Các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu kinh doanh .... Các ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán .... Nhân t tài nguyên môi tr ng..... Các ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán ..... Chú tr ng công tá
Trang 1SINH VIÊN TH C HI N : NGUY N TH TH Y TIÊN
MÃ SINH VIÊN : A16059 CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH
HÀ N I ậ 2014
Trang 3L I C Mă N
V i tình c m chân thành, em xin bày t lòng bi t n t i các th y giáo, cô giáo
tr ng i H c Th ng Long, đ c bi t là Cô giáo Th.s V L H ng cùng các bác, cô chú và anh ch trong công ty c ph n máy tính và gi i pháp m ng TIC đư t n tình giúp
đ em hoàn thành khóa lu n t t nghi p này Em c ng xin c m n các th y cô giáo
gi ng d y trong nhà tr ng đư truy n đ t cho em r t nhi u ki n th c b ích đ th c
hi n khóa lu n và c ng nh có đ c hành trang v ng ch c cho s nghi p trong t ng lai
Do gi i h n ki n th c và kh n ng lý lu n c a b n thân còn nhi u thi u sót và
h n ch , kính mong s ch d n và đóng góp c a các th y cô giáo đ khóa lu n c a em
đ c hoàn thi n h n
Hà N i, ngày 25 tháng 03 n m 2014
Sinh viên
Nguy n Th Th y Tiên
Trang 4L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s
h tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên
Nguy n Th Th y Tiên
Trang 5M C L C
DOANH NGHI P 1
1.1 Hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p 1
1.1.1 Khái ni m v hi u qu kinh doanh 1
1.1.2 B n ch t c a hi u qu kinh doanh 3
1.1.3 Vai trò và s c n thi t c a vi c nâng cao hi u qu kinh doanh 3
1.1.4 Phân lo i hi u qu kinh doanh 6
1.2 Các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu kinh doanh 7
1.2.1 Các ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán 7
1.2.2 Ch tiêu đánh giá kh n ng ho t đ ng 9
1.2.3 Các ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i 11
1.2.4 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n 15
1.2.5 Nhóm ch tiêu ph n ánh hi u qu s d ng v n 18
1.2.6 Nhóm ch tiêu ph n ánh hi u qu s d ng chi phí 20
1.3 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p 21
1.3.1 Các nhân t bên ngoài 21
1.3.1.1 Th tr ng c nh tranh và đ i t ng c nh tranh 21
1.3.1.2 Nhân t tiêu dùng 22
1.3.1.3 Nhân t tài nguyên môi tr ng 22
1.3.1.4 Các chính sách c a Nhà n c 22
1.3.2 Các nhân t bên trong doanh nghi p 23
1.3.2.1 Nhân t qu n tr doanh nghi p 23
1.3.2.2 Lao đ ng 23
1.3.2.3 V n kinh doanh 23
CH NGă2.ăTH C TR NG HI U QU HO Tă NG KINH DOANH C A CÔNG TY C PH N MÁY TÍNH VÀ GI I PHÁP M NG TIC 26
2.1 Gi i thi u chung v công ty c ph n máy tính và gi i pháp m ng TIC 26
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty 26
2.1.2 C c u b máy t ch c c a công ty 27
2.1.3 c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty 29
2.1.4 Quy trình ho t đ ng kinh doanh c a công ty 29
Trang 62.2 Th c tr ng ho tăđ ng kinh doanh c aăcôngătyătrongăgiaiăđo n 2010-2012 30
2.2.1 Tình hình c c u tài s n - ngu n v n 30
2.2.2 Tình hình ho t đ ng kinh doanh 32
2.3 Th c tr ng hi u qu kinh doanh c a công ty c ph n máy tính và gi i pháp m ng TIC 35
2.3.1 Các ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán 35
2.3.2 Ch tiêu đánh giá kh n ng ho t đ ng 36
2.3.3 Các ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i 41
2.3.4 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n 45
2.3.5 Nhóm ch tiêu ph n ánh hi u qu s d ng v n 50
2.3.6 Nhóm ch tiêu ph n ánh hi u qu s d ng chi phí 53
2.4 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu kinh doanh c a công ty 54
2.4.1 Th tr ng c nh tranh và đ i t ng c nh tranh 54
2.4.2 Nhân t tiêu dùng 55
2.4.3 Các chính sách c a Nhà n c 56
2.3.4 Nhân t qu n tr doanh nghi p 56
2.3.5 L c l ng lao đ ng 56
2.4.ă ánhăgiáăchungăv hi u qu kinh doanh c a công ty 57
2.4.1 Kh n ng thanh toán 57
2.4.2 Kh n ng ho t đ ng 57
2.4.1.1 Hàng t n kho 57
2.4.1.2 Các kho n ph i thu 58
2.4.1.3 Các kho n ph i tr 59
2.4.1.4 Th i gian quay vòng ti n 59
2.4.3 Kh n ng sinh l i 59
2.4.4 S d ng tài s n 60
2.4.5 Hi u qu s d ng v n vay 60
2.4.6 Hi u qu s d ng chi phí 61
CH NGă 3.ă M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU KINH DOANH C A CÔNG TY C PH N MÁY TÍNH VÀ GI I PHÁP M NG TIC 62
3.1.ă nhăh ng phát tri n c a công ty 62
3.2 Gi iăphápăt ngăc ng hi u qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a công ty 62
Trang 73.2.1 T ng c ng hi u qu s d ng tài s n ng n h n 63
3.2.1.1 Ti n và các kho n t ng đ ng ti n 63
3.2.1.2 Các kho n ph i thu 64
3.2.2 M t s gi i pháp s d ng tài s n dài h n 66
3.2.3 Xây d ng ph ng án huy đ ng v n dài h n 66
3.2.4 Ti t ki m chi phí lãi vay 67
3.2.5 Ti n hành gi m chi phí và vi c phân b h p lý các kho n chi phí 68
3.2.6 Gi i pháp khác 68
3.2.6.1 Nâng cao uy tín và chú tr ng m r ng th tr ng kinh doanh công ty 68
3.2.6.2 Gi i pháp v công tác qu n lý và đào t i đ i ng công nhân viên 68
3.2.6.3 Gi i pháp hoàn thi n c ch , chính sách đ i v i công ty 69
3.2.6.4 Chú tr ng công tác phân tích hi u qu kinh doanh t i công ty 70
K T LU N 71
Trang 8DANH M C B NG BI U
S đ 1.1: C c u t ch c c a Công ty c ph n gi i pháp m ng và máy tính TIC 27
S đ 2.1: Quy trình kinh doanh chung c a Công ty c ph n gi i pháp m ng và máy tính TIC 29
B ng 2.1 H s kh n ng thanh toán 35
Bi u đ 2.1 H s kh n ng thanh toán 35
B ng 2.2 T c đ luân chuy n hàng t n kho 36
Bi u đ 2.2 T c đ luân chuy n hàng t n kho 37
B ng 2.3 T c đ quay vòng các kho n ph i thu 38
Bi u đ 2.3 T c đ quay vòng các kho n ph i thu 38
B ng 2.4 S vòng quay các kho n ph i tr 39
Bi u đ 2.4 S vòng quay các kho n ph i tr 39
B ng 2.5 S vòng quay c a ti n 40
Bi u đ 2.5 T su t sinh l i trên doanh thu 41
Bi u đ 2.6 T su t sinh l i trên t ng tài s n 41
B ng 2.6 Phân tích t ng h p ROA theo mô hình Dupont 42
Bi u đ 2.7 T su t sinh l i trên v n ch s h u 43
B ng 2.7 Phân tích t ng h p ROE theo mô hình Dupont 44
B ng 2.8 Phân tích hi u qu s d ng tài s n chung 45
Bi u đ 2.8 Hi u su t s d ng t ng TS 46
Bi u đ 2.9 Hi u su t s d ng TS ng n h n 47
Bi u đ 2.10 T su t sinh l i c a TSNH 48
Bi u đ 2.11 Hi u su t s d ng tài s n dài h n 49
Bi u đ 2.12 T su t sinh l i c a tài s n dài h n 50
B ng 2.9 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng v n vay 51
Bi u đ 2.13 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng v n vay 51
B ng 2.10 ánh giá hi u qu s d ng đòn b y tài chính 52
B ng 2.11 Các ch tiêu ph n ánh hi u qu s d ng chi phí 53
Bi u đ 2.14 Các ch tiêu ph n ánh hi u qu s d ng chi phí 53
B ng 3.1 B ng theo dõi tu i các kho n ph i thu c a công ty n m 2012 65
B ng 3.2 ánh giá l i các kho n ph i thu c a công ty sau khi áp d ng các 65
bi n pháp 65
Trang 9DANH M C VI T T T
Trang 10L I M U
1 Lý do ch năđ tài
Trong n n kinh t th tr ng, các nhà đ u t , doanh nghi p đóng góp m t vai trò
r t quan tr ng thúc đ y t ng tr ng kinh t Gia nh p t ch c Th ng m i th gi i (WTO) m ra c h i cho các doanh nghi p Vi t Nam, khi m i quan h giao th ng
gi đây đ c m r ng không ch trong n c, mà còn là các th tr ng l n c a các
n c trên th gi i Môi tr ng đ u t kinh doanh hi n nay c a Vi t Nam đang đ c
c i thi n d n, t o ra nhi u thu n l i h n cho các đ n v s n xu t, kinh doanh trong và ngoài n c C nh tranh là m t xu th t t y u trong n n kinh t th tr ng, c nh tranh
c ng là đ ng l c thúc đ y các doanh nghi p s n xu t v n lên t kh ng đ nh mình, đ
t n t i và phát tri n Vì v y các doanh nghi p c n ph i ho t đ ng có hi u qu m i có
th đ ng v ng trên th tr ng, đ s c c nh tranh v i các doanh nghi p khác trong và ngoài n c, v a có đi u ki n tích lu , m r ng s n xu t kinh doanh, v a đ m b o đ i
s ng cho ng i lao đ ng và làm tròn ngh a v đ i v i Nhà N c
Công ty c ph n máy tính và gi i pháp m ng TIC là m t công ty c ph n nên
v n đ làm gì đ nâng cao hi u qu kinh doanh luôn là m t v n đ đ c ban lưnh đ o công ty quan tâm nh t Do v y, vi c công ty c n tìm ra nh ng bi n pháp h u hi u h n
m t m t nh m nâng cao hi u qu kinh doanh, m t m t nh m gi i quy t m t s v ng
m c trong quá trình kinh doanh là đi u h t s c c p thi t
Nh n th c đ c t m quan tr ng trên nên em đư ch n đ tài ắM t s gi i pháp
nh m nâng cao hi u qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a công ty c ph n máy
tính và gi i pháp m ng TIC Ằ
i t ng nghiên c u: Hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p
Ph m vi nghiên c u: Hi u qu ho t đ ng kinh doanh trong giai đo n 2010 -
2012 c a công ty ty c ph n máy tính và gi i pháp m ng TIC
Các ph ng pháp nghiên c u là: ph ng pháp so sánh, ph ng pháp phân tích theo chi u ngang, phân tích theo chi u d c và ph ng pháp phân tích t l
Trang 11Ch ngă1:ăC ăs lý lu n v hi u qu kinh doanh trong doanh nghi p
Ch ngă2:ăTh c tr ng hi u qu ho tăđ ng kinh doanh c a công ty c ph n máy
tính và gi i pháp m ng TIC
Ch ngă3:ăM t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu kinh doanh c a công ty c
ph n máy tính và gi i pháp m ng TIC
Trang 121
TRONG DOANH NGHI P 1.1 Hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
1.1.1 Khái ni m v hi u qu kinh doanh
Trong đi u ki n kinh t hi n nay, n n kinh t n c ta đư chuy n đ i t c ch bao c p sang c ch th tr ng S thay đ i này đư làm thay đ i m nh m n n kinh t
n c ta duy trì và phát tri n doanh nghi p c a mình thì các doanh nghi p ph i kinh doanh có hi u qu
Không ng ng nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh, không ch là m i quan tâm c a b t k ai mà là m i quan tâm c a t t c m i ng i, m i doanh nghi p ó
c ng là v n đ bao trùm và xuyên su t, th hi n trong công tác qu n lý T t c nh ng
c i ti n, nh ng đ i m i v n i dung, ph ng pháp, bi n pháp áp d ng trong qu n lý
ch th c s đem l i ý ngh a khi chúng làm t ng đ c hi u qu kinh doanh, không
nh ng là th c đo v ch t l ng, ph n ánh t ch c, qu n lý kinh doanh, mà còn là v n
đ s ng còn c a doanh nghi p Doanh nghi p mu n t n t i và v n lên thì tr c h t đòi h i kinh doanh ph i có hi u qu Hi u qu kinh doanh càng cao, doanh nghi p càng có đi u ki n tái s n xu t m r ng, đ u t nâng c p máy móc thi t b , đ i m i công ngh tiên ti n hi n đ i Kinh doanh có hi u qu là ti n đ nâng cao phúc l i cho
ng i lao đ ng, kích thích ng i lao đ ng t ng n ng su t lao đ ng và là đi u ki n nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh
Hi u qu kinh doanh là m t ph m trù kinh t , nó xu t hi n và t n t i t xã h i chi m h u nô l đ n xã h i ch ngh a Hi u qu đ c coi là khái ni m dùng đ ch m i quan h gi a k t qu th c hi n các m c tiêu ho t đ ng c a ch th và chi phí ch th
b ra đ có k t qu đó trong nh ng đi u ki n nh t đ nh Hi u qu kinh doanh th hi n trình đ s d ng các y u t c n thi t tham gia vào ho t đ ng kinh doanh theo m t m c đích nh t đ nh Nó là m c tiêu mà t t c các nhà kinh t đ u h ng t i v i m c đích
r ng h s thu đ c l i nhu n cao, s m r ng đ c doanh nghi p, s chi m l nh đ c
th tr ng và mu n nâng cao uy tín c a mình trên th ng tr ng V y hi u qu kinh doanh đ c hi u nh th nào? V v n đ này có r t nhi u quan đi m khác nhau c a các nhà kinh t c th nh :
Quan đi m th nh t là c a nhà kinh t h c ng i Anh Adam Simith và nhà kinh
t h c ng i Pháp Ogiephri cho r ng: "Hi u qu kinh doanh là k t qu trong ho t
đ ng kinh t , là doanh thu tiêu th hàng hóa" Theo quan đi m này, hi u qu kinh doanh đ ng nh t v i k t qu kinh doanh và v i các ch tiêu ph n ánh k t qu ho t
đ ng kinh doanh Quan đi m này không đ c p đ n chi phí kinh doanh, ngh a là n u
ho t đ ng kinh doanh t o ra cùng m t k t qu thì có cùng m t m c hi u qu , m c dù
Trang 132
ho t đ ng kinh doanh đó có hai m c chi phí khác nhau Rõ ràng quan đi m này khó
gi i thích k t qu s n xu t kinh doanh có th dùng cho chi phí m r ng s d ng các ngu n s n xu t n u cùng m t m c k t qu v i hai m c chi phí khác nhau thì theo quan
gi a k t qu đ t đ c và chi phí b ra đ có đ c k t qu đó"[2] Quan đi m này đánh giá m t cách chung chung ho t đ ng c a doanh nghi p, gi d nh : Doanh thu l n h n chi phí, nh ng do khách hàng chi m d ng v n c a doanh nghi p do v y ti n chi l i l n
h n doanh thu th c t , khi đó doanh nghi p b thâm h t v n, kh n ng chi tr kém
c ng có th d n đ n kh ng ho ng mà cao h n n a là có th b phá s n u đi m c a quan đi m này là nó ph n ánh đ c m i quan h b n ch t c a hi u qu kinh t Nó đư
g n đ c hi u qu v i toàn b chi phí, coi vi c kinh doanh là ph n ánh trình đ x s các chi phí Tuy nhiên , nó v n ch a bi u hi n đ c t ng quan v ch t và l ng gi a
k t qu và chi phí, ch a ph n ánh h t m c đ ch t ch c a các m i quan h này Quan đi m th t l i đ c p đ n hi u qu kinh t d ng khái quát, hi u qu kinh doanh đ c xác đ nh b i t s gi a k t qu đ t đ c v i chi phí b ra i n hình cho quan đi m này là tác gi Manfred - Kuhn và quan đi m này đ c nhi u nhà kinh t và
qu n tr kinh doanh áp d ng và tính hi u qu kinh t c a các quá trình s n xu t kinh doanh Quan đi m này đánh giá đ c t t nh t trình đ l i d ng các ngu n l c m i
đi u ki n đ ng c a ho t đ ng kinh t Theo quan đi m này thì hoàn toàn có th tính toán đ c hi u qu kinh t cùng s bi n đ ng và v n đ ng không ng ng c a các ho t
đ ng kinh t , chúng ph thu c vào quy mô và t c đ bi n đ ng khác nhau
t o ra m c đ nào, v i giá nào là v n đ c n xem xét, vì nó ph n ánh ch t l ng c a
ho tđ ng t o ra k t qu M t khác nhu c u tiêu dùng c a con ng i bao gi c ng l n
Trang 143
h n kh n ng t o ra s n ph m c a mình Chính vì v y, ng i ta luôn quan tâm làm sao
v i kh n ng hi n t i có th t o ra đ c nhi u s n ph m nh t V y nên khi đánh giá
ho t đ ng kinh doanh t c là đánh giá ch t l ng c a ho t đ ng kinh doanh t o ra k t
qu mà nó đ t đ c
Nh v y, qua các đ nh ngh a c b n đư trình bày trên, chúng ta hi u đ c r ng
hi u qu s n xu t kinh doanh là m t ph m trù kinh t , bi u hi n s phát tri n kinh t theo chi u sâu, nó ph n ánh trình đ khai thác và s d ng các ngu n l c trong quá trình tái s n xu t nh m th c hi n m c tiêu kinh doanh mong đ i mà doanh nghi p đư
đ t ra, v i chi phí b ra ít nh t mà đ t hi u qu cao nh t, nó th hi n m i quan h
t ng quan gi a k t qu thu đ c và chi phí b ra đ có đ c k t qu đó, đ chênh
l ch gi a hai đ i l ng này càng l n thì hi u qu càng cao Nâng cao hi u qu kinh doanh là m t trong nh ng bi n pháp c c kì quan tr ng c a doanh nghi p đ thúc đ y
n n kinh t t ng tr ng cao m t cách b n v ng ây là vi c mà b t c doanh nghi p nào c ng chú tr ng hàng đ u b i đó là y u t giúp doanh nghi p t n t i và phát tri n không ng ng
1.1.2 B n ch t c a hi u qu kinh doanh
T khái ni m v hi u qu kinh doanh đư trình bày trên đư kh ng đ nh b n ch t
c a hi u kinh t c a các ho t đ ng kinh doanh ph n ánh đ c tình hình s d ng các ngu n l c c a doanh nghi p đ đ t m c tiêu cu i cùng c a m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a m i doanh nghi p là t i đa l i nhu n
Hi u qu kinh doanh là ph m trù ph n ánh m t ch t l ng c a các ho t đ ng kinh doanh, ph n ánh trình đ l i d ng các ngu n l c s n xu t (lao đ ng, máy móc thi t b , nguyên li u, ti n v n) trong quá trình ti n hành các ho t đ ng s n xu t kinh doanh cu doanh nghi p B n ch t c a hi u qu kinh doanh là nâng cao n ng su t lao đ ng xã h i
và ti t ki m lao đ ng xã h i ây là hai m t có m i quan h m t thi t c a v n đ hi u
qu kinh doanh Chính vi c khan hi m ngu n l c và vi c s d ng chúng có tính ch t
c nh tranh nh m tho mãn nhu c u ngày càng t ng c a xã hô , đ t ra yêu c u ph i khai thác, t n d ng tri t đ và ti t ki m các ngu n l c đ t đ c m c tiêu kinh doanh, các doanh nghi p bu c ph i chú tr ng các đi u ki n n i t i, phát huy n ng l c, hi u
l c c a các y u t s n xu t và ti t ki m m i chi phí
1.1.3 Vai trò và s c n thi t c a vi c nâng cao hi u qu kinh doanh
- Vai trò c a vi c nâng cao hi u qu kinh doanh
Vai trò c a vi c nâng cao hi u qu kinh doanh là nâng cao n ng su t lao đ ng xã
h i và ti t ki m ngu n l c lao đ ng xã h i ây là hai m t có m i quan h m t thi t
c a v n đ hi u qu kinh t Chính vi c khan hi m ngu n l c và vi c s d ng chúng
Trang 154
có tính c nh tranh nh m th a mãn nhu c u ngày càng t ng c a xã h i, đ t ra yêu c u
ph i khai thác, t n d ng tri t đ và ti t ki m các ngu n l c đ t đ c m c tiêu kinh doanh, các doanh nghi p bu c ph i chú tr ng các đi u ki n n i t i, phát huy n ng l c,
hi u n ng c a các y u t s n xu t và ti t ki m m i chi phí
hi u rõ v vai trò c a vi c nâng cao hi u qu kinh doanh, ta c ng c n phân
bi t gi a hai khái ni m hi u qu và k t qu c a ho t đ ng kinh doanh K t qu ho t
đ ng kinh doanh là nh ng gì mà doanh nghi p đ t đ c sau m t quá trình kinh doanh
nh t đ nh, k t qu c n đ t đ c bao gi c ng là m c tiêu c n thi t c a doanh nghi p Trong khi đó trong khái ni m v hi u qu kinh doanh, ng i ta s d ng c hai ch tiêu
k t qu và chi phí đ đánh giá hi u qu kinh doanh Vì v y, yêu c u c a vi c nâng cao
hi u qu kinh doanh là ph i đ t k t qu t i đa v i chi phí t i thi u, hay chính xác h n
là đ t k t qu t i đa v i chi phí nh t đ nh ho c ng c l i đ t k t qu nh t đ nh v i chi phí t i thi u
- S c n thi t ph i nâng cao hi u qu kinh doanh
Hi u qu kinh doanh là m t trong các công c h u hi u đ các nhà qu n tr th c
hi n các ch c n ng c a mình Vi c xem xét và tính toán hi u qu kinh doanh không
nh ng ch cho bi t vi c s n xu t đ t trình đ nào mà còn cho phép các nhà qu n tr phân tích, tìm ra các nhân t đ đ a ra các bi n pháp thích h p trên c hai ph ng di n
t ng k t qu và gi m chi phí kinh doanh nh m nâng cao hi u qu V i t cách là m t công c đánh giá và phân tích kinh t , ph m trù hi u qu không ch đ c s d ng giác đ t ng h p, đánh giá chung trình đ s d ng t ng h p đ u vào trong ph m vi toàn doanh nghi p mà còn s d ng đ đánh giá trình đ s d ng t ng y u t đ u vào
ph m vi toàn b ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p c ng nh t ng b
ph n c u thành c a doanh nghi p
Ngoài ra, vi c nâng cao hi u qu kinh doanh còn là s bi u hi n c a vi c l a
ch n ph ng án s n xu t kinh doanh Doanh nghi p ph i t l a ch n ph ng án s n
xu t kinh doanh c a mình cho phù h p v i trình đ c a doanh nghi p đ đ t đ c m c tiêu t i đa hóa l i nhu n, doanh nghi p bu c ph i s d ng t i u ngu n l c s n có
Nh ng vi c s d ng ngu n l c đó b ng cách nào đ có hi u qu nh t l i là m t bài toán mà nhà qu n tr ph i l a ch n cách gi i Chính vì v y, ta có th nói r ng vi c nâng cao hi u qu kinh doanh không ch là công c h u hi n đ các nhà qu n tr th c
hi n các ch c n ng qu n tr c a mình mà còn là th c đo trình đ c a nhà qu n tr Ngoài nh ng ch c n ng trên c a hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p, nó còn
là vai trò quan tr ng trong c ch th tr ng
Th nh t, nâng cao hi u qu kinh doanh là c s c b n đ đ m b o s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p Do v y, vi c nâng cao hi u qu kinh doanh là m t đòi h i
Trang 165
t t y u khách quan đ i v i t t c các doanh nghi p ho t đ ng trong c ch th tr ng
hi n nay Do yêu c u c a s t n t i và phát tri n c a m i doanh nghi p đòi h i ngu n thu nh p c a doanh nghi p ph i không ng ng t ng lên Nh ng trong đi u ki n ngu n
v n và các y u t k thu t c ng nh các y u t khác c a quá trình s n xu t ch thay
đ i trong khuôn kh nh t đ nh thì đ t ng l i nhu n đòi h i các doanh nghi p ph i nâng cao hi u qu kinh doanh Nh v y, hi u qu kinh doanh là h t s c quan tr ng trong vi c đ m b o s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p
M t cách nhìn khác s t n t i c a doanh nghi p đ c xác đ nh b i s t o ra hàng hóa, c a c i v t ch t và các d ch v ph c v cho nhu c u c a xã h i, đ ng th i t o ra
s tích l y cho xư h i th c hi n đ c nh v y thì m i doanh nghi p đ u ph i v n lên và đ ng v ng đ đ m b o thu nh p đ bù đ p chi phí b ra và có lãi trong quá trình
ho t đ ng kinh doanh Tuy nhiên, s t n t i m i ch là yêu c u mang tính ch t gi n
đ n còn s phát tri n và m r ng c a doanh nghi p m i là yêu c u quan tr ng B i vì
s t n t i c a doanh nghi p luôn luôn ph i đi kèm v i s phát tri n m r ng c a doanh nghi p, đòi h i ph i có s tích l y đ m b o cho quá trình s n xu t m r ng theo đúng quy lu t phát tri n
Th hai, nâng cao hi u qu kinh doanh là nhân t thúc đ y s c nh tranh và ti n
b trong kinh doanh Chính vi c thúc đ y c nh tranh yêu c u các doanh nghi p ph i t tìm tòi, đ u t t o nên s ti n b trong kinh doanh Ch p nh n c ch th tr ng là
ch p nh n s c nh tranh Song khi th tr ng ngày càng phát tri n thì c nh tranh gi a các doanh nghi p ngày càng gay g t và kh c li t h n S c nh tranh lúc này không còn
là s c nh tranh v m t hàng mà c nh tranh v m t ch t l ng, giá c mà cò ph i c nh tranh nhi u y u t khác n a M c tiêu c a doanh nghi p là phát tri n thì c nh tranh là
y u t làm cho doanh nghi p m nh lên nh ng ng c l i c ng có th là cho doanh nghi p không t n t i đ c trên th tr ng Do đó doanh nghi p c n ph i có hàng hóa,
d ch v ch t l ng t t, giá c h p lý M t khác hi u qu lao đ ng là đ ng ngh a v i
vi c gi m giá thành, t ng kh i l ng hàng hóa, ch t l ng, m u mã không ng ng đ c
c i thi n nâng cao
Th ba, vi c nâng cao hi u qu kinh doanh chính là nhân t c b n t o ra s
th ng l i cho doanh nghi p trong quá trình ho t đ ng kinh doanh trên th tr ng
Mu n t o ra s th ng l i trong c nh tranh đòi h i các doanh nghi p ph i không ng ng nâng cao hi u qu kinh doanh c a mình Chính s nâng cao hi u qu kinh doanh là con đ ng nâng cao s c c nh tranh và kh n ng t n t i, phát tri n c a doanh nghi p
Trang 176
1.1.4 Phân lo i hi u qu kinh doanh
Hi u qu là m t ph m trù l n mang tính t ng h p vì v y trong vi c ti p c n, phân tích và đánh giá ch tiêu này c n nh n th c rõ v tính đa d ng các ch tiêu hi u
qu và phân lo i các ch tiêu hi u qu theo các c n c sau:
- C n c vào th i gian đem l i hi u qu , ng i ta phân ra làm hai lo i :
Hi u qu ng n h n là hi u qu kinh doanh thu đ c trong th i gian g n nh t,
trong ng n h n
Hi u qu lâu dài là hi u qu thu đ c trong kho ng th i gian dài Doanh nghi p
c n ph i xem xét th c hi n các ho t đ ng kinh doanh sao cho nó mang l i c l i ích
tr c m t c ng nh lâu dài cho doanh nghi p, k t h p l i ích tr c m t và l i ích lâu dài, không đ c vì l i ích tr c m t mà quên đi l i ích lâu dài ho c thi t h i đ n l i
ích lâu dài
- C n c theo hi u qu ho t đ ng ta có:
Hi u qu kinh t t ng h p là ph m trù kinh t bi u hi n t p c a s phát tri n kinh
t theo chi u sâu, ph n ánh trình đ khai thác các ngu n l c đó trong qúa trình tái s n
xu t nh m th c hi n m c tiêu kinh doanh c a doanh nghi p Hi u qu kinh t t ng h p
là th c đo h t s c quan tr ng c a s t ng tr ng kinh t và là ch d a cho vi c đánh
giá vi c th c hi n m c tiêu kinh t c a doanh nghi p trong t ng th i k
Hi u qu kinh doanh b ph n là s th hi n trình đ và kh n ng s d ng b
ph n trong qúa trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Nó là th c đo quan tr ng
c a s t ng tr ng t ng b ph n và cùng v i hi u qu kinh t t ng h p làm c s đ đánh giá vi c th c hi n m c tiêu kinh t c a doanh nghi p Ho t đ ng c a b t kì doanh
nghi p nào c ng g n v i môi tr ng và th tr ng kinh doanh c a nó Doanh nghi p nào c ng c n c vào th tr ng đ gi i các v n đ then ch t: S n xu t cái gì? S n xu t
nh th nào? S n xu t cho ai ? M i doanh nghi p đ u ti n hành s n xu t kinh doanh
c a mình trong các đi u ki n c th v trình đ trang thi t b , trình đ t ch c qu n lí lao đ ng, qu n lí kinh doanh …mà Paul Samuelson g i đó là “h p đen” kinh doanh
c a m i doanh nghi p B ng kh n ng c a mình h cung ng cho xã h i s n ph m c a
mình v i chi phí cá bi t nh t đ nh và nhà kinh doanh nào c ng mu n tiêu th hàng hoá
c a mình nhi u nh t voí giá cao nh t Tuy v y, th tr ng v n hành theo qui lu t riêng
c a nó và m i doanh nghi p khi tham gia vào th tr ng là ph i ch p nh n “lu t ch i”
đó M t trong nh ng qui lu t th tr ng tác đ ng rõ nét nh t đ n các ch th c a n n
kinh t là qui lu t giá tr hàng hoá đ c th tr ng th a nh n t i m c chi phí trung
bình xã h i c n thi t d t o ra hàng hoá đó Qui lu t giá tr đư đ t các doanh nghi p
Trang 187
doanh nghi p v i m c chi phí cá bi t khác nhau trên m t m t b ng trao đ i chung - giá
c th tr ng
Suy cho cùng, chi phí b ra là chi phí lao đ ng xã h i nh ng d i v i m i doanh
nghi p mà ta đánh giá hi u qu kinh doanh thì chi phí lao đ ng xã h i đó đ c th
hi n d ói d ng chi phí khác nhau: Giá thành s n xu t, chi phí s n xu t, chi phí ngoài
s n xu t …B n thân m i lo i chi phí này l i có th đ c phânchia m t cách t m
h n.Vì v y, khi đánh giá hi u qu kinh doanh không th không đánh giá hi u qu t ng
h p c a các lo i chi phí trên, mà còn đ ng th i c n thi t ph i đánh giá hi u qu c a
t ng lo i chi phí đó
Tóm l i: Trong qu n lí quá trình kinh doanh, ph m trù hi u qu kinh t đ c bi u
hi n các lo i khác nhau Vi c phân lo i hi u qu kinh t là c s đ xác đ nh các ch
tiêu hi u qu kinh t , phân tích hi u qu kinh t và xác đ nh nh ng bi n pháp nâng cao
hi u qu kinh t
1.2 Các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu kinh doanh
Khi xem xét hi u qu kinh doanh c a m i doanh nghi p, c n ph i d a vào m t
h th ng các tiêu chu n, các doanh nghi p ph i coi các tiêu chu n là m c tiêu ph n
đ u Có th hi u tiêu chu n hi u qu là gi i h n, là m c xác đ nh ranh gi i có hay không có hi u qu N u theo ph ng pháp so sánh toàn ngành có th l y giá tr bình quân đ t đ c c a ngành làm tiêu chu n hi u qu N u không có s li u c a toàn ngành thì so sánh v i các ch tiêu c a n m tr c C ng có th nói r ng, các doanh nghi p có đ t đ c các ch tiêu này m i có th đ t đ c các ch tiêu v kinh t
1.2.1 Các ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán
Kh n ng thanh toán c a doanh nghi p th hi n tình tr ng tài chính c a doanh nghi p M t doanh nghi p có tình tr ng tài chính t t, lành m nh cho th y doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu và có đ kh n ng thành toán
Kh n ng thanh toán c a doanh nghi p đ c th hi n nhi u ch tiêu nh : kh
n ng thanh toán t ng quát, kh n ng thanh toán n ng n h n, kh n ng thanh toán nhanh, kh n ng thanh toán t c th i
H s kh n ng thanh toán n ng n h n , hay còn g i là h s kh n ng thanh toán hi n th i –current ratio cho bi t m i đ ng n ng n h n đ c bù đ p b ng bao nhiêu đ ng tài s n ng n h n, vì v y đây là ch tiêu ph n ánh t ng quát nh t kh n ng chuy n đ i tài s n thành ti n đ thanh toán n ng n h n cho DN
T ngăn ăng năh n
Trang 198
Ch tiêu này càng cao càng th hi n kh n ng các kho n n ng n h n s đ c thanh toán k p th i H s kh n ng thanh toán n ng n h n < 1 là tài s n ng n h n không đ bù đ p cho n ng n h n(v n ho t đ ng thu n H s kh n ng thanh toán n
ng n h n = 1 th hi n tài s n ng n h n v a đ bù đ p các kho n n ng n h n cho DN à
DN có kh n ng thanh toán n ng n h n, tuy nhiên trong th c t , n u ch tiêu này
m c 1 thì kh n ng thanh toán n ng n h n c a DN c ng v n r t mong manh Nhà phân tích c n so sánh đ l n các ch tiêu này gi a các kì và v i các DN khác cùng ngành ho c trung bình ngành đ đánh giá kh n ng thanh toán n ng n h n c a DN Vì không có m t m c chu n cho đ l n c a ch tiêu này
Kh n ng thanh toán nhanh đ c hi u là kh n ng doanh nghi p dùng ti n ho c tài s n có th chuy n đ i thành ti n đ tr n ngay khi đ n h n và quá h n Ti n đây
có th là ti n g i, ti n m t, ti n đang chuy n; tài s n là các kho n đ u t tài chính ng n
h n (c phi u, trái phi u) N đ n h n và quá h n ph i tr là n ng n h n, n dài h n,
n khác k c nh ng kho n trong th i h n cam k t doanh nghi p còn đ c n Kh
n ng thanh toán nhanh c a doanh nghi p đ c tính theo công th c:
T ngăn ăng năh n
Tr ng h p tr s này l n h n ho c b ng 1 thì có ngh a là doanh nghi p có kh
n ng thanh toán nhanh và ng c l i.T s này ph n ánh kh n ng c a doanh nghi p trong vi c thanh toán ngay các kho n ng n h n T s này đ c cho là m t th c đo thô thi n và võ đoán b i vì nó lo i tr giá tr hàng t n kho nh ng trong nhi u tr ng
h p doanh nghi p s n sàng bán d i giá tr s sách các kho n hàng t n kho đ bi n thành ti n m t th t nhanh, và b i vì th ng thì doanh nghi p dùng ti n bán các tài s n
l u đ ng đ tái đ u t
Tuy nhiên h s kh n ng thanh toán nhanh ch cho bi t m c đ thanh toán nhanh các kho n n nhanh h n m c bình th ng ch ch a có đ c s đ kh ng đ nh doanh nghi p có đ kh n ng đ thanh toán các kho n n đáo h n hay không Do v y,
ng i ta b sung thêm ch tiêu "H s kh n ng thanh toán t c th i"
T ngăn ăng năh n
Th hi n kh n ng bù đ p n ng n h n b ng s ti n đang có c a DN Do ti n có t m quan tr ng đ c bi t quy t đ nh tính thanh toán nên ch tiêu này đ c s d ng nh m đánh giá kh t khe kh n ng thanh toán ng n h n c a DN
Trang 20HƠngăhoáăt nă hoă nhăquơn
H s vòng quay hàng t n kho th ng đ c so sánh qua các n m đ đánh giá
n ng l c qu n tr hàng t n kho là t t hay x u H s này l n cho th y t c đ quay vòng
c a hàng hóa trong kho là nhanh và ng c l i, h s này nh thì t c đ quay vòng hàng t n kho th p Nh ng c ng c n l u ý là hàng t n kho mang đ m tính ch t ngành ngh kinh doanh nên không ph i c m c t n kho th p là t t, m c t n kho cao là x u
H s vòng quay hàng t n kho càng cao càng cho th y doanh nghi p bán hàng càng nhanh và hàng t n kho không b đ ng nhi u, n u nhu c u th tr ng t ng đ t
ng t thì r t có kh n ng doanh nghi p b m t khách hàng và b đ i th c nh tranh giành th ph n H n n a, d tr nguyên v t li u đ u vào cho các khâu s n xu t không
đ có th khi n dây chuy n s n xu t b ng ng tr Vì v y, h s vòng quay hàng t n kho c n ph i đ l n đ đ m b o m c đ s n xu t và đáp ng đ c nhu c u khách hàng
+ Th i gian quay vòng hàng t n kho
Ch tiêu này cho ta bi t s ngày c n thi t đ hàng t n kho quay đ c m t vòng
Ch tiêu vòng quay hàng t n kho và s ngày chu chuy n t n kho có quan h t l ngh ch v i nhau Vòng quay t ng thì ngày chu chuy n gi m và ng c l i
S ăv ngăquayăhƠngăt nă ho
- Vòng quay các kho n ph i thu
s vòng quay kho n ph i thu s cho bi t chính sách bán hàng tr ch m c a doanh nghi p hay tình hình thu h i n c a doanh nghiêp
Trang 2110
+ K thu ti n bình quân
Ch tiêu này đ c đánh giá kh n ng thu h i v n trong các doanh nghi p, trên
c s các kho n ph i thu và doanh thu tiêu th bình quân 1 ngày Nó ph n ánh s ngày
c n thi t đ thu đ c các kho n ph i thu Vòng quay các kho n ph i thu càng l n thì
k thu ti n bình quân càng nh và ng c l i Tuy nhiên k thu ti n bình quân cao hay
th p trong nhi u tr ng h p ch a th k t lu n ch c ch n mà còn ph i xem xét l i m c tiêu và chính sách c a doanh nghi p nh : m c tiêu m r ng th tr ng, chính sách tín
d ng c a doanh nghi p M t khác khi ch tiêu này đ c đánh giá là kh quan, thì doanh nghi p c ng c n ph i phân tích k h n vì t m quan tr ng c a nó và k thu t tính toán che d u đi các khuy t t t trong vi c qu n lý các kho n ph i thu
S vòng quay các kho n ph i thu
Hi u qu s d ng tài s n ng n h n là m t trong nh ng ch tiêu t ng h p dùng
đ đánh giá ch t l ng công tác qu n lý và s d ng tài s n kinh doanh nói chung c a doanh nghi p Thông qua ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n cho phép các nhà qu n lý tài chính c a doanh nghi p đ ra các bi n pháp, các chính sách quy t
đ nh đúng đ n, phù h p đ qu n lý tài s n nói chung và tài s n ng n h n nói riêng ngày càng có hi u qu trong t ng lai, t đó nâng cao l i nhu n trong ho t đ ng s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p
- Vòng quay các kho n ph i tr
Ch s vòng quay các kho n ph i tr ph n ánh kh n ng chi m d ng v n c a doanh nghi p đ i v i nhà cung c p Ch s vòng quay các kho n ph i tr quá th p có
th nh h ng không t t đ n x p h ng tín d ng c a doanh nghi p Công th c tính ch
s vòng quay các kho n ph i tr nh sau:
V ngăquayăcácă ho năph iătr ă ă
Giáăv năhƠngă án Chiăph ăchung ăchiăph ă ƣiăvay
chiăph ăqu nă Ủ PTN L ng ăth ng ăthu ăph iătr
Ch s vòng quay các kho n ph i tr nh ch ng t doanh nghi p chi m d ng v n
và thanh toán ch m Ng c l i, n u ch s vòng quay các kho n ph i tr l n h n n m
tr c ch ng t doanh nghi p chi m d ng v n và thanh toán nhanh
N u ch s vòng quay các kho n ph i tr quá nh (các kho n ph i tr l n), s
ti m n r i ro v kh n ng thanh kho n Tuy nhiên, c ng c n l u ý vi c chi m d ng kho n v n này có th s giúp doanh nghi p gi m đ c chi phí v v n, đ ng th i th
Trang 2211
hi n uy tín v quan h thanh toán đ i v i nhà cung c p và ch t l ng s n ph m đ i v i khách hàng
chiăph ăqu nă Ủ
Ng i phân tích có th so sánh ch tiêu s ngày c a m t vòng quay các kho n ph i
tr v i th i h n thanh toán thông th ng c a các h p đ ng mua hàng N u ch tiêu này
l n h n có ngh a là doanh nghi p đư không ki m soát t t các kho n n ph i tr c a mình i u này có th s gây ra nh h ng x u đ i v i ho t đ ng kinh doanh[1,tr.229]
- Th i gian quay vòng c a ti n
Th i gian quay vòng c a ti n là m t th c đo đ c s d ng trong phân tích tài chính c a doanh nghi p, đ đánh giá kh n ng qu n lý dòng ti n c a doanh nghi p
Th iăgianăquayăv ngăc aăti n ăTh iăgianăquayăv ngă ho Th iăgianăph iăthuăKH
ăTh iăgianăquayăv ngă ho năph iătr
Th i gian quay vòng c a ti n càng cao, thì l ng ti n m t c a doanh nghi p càng khan hi m cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh và cho các ho t đ ng khác nh đ u t
N u con s này nh s đ c coi là kh n ng qu n lý v n l u đ ng t t Ng c l i, con s này l n có th đ c gi i thích là: doanh nghi p ph i thuê thêm v n trong khi
v n ph i ch khách hàng tr n ti n hàng cho mình
Quá trình s n xu t càng dài, l ng ti n m t mà doanh nghi p ph i thuê thêm đ
đ u t càng l n T ng t , th i gian khách hàng thanh toán các hóa đ n càng lâu, thì giá tr c a các hóa đ n càng gi m Hay nói cách khác, tài kho n có th thu h i v đ c làm gi m v n l u đ ng c a doanh nghi p
1.2.3 Các ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i
- T su t sinh l i trên doanh thu(ROS)
Ph n ánh kho n thu nh p ròng (thu nh p sau thu ) c a m t công ty so v i doanh thu c a nó H s l i nhu n ròng là h s t m i giai đo n kinh doanh Nói cách khác đây, là t s so sánh l i nhu n ròng v i doanh s bán Doanh thu
oanhăthu
T su t này ph n ánh k t qu cu i cùng c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ch tiêu này cho bi t trong 100 đ ng doanh thu thu n có bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Trên th c t , t su t sinh l i trên doanh thu gi a các ngành là khác nhau, còn trong b n thân m t ngành thì công ty nào qu n lý và s d ng các y u t đ u vào t t
Trang 2312
h n thì s có h s này cao h n Xét t góc đ nhà đ u t , m t công ty có đi u ki n phát tri n thu n l i s có m c l i nhu n ròng cao h n l i nhu n ròng trung bình c a ngành và có th liên t c t ng Ngoài ra, m t công ty càng gi m chi phí c a mình m t cách hi u qu thì t su t sinh l i trên doanh thu càng cao
- T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)
Trong quá trình ti n hành nh ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh, doanh nghi p mong mu n m r ng quy mô s n xu t, th tr ng tiêu th , nh m t ng tr ng m nh, do
v y nhà qu n tr th ng đánh giá hi u qu s d ng các tài s n đư đ u t có th xác
là t t h n so v i công ty đ u t nhi u vào tài s n mà l i nhu n thu đ c l i th p H
s ROA th ng có chênh l ch gi a các ngành Nh ng ngành đòi h i ph i có đ u t tài
s n l n vào dây chuy n s n xu t, máy móc thi t b , công ngh nh các ngành v n t i, xây d ng, s n xu t kim lo i,… th ng có ROA nh h n so v i các ngành không c n
ph i đ u t nhi u vào tài s n nh ngành d ch v , qu ng cáo, ph n m m…
Phân tích Dupont là k thu t phân tích b ng cách chia t s ROA thành nh ng
b ph n có liên quan t i nhau đ đánh giá tác đ ng c a t ng b ph n lên k t qu cu i cùng Mô hình này th ng đ c s d ng b i các nhà qu n lý trong n i b công ty
M c đích c a mô hình phân tích Dupont là ph c v cho vi c s d ng v n ch s h u sao cho hi u qu sinh l i là nhi u nh t
B n ch t c a mô hình là tách m t t s t ng h p ph n ánh m c sinh l i c a doanh nghi p nh : l i nhu n ròng trên tài s n ROA thành tích s c a chu i các t s
có m i quan h nhân qu v i nhau Nh v y, s d ng ph ng pháp này chúng ta có
th nh n bi t đ c các nguyên nhân d n đ n các hi n t ng t t, x u trong ho t đ ng
c a doanh nghi p H th ng này nêu b t ý ngh a c a vi c th hi n ROA thông qua biên
l i nhu n và doanh thu tài s n Các c u ph n c b n c a h th ng đ c trình bày nh sau
Giáătr ă nhăquơnăt ngătƠiăs n
Trang 2413
Hay, ROAă ăT ăsu t sinhă iătrênă oanhăthu S ăv ngăquayătƠiăs n
T mô hình chi ti t trên có th th y đ c các nhân t nh h ng đ n kh n ng sinh l i c a tài s n nh sau:
Th nh t là s vòng quay c a t ng tài s n càng cao ch ng t s c s n xu t c a các tài s n càng nhanh, đó là nhân t t ng s c sinh l i c a tài s n, c th h n s vòng quay c a t ng tài s n bình quân l i b nh h ng b i hai nhân t là t ng doanh thu thu n và t ng tài s n bình quân N u doanh thu thu n l n và t ng tài s n bình quân
nh thì s vòng quay l n Tuy nhiên trong th c t hai ch tiêu này th ng có m i quan
h cùng chi u, khi t ng tài s n bình quân t ng thì doanh thu thu n c ng t ng ví d nh khi doanh nghi p n i l ng h n chính sách tín d ng th ng m i, d n đ n kho n ph i thu khách hàng t ng, hàng t n kho t ng và doanh thu thu n c ng t ng lên… Trên c
s đó, n u doanh nghi p mu n t ng vòng quay c a t ng tài s n bình quân thì c n phân tích các nhân t liên quan, phát hi n nh ng m t tích c c và tiêu c c c a t ng nhân t
đ có bi n pháp nâng cao s vòng quay c a tài s n thích h p
Th hai là, t su t sinh l i trên doanh thu càng cao thì s c sinh l i c a tài s n càng t ng Tuy nhiên có th th y r ng s c sinh l i c a doanh thu nh h ng b i hai nhân t là doanh thu và chi phí, n u doanh thu cao và chi phí th p thì t su t sinh l i trên doanh thu t ng và ng c l i Tuy nhiên, trong th c t khi doanh nghi p t ng doanh thu thì kéo theo m c chi phí c ng t ng lên nh chi phí giá v n, chi phí qu n lý, chi phí bán hàng… Chính vì v y, đ có th t ng đ c t su t sinh l i trên doanh thu, doanh nghi p c n nghiên c u nh ng nhân t c u thành lên t ng chi phí đ có các bi n pháp đi u ch nh phù h p, đ ng th i có các bi n pháp đ y nhanh t c đ bán hàng, t ng doanh thu và gi m các kho n gi m tr doanh thu
- T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)
Kh n ng t o ra l i nhu n c a v n ch s h u mà doanh nghi p s d ng cho ho t
đ ng s n xu t kinh doanh là m c tiêu c a các nhà qu n tr , ch tiêu này đ c tính nh sau:
V năch ăs ăh u
Ch tiêu này cho bi t trong m t k phân tích thì 100 đ ng v n ch s h u t o ra bao nhiêu đ ng thu nh p, ch tiêu này càng cao ch ng t hi u qu s d ng v n ch s
h u t t, góp ph n nâng cao kh n ng đ u t c a doanh nghi p, đi u đó s giúp nhà
qu n tr doanh nghi p t ng v n ch s h u ph c v cho m c đích s n xu t kinh doanh
Có th nói, bên c nh các h s tài chính khác thì ROE là th c đo chính xác nh t đ
Trang 2514
đánh giá m t đ ng v n b ra và tích l y đ c t o ra bao nhiêu đ ng l i ây c ng là
m t ch s đáng tin c y v kh n ng m t công ty có th sinh l i trong t ng lai Thông
th ng, ROE càng cao ch ng t công ty s d ng hi u qu đ ng v n ch s h u, có ngh a là công ty đư cân đ i m t cách hài hòa gi a v n c đông v i v n đi vay đ khai thác l i th c nh tranh c a mình trong quá trình huy đ ng v n, m r ng quy mô
phân tích các nhân t nh h ng đ n t su t sinh l i trên v n ch s h u, các nhà phân tích s d ng mô hình Dupont d i đây
V năch ăs ăh u
Vì v y, mô hình Dupont có th ti p t c đ c tri n khai chi ti t thành:
V năch ăs ăh u
V năch ăs ăh u
Trên c s nh n bi t ba nhân t trên, doanh nghi p có th áp d ng m t s bi n pháp làm t ng ROE nh sau:
- Tác đ ng t i c c u tài chính c a doanh nghi p thông qua đi u ch nh t l n vay và t l v n ch s h u cho phù h p v i n ng l c ho t đ ng
- T ng hi u su t s d ng tài s n Nâng cao s vòng quay c a tài s n, thông qua
vi c v a t ng quy mô v doanh thu thu n, v a s d ng ti t ki m và h p lý v c c u
c a t ng tài s n
- T ng doanh thu, gi m chi phí, nâng cao ch t l ng c a s n ph m T đó t ng
l i nhu n c a doanh nghi p
Nh v y, qua khai tri n ch tiêu ROE chúng ta có th th y ch tiêu này đ c c u thành b i ba y u t chính là t su t doanh l i, vòng quay tài s n và đòn b y tài chính
có ngh a là đ t ng hi u qu s n xu t kinh doanh (t c là gia t ng ROE) doanh nghi p
có 3 s l a ch n c b n là t ng m t trong ba y u t trên Th nh t doanh nghi p có th gia t ng kh n ng c nh tranh nh m nâng cao doanh thu và đ ng th i ti t gi m chi phí
nh m gia t ng l i nhu n ròng biên Th hai doanh nghi p có th nâng cao hi u qu kinh doanh b ng cách s d ng t t h n các tài s n s n có c a mình nh m nâng cao vòng quay tài s n Hay nói m t cách d hi u h n là doanh nghi p c n t o ra nhi u doanh thu h n t nh ng tài s n s n có M t ví d đ n gi n và khá thú v có th minh
ch ng cho đi u này là gi s b n có m t c a hàng m t ph nh ban sáng bán đ n sáng, bu i tr a b n bán c m bình dân cho dân v n phòng và bu i t i b n bán cà phê
Nh v y v i cùng m t tài s n là c a hàng b n đư gia t ng đ c doanh thu nh bi t bán
Trang 2615
nh ng th c n thi t vào th i gian thích h p Th ba, doanh nghi p có th nâng cao
hi u qu kinh doanh b ng cách nâng cao đòn b y tài chính hay nói cách khác là vay n thêm v n đ đ u t N u m c l i nhu n trên t ng tài s n c a doanh nghi p cao h n
m c lãi su t cho vay thì vi c vay ti n đ đ u t c a doanh nghi p là hi u qu
Khi áp d ng mô hình Dupont vào phân tích các nhà phân tích nên ti n hành so sánh ch tiêu ROE c a doanh nghi p qua các n m Sau đó phân tích xem s t ng
tr ng ho c t t gi m c a ch s này qua các n m b t ngu n t nguyên nhân nào trong
ba nguyên nhân k trên đ t đó đ a ra nh n đ nh và d đoán xu h ng c a ROE trong các n m sau Ví d khi nh n th y ch tiêu ROE t ng v t qua các n m xu t phát t vi c doanh nghi p s d ng đòn b y tài chính ngày càng t ng thì ta c n t h i xem li u xu
h ng này có ti p t c đ c hay không? Lãi su t trong các n m t i có cho phép doanh nghi p ti p t c s d ng chi n l c này không? Kh n ng tài chính c a doanh nghi p
có còn đ m b o an toàn không? N u s gia t ng ROE đ n t vi c gia t ng biên l i nhu n ho c vòng quay t ng tài s n thì đây là m t d u hi u tích c c tuy nhiên c ng c n
ph i phân tích sâu h n Li u s ti t gi m chi phí c a doanh nghi p có th ti p t c di n
ra không và nó b t ngu n t đâu? Doanh thu có ti p t c t ng không v i c c u s n
ph m c a Công ty nh hi n nay và s t ng m c nào?
1.2.4 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n
- Hi u qu s d ng tài s n chung
S ăv ngăquayăt ngătƠiăs n Hi uăsu tăs ă ngăt ngătƠiăs n
Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p mong mu n tài s n v n
đ ng không ng ng đ đ y m nh t ng doanh thu, t đó là nhân t góp ph n t ng l i nhu n cho doanh nghi p Hi u su t s d ng t ng tài s n có th xác đ nh b ng công
th c nh sau:
Giáătr ă nhăquơnăt ngătƠiăs n
Ch tiêu này cho bi t trong m t k phân tích các tài s n quay đ c bao nhiêu vòng hay 1 đ ng tài s n t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu thu n, ch tiêu này càng cao ch ng t các tài s n v n đ ng nhanh, góp ph n t ng doanh thu và là đi u ki n đ nâng cao l i nhu n cho doanh nghi p N u ch tiêu này th p ch ng t các tài s n v n
đ ng ch m, có th hàng t n kho, d dang nhi u, có th tài s n c đ nh ch a ho t đ ng
h t công su t làm cho doanh thu c a doanh nghi p gi m Tuy nhiên, c n l u ý r ng khi phân tích ch tiêu này c n xem xét đ c đi m ngành ngh kinh doanh và đ c đi m tài
Trang 2716
s n mà doanh nghi p ho t đ ng, đ có k t lu n chính xác và đ a ra bi n pháp h p lý
đ t ng t c đ quay vòng c a tài s n
Su tăhaoăph ăc aătƠiăs năsoăv iă oanhăthuăthu n
Kh n ng t o ra doanh thu thu n c a tài s n là m t ch tiêu c b n đ d ki n
v n đ u t khi doanh nghi p mu n m t m c doanh thu thu n nh d ki n, ch tiêu này
đ c xác đ nh nh sau:
Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích doanh nghi p c n bao nhiêu đ ng tài
s n đ t o ra m t đ ng doanh thu thu n, ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s
d ng tài s n càng t t, góp ph n ti t ki m tài s n và nâng cao doanh thu thu n trong k
Su tăhaoăph ăc aătƠiăs năsoăv iă iănhu n sauăthu
Ch tiêu này ph n ánh kh n ng t o ra l i nhu n sau thu c a các tài s n mà doanh nghi p đang s d ng cho ho t đ ng kinh doanh, ch tiêu này đ c xác đ nh nh sau:
Ch tiêu này cho bi t trong k phân tích đ t o ra m t đ ng l i nhu n sau thu , doanh nghi p c n bao nhiêu đ ng tài s n, ch tiêu này càng th p, hi u qu s d ng tài
ng n h n c a doanh nghi p bao g m: Ti n và các kho n t ng đ ng ti n, các kho n
đ u t tài chính ng n h n, các kho n ph i thu ng n h n, hàng t n kho và m t s tài s n
ng n h n khác Quá trình v n đ ng c a TSNH b t đ u t vi c dùng ti n t mua s m
v t t d tr cho s n xu t, ti n hành s n xu t và khi s n xu t xong doanh nghi p t
ch c tiêu th đ thu v m t s v n d i hình thái ti n t ban đ u v i giá tr t ng thêm
Vì l i ích kinh doanh đòi h i các doanh nghi p ph i s d ng h p lý, hi u qu h n t ng
đ ng TSNH, làm cho m i đ ng TSNH hàng n m có th mua s m nguyên, nhiên v t
li u nhi u h n, s n xu t ra s n ph m và tiêu th đ c nhi u h n Nh ng đi u đó c ng
Trang 28ch tiêu này càng cao ch ng t TSNH v n đ ng càng nhanh, hi u su t s d ng tài s n
ng n h n cao, t đó góp ph n t o ra doanh thu thu n càng cao và là c s đ t ng l i nhu n c a doanh nghi p
+ Su t hao phí c a TSNH so v i doanh thu
Ch tiêu này cho bi t đ có m t đ ng doanh thu thì doanh nghi p ph i b ra bao nhiêu đ ng TSNH, đó chính là c n c đ đ đ u t TSNH cho thích h p, ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s d ng TSNH càng cao
oanhăthuăthu n
+ T su t sinh l i c a tài s n ng n h n
Ch tiêu này cho bi t m i đ n v tài s n ng n h n có trong k đem l i bao nhiêu
đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao hi u qu s d ng TSNH t t, góp ph n nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p Ch tiêu này là c n c đ các doanh nghi p d toán nhu c u v tài s n ng n h n khi mu n có m c đ l i nhu n mong mu n:
- Hi u su t s d ng tài s n dài h n
Hi u qu s d ng TSDH ph n ánh m t đ ng giá tr TSDH làm ra đ c bao nhiêu đ ng giá tr s n l ng ho c l i nhu n Hi u qu s d ng TSDH đ c th hi n qua ch tiêu ch t l ng, ch tiêu này nêu lên các đ c đi m, tính ch t, c c u, trình đ
ph bi n, đ c tr ng c b n c a hi n t ng nghiên c u Ch tiêu ch t l ng này đ c
th hi n d i hình th c giá tr v tình hình và s d ng TSDH trong m t th i gian nh t
đ nh Trong s n xu t kinh doanh thì ch tiêu này là quan h so sánh gi a giá tr s n
l ng đư đ c t o ra v i giá tr tài s n c đ nh s d ng bình quân trong k , ho c là quan h so sánh gi a l i nhu n th c hi n v i giá tr TSDH s d ng bình quân
Nh v y hi u qu s d ng TSDH có th là m i quan h gi a k t qu đ t đ c trong quá trình đ u t , khai thác s d ng TSDH vào s n xu t và s TSDH đ s d ng
Trang 2918
đ đ t đ c k t qu đó Nó th hi n l ng giá tr s n ph m, hàng hoá s n xu t ra trên
m t đ n v TSDH tham gia vào s n xu t hay TSDH c n tham gia vào quá trình s n
xu t kinh doanh đ đ t đ c m t l ng giá tr s n ph m, hàng hoá, d ch v
Sau đây là m t ch tiêu mà các nhà qu n tr th ng quan tâm nh t ê phân tích
hi u qu s d ng TSDH c a doanh nghi p, khóa lu n t t nghi p xin đ c phân tích theo các t ng y u t nh sau:
+ Hi u su t s d ng TSDH (S vòng quay c a TSDH)
T ngăTS H
Ch tiêu này cho bi t m t đ ng v n b ra đ u t cho tài s n dài h n trong m t
k thì đem l i bao nhiêu đ n v doanh thu thu n Ch tiêu này th hi n s v n đ ng c a TSDH trong k , ch tiêu này càng cao ch ng t TSDH v n đ ng càng nhanh, hi u su t
s d ng tài s n dài h n cao, t đó góp ph n t o ra doanh thu thu n càng cao và là c s
đ t ng l i nhu n c a doanh nghi p
+ Su t hao phí c a TSDH so v i doanh thu
Ch tiêu này cho bi t đ có m t đ ng doanh thu thì doanh nghi p ph i b ra bao nhiêu đ ng TSDH, đó chính là c n c đ đ đ u t TSDH cho thích h p, ch tiêu này càng th p ch ng t hi u qu s d ng TSDH càng cao
oanhăthuăthu n
+ T su t sinh l i c a tài s n dài h n
Ch tiêu này cho bi t m i đ n v tài s n dài h n có trong k đem l i bao nhiêu
đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này càng cao hi u qu s d ng TSDH t t, góp ph n nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p
1.2.5 Nhóm ch tiêu ph n ánh hi u qu s d ng v n
- Hi u qu s d ng v n vay (Times interest earned Ratio)
H s kh n ng thanh toán lưi vay còn đ c g i là h s thu nh p tr lưi đ nh k
H s kh n ng thanh toán lãi vay là m t h s quan tr ng trong các ch s v c
c u v n Nó cho th y l i nhu n tr c thu và lưi vay có đ bù đ p lãi vay hay không (không liên quan đ n ti n, do đó không liên quan gì đ kh n ng thanh toán c )
Lƣiăvay
Trang 30Vi c tìm xem m t công ty có th th c hi n tr lưi đ n m c đ nào c ng r t quan
tr ng Rõ ràng, kh n ng thanh toán lưi vay càng cao thì kh n ng thanh toán lưi c a doanh nghi p cho các ch n c a mình càng l n
Kh n ng tr lưi vay c a doanh nghi p th p c ng th hi n kh n ng sinh l i c a tài s n th p Kh n ng thanh toán lưi vay th p cho th y m t tình tr ng nguy hi m, suy
gi m trong ho t đ ng kinh t có th làm gi m lưi tr c thu và lưi vay xu ng d i m c
n lưi mà công ty ph i tr , do đó d n t i m t kh n ng thanh toán và v n Tuy nhiên
r i ro này đ c h n ch b i th c t lưi tr c thu và lưi vay không ph i là ngu n duy
nh t đ thanh toán lưi Các doanh nghi p c ng có th t o ra ngu n ti n m t t kh u hao và có th s d ng ngu n v n đó đ tr n lưi Nh ng gì mà m t doanh nghi p c n
ph i đ t t i là t o ra m t đ an toàn h p lý, b o đ m kh n ng thanh toán cho các ch
Trong đó:
EBIT: L i nhu n tr c thu và lãi vay
I: Chi phí lãi vay
PD: L i t c c ph n u đưi
T : Thu thu nh p doanh nghi p
i v i m t công ty, t s đòn b y tài chính s giúp nhà qu n tr l a ch n c u trúc v n h p lý nh t c a công ty mình Công ty càng có nhi u n vay thì đ c h ng
EBIT EBIT - I PD/(1-T)
Trang 3120
kho n ti t ki m t thu do s d ng n vay nh ng r i ro v m t tài chính càng l n Qua
đ b y tài chính nhà đ u th y đ c r i ro v tài chính c a công ty t đó d n đ n quy t
đ nh đ u t c a mình
1.2.6 Nhóm ch tiêu ph n ánh hi u qu s d ng chi phí
Trong quá trình đi u hành và qu n lý ho t đ ng c a doanh nghi p, các nhà qu n
tr luôn luôn c n các thông tin v ho t đ ng s n xu t và kinh doanh c a doanh nghi p
Và các thông tin mà các nhà qu n lý c n đa s th ng có liên quan đ n các chi phí c a doanh nghi p
- T ng chi phí
Chi phí là nh ng kho n ti n b ra đ ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, chi phí bao g m: giá v n hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p, và các chi phí khác
phân tích hi u qu s d ng chi phí ta c n phân tích ch tiêu t su t sinh l i
Khi phân tích các ch tiêu trên ta c n ph i d a vào b ng k t qu ho t đ ng s n
xu t kinh doanh và b ng báo cáo tài chính t ng h p Trên c s đó, ta có th đánh giá
đ c m i quan h gi a các ch tiêu ph n ánh quy mô s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p M t khác ta c ng s nghiên c u s bi n đ ng c a các ch tiêu c a k v a qua
so sánh v i k tr c đ c l y làm k g c c a doanh nghi p i u này giúp ta đánh giá
đ c th c tr ng và tri n v ng c a t ng doanh nghi p so v i n n kinh t qu c dân
- Giá v n hàng bán
i v i doanh nghi p th ng m i: Giá v n hàng bán là chi phí mua hàng hoá (bao g m giá mua và chi phí thu mua) Hàng hoá mua vào đ c ghi nh n là hàng t n kho (là chi phí s n ph m) Khi hàng hoá đ c tiêu th , chi phí này đ c ghi nh n là giá v n hàng bán trên báo cáo k t qu kinh doanh
Trang 32
21
Ch tiêu này ph n ánh c 100 đ ng giá v n hàng bán s t o ra đ c bao nhiêu
đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng cao thì ch ng t ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p càng t t
- Chi phí QLDN
Chi phí qu n lý doanh nghi p bao g m các kho n chi phí qu n lý kinh doanh, chi phí qu n lý hành chính, chi phí chung khác có liên quan đ n ho t đ ng c a c doanh nghi p nh chi phí ti n l ng, các kho n ph c p, BHXH, BHYT, KPC c a nhân viên qu n lý doanh nghi p; Chi phí v t li u, d ng c , đ dùng v n phòng; Chi phí kh u hao tài s n c đ nh, thu môn bài, thu nhà đ t, các kho n l phí, các kho n chi v đi n tho i, đi n tín, ti p khách, h i ngh , công tác phí
Ch tiêu này ph n ánh c 100 đ ng chi phí QLDN s t o ra đ c bao nhiêu đ ng
l i nhu n Ch tiêu này càng cao cho th y ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p s càng t t
1.3 Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
Vi c xác đ nh các nhân t nh h ng đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p là vi c nh n th c m t cách đúng đ n nh ng y u t tác đ ng đ n k t qu nh t
đ nh trong vi c phân tích kinh doanh Nh v y vi c xác đ nh nh h ng c a các nhân
M i quan h gi a các doanh nghi p cùng ngành và cùng s n xu t m t ngành ho c
m t nhóm hàng có th tr thành b n hàng c a nhau trong kinh doanh nh ng có th l i
là đ i th c a nhau trên th tr ng đ u vào và đ u ra
- i th c nh tranh
Bao g m hai nhóm, đ i th c nh tranh s c p và đ i th c nh tranh th c p
Trang 3322
N u doanh nghi p có đ i th c nh tranh m nh thì vi c nâng cao hi u qu kinh doanh là r t khó kh n, vì v y doanh nghi p c n ph i đ y m nh t c đ tiêu th , t ng doanh thu, t ch c b máy lao đ ng phù h p đ t o cho doanh nghi p có kh n ng
c nh tranh v giá c , ch t l ng, ch ng lo i c ng nh m u mư…đ nâng cao hi u qu
s n xu t kinh doanh Nh v y đ i th c nh tranh có nh h ng r t l n đ n vi c nâng cao hi u qu kinh doanh c a các doanh nghi p đông th i c ng t o ra đ ng l c phát tri n doanh nghi p Vi c xu t hi n càng nhi u đ i th c nh tranh thì vi c nâng cao
hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p càng tr nên khó kh n
- Th tr ng c nh tranh
Bao g m th tr ng bên trong và th tr ng đ u vào và th tr ng đ u ra Nó là
y u t quy t đ nh quá trình tái s n xu t m r ng c a doanh nghi p
+ i v i th tr ng đ u vào: cung c p các y u t cho quá trình s n xu t nh nguyên li u v t li u, máy móc thi t b …Cho nên nó có tác đ ng tr c ti p đ n quá trình
s n xu t, giá thành s n ph m…
+ i v i th tr ng đ u ra: Nó quy t đ nh doanh thu c a doanh nghi p trên c s
ch p nh n hàng hóa d ch v c a các doanh nghi p, th tr ng đ u ra s quy t đ nh doanh thu c a doanh nghi p, th tr ng đ u ra s quy t đ nh t c đ tiêu th , t o vòng quay v n nhanh hay ch m t đó tác đ ng đ n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p 1.3.1.2 Nhân t tiêu dùng
Nhân t này ch u s tác đ ng c a giá c , ch t l ng s n ph m, thu nh p thói quen c a ng i tiêu dùng Nh ng b n thân nhân t s c mua và c u thành s c mua ch u
nh h ng c a nhân t s l ng và c c u m t hàng s n xu t M i s n ph m c a doanh nghi p đ u có hi u qu riêng nên nhân t s c mua c ng khác nhau nên hi u qu chung c a doanh nghi p c ng thay đ i N u s n ph m kinh doanh phù h p v i nhu c u
ng i tiêu dùng, chi m t tr ng l n trong toàn b m t hàng c a doanh nghi p, thì hi u
qu c a doanh nghi p c ng t ng lên Do đó đòi h i doanh nghi p ph i nghiên c u k nhân t này đ có k ho ch s n xu t kinh doanh phù h p
1.3.1.3 Nhân t tài nguyên môi tr ng
Tài nguyên môi tr ng c ng có nh h ng t i hi u qu kinh doanh N u nh ngu n tài nguyên d i dào s làm cho giá mua nguyên v t li u r , chi phí s n xu t gi m
d n đ n giá thành s n ph m gi m và làm t ng l i nhu n, t ng kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p và hi u qu kinh t s cao h n Bên c nh đó tài nguyên môi tr ng b
c n ki t c ng s gây nh h ng l n đ n hi u qu c a doanh nghi p
1.3.1.4 Các chính sách c a Nhà n c
M t trong nh ng công c c a Nhà n c đ đi u ti t n n kinh t là các chính sách tài chính, ti n t lu t pháp ó là h th ng các nhân t tác đ ng tr c ti p hay gián
Trang 3423
ti p đ n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p N u chính sách lưi su t tín d ng quy
c m c lưi su t quá cao s gây c n tr cho vi c vay v n c a các doanh nghi p và làm
t ng chi phí v n, l i nhu n gi m và hi u qu kinh doanh c ng s gi m
1.3.2 Các nhân t bên trong doanh nghi p
1.3.2.1 Nhân t qu n tr doanh nghi p
í v i doanh nghi p càng ngày nhân t qu n tr càng đóng vai trò quan tr ng trong vi c nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh Nó tác đ ng t i ho t đ ng kinh doanh qua nhi u y u t nh c c u lao đ ng, c s v t ch t…Trình đ qu n lý c a doanh nghi p t t s giúp doanh nghi p m t h ng đi đúng, đ nh h ng xác đ nh đúng chi n l c kinh doanh, các m c tiêu mang l i hi u qu , k t qu ho c là chi phí hi u
qu , th t b i c a doanh nghi p
V i m t c c u t ch c b máy qu tr h p lý không nh ng giúp cho đi u hành
ho t đ ng kinh doanh t t mà còn làm gi m t i thi u các chi phí qu n lý và xây d ng
m t c c u lao đ ng t i u Nhân t này còn giúp lưnh đ o doanh nghi p đ ra nh ng quy t đ nh đúng đ n chính xác và k p th i, t o ra nh ng đ ng l c to l n đ kích thích
s n xu t phát tri n, nâng cao hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
1.3.2.2 Lao đ ng
M i l c l ng s n xu t kinh doanh đ u do l c l ng lao đ ng ti n hành Nó là
ch th trong ho t đ ng kinh doanh, m i n l c đ a khoa h c k thu t trang thi t b máy móc hi n đ i đ nâng cao hi u qu kinh doanh đ u do con ng i t o ra và th c
hi n chúng Song đ đ t đ c đi u đó đ i ng nhân viên lao đ ng c ng c n ph i có
m t l ng ki n th c chuyên môn ngành ngh cao, góp ph n ng d ng s n xu t t t, t o
ra nh ng s n ph m cao phù h p v i nhu c u tiêu dùng trên th tr ng và mang l i l i ích cho doanh nghi p
1.3.2.3 V n kinh doanh
V n kinh doanh là m t y u t không th thi u trong ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p N u thi u v n ho t đ ng c a doanh nghi p b đình tr ho c kém hi u
qu Y u t v n là y u t ch ch t quy t đ nh đ n quy mô c a doanh nghi p và quy
mô có c h i có th khai thác Nó ph n ánh s phát tri n c a doanh nghi p và là s đánh giá v hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p Ngoài ra v n còn giúp cho doanh nghi p đ m b o đ c nh tranh cao và gi u th lâu dài trên th tr ng
Các nhân t nh h ng đ n hi u qu s d ng v n kinh doanh c a doanh nghi p:
C c u v n: b trí c c u v n càng h p lý bao nhiêu thì hi u qu s d ng v n càng đ c nâng cao B trí c c u v n không phù h p làm m t cân đ i gi a tài s n l u
Trang 3524
đ ng và tài s n c đ nh d n đ n tình tr ng th a ho c thi u m t lo i tài s n nào đó s làm gi m hi u qu s d ng v n
Vi c huy đ ng v n c ng nh h ng đ n hi u qu s d ng v n Huy đ ng v n là
đ s d ng v n, do v y nhu c u s d ng v n đ n đâu, doanh nghi p huy đ ng v n đ n
đó đ không x y ra tình tr ng th a ho c thi u v n Vi c huy đ ng v n h p lý s đ m
b o cho vi c s d ng v n có hi u qu cao h n M t khác s d ng v n còn ch u nh
h ng c a t l lãi su t huy đ ng và th i gian huy đ ng v n L a ch n và tìm đ c ngu n tài tr thích h p là nhân t tr c ti p quy t đ nh đ n hi u qu s d ng v n kinh doanh c a doanh nghi p
Chi phí kinh doanh: là y u t nh h ng tr c ti p đ n hi u qu s d ng v n Chí phí t ng làm giá c hàng hoá, d ch v t ng theo d n đ n s c tiêu th gi m làm gi m
hi u qu s d ng v n Do v y, các doanh nghi p luôn ph n đ u gi m chi phí, h giá thành s n ph m, t ng s c c nh tranh c a hàng hoá trên th tr ng, quá trình tiêu th
di n ra nhanh h n, t ng vòng quay c a v n, góp ph n nâng cao hi u qu kinh doanh
c a doanh nghi p
C ch qu n lý và các chính sách c a nhà n c: t khi chuy n sang n n kinh t
th tr ng, m i doanh nghi p đ c t do l a ch n ngành ngh kinh doanh theo đúng quy đ nh c a pháp lu t và kh n ng c a mình Nhà n c t o hành lang pháp lý và môi
tr ng thu n l i cho doanh nghi p phát tri n s n xu t kinh doanh theo nh ng ngành ngh mà doanh nghi p đư l a ch n và h ng các ho t đ ng đó theo chính sách qu n lý kinh t v mô Vì v y, ch m t thay đ i nh trong c ch qu n lý và chính sách c a nhà
n c c ng nh h ng đ n ho t đ ng c a doanh nghi p nh : vi c quy đ nh trích kh u hao, t l trích l p các qu , các v n b n chính sách v thu xu t nh p kh u Nói chung, s thay đ i c ch và chính sách c a nhà n c s gây r t nhi u khó kh n cho
vi c s d ng v n có hi u qu trong doanh nghi p Song n u doanh nghi p nhanh chóng n m b t đ c nh ng thay đ i và thích nghi thì s đ ng v ng trên th tr ng và
có đi u ki n đ phát tri n và m r ng kinh doanh, phát huy kh n ng sáng t o trong
qu n lý đi u hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Hi n nay n c ta th tr ng tài chính ch a phát tri n hoàn ch nh, các chính sách công c n trung và dài h n còn h n ch , giá c a v n ch a th c s bi n đ ng theo giá
th tr ng mà ch y u là giá áp đ t ây là đi u h t s c khó kh n cho các doanh nghi p trong vi c huy đ ng v n cho s n xu t kinh doanh c ng nh th c hi n chính sách đ u t trong tr ng h p có v n nhàn r i i u này cho th y, đ đ t đ c m c đích s d ng v n có hi u qu là hoàn toàn không d dàng ây là y u t mà doanh nghi p không có kh n ng t kh c ph c song l i có nh h ng không nh t i hi u qu
ho t đ ng kinh doanh, làm nh h ng đ n hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p
Trang 3625
K t lu năch ngă1: Sau khi tìm hi u v c s lý lu n v hi u qu kinh doanh
trong doanh nghi p, em xin ti n hành phân tích tình hình ho t đ ng c a công ty qua
nh ng ch tiêu v a nêu đ th y, cô ph n nào hi u rõ h n v Công ty c ph n máy tính
và gi i pháp m ng TIC
Trang 3726
2.1 Gi i thi u chung v công ty c ph n máy tính và gi i pháp m ng TIC
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty
- Tên công ty: Công ty c ph n gi i pháp m ng và máy tính TIC
- Tên giao d ch ti ng anh: TIC COMPUTER AND NETWORKS SOLUTION JOINSTOCK COMPANY
- L nh v c kinh doanh:Thi t b máy tính, m ng máy tính xách tay và các s n ph n công ngh thông tin
Công ty c ph n gi i pháp m ng và máy tính TIC thành l p ngày 4 tháng 4 n m
2004, ho t đ ng trong l nh v c s n xu t, kinh doanh máy tính, thi t b v n phòng S m
kh ng đ nh đ c uy tín trên th tr ng, TIC đư tr thành đ i tác tin c y c a nhi u doanh nghi p t m c trong và ngoài n c, cung c p s n ph m cho nhi u doanh nghi p
uy tín, có th ng hi u
Công ty c ph n gi i pháp m ng và máy tính TIC là công ty có đ y đ t cách pháp nhân, có quy n và ngh a v dân s theo lu t đ nh, ho ch toán kinh t đ c l p, t
ch u trách nhi m v toàn b ho t đ ng kinh doanh trong t ng s v n do công ty qu n
lý, đ c m tài kho n ngân hàng, có tài s n, s d ng con d u theo s qu n lý c a Nhà N c đ ng th i đ c t ch c qu n lý theo đi u l c a công ty
Là đ n v h ch toán kinh doanh đ c l p nên công ty th c hi n ch c n ng kinh doanh đ t hi u qu và tuân th theo các nguyên t c c a c ch th tr ng TIC là trung tâm th ng m i tr c thu c Công ty CP gi i pháp m ng và máy tính TIC (tic.vn) TIC cung c p các d ch v mua s m chuyên nghi p, nhanh chóng, ti n l i và đáng tin c y
M c tiêu mà TIC h ng t i chính là: Mang đ n cho Quý khách hàng m t ni m tin b n
v ng, b ng cách liên t c đa d ng hoá các s n ph m, các ngành hàng và các d ch v k thu t Tho mưn t i đa nhu c u ngày càng cao c a khách hàng và đ t đ c s hài lòng
c a khách hàng T o m i đi u ki n đ cán b nhân viên có m t cu c s ng phong phú
v tinh th n, n đ nh v v t ch t
Trang 3827
2.1.2 C c u b máy t ch c c a công ty
S ăđ 1.1:ăC ăc u t ch c c a Công ty c ph n gi i pháp m ng và máy tính TIC
(Ngu n: Phòng t ch c)
i h i đ ng c đông là c quan có th m quy n cao nh t c a Công ty i h i
đ ng c đông có trách nhi m th o lu n và phê chu n nh ng chính sách dài h n và
ng n h n v phát tri n c a Công ty, quy t đ nh v c c u v n, b u ra b máy qu n lý
và đi u hành các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty
H i đ ng qu n tr do i h i c đông b u ra là c quan qu n tr cao nh t Công
ty gi a hai k đ i h i, có toàn quy n nhân danh Công ty đ quy t đ nh m i v n đ liên quan đ n m c đích, quy n l i c a Công ty tr nh ng v n đ thu c th m quy n c a i
h i đ ng c đông mà không đ c y quy n H i đ ng qu n tr đ ng nhi m c a công
ty có 05 ng i
Ban ki m soát do i h i c đông b u ra là c quan có nhi m v giúp i h i
đ ng c đông giám sát, ki m tra tính h p lý h p pháp trong đi u hành ho t đ ng c a Công ty, đánh giá k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty m t cách khách quan nh m đ m b o l i ích cho các c đông
Giám đ c ch u trách nhi m đi u hành, qu n lý toàn b ho t đ ng c a Công ty,
quy t đ nh v t t c các v n đ liên quan đ n ho t đ ng hàng ngày c a Công ty, ch u trách nhi m t ch c th c hi n các quy t đ nh c a H i đ ng qu n tr v ph ng án kinh doanh và ph ng án đ u t c a Công ty
Trang 3928
Phòng K ho ch t ng h p
Xây d ng và t ng h p k ho ch s n xu t, kinh doanh theo đ nh h ng phát tri n
c a Công ty Báo cáo và đánh giá vi c th c hi n các ch tiêu k ho ch các b ph n trong công ty Tham kh o ý ki n c a các phòng có liên quan đ phân b k ho ch s n xu t kinh doanh, k ho ch d tr , k ho ch nh p, xu t và các k ho ch khác c a công ty Cân đ i l c l ng hàng hoá và có k ho ch đi u hoà h p lý trong s n xu t l u thông góp ph n bình n th tr ng đ t hi u qu kinh doanh Theo dõi và ki m soát vi c th c
hi n các ch tiêu k ho ch đư đ c i h i đ ng c đông thông qua sau đó cung c p các thông tin t ng h p cho Giám đ c và H i đ ng qu n tr theo quy đ nh
Phòng T ch c
Tham m u giúp Ban Giám đ c trong các công tác tuy n d ng, b nhi m, đi u
đ ng, quy ho ch, đào t o, thôi vi c ng i lao đ ng Gi i quy t các ch đ , quy n l i, chính sách cho ng i lao đ ng theo qui đ nh hi n hành c a nhà n c Tri n khai và giám sát vi c t ch c th c hi n các chính sách pháp lu t hi n hành, n i qui c quan Bên c nh đó, Phòng còn có nhi m v t v n v pháp lu t, xây d ng và ki m tra vi c
t ch c th c hi n n i qui, qui đ nh Công ty
Phòng tài chính - k toán
Th c hi n các nhi m v và quy n h n theo quy đ nh c a Lu t Doanh nghi p,
i u l t ch c và ho t đ ng c a Công ty, đi u hành các ho t đ ng chung c a b máy Công ty T ch c đi u hòa, ph i h p ho t đ ng gi a các phòng, ban, đ n v trong Công ty đ th c hi n công vi c tài chính, k toán, ki m toán n i b c a Công ty Tham
m u, giúp vi c Giám đ c Công ty trong vi c qu n lý, đi u hành công vi c thu c các
l nh v c tài chính, k toán, ki m toán - ki m soát n i b , thu h i công n , th ng kê và thông tin kinh t ; Ki m tra, giám sát các ho t đ ng tài chính trong Công ty Nghiên
c u các quy đ nh, chính sách, ch đ Tài chính - K toán c a nhà n c và t ch c tri n khai theo dõi th c hi n Qu n lý hóa đ n, các bi u m u ch ng t k toán c a Công ty
T ch c l u tr ch ng t , tài li u k toán, s sách và báo cáo k toán, các tài li u có liên quan đ n tài chính k toán c a Công ty theo quy đ nh c a nhà n c và c a Công
ty Th c hi n các nhi m v khác có liên quan
Phòng Kinh doanh-Kho
Ch u trách nhi m mua, bán, b o qu n hàng hóa L p k ho ch s n xu t kinh doanh c a Công ty h ng n m, báo cáo vi c th c hi n, đánh giá các ch tiêu ho t đ ng kinh doanh t ng k , đ xu t các bi n pháp nâng cao hi u qu kinh doanh cho Giám
c L p k ho ch, tri n khai th c hi n, giám sát, đo l ng, c i ti n, vi c mua hàng và bán hàng nh m nâng cao ho t đ ng cung ng d ch v và s n xu t s n ph m m b o
vi c ti p nh n đ y đ các ý ki n khi u n i, phân lo i, chuy n thông tin đ n các b
ph n có ch c n ng th c hi n, theo dõi, ghi chép h s các khi u n i c a khách hàng
Ph i h p v i phòng Qu n lý thi t k các s n ph m m i phù h p, ki m soát m i s
Trang 4029
thay đ i và c i ti n m u s n ph m c cho phù h p v i nhu c u khách hàng, nâng cao
s c c nh tranh trên th tr ng C p phát hàng: theo hóa đ n xu t, theo phi u xu t kho kiêm v n chuy n n i b , ph i có ký duy t c a Giám đ c ho c ng i đ c y quy n
2.1.3 c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty
+ L nh v c ho t đ ng
TIC là trung tâm th ng m i tr c thu c Công ty c ph n gi i pháp m ng và máy tính TIC (tic.vn) TIC cung c p các d ch v mua s m chuyên nghi p, nhanh chóng, ti n l i
và đáng tin c y Ho t đ ng trong l nh v c kinh doanh máy tính, Thi t b V n phòng
S m kh ng đ nh đ c uy tín trên th tr ng, TIC đư tr thành đ i tác tin c y c a nhi u doanh nghi p t m c trong và ngoài n c, cung c p s n ph m cho nhi u doanh nghi p
uy tín, có th ng hi u nh :Ngân Hàng TMCP X ng D u Petrolimex;C c C a Kh u -
B T L nh B i Biên Phòng; Vi n Khoa H c Công Ngh M - Vinacomin; Panasonic Communications VietNam Co, ltd; T p đoàn Vi n thông quân đ i; Toà Án Nhân Dân TP Hà N i v.v
2.1.4 Quy trình ho t đ ng kinh doanