô thuế nặng nề từ
nông nô, ngợc lại nông nô hết sức khổ cực và nghèo
đói
Hỏi: Đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa phong
kiến là gì?
H: Tự sản xuất và tiêu dùng, không trao đổi với bên
ngoài dẫn đến tự cung tự cấp
Hỏi: Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và
XHPK?
H: Xã hội cổ đại gồm chủ nô và nô lệ, nô lệ chỉ là
"công cụ biết nói" XHPK gồm lãnh chúa và nông nô,
nông nô phải nộp tô thuế cho lãnh chúa
Hoạt động 3: Tìm hiểu về sự xuất hiện các thành thị
Trung đại (10’)
Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Đặc điểm của "thành thị" là gì?
H: Là các nơi giao lu, buôn bán, tập trung đông dân
c-
Hỏi: Thành thị trung đại xuất hiện nh thế nào?
Do hàng hoá nhiều→ cần trao đổi, buôn bán→
lập xởng sản xuất, mở rộng thành thị trấn→ thành thị
trung đại ra đời
Hỏi: C dân trong thành thị gồm những ai? Họ làm
những nghề gì?
Thợ thủ công và thơng nhân
- Sản xuất và buôn bán, trao đổi hàng hoá
Hỏi: Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?
H: - Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển→ tác
động đến sự phát triển của xã hội phong kiến
Yêu cầu: Miêu tả lại cuộc sống ở thành thị qua bức
tranh h2 trong SGK
H: Đông ngời, sầm uất, hoạt động chủ yếu là buôn
bán, trao đổi hàng hoá
đài và thành quách
- Đời sống trong lãnh địa:
+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy đủ.+ Nông nô: đói nghèo, khổcực→ chống lãnh chúa
- Đặc điểm kinh tế: tự cung tựcấp, không trao đổi với bênngoài
3 Sự xuất hiện các thành thịtrung đại
a Nguyên nhân
- Cuối thế kỷ XI, sản xuất pháttriển, hàng hoá thừa đợc đa đibán→ thị trấn ra đời→ thành thịtrung đại xuất hiện
b Tổ chức
- Bộ mặt thành thị : phố xá, nhàcửa
- Tầng lớp : thị dân (thợ thủcông + thơng nhân)
c.Vai trò
- Thúc đẩy XHPK phát triển
Trang 4V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
1 Tổng kết ( 3’):
- XHPK ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
- Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới?
ý nghĩa sự ra đời của thành thị ?
2 H ớng dẫn học bài: (1’)
Học bài cũ và tìm hiểu bài 2 : Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu âu
Ninh Bình, ngày 17 tháng 08 năm 2013
Giám hiệu ký duyệt
-Ngày lập kế hoạch : 15 - 08 - 2013
Ngày thực hiện : 23 - 08 - 2013
Tiết 2 Bài 2
Sự suy vong của chế độ phong kiến
và sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu Âu
i
Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý, một trong những nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa
Quá trình hình thành quan hệ sản xuất chủ nghĩa t bản trong lòng xã hội PK châu Âu
2 Kĩ năng
Bồi dỡng kỹ năng quan sát bản đồ, chỉ đợc các hớng đi trên biển của các nhà thám hiểm trong các cuộc phát kiến địa lý
Biết khai thác tranh ảnh lịch sử
3 Thái độ
Thấy đợc tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ XHPK lên xã hôi t bản chủ nghĩa ở châu Âu
Mở rộng thị trờng, giao lu buôn bán giữa các nớc là tất yếu
II Nội dung học tập
Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở chõu Âu
Từ cuối thế kỉ XV đầu thế kỉ XVI, do nhu cầu phỏt triển sản xuất cựng những tiến bộ về
kĩ thuật hàng hải như: la bàn, hải đồ, kĩ thuật đúng tàu đó thỳc đẩy những cuộc phỏt kiến lớn
về địa lớ như: B Đi-a-xơ đến cực Nam chõu Phi (1487) ; Va-xcụ đơ Ga-ma đến Tõy Nam Ấn
Độ (1498) ; C Cụ-lụm-bụ tỡm ra chõu Mĩ (1492) ; Ph Ma-gien-lăng đi vũng quanh trỏi đất (1519 - 1522)
Cỏc cuộc phỏt kiến địa lớ đó thỳc đẩy thương nghiệp phỏt triển, đem lại nguồn lợi nhuận khổng lồ cho những quý tộc, thương nhõn Đú là quỏ trỡnh tớch lũy tư bản nguyờn thủy (tạo ra số
Trang 5vốn đầu tiờn và những người lao động làm thuờ) Tầng lớp này trở nờn giàu cú nhờ cướp búccủa cải, tài nguyờn và buụn bỏn, trao đổi ở cỏc nước thuộc địa Họ mở rộng sản xuất, kinhdoanh, lập đồn điền, búc lột sức lao động người làm thuờ, giai cấp tư sản ra đời Cựng đú là giaicấp vụ sản được hỡnh thành từ những người nụng nụ bị tước đoạt ruộng đất, buộc phải vào làmthuờ trong cỏc xớ nghiệp của tư sản.
Từ những tiền đề và điều kiện vừa nờu trờn, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đóđược hỡnh thành, ra đời ngay trong lũng xó hội phong kiến chõu Âu
1 Giáo viên:
- Lợc đồ các cuộc phát kiến lớn về địa lí
- Nhửừng tử lieọu, caõu chuyeọn veà caực cuùoõc phaựt kieỏn ủũa lyự
- Tranh aỷnh caực con taứu vaứ nhửừng thuyỷ thuỷ tham gia caực cuoọc phaựt kieỏn phaựt kieỏn ủũalyự
Xã hội PK chân Âu hình thành nh thế nào? Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?
Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tếthành thị?
Nhận xét, cho điểm: 7A………7B………7C………7d………
3 Giảng bài mới (35 )’
Các thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu về thị ờng tiêu thụ đợc đặt ra Nền kinh tế hàng hoá phát triển đã dẫn đến sự suy vong của chế độphong kiến và sự hình thành CNTB ở châu Âu
Hoạt động 1 : Tìm hiểu Các cuộc phát kiến lớn về
địa lí (20’)
Yêu cầu: HS đọc phần 1 SGK
Hỏi: Vì sao lại có các cuộc phát kiến địa lý?
H:- Do sản xuất phát triển, các thơng nhân, thợ thủ
công cần thị trờng và nguyên liệu
Hỏi: Các cuộc phát kiến địa lý đợc thực hiện nhờ
những điều kiện nào?
H: Do khoa học kỹ thuật phát triển : đóng đợc những
- Các cuộc phát kiến địa lý tiêu biểu :
+ 1487: Điaxơ vòng qua cực Nam châu Phi
+ 1498 Vascô đơ Gama đến ấn
Độ
+ 1492 Côlômbô tìm ra châu Mĩ.+ 1519-1522: Magienlan vòng quanh trái đất
Trang 6Hỏi: Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý là gì?
H : - Tìm ra những con đờng mới để nối liền giữa các
châu lục đem về nguồn lợi cho giai cấp t sản châu
Âu
Hỏi: Các cuộc phát kiến địa lý đó có ý nghĩa gì?
H : Là cuộc cách mạng về khoa học kỹ thuật, thúc
đẩy thơng nghiệp phát triển
Giảng: Các cuộc phát kiến địa lý đã giúp cho việc
giao lu kinh tế và văn hoá đợc đẩy mạnh Quá trình
tích luỹ t bản cũng dần dần hình thành Đó là quá
trình tạo ra số vốn ban đầu và những ngời làm thuê
Hoạt động2 : Tìm hiểu Sự hình thành chủ nghĩa t
bản ở châu Âu (15’)
Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Quý tộc và thơng nhân châu Âu đã tích luỹ vốn
và đã giải quyết nhân công bằng cách nào?
H :+Cớp bóc tài nguyên từ thuộc địa,
H :- Để sử dụng nô lệ da đen → thu lợi nhiều hơn
Hỏi: Với nguồn vốn và nhân công có đợc, quý tộc và
+ Các giai cấp mới đợc hình thành
Hỏi: Giai cấp t sản và vô sản đợc hình thành từ
- ý nghĩa:
+ Là cuộc cách mạng về giao thông và tri thức
+ Thúc đẩy thơng nghiệp phát triển
bản ở châu Âu.
+ Quá trình tích luỹ t bản nguyênthuỷ hình thành: tạo vốn và ngời làm thuê
+ Về kinh tế: Hình thức kinh doanh t bản ra đời
+ Về xã hội các giai cấp mới hình thành: T sản và vô sản
+ Về chính trị: giai cấp t sản mâuthuẫn với quý tộc phong kiến
→đấu tranh chống phong kiến
* T sản bóc lột kiệt quệ vô sản Quan hệ sản xuất t bản hình thành
V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
1 Tổng kết ( 3’):
- Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và tác động của nó tới xã hội châu Âu?
- Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
2 H ớng dẫn học bài: (1’)
Trang 7HS hoùc baứi, chổ ủửụùc roừ raứng vaứ chớnh xaực treõn lửụùc ủoà ủửụứng ủi cuỷa caực nhaứ thaựm
Ngày lập kế hoạch: 21 - 08 - 2013
Ngày thực hiện: 26 - 08 – 2013
Tiết 3 – Bài 3
cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến
thời hậu kỳ trung đại ở châu âu
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung của phong trào văn hoá phục hng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp đến xã hộiphong kiến Châu Âu
2 Kĩ năng:- Rèn luyện cho HS kĩ năng phân tích cơ cấu giai cấp để thấy đợc nguyên nhânsâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến
3 Thái độ:- Giáo dục cho HS biết nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loàingời
II Nội dung học tập:
1) Phong trào Văn hoá Phục h ng
- Nguyên nhân
- Nội dung t tởng
2) Phong trào cải cách tôn giáo
Trang 8- Nguyên nhân.
- Nội dung
- Tác động đến xã hội
III Chuẩn bị:
1 Giáo viên: - Bản đồ thế giới
- Tranh ảnh về thời kì văn hoá phục hng
- T liệu về nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời phục hng
- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan
2 Học sinh:- Học bài cũ, vở ghi, SGK, vở soạn, vở bài tập
IV tổ chức các hoạt động học tập
1 ổ n định: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
Kể tên các cuộc phát kiến địa lý tiêu biểu
Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động nh thế nào đến xã hội phong kiến Châu Âu?
* Mục tiêu: Các em nắm đợc nguyên nhân xuất hiện và nội dung của phong trào văn hoáphục hng
* Ph ơng pháp: Phát vấn, phân tích, nêu vến đề, trực quan, thảo luận nhóm
GV: Vì sao giai cấp t sản đứng lên đấu tranh chống
quý tộc phong kiến?
HS: GCTS có thế lực nhng không có địa vị xã hội →
đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá
Trong suốt 1000 năm đêm trờng trung cổ, chế độ
phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của xã hội Giai
cấp thống trị chỉ mở trờng học để đào tạo giáo sĩ
Những di sản của nền văn hoá cổ đại bị phá huỷ hoàn
toàn, trừ nhà thờ và tu viện Do đó, giai cấp t sản đấu
tranh chống lại sự ràng buộc của t tởng phong kiến
GV: "Phục hng" là gì?
H: Khôi phục lại giá trị của nền Văn hóa Hi Lạp và
Rôma cổ đại; sáng tạo nền Văn hoá mới của giai cấp
t sản
GV: Em Hãy kể tên những nhân vật tiêu biểu trong
phong trào văn hoá phục hng, em biết gì về những
nhân vật đó?
HS chia nhóm ra thảo luận (4 nhóm)
GV kết luận và phân tích thêm (dựa vào tài liệu lịch sử
thế giới tập II)
GV: Qua các tác phẩm của mình tác giả thời phục hng
muốn nói lên điều gì?
HS: →
GV: ý nghĩa của phong trào văn hoá phục hng?
HS: Phong trào đóng vai trò tích cực chống lại XHPK,
mở đờng cho sự phát triển cao hơn nền văn hoá nhân
loại
a Nguyên nhân:
- Chế độ phong kiến kìm hãm
sự phát triển của xã hội
- Giai cấp t sản có thế lực kinh
Trang 9* Mục tiêu: Các em hiểu đợc nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp đến xã hội phong kiến Châu Âu
* Phơng pháp: Phát vấn, phân tích, nêu vến đề, trực quan
GV: gọi HS đọc mục 2 sgk
GV: Vì sao xuất hiện phong trào cải cách tôn
giáo?
HS: →
Giảng: giai cấp phong kiến châu Âu dựa vào
giáo hội để thống trị nhân dân về mặt tinh thần,
giáo hội có thế lực về kinh tế rất hùng hậu, có
nhiều ruộng đất → bóc lột nông dân nh các lãnh
chúa phong kiến Giáo hội còn ngăn cấm sự
phát triển của khoa học tự nhiên Mọi t tởng tiến
bộ đều bị cấm đoán (Kể cho HS về sự hy sinh
của các nhà khoa học)
GV: Ai là ngời khởi xớng phong trào cải cách
tôn giáo?
HS: Lu-thơ (Đức), Can- vanh (Pháp)
GV: Nội dung t tởng cải cách của Lu-thơ,
Can-vanh
HS: →
GV phân tích thêm dựa vào SGV
GV: Phong trào cải cách tôn giáo nó tác động
nh thế nào đến xã hội Châu Âu thời bấy giờ?
HS: Thúc đẩy châm ngòi nổ cho các cuộc khởi
nghĩa nông dân
a Nguyên nhân:
- Giáo hội tăng cờng bóc lột nhân dân
- Giáo hội cản trở sự phát triển của giai cấp t sản
b Nội dung:
- Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội, bãi bỏ những lễ nghi phiền toái
- Đòi quay về với ki tô giáo nguyên thuỷ
c ý nghĩa:
Thúc đẩy, châm ngòi nổ cho các cuộc khởi nghĩa nông dân chống phong kiến ở Châu Âu
V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
1 Tổng kết ( 3’): Gọi HS trả lời các câu hỏi sau:
- Vì sao xuất hiện phong trào văn hoá phục hng?
- ý nghĩa của phong trào cải cách tôn giáo?
2 H ớng dẫn học bài: (1’)
- Học bài cũ theo nội dung câu hỏi SGK
- Làm các bài tập 1,2 ở SBT
- Tìm hiểu trớc nội dung bài 4 và trả lời các câu hỏi sau:
? Sự xác lập của chế độ phong kiến ở Trung Quốc
Xã hội phong kiến Trung Quốc thời Tần - Hán và thời Đờng
Ninh Bình, ngày 24 tháng 08 năm 2013
Giám hiệu ký duyệt
Trang 10
-Ngày lập kế hoạch: 22 - 08 - 2013
Ngày thực hiện: 29 - 08 - 2013
Tiết 4
Bài 4
Trung quốc thời phong kiến
( Kế hoạch chi tiết )
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: giúp HS hiểu
- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?
- Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền thời phong kiến
- Đặc điểm kinh tế văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc
2 Kĩ năng:Rèn luyện cho HS kĩ năng lập niên biểu, phân tích giá trị các chính sách xã hội,văn hoá của mỗi triều đại
3 Thái độ:
Giúp HS hiểu Trung quốc là một quốc gia phong kiến lớn điển hình ở phơng Đông đồngthời là một nớc láng giềng gần gũi với Việt Nam
II nội dung học tập
1 Sự hỡnh thành xó hội phong kiến ở Trung Quốc.
* Kinh tế:
Năng suất lao động tăng
* Xó Hội : Xuất hiện cỏc giai cấp mới:
+ Quan lại, nụng dõn giàu -> Địa chủ
+ Nụng dõn lĩnh canh -> tỏ điền → Quan hệ sản xuất hỡnh thành
2 Xó hội Trung Quốc thời Tần – Hỏn.
a Thời Tần
*Đối nội: - Xõy dựng nhà nước chuyờn chế (quyền lực tập trung vào tay vua) chia đất
nước thành cỏc quận huyện
- Cử quan lại đến cai trị
- Thụng nhất chế độ đo lường, tiền tệ
3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc thời Đường.
* Đối nội: - Bộ mỏy nhà nước được củng cố, hoàn thiện.
- Cử người thõn tớn và thi cử chọn nhõn tài …
- NN: giảm thuế, chớnh sỏch quõn điền -> Nụng nghiệp phỏt triển, đất nước phồn thịnh
* Đối ngoại: Tỡm mọi cỏch để mở rộng bờ cừi -> lónh thổ Trung Quốc rộng lớn ⇒ cườngthịnh nhất Chõu Á
Trang 11III Chuẩn bị:
1 Giáo viên: -Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc thời phong kiến
- Kế hoạch, SGK, tài liệu liên quan
2 Học sinh: - học bài cũ
- Vở ghi, vở soạn, vở bài tập, SGK
IV tổ chức các hoạt động học tập
1 ổ n định: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Nghuyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá phục hng và những nội dung chủ yếu
? Phong trào cải cách tôn giáo có ảnh hởng nh thế nào đến xã hội phong kiến châu Âu.Nhận xét, cho điểm: 7A 7B 7C 7D
3 Tiến trình bài học: (35’)
Hoạt động 1: 1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung quốc: (13’)
* Mục tiêu: Các em hiểu đợc sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc Lấy đó là mốcthời gian để so sánh xã hội phong kiến ở phơng Đông và phơng Tây
* Phơng pháp: Phát vấn, nêu vấn đề, phân tích,
GV gọi HS đọc mục 1 SGK
GV: Sau khi nhà nớc Trung Quốc đợc hình
thành, bớc vào thời Xuân Thu- Chiến Quốc về
mặt sản xuất có gì tiền bộ?
HS: Công cụ bằng sắt ra đời → kĩ thuật canh tác
phát triển, diện tích mỏ rộng, năng suất tăng
GV: Những biến đổi về mặt sản xuất đã tác
động tới xã hội nh thế nào?
HS: Xuất hiện giai cấp mới: địa chủ và tá điền
(nông dân lĩnh canh)
GV: Nh thế nào đợc gọi là địa chủ?
HS: Là giai cấp thống trị trong xã hội phong
kiến, họ vốn là những quý tộc cũ và nông dân
giàu có, có nhiều ruộng đất
GV: Thế nào đợc gọi là nông dân tá điền?
HS: Nông dân bị mất ruộng, phải nhận ruộng
của địa chủ và nộp địa tô
GV kết luận: Chính những thay đổi về sản xuất
và xã hội đã hình thành nên một quan hệ sản
xuất mới - Quan hệ sản xuất phong kiến
a Những biến đổi trong sản xuất:
- Công cụ bằng sắt là chủ yếu → năngsuất và diện tích tăng
b Biến đổi trong xã hội:
- Quan lại, nông dân giàu → địa chủ
- Nông dân mất ruộng → tá điền
⇒ Quan hệ sản xuất phong kiến hìnhthành
Hoạt động 2: 2 Xã hội Trung Quốc thời Tần - Hán: (10’)
* Mục tiêu: học sinh nắm đợc tình hình xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán về các mặt
đối nội, đối ngoại
* Phơng pháp: Phát vấn, phân tích, nêu vến đề, trực quan
- Chia đất nớc thành quận huyện
- Cử quan lại đến cai trị
- Ban hành chế độ đo lờng,tiền tệ
- Bắt lao dịch
Trang 12trong bức hình 8 ở SGK?
HS: Rất cầu kì, giống ngời thật, số lợng lớn →
thể hiện uy quyền của Tần Thuỷ Hoàng
GV phân tích một số chính sách tàn bạo của
Tần Thuỷ Hoàng dựa vào sách lịch trung đại thế
giới
GV: Thái độ của nhân dân trớc những chính
sách tàn bạo của Tần Thuỷ Hoàng?
HS: Chính sách lao dich nặng nề đă khiến nông
dân nổi dậy lật đổ nhà Tân và nhà Hán đợc
thành lập
GV: Nhà Hán đã ban hành những chính sách gì?
HS: Giảm thuế, lao dịch, xoá bỏ sự hà khắc của
pháp luật , khuyến khích sản xuất
GV: Em hãy so sánh thời gian tồn tại của nhà
* Mục tiêu: Học sinh thấy dợc sự thịnh vợng của Trung Quốc dới thời Đờng về tất cả cácmặt: Kinh tế, chính trị và đặc biệt là văn hoá giáo dục
quan cai quản các vùng xa, mở nhiều khoa thi,
chia ruộng cho nông dân, giảm thuế
GV: Tác dụng của các chính sách đó?
HS: Kinh tế phát triển, đất nớc phồn vinh
GV: Trình bày chính sách đối ngoại cua nhà
Đ-ờng?
HS: Mở rộng lãnh thổ
GV liên hệ với Việt Nam
GV: Sự cờng thịnh của nhà Đờng đợc bộc lộ ở
1 Tổng kết ( 3’): Gọi HS trả lời các câu hỏi sau:
- Xã hội phong kiến ở Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?
- Sự thịnh vợng của Trung Quốc dới thời Đờng đợc biểu hiện ở những mặt nào?
Trang 13? Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có điểm gì khác nhau Vì sao có sự khácnhau đó.
Ninh Bình, ngày 24 tháng 08 năm 2013
Giám hiệu ký duyệt
Ngày lập kế hoạch: 26 - 08 - 2013
Ngày thực hiện: 06 - 09 - 2013
Trung Quốc thời phong kiến (tiếp theo)
( Giáo án chi tiết )
I Mục tiêu:
1 kiến thức: Giúp HS hiểu
- Tên gọi và thứ tự các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền thời phongkiến
- Đặc điểm kinh tế văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc
2 Kĩ năng:
Rèn luyện cho HS kĩ năng lập niên biểu
3 Thái độ:
Giúp HS hiểu Trung quốc là một nớc phong kiến lớn, điển hình ở phơng Đông, đồng thời
là một nớc láng giềng ở Việt Nam
II nội dung Bài học
1 Trung Quốc thời Tống - Nguyên
a) Thời Tống
- Miễn giảm thuế, su dịch
- Mở mang thuỷ lợi
- Phát triển thủ công nghiệp
- Có nhiều phát minh
b) Thời Nguyên
- Phân biệt đối xử giữa ngời Mông Cổ và ngời Hán
- Nhân dân nổi dậy khởi nghĩa
2 Trung Quốc thời Minh - Thanh
* Thay đổi về chính trị:
* Biến đổi trong xã hội thời cuối Minh và Thanh:
* Biến đổi về kinh tế:
3 Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến
a) Văn hoá
- T tởng: Nho giáo
Trang 141 Giáo viên: -Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến.
- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc thời phong kiến
- Giáo án, SGK, tài liệu liên quan
2 Học sinh: - học bài cũ
- Vở ghi, vở soạn, vở bài tập, SGK
IV Tổ chức các hoạt động học tập
1 ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?
Nhận xét, cho điểm:………
3 Tiến trình bài học (35’)
Cách đây mấy nghìn năm trên lu vực hai con sông Hoàng Hà và Dơng Tử xã hội có giaicấp đầu tiên xuất hiện, hình thành nên nhà nớc Trung Quốc Quá trình hình thành và pháttriển ra sao chúng ta cùng nhau tìm hiểu nội dung của bài học ngày hôm nay
* Mục tiêu: Hiểu đợc tình hình Trung Quốc thời Tống - Nguyên
GV gọi HS đọc mục 1 SGK
GV: Em hãy nhận xét xã hội Trung Quốc cuối
thời Đờng:
HS: Loạn lạc và chia cắt-ngũ đại, thập nớc
→ Nhà Tống thống nhất Trung Quốc
GV: Chính sách đó đợc biểu hiện nh thế nào?
HS: - Ngời Mông có địa vị cao, có mọi đặc
quyền, đặc lợi
- ngời Hán bị cấm đủ thứ: mang vũ khí, họp
chợ, ra đờng vào ban đêm
GV: Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà
Nguyên có điểm gì khác nhau?
a Thời Tống:
- miễn giảm thuế, su dịch
- Mở mang thuỷ lợi
- Phát triển thủ công nghiệp
- Có nhiều phát minh
b Nhà Nguyên:
- Phân biệt đối xử dân tộc
Trang 15HS: Chính sách cai trị của nhà Nguyên có sự kì
thị đối với ngời hán vì nhà Nguyên là ngời
ngoại bang
GV: Thái độ của nhân dân đối với chính sách
đó?
HS: Căm ghét → mâu thuẫn dân tộc trở nên sâu
* Mục tiêu: Các em hiểu sơ lợc tình hình Trung Quốc thời Minh - Thanh
GV: Trình bày những diễn biến chính trị của
Trung Quốc từ sau thời Nguyên đến cuối thời
GV: Xã hội Trung Quốc cuối thời Minh và
nhà Thanh có gì thay đổi?
HS: XHPK lâm vào tình trạng suy thoái
+ Vua quan ăn chơi sa đoạ
+ Nông dân, thợ thủ công phải nộp tô thuế
nặng, phải đi lao dịch đi phu
GV: Mầm mống kinh tế TBCN biểu hiện ở
những điểm nào?
HS: - Xuất hiện nhiều xởng dệt lớn, làm đồ sứ
có sự chuyên môn hoá cao, thuê nhiều nhân
công
- Buôn bán với nớc ngoài đợc mở rộng
GV Giải thích thêm dựa vào SGV
* Biến đổi về kinh tế:
- Mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện
- Buôn bán với nớc ngoài đợc mở rộng Hoạt động 3: 6 Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến (15’)
* Mục tiêu: Học sinh nắm đợc những nét nổi bật về thành tựu văn hoá Trung Quốc thời
phong kiến, thấy đợc vai trò của những thành tựu đó đối với sự phát triển chung của vănhoá nhân loại
GV: Trình bày những thành tựu nổi bật về
văn hoá Trung Quốc thời phong kiến?
HS: Đạt đợc nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều
lĩnh vực: Văn học, sử học, Nghệ thuật điêu
khắc, hội hoạ
GV: Kể tên một số tác phẩm Văn học nổi tiếng
mà em biết?
HS: "Tây du ký", "Tam quốc diễn nghĩa",
"Đông chu liệt quốc"
Trang 16HS thảo luận nhóm (6 nhóm)
⇒ Cố cung, Vạn lí trờng thành, khu lăng tẩm
của các vị vua
- Đồ sộ, rộng lớn, kiên cố, đẹp mắt, hài hoà
GV: Trình bày hiểu biết của em về khoa học
kĩ thuật ở Trung Quốc?
V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
1 Tổng Kết: (3’)gọi HS trả lời các câu hỏi sau:
- Trình bày những thay đổi của xã hội Trung Quốc cuối thời Minh - Thanh?
- Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thành tựu gì?
2 Hớng dẫn: (1’)
- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi SGK
- Làm các bài tập còn lại ở SBT
- Tìm hiểu trớc nội dung của bài 5 và trả lời các câu hỏi sau:
? Các vơng quốc đã đợc hình thành từ bao giờ và ở những khu vực nào trên đất nớc ấn Độ
? Nêu những chính sách cai trị của ngời Hồi giáo và ngời Mông cổ ở ấn Độ
Ninh Bình, ngày 31 tháng 08 năm 2013
Giám hiệu ký duyệt
Ngày lập kế hoạch: 28 - 08 - 2013
Ngày thực hiện: 09 - 09 - 2013
Tiết 6 - Bài 5
ấn độ thời phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn độ thời phong kiến
- Những chính sách cai trị của những vơng triều và những biểu hiện của sự phát triểnthịnh đạt của ấn độ thời phong kiến
- Một số thành tựu của văn hoá ấn độ thời trung đại
2 Kĩ năng
- Bồi dỡng kĩ năng quan sát bản đồ
- Tổng hợp những kiến thức trong bài để đạt đợc mục tiêu bài học
3 T tởng
- Lịch sử ấn độ thời phong kiến gắn sự hng thịnh, li hợp dân tộc với đấu tranh tôn giáo
- Nhận thức đợc ấn độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại, có ảnh ởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam á
h-II Nội dung
1 ấ
n đ ộ thời phong kiến
* Vơng triều Gupta:( TK IV - VI)
Trang 17* Vơng quốc Hồi giáo Đêli ( XII- XVI)
* Vơng triều Môgôn (TK XVI - giữa TK XIX).
2 Văn hoá ấ n đ ộ
- Chữ viết: chữ Phạn
- Văn học: Sử thi đồ sộ, kịch, thơ ca
- Kinh Vêđa
- Kiến trúc: Kiến trúc Hinđu và kiến trúc Phật giáo
III Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Bản đồ ấn độ thời cổ đại và phong kiến
2 T liệu về các triều đại ở ấn độ
3 Một số tranh ảnh về các công trình văn hoá của ấn độ
II Tổ chức các hoạt động học tập
1 Tổ chức lớp: (1 )’
2 Kiểm tra bài cũ (5 )’
Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học- kĩ thuật của Trung Quốc thời phongkiến
Nhận xét, cho điểm:………
3 Giảng bài mới (35 )’
ấn độ- một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng đợc hìnhthành từ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đại, ấn độ cónhững đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại
Hoạt động 1 (18’)
* Mục tiêu: Học sinh nắm đợc những nét chính về
các vơng triều ấn Độ thời phong kiến
*Phơng Pháp: Phát vấn, nêu vấn đề, phân tích.
Yêu cầu: HS đọc phần 2 SGK
? Vơng triều Gupta ra đời vào thời gian nào?
Sự phát triển của vơng triều Gupta thể hiện ở
những mặt nào?
H: Cả kinh tế - xã hội và văn hoá đều rất phát triển:
chế tạo đợc sắt không rỉ, đúc tợng đồng, dệt vải với kĩ
thuật cao, làm đồ kim hoàn
Sự sụp đổ của vơng triều Gupta diễn ra nh thế nào?
H- Đầu thế kỉ XII, ngời Thổ Nhĩ Kì tiêu diệt miền Bắc
ấn vơng triều Gupta sụp đổ
Hỏi: Ngời Hồi giáo đã thi hành những chính sách gì?
H- Chiếm ruộng đất, cấm đạo Hinđu → mâu thuẫn
dân tộc
Vơng triều Đêli tồn tại trong bao lâu?
- Từ XII đến XVI, bị ngời Mông Cổ tấn công lật đổ
Vua Acơba đã áp dụng những chính sách gì để cai
trị ấn độ?
- Thực hiện các biện pháp để xoá bỏ sự kì thị tôn giáo,
thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo, khôi phục kinh tế và phát
triển văn hoá
(GV giới thiệu thêm về Acơba cho HS)
Hoạt động 2 (17’)
*.Mục tiêu: Các em tìm hiểu và nắm đợc những thành
1) ấ n đ ộ thời phong kiến
* Vơng triều Gupta:( TK IV VI)
Luyện kim rất phát triển
- Nghề thủ công: dệt , chế tạokim hoàn, khắc trên ngà voi
* Vơng quốc Hồi giáo Đêli XVI)
(XII Chiếm ruộng đất
- Cấm đoán đạo Hinđu
* Vơng triều Môgôn (TK XVI giữa TK XIX).
Xoá bỏ kì thị tôn giáo
- Khôi phục kinh tế
- Phát triển văn hoá
2) Văn hoá ấ n đ ộ
Trang 18tựu văn hoá rực rỡ của đất nớc ấn Độ Thấy đợc những
đóng góp to lớn của văn hoá ấn độ trong sự phát triển
chung của văn hoá nhân loại
*Phơng Pháp: Phát vấn, nêu vấn đề, phân tích.
Yêu cầu : HS đọc phần 3 SGK
Chữ viết đầu tiên đợc ngời ấn Độ sáng tạo là loại
chữ gì? Dùng để làm gì?
H- Chữ Phạn → để sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các
bộ kinh và là nguồn gốc của chữ Hinđu
Giảng: Kinh Vêđa là bộ kinh cầu nguyện cổ nhất,
"Vêđa" có nghĩa là "hiểu biết", gồm 4 tập
Kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng của Ân Độ?
H- 2 bộ sử thi:
Mahabharata và Ramayana
- Kịch của Kaliđasa
Giảng: Vở "Sơkuntơla" nói về tình yêu của nàng
Sơkuntơla và vua Đusơta, phỏng theo một câu chuyện
(GV giới thiệu tranh ảnh về kiến trúc ấn độ nh lăng
Tadj Mahall, chùa hang Ajanta )
- Chữ viết: chữ Phạn
- Văn học: Sử thi đồ sộ, kịch,thơ ca
- Kinh Vêđa, kinh Phật
- Kiến trúc: Kiến trúc Hinđu vàkiến trúc Phật giáo
V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
1 Tổng kết (3 )’
Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lich sử lớn của ấn độ
Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà ngời ấn độ đã đạt đợc
2 Hớng dẫn học tập (1 )’
- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi sgk
- Làm các bài tập ở sách bài tập
- Soạn trớc bài 6 và trả lời các câu hỏi sau:
? ĐNA gồm những nớc nào, có những điều kiện tự nhiên ra sao?
? Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực ĐNA
Ninh Bình, ngày 31 tháng 08 năm 2013
Giám hiệu ký duyệt
Ngày lập kế hoạch: 02 - 09 - 2013
Ngày thực hiện: 13 - 09 - 2013
Bài 6, tiết 7: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐễNG NAM Á
I-Mục tiÊu bài học: giỳp h/s:
Trang 19* Điều kiện tự nhiên: Chịu ảnh hởng của gió mùa cụ thể là mùa khô và mùa ma
- Thuận lợi: Nông nghiệp phát triển
- Khó khăn: Có nhiều thiên tai
* Sự hình thành các quốc gia cổ:
- Đầu công nguyên
- 10 thế kỷ sau công nguyên: Các vơng quốc đợc thành lập
2 Sự hình thành cà phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam á
- Từ thế kỉ X- XVIII, →thời kì thịnh vợng
- Inđônêsia: vơng triều Môgiôpahit(1213-1527)
Campuchia:Thời kì Ăng co(IX- XV)
Mianma:Vơng quốc Pagan(XI)
- Thái Lan:Vơng quốc Sukhôthay(XIII)
Lào:Vơng quốc Lạn Xạng(XV- XVII)
-Sự phỏt triển của Ấn Độ dưới vương triều Gỳp-ta biểu hiện ntn?
-Nờu những thành tựu văn hoỏ của Ấn Độ
Nhận xét, cho điểm:7A 7B 7C 7D
3 Tiến trình bài học:
* Giới thiệu bài mới:
Khu vực Đụng Nam Á hiện nay gồm những nước nào? Gọi h/s thử xác định
* Dạy và học bài mới:
Hoạt động 1 (17’)
* Mục tiờu: Cỏc em cú hiểu biết về sự thành lập
cỏc vương quốc cổ Đụng Nam Á
* Phương phỏp: Phỏt vấn, giới thiệu, trực quan.
-HS đọc sgk
1.Sự hỡnh thành cỏc vương quốc
cổ ở Đụng Nam Á:
Trang 20-Kể tên các nước hiện nay ở Đông Nam Á
->11 nước: Việt Nam, Lào, Can-pu-chia, Thái
Lan, Mi-an-ma, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po,
In-đô-nê-xi-a, Phi-lip-pin, Bru-nây, Đông Ti-mo
Đông Ti-mo: tách ra từ một bang của
In-đo-nê-xi-a, thành lập tháng 5/2002
-Lên chỉ lại vị trí từng quốc gia
Điều kiện địa lí những nước này có điểm gì?
->a/h gió mùa: tạo hai mùa: khô-lạnh,
-Kể tên các loại cây ăn quả - củ em biết
- Nêu thời gian, tên gọi, vị trí của một số quốc gia
cổ Đông Nam Á
Hoạt động 2 (18’)
* Mục tiêu: Các em có hiểu biết về sự hình thành
và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông
Nam Á
* Phương pháp: Phát vấn, thuyết trình, trực quan
-Quan sát lược đồ Đông Nam Á thế kỉ XIII-XV
-Thời gian hình thành và phát triển của các quốc gia
phong kiến Đông Nam Á, kể tên các quốc gia đó
+cuối thế kỉ XIII: Mô-giô-pa-lít
+Thế kỉ IX: Đại Việt, Chăm-pa, Cam-pu-chia
+ giữa thế kỉ XI: Pa-gan (Mi-an-ma)
+ Thế kỉ XIII: Su-khô-thay (Thái lan)
+ Thế kỉ XIV: Lạn-xạng (Lào)
-Kể tên một số thành tựu văn hoá thời phong kiến
của các quốc gia Đông Nam Á
->kiến trúc, điêu khắc: đền Ăng-co, chùa tháp
Pa-gan, tháp Chàm
-Nhận xét kiến trúc qua H12-13
->§ồ sộ, sinh động –ảnh hưởng kiến trúc Ấn Độ
Nửa sau XVIII các quốc gia phong kiến Đông Nam
Á bước vào giai đoạn suy yếu, xã hội phong kiến
vẫn tiếp tục tồn tại tới khi thành thuộc địa của
phương Tây
-Các nước Đông Nam Á đều chịuảnh hưởng của gió mùa-> thích hợpphát triển lúa nước và trồng trọt
-Các quốc gia cổ ở Đông Nam Ánhư: Chăm-pa, Phù Nam
2.Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông
Nam Á
-Từ nửa sau thế kỉ X - đầu thế kỉXVIII là thời kì phát triển thịnhvượng
V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
1 Tổng kết: (3’)
Trang 21-Lập niờn biểu cỏc giai đoạn phỏt triển lịch sử lớn của khu vực Đụng Nam Á đến giữa thế kỉ XIX
2
Hướng dẫn: (1’)
Học bài cũ, làm bài tập trong vở bài tập + Tìm hiểu tiếp bài 6
Ninh Bình, ngày 07 tháng 09 năm 2013
Giám hiệu ký duyệt
**********************************************
Ngày lập kế hoạch: 04 - 09 - 2013
Ngày thực hiện: 16 - 09 - 2013
( Tiết 2)
I-mục tiêu bài học: giỳp h/s:
1
Kiến thức :
- Sự hỡnh thành và phỏt triển của cỏc quốc gia phong kiến Đụng Nam Á ( L ào, Cam-pa-chia)
-Nhận rừ vị trớ địa lớ của Cam-pu-chia và lào, cỏc giai đoạn phỏt triển của hai nước
2
Kĩ năng :
-Sử dụng bản đồ hành chớnh Đụng Nam Á để xỏc định vị trớ của cỏc vương quốc cổ phong kiến
3
Thái độ :
-Nhận thức được sự phỏt triển gắn bú lõu đời của cỏc dõn tộc ở Đụng Nam Á, trõn trọng và giữ gỡn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam với Lào & Cam-pu-chia
II nội dung:
3 V ơng quốc Campuchia
a Từ TK I→ VI: Nớc Phù Nam.
b Từ TK VI→ IX: Nớc Chân Nạp
(tiếp xúc với văn hoá ấn Độ, biết khắc chữ Phạn)
c Từ thế kỷ IX - XV: Thời kỳ Ăngco.
d Từ thế kỷ XV- 1863: Thời kỳ suy yếu.
4 V ơng quốc Lào
* Trớc thế kỷ XIII: Ngời Lào Thơng
* Sau thế kỷ XIII: Ngời Thái di c → lào Lùm
* 1353: Nớc Lạn Xạng đợc thành lập.
* XV- XVII: Thời kỳ thịnh vợng
* XVIII- XIX: Suy yếu.
1
Giáo viên :
-Lược đồ cỏc nước Đụng Nam Á
-Tư liệu về Lào & Cam-pu-chia
2
Học sinh :
- Tham khảo t liệu liên quan
Trang 221 ổ n định tổ chức : (1’)
-Kể tờn cỏc quốc gia ở Đụng Nam Á hiện nay Cỏc nước này cú điểm chung gỡ vềđiều kiện tự nhiờn?
-Lập niờn biểu cỏc quốc gia ở Đụng Nam Á đến thế kỉ XIX
Nhận xét, cho điểm:7A 7B 7C 7D
* Giới thiệu bài:
Hoạt động 1( 17’)
* Mục tiờu: cỏc em nắm được những nột chớnh về
vương quốc Campuchia qua cỏc thời kỡ
* Phương phỏp: phỏt vấn, giới thiệu, trực quan
Xỏc định vị trớ Cam-pu-chia trờn bản đồ?
- Cam-pu-chia là một trong những nước cú lịch sử
lõu đời và phỏt triển nhất ở Đụng Nam Á thời cổ
trung đại
Sau thời của một bộ phận cư dõn cổ là đến thời của
tộc người Khơ-me
-Người Khơ-me là ai? Họ sống ở đõu? Thạo việc gỡ?
Tiếp thu văn hoỏ Ấn Độ ntn?
->người Khơ-me xuất hiện trong quỏ trỡnh Nhà
nước xuất hiện, họ giỏi săn bắn, quen đào ao, đắp
-Vỡ sao gọi giai đoạn Ăng-co?
+Ăng-co là kinh đụ cú nhiều đền thỏp Ăng-co
Vỏt, Ăng-co Thom xõy dựng trong thời kỡ này
-Ăng-co cú nghĩa là đụ thị, kinh thành Ăng-coVỏt
xõy dựng thế kỉ XII, Ăng-coThom xõy dựng suốt 7
thế kỉ thời kỡ phỏt triển
Miờu tả H14
-GV: sau thời Ăng-co, Cam-pu-chia suy yếu kộo dài
tới khi thực dõn Phỏp xõm lược 1863
-Sau thời kỡ Ăng-co Cam-pu-chia suy yếu
Ngày nay vương quốc Cam-pu-chia cú đặc điểm gỡ.
Hoạt động 2 (18’)
3.Vương quốc Cam-pu-chia:
-Người Khơ-me, lập nờn nhànước Chõn Lạp vào thế kỉ VI
-Chia làm 4 giai đoạn:
+Thế kỉ I-IV: Phự Nam +Thế kỉ VI-IX: Chõn lạp +Thế kỉ IX-XV: Ăng-co -> thịnhvượng, phỏt triển nụng nghiệp,bành trướng lónh thổ
+Thế kỉ XV-1863: suy yếu
4.Vương quốc Lào:
Trang 23* Mục tiêu: Các em nắm được sự hình thành và
phát triển của Vương quốc Lào
* Phương pháp: : phát vấn, giới thiệu, trực quan
Chủ nhân của người Lào là ai?
-Người Lào Thơng là người ntn ?
+biết sáng tạo những chiếc chum đá khổng lồ
đựng tro xương người chết sau khi hoả thiêu
-Người Lào Lùm là ai? họ đã làm được những việc
gì?
->người Thái di cư, lập vương quốc triệu voi
Sự phát triển thịnh vượng của Lạng Xạng thể hiện
qua những biểu hiện nào?
->chia đất nước thành các mường, xây dựng
quân đội, giữ quan hệ hoà hiếu với Cam-pu-chia và
Đại việt, chống quân xâm lược
Giới thiệu Thạt Luổng: tháp cao, thờ Phật, giống
kiến trúc các nước trong khu vực
Vương quốc Lạng Xạng suy yếu ntn?
->Thế kỉ XVIII: suy yếu do tranh chấp hoàng
tộc -> Xiêm xâm chiếm ->Pháp xâm lược
-Chủ nhân đầu tiên là người LàoThơng
-Thế kỉ XIII người Lào Lùm lậpnước Lạng Xạng -> là thời pháttriển thịnh vượng
-Thế kỉ XVIII Lạng Xạng suyyêú
V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN
* Tổng kết: (3’)
Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử Lào & Cam-pu-chia đến thế kỉ XIX
* Hướng dẫn: (1’) -Học bài, trả lời câu hỏi sgk
-Chuẩn bị: Bài 7: Xã hội phong kiến hình thành và phát triển ntn?
Ninh B×nh, ngµy 07 th¸ng 09 n¨m 2013
Gi¸m hiÖu ký duyÖt
Ngµy lËp kÕ ho¹ch: 10/9/2013
Ngµy thùc hiÖn: 21/9/2013
Bài 7, tiết 9: NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN
1 KiÕn thøc:
§©y là bài mang tính chất tổng kết nên cần giúp h/s:
-Nắm được thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
-Nắm được nền tảng kinh tế và hai giai cấp trong xã hội phong kiến
-Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến
Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu kinh tế văn hoá mà các dân tộc đã đạt được trong thời phong kiến
Trang 24-Bước đầu làm quen với phương phỏp tổng hợp, khỏi quỏt hoỏ cỏc sự kiện, biến cốlịch sử để rỳt ra kết luận.
ii nội dung
1 Cơ sở kinh tế - xã hội của XHPK
- Thể chế nhà nớc: Vua đứng đầu → Chế độ quân chủ
- Chế độ quân chủ ở phơng Đông và châu Âu có sự khác biệt:
-Nờu những biểu hiện của sự phỏt triển thịnh vượng của vương quốc Lào & pu-chia?
Cam-Nhận xét, cho điểm:
đại, được hỡnh thành trờn cơ sở sự tan ró của xó hội cổ đại Ta đi vào khỏi quỏt quỏ trỡnhhỡnh thành và tồn tại của xó hội này
Hoạt động 1 (15’)
* Mục tiờu: cỏc em cú sự so sỏnh, khỏi quỏt lại cỏc
đặc điểm về cơ sở kinh tế xó hội của phong kiến
phương Đụng và phương Tõy
* Phương phỏp: Phỏt vấn, thuyết trỡnh, so sỏnh tổng
hợp
-Nền kinh tế của cỏc cư dõn Phương Đụng và Phương
Tõy cú gỡ giống và khỏc nhau ?
+Giống: nụng nghiệp kết hợp với trồng trọt chăn
nuụi và thủ cụng nghiệp
+Khỏc: Phương Đụng: bú hẹp trong cụng xó nụng
thụn
Phương Tõy: đúng kớn trong lónh địa
phong kiến
Xó hội phong kiến chia làm mấy giai cấp?
1 Cơ sở kinh tế - xó hội của
xó hội phong kiến:
*Cơ sở xó hội:
- Phương Đụng: cú hai giai cấpđịa chủ và nụng dõn lĩnh canh
Trang 25Các giai cấp có quyền lợi và nghĩa vụ ntn?
Phương thức bóc lột của xã hội phong kiến ntn ?
Nói thêm về chế độ địa tô
Quan hệ các giai cấp ntn ?
->mâu thuẫn nhau
-GV: nói thêm : mâu thuẫn nhưng lệ thuộc nhau
Nhân tố nào dẫn tới khủng hoảng xã hội phong kiến
và hình thành xã hội tư bản
->thành thị trung đại
-GV: thế kỉ XI xuất hiện thành thị trung đại ->quá
trình tích luỹ vốn ->tạo tiền dề hình thành CNTB –
trong lòng xã hội phong kiến
Hoạt động 2 (10’)
* Mục tiêu: các em có sự so sánh, khái quát lại các
đặc điểm về thÓ chÕ nhµ níc của phong kiến phương
Đông và phương Tây
+ Phương Tây: lãnh địa – phân quyền ->thế kỉ XV
quân chủ - Anh, Pháp, Tây Ban Nha
Vậy thế nào là chế độ quân chñ?
- Phương Tây: có hai giai cấpđịa chủ và nông nô
-Phương thức bóc lột: tô, thuế
2 Nhà nước phong kiến:
-Vua đứng đầu -Thể chế nhànước quân chủ
Trang 26* Hớng dẫn: (1’)
-ễn lại cỏc kiến thức đó học
-Chuẩn bị: Bài 8: “ NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP”
Ngày lập kế hoạch: 16/9/2013
Ngày thực hiện: 23/9/2013
PHẦN II: LỊCH SỬ VIỆT NAM (Từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX)
Chương I: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGễ - ĐINH - TIỀN Lấ
(THẾ KỈ X)
Bài 8, tiết 10: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
I-mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
-Hiểu được Ngụ Quyền xõy dựng nền độc lập khụng phụ thuộc vào cỏc triều đạiphong kiến nước ngoài, nhất là về tổ chức nhà nước
- Tỡnh hỡnh chớnh trị cuối thời Ngụ
-Nắm được quỏ trỡnh thống nhất đất nước của Đinh Bộ lĩnh
2 Kĩ năng:
-Bồi dưỡng kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ
3 Thái độ:
-Giỏo dục ý thức độc lập tự chủ của dõn tộc, thống nhất đất nước của mọi người dõn
ii nội dung
1.Ngụ Quyền dựng nền độc lập:
-939 Ngụ Quyền lờn ngụi vua, đúng đụ ở Cổ Loa
Trang 27->Chấm dứt sự thống trị của phong kiến phương Bắc, giữ vững độc lập chủ quyền
2.Tỡnh hỡnh chớnh trị cuối thời Ngụ
-944 Ngụ Quyền mất, Dương Tam Kha cướp ngụi, triều đỡnh bất ổn
3.Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước:
-Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư, liờn kết một số sứ quõn, cựng nhõn dõn dẹp loạn-967 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước
->Thống nhất đất nước, tạo điều kiện xõy dựng đất nước chống ngoại xõm
1.GV:-Sơ đồ tổ chức bộ mỏy nhà nước
* Giới thiệu bài:
Sau chiến thắng, Ngụ Quyền xõy dựng nền độc lập, mở đầu kỉ nguyờn độc lập tựchủ dõn tộc ntn ? chỳng ta cựng đi tỡm hiểu
* Dạy và học bài mới:
Hoạt động 1: ( 12’)
* Mục tiêu: cac em biết đợc Ngô Quyền đã dựng
nền độc lập nh thế nào?
* Phơng pháp: phỏt vấn, giới thiệu, trực quan
-GV: nhắc lại: trong hơn 10 thế kỉ trước nước ta
chịu sự thống trị của phong kiến phương Bắc ->đến
Ngụ Quyền thỡ chấm dứt
í nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng?
+đỏnh bại õm mưu xõm lược của quõn Nam
Tại sao Ngụ Quyền bói bỏ bộ mỏy cai trị của họ
Khỳc để thiết lập triều đại mới?
->Trờn danh nghĩa họ Khỳc vẫn phụ thuộc Hỏn
Những việc làm trờn cú ý nghĩa ntn?
Sau khi lờn ngụi Ngụ Quyền tổ chức đất nước ntn?
+Bỏ chức tiết độ sứ của phong kiến phương
Bắc
+Thiết lập triều đỡnh mới
+Quy định lễ nghi trong triều đỡnh và sắc phục
của quan lại
Vẽ sơ đồ bộ mỏy nhà nước triều Ngụ?
1.Ngụ Quyền dựng nền độc lập:
-939 Ngụ Quyền lờn ngụi vua,đúng đụ ở Cổ Loa
->Chấm dứt sự thống trị củaphong kiến phương Bắc, giữ vữngđộc lập chủ quyền
-Tổ chức bộ mỏy nhà nước
Vua Quan văn Quan vừ
Trang 28Vai trũ của nhà vua ntn?
->đứng đầu triều đỡnh, quyết định mọi cụng
việc chớnh trị, quõn sự, ngoại giao
Đú là thể chế gỡ?
Em cú nhận xột gỡ về bộ mỏy nhà nước thời Ngụ?
Nx: bộ mỏy nhà nước này cũn đơn giản nhưng bước
đầu biểu hiện ý thức tự chủ
-Thứ sử cỏc chõu: cỏc quan địa phương, cỏc tướng
lĩnh cú cụng được Ngụ Quyền cử đi cai quản cỏc địa
phương: Đinh Cụng Trứ, KC Hón
-Những việc làm trờn thể hiện ý thức độc lập tự chủ
của Ngụ Quyền ->thời Ngụ
- Đầu thời Ngụ đất nước yờn bỡnh
Hoạt động 2: (8’)
* Mục tiêu: cac em biết đợc tình hình chính trị
cuối thời Ngô diễn ra thế nào
* Phơng pháp: phỏt vấn, giới thiệu, trực quan
Sau khi Ngụ Quyền mất tỡnh hỡnh nước ta ntn?
-GV: Sứ quõn : là cỏc thế lực phong kiến nổi dậy
chiếm lĩnh một vựng đất
- Chỉ địa điểm đúng của 12 sứ quõn trờn lược đồ
? Tỡnh hỡnh cỏc sứ quõn ntn? ảnh hưởng tới đất
nước ra sao?
+Chiếm nhiều vị trớ quan trọng trờn khắp đất
nước
+Làm cho dất nước loạn lạc ->Tạo điều kiện
cho giặc ngoại xõm
-GV: tỡnh trạng đất nước: rối ren: loạn 12 sứ quõn,
nhà Tống mưu đồ xõm lược nước ta
Tỡnh hỡnh đú đặt ra yờu cầu gỡ?
->Đũi hỏi tầng lớp thống trị phải thống nhất lực
lượng, ổn định đất nước sẵn sàng đối phú với ngoại
xõm
Hoạt động 3: (15’)
* Mục tiêu: cac em biết đợc tình hình chính trị
cuối thời Ngô diễn ra thế nào
* Phơng pháp: phỏt vấn, giới thiệu, trực quan
Sau khi Ngụ Quyền mất tỡnh hỡnh nước ta ntn?
Giữa lỳc đú ai là người đó xuất hiện thống nhất đất
Thứ sử cỏc chõu
2.Tỡnh hỡnh chớnh trị cuối thời Ngụ
-944 Ngụ Quyền mất, DươngTam Kha cướp ngụi, triều đỡnhbất ổn
-950 Ngụ Xương Văn lật đổDương Tam Kha
-965 Ngụ Xương Văn chết ->loạn 12 sứ quõn
3.Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước:
Trang 29nước? ễng là người ntn?
Đinh Bộ Lĩnh dẹp được 12 sứ quõn cú ý nghĩa gỡ?
Vậy cụng lao của Ngụ Quyền và Đinh Bộ Lĩnh
trong buổi đầu độc lập là gỡ?
-Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa
Lư, liờn kết một số sứ quõn, cựngnhõn dõn dẹp loạn
-967 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đấtnước
->Thống nhất đất nước, tạo điềukiện xõy dựng đất nước chốngngoại xõm
* Tổng kết: (3’)
Gọi HS lên trả lời các câu hỏi sau:
-Trình bày sơ đồ bộ máy chính quyền thời tiền Lê?
- Tờng thuật diễn biến, ý nghĩa lịch sử cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn?
* Hớng dẫn về nhà: (1’)
- HS về nhà học bài theo nội dung câu hỏi sgk
- Làm các bài tập ở sách bài tập
- Soạn trớc bài mới vào vở soạn và trả lời các câu hỏi sau:
? Tình hình kinh tế - Văn hoá nớc ta thời Đinh - tiền Lê
? Su tầm các bức tranh nói về văn hoá thời Đinh - tiền Lê
Ninh Bình, ngày 21 tháng 09 năm 2013
Giám hiệu ký duyệt
Trang 30
2.Thái độ:
-Biết ơn đối với những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời kì đầu giànhlại độc lập
II Néi dung:
1.Nhà Đinh xây dựng đất nước:
-968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô tại Hoa Lư.-970 đặt niên hiệu là Thái Bình, sai sứ sang giao hảo với nhà Tống
=>æn định xã hội, đặt cơ sở xây dựng đất nước
2.Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
*Hoàn cảnh:
-979 Đinh Tiên Hoàng bị giết -> Nội bộ nhà Đinh lục đục
-Nhà Tống lăm le xâm lược
->Lê Hoàn được suy tôn làm vua
*Lê Hoàn lên ngôi lấy hiệu Thiên Phúc - lập nhà Tiền Lê
3.Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:
1 GV:-Lược đồ kháng chiến chống Tống lần một.Tranh ảnh
2 HS:-Tài liệu thời Đinh-Tiền Lê
HS: Học, đọc trước bài
IV-Tổ chức hoạt động học tập
1.Ổn định lớp: (1’)
2.Kiểm tra bài cũ: (5’)
-Nêu những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc xây dựng đất nước
-công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh trong buổi đầu độc lập
Nhận xét, cho điểm:………
3 Tiến trình bài học
* Giới thiệu bài:
Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh bắt tay vào xâydựng đất nước Vậy ông xây dựng đất nước như thế nào?
Hoạt động 1 (12’)
* Mục tiêu: Các em nhận biết được nhà Đinh đã xây
dựng đất nước như thế nào
* Phương pháp: phát vấn, giới thiệu, trực quan
Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì?
-GV: Đại: lớn, Cồ: lớn ->nước Việt to lớn – ý đặt
ngang hàng với Trung Quốc
Vì sao Đinh Bộ Lĩnh đặt kinh đô tại Hoa Lư? Nhà
1.Nhà Đinh xây dựng đất nước:
-968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôihoàng đế, đặt tên nước là Đại
Cồ Việt, đóng đô tại Hoa Lư.-970 đặt niên hiệu là Thái Bình,
Trang 31Đinh đã xây dựng kinh đô ntn?
->Vì: đó là quê hương Đinh Bộ Lĩnh, địa hình đẹp
Cho HS: đọc in nghiêng /sgk
Việc nhà Đinh đặt tên nước và không dùng niên hiệu
của hoàng đế Trung Quốc nói lên điều gì?
+Hoàng đế: ngang hàng với vua Trung Quốc
+Tên nước, niên hiệu: khẳng định người Việt có
giang sơn bờ cõi riêng, nước Đại Việt ngang hàng với
Trung Quốc
- Vương: tước hiệu vua nước nhỏ hoặc chư hầu, vua:
tước hiệu vua nước lớn
-So với Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh đã tiến thêm một
bước trong xây dựng chính quyền độc lập, tự chủ,
khẳng định chủ quyền quốc gia dân tộc (Ngô Quyền
chỉ xưng Vương)
Đinh Bộ Lĩnh đã tổ chức nhà nước ntn?
HS: -Phong vương cho con,
-Thời Đinh chưa có luật pháp cụ thể nên quy đinh
hình phạt với kẻ phạm tội: đặt vạc dầu, chuồng cọp
Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý nghĩa ntn?
- Hành động của thái hậu Dương Vân Nga lúc này là
đúng đắn và đáng ca ngợi vì bà đã biết hi sinh quyền
lợi dòng họ bảo vệ lợi ích dân tộc
Sau khi lên ngôi Lê Hoàn đã làm gì?
- GV: Nhà Tiền Lê: phân biệt với Hậu Lê của Lê Lợi
Thuật ngữ: thái sư, đại sư sgk/155
? Tổ chức bộ máy chính quyền thời Lê NTN?
sai sứ sang giao hảo với nhàTống
2.Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
*Hoàn cảnh:
-979 Đinh Tiên Hoàng bị giết-> Nội bộ nhà Đinh lục đục-Nhà Tống lăm le xâm lược->Lê Hoàn được suy tôn làmvua
*Lê Hoàn lên ngôi lấy hiệuThiên Phúc - lập nhà Tiền Lê
*Tổ chức bộ máy Nhà nước
Vua(thái sư-đại sư)Quan văn Quan võ Tăng
Trang 32Nhận xét gì về tổ chức nhà nước dưới thời Tiền Lê?
So sánh với thời Đinh?
->Hoàn thiện thêm một bước
Quân đội thời tiền Lê được tổ chức như thế nào?
Nhận xét gì về quân đội thời Tiền Lê?
Hoạt động 3 (10’)
Mục tiêu: Các em có những hiểu biết vÒ cuéc kh¸ng
chiÕn chèng qu©n x©m lîc Tèng cña nhµ TiÒn Lª
BiÕt c¸ch tr×nh bµy nguyªn nh©n, diÔn biÕn, kÕt qu¶ vµ
ý nghÜa cña cuéc kh¸ng chiÕn
* Ph¬ng ph¸p: Ph¸t vÊn, thuyÕt tr×nh, trùc quan
Quân Tống xâm lược nước ta trong hoàn cảnh nào?
-Năm 979 Đinh Tiên Hoàng qua đời->Nội bộ lục đục
->Quân Tống xâm lược
- GV: đầu 981, quân Tống do Hầu Nhân Bảo chỉ huy
tiến sang xâm lược ta theo hai đường thuỷ bộ
Trước tình hình đó Lê Hoàn đã làm gì?
->Cho đóng cọc trên sông Bạch Đằng
- GV: giảng bằng lược đồ
Cho biết kết quả?
+Quân thuỷ: bị ta đánh ác liệt phải rút lui
+Quân bộ: : bị ta đánh ác liệt phải rút về nước
+Hầu nhân Bảo bị giết, nhiều tướng bị bắt
-Nói thêm về kế hoạch đóng cọc trên sông Bạch Đằng
(kế thừa Ngô Quyền) và cách đánh địch
Thắng lợi này có ý nghĩa gì?
- GV: sau khi chiến tranh chấm dứt, Lê Hoàn vẫn sai
sứ sang Trung Quốc trao trả tù binh và đặt lại quan hệ
bình thường -> mối quan hệ hoà hảo
quan
* Quan địa phương:
-Chia đơn vị hành chính: 10 lộ,dưới là phủ và châu
-Xây dựng quân đội:10 đạo cấm quân và quân địa phương
3.Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:
* Tæng kÕt: (3’)
-Tường thuật lại cuộc kháng chiến bằng lược đồ
* Híng dÉn vÒ nhµ: (1’)
- Học bài, trả lời câu hỏi sgk
- Chuẩn bị: Bài 9: ? nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất nước?
? Vẽ sơ đồ tổ chức chính quyền thời Tiền Lê ? diễn biến - kết quả cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn
Trang 33Tiếp tục chuẩn bị mục II"Sự phát triển KT,VH".Đọc trước bài và trả lờicác câu hỏi ở mỗi mục.
Ninh B×nh, ngµy 21 th¸ng 09 n¨m 2013 Gi¸m hiÖu ký duyÖt
**********************************
Ngµy lËp kÕ ho¹ch: 25/9/2013
Ngµy thùc hiÖn: 30/9/2013
Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ ( Tiết 2)
( KÕ ho¹ch chi tiÕt) I-Mục tiêu cần đạt:
II Néi dung
1.Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ:
2.Kiểm tra bµi cò: (5’)
- Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để xây dựng đất nước? YN của những việc làm này?
-Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Tiền lê Giải thích và nhận xét (so sánh với nhàĐinh)
Trang 34-Trỡnh bày cuộc khỏng chiến chống Tống của Lờ Hoàn.
* Mục tiêu: Các em nắm đợc những kiến thức cơ bản
về tình hình kinh tế nớc ta thời Đinh – Tiền Lê
* Phơng pháp: Phát vấn, nêu vấn đề, thuyết trình,
thảo luận nhóm
- GV: trước đõy ruộng đất nằm trong tay quan lại
Dưới thời Đinh-Tiền Lờ tỡnh hỡnh ruộng đất ntn?
- GV: ngoài ra nhõn dõn cũn phải đi lớnh và lao dịch
Triều đỡnh đó làm gỡ để khuyến khớch nụng nghiệp
Thảo luận bàn(1 )'- Trỡnh bày
Nhõn dõn đều cú ruộng cày cấy
Em hiểu thế nào về lễ cày tịch điền? Nú cú tỏc dụng
gỡ?
-> Quan tõm sản xuất - khuyến khớch
Tất cả những việc làm trờn cú ý nghĩa gỡ?
Thời Đinh - Tiền Lờ, thủ cụng nghiệp cú đặc điểm gỡ?
- GV: Nghề xõy cung điện, nhà cửa, chựa chiền tập
trung nhiều thợ khộo ->Nhiều cụng trỡnh cú giỏ trị:
kinh đụ Hoa Lư, đền thờ, lăng
- Đọc in nghiờng sgk /trang 32
- Quan sỏt H.20
Mụ tả cung điện Hoa Lư để thấy được sự phỏt của
thời Tiền Lờ
->Cột dỏt vàng bạc, cú nhiều điện, đài tế, chựa
chiền, kho vũ khớ, kho thúc thuế quy mụ cung điện
hoành trỏng
Qua đõy em cú nhận xột gỡ về TCN thời kỡ này?
Do đõu nghề thủ cụng nghiệp phỏt triển?
HS thảo luận nhúm(2)' - trỡnh bày
+Đất nước độc lập - nhõn dõn phấn khởi
+Thợ giỏi khụng bị bắt sang Trung Quốc
1.Bước đầu xõy dựng nền kinh tế tự chủ:
*Nụng nghiệp:
-Chia ruộng đất cho dõn cày cấy
-Khuyến khớch khai hoang
Trang 35+Tạo điều kiện ngoại thương phỏt triển.
Qua đú em cú nhận xột chung gỡ về tỡnh hỡnh kinh tế
thời Đinh-Tiền Lờ?
->Phỏt triển mọi mặt
- Đỏnh dấu những bước đầu của việc xõy dựng nền
kinh tế tự chủ
Theo em nụng nghiệp - TCN - thương nghiệp cú mối
quan hệ với nhau NTN?
Hoạt động 2 (17’)
* Mục tiêu: Các em có những hiểu biết cơ bản về
tình hình xã hội, văn hoá thời Đinh - Tiền Lê
* Phơng pháp: Phát vấn nêu vấn đề, thuyết trình,
Tỡnh hỡnh văn húa thời kỡ này cú gỡ đỏng chỳ ý?
+Đạo Phật được truyền bỏ rộng rói
+Giỏo dục chưa phỏt triển ->người đi học ớt, chủ
yếu là cỏc nhà sư – nhõn dõn và nhà nước quý trọng
-Kể cõu chuyện nhà sư Đỗ Thuận: năm 987 Lý
Giỏc-Sứ thần nhà Tống sang nước ta, vua Lờ sai Đỗ Thuận
giả làm người chốo thuyền đưa sứ giả qua sụng Thấy
hai con ngỗng trờn mặt nước Lý Giỏc ngõm:
Ngỗng kia ngỗng một đụiNgửa mặt nhỡn chõn trời
Đỗ Thụõn đang cầm chốo liền đọc nối theo:
*Thương nghiệp:
-Hỡnh thành cỏc trung tõm buụnbỏn và chợ
-Đỳc tiền đồng-Buụn bỏn với nước ngoài(Tống)
2.Đời sống xó hội và văn hoỏ:
* Tổ chức xó hội:
Vuaquanvăn - quan vừ - nhà sư
(nụng dõn-thợ thủ cụng-thương
-Chựa chiền xõy dựng nhiều
Trang 36Lông trắng phô nước biếcChèo hồng rẽ sóng bơi.
Câu chuyện nói lên điều gì?
thành phần chủ yếu trong xã hội là nông dân: là người
dân tự do, cày ruộng công làng xã, quyền lợi gắn với
nhà nước - cuộc sống đơn giản, bình dị; nô tì: cực
khổ, dưới cùng của xã hội
Đời sống sinh hoạt của người dân ntn
+Chùa chiền được xây dựng khắp nơi,
+Nhiều loại hình văn hoá dân gian được tổ chức
trong các ngày lễ hội: ca hát, nhảy múa, đua thuyền,
đánh đu
-Vào những ngày vui, vua cũng thích đi chân đất cầm
xiên lội ao đâm cá
Cử chỉ này chứng tỏ điều gì
->Sự phân biệt giàu nghèo, sang hèn chưa sâu sắc,
quan hệ vua tôi chưa có khoảng cách lớn
-Các trò chơi: đấu võ, đánh vật, đua thuyền vẫn tồn
tại đến ngày nay
Nhận xét chung tình hình văn hoá-xã hội thời
?Nguyên nhân kinh tế Đinh-Tiền Lê phát triển?
?Kể các câu chuyện về vua Đinh, vua Lê Đại Hành, thái hậu Dương Vân Nga mà em biết?
* Híng dÉn vÒ nhµ: (1’)
-Học bài, trả lời câu hỏi sgk
-Chuẩn bị: Bài 10: “NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC”
? nhà Lý được thành lập ntn, nhà Lý đã làm gì để xây dựng đất nước?
? Vẽ sơ đồ tổ chức chính quyền thời Lý?
Ninh B×nh, ngµy 28 th¸ng 9 n¨m 2013
Gi¸m hiÖu ký duyÖt
Trang 37
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu
- Quá trình thành lập của nhà Lý Việc dời đô về Thăng Long (nguyên nhân và ý nghĩa).Tổchức bộ máy nhà nớc từ trung ơng và địa phơng
- Những chính sách củng cố quốc gia của thời Lý
2 Luật pháp và quân đội
a) Luật pháp: Năm 1042 nhà Lý ban hành bộ luật Hình th
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu tình hình nhà nớc ta thời Đinh –Tiền Lê
Trang 38* Phơng pháp: Phát vấn, thảo luận nhóm,
thuyết trình, so sánh, nhận xét
+ GV cho HS thảo luận nhóm
? Nhà Lý đợc thành lập nh thế nào
( Sau khi Lê Hoàn mất,thái tử Long Việt lên ngôi
vua, ở ngôi đợc ba ngày, Long Đĩnh tự lập làm
vua->là ông vua càn rỡ,dâm đãng,tàn bạo …Long
Đĩnh dùng dao cùn xẻo thịt tù nhân làm mồi cho
Thuồng Luồng Dóc mía trên đầu s, khiến cho
trong, ngoài triều ai cũng chán ghét và họ gọi là
Lê Ngoạ Triều
+ Hs nêu những hiểu biết về Lý Công Uẩn
( - HS đọc sgk - chữ nhỏ – 35
- GV g/thiêu thêm tài liệu tham khảo về việc lên
ngôi của Lý Công Uẩn)
? Sau khi lên làm vua, Lý Công Uẩn đã làm gì.
+ HS tìm hiểu n.nhân, ý nghĩa việc nhà Lý dời đô
về Thăng Long
- HS mô tả và xác định vị trí Hoa L và Thăng
Long (Lợc đồ) ->so sánh – nx
- GV nhấn mạnh vi trí, địa thế của Thăng Long
(Kinh thành Thăng Long gồm 2 vùng: Hoàng
Thành và Cấm Thành (sgk)…vào thế kỷ XI vừa là
kinh đô của Đại Việt cơng thịnh vừa là một thành
thị có qui mô lớn trên thế giới.)
+ Hs q.sát lợc đồ trống bộ máy nhà nớc
? Bộ máy chính quyền Triều Lý đợc tổ chức ntn.
(Hs dựa vào sự chuẩn bị ở nhà để trình bày)
? Tại sao nhà Lý lại giao các chức vụ quan trọng
cho những ngời thân cận nắn gữi
( Thời Lý khi một hoàng tử đợc nối ngôi thì ngời
đó phải ra ngoài thành để tìm hiểu c/sóng nhân
dân Cho treo chuông lớn nếu ai có gì oan ức thì
đánh chuông để vua xét xử…-> Đây là chính
quyền dân chủ, nhà vua quan tâm đến đời sống
của dân, coi dân là gốc rễ lâu bền của chính
quyền)
* Hoàn cảnh:
- Năm 1005 Lê Hoàn mất, Lê Long
Đĩnh lên ngôi vua
- Cuối năm 1009 Lê Long Đĩnh qua
đời, con còn nhỏ, triều đình chánghét nhà Tiền Lê
- Các tăng s, đại thần trong triều: VạnHạnh, Đào Can Mộc, tôn tớng LýCông Uẩn lên làm vua
=> Nhà Lý thành lập
* Việc làm:
+ Năm 1010 Lý Công Uẩn đặt niênhiệu là Thuận Thiên Quyết định dời
đô từ Hoa L ra thành Đại La, đổi tênthành là Thăng Long
+ Xây dựng cung điện, thành luỹ,chùa tháp …
-> Thời Lý thành Thăng Long là
đô thị phồn vinh, là một thành thị cóquy mô lớn
+ Năm 1054 nhà Lý đổi tên nớc là
Đại Việt, tiến hành xây dựng chính
quyền quân chủ từ trung ơng đến địaphơng
- Dới là phủ là huyện, hơng và xã
Đại thần
Vua
Trang 39? Nội dung của bộ luật hình th ntn
? Theo em bộ luật ra đời có tác dụng nh thế nào
đối với đời sống.
+ HS so sánh: Thời Đinh –Tiền Lê nớc ta cha có
hệ thống pháp luật Năm 1042 nhà Lý ban hành
bộ Hình th…
+ HS theo dõi sgk
? Quân đội thời Lý đợc tổ chức nh thế nào
Em có nhận xét về tổ chức quân đội thời Lý?
- HS đọc sgk(Phần chữ nhỏ.)
( Cấm quân: lực lợng là những thanh niên đã đợc
lựa chọn kỹ càng về sức khoẻ, lí lịch trong cả
n-ớc, bảo vệ vua và kinh thành
-Quân địa phơng: Là các thanh niên trai tráng ở
trong làng, đến tuổi thành đinh; Canh các lộ, phủ,
thay phiên luyện tập và về quê sản xuất…)
? Em có nhận xét gì về quân đội thời Lý
(…chặt chẽ và qui cũ…)
? Nhà Lý đã làm gì để bảo vệ khối đoàn kết dân
tộc.
(Gả công chúa, ban tớc cho các tù trởng dân
tộc…Trấn áp những ngời có ý định tác khỏi Đại
Việt…)
? Chính sách đối ngoại của nhà Lý lúc này là gì.
( Quan hệ bình đẳng với các nớc láng giềng)
2 Luật pháp và quân đội
* Tổng kết: (3’)
- Nhà Lí đợc thành lập tronh hoàn cảnh nào?
- Nêu một số việc làm của Lý Công Uẩn sau khi lên ngôi
24 lộ
HuyệnHơng, xã
Phủ
Trang 40* Hớng dẫn về nhà: (1’)
- Nắm vững kiến thức nội dung bài học
- Làm bài tập SGK,các bài tập trắc nghiêm trong vở bài tập
- Chuẩn bị bài 11, nắm cụ thể: Nguyên nhân nhà Tống xâm lợc nớc ta, diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lý Thờng Kiệt
Ninh Bình, ngày 28 tháng 9 năm 2013
Giám hiệu ký duyệt
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu
- Âm mu xâm lợc nớc ta của nhà Tống Việc chủ động tấn công của nhà Lý
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
? Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền thời Lý
? Nhà Lí đã làm gì để thống nhất đất nớc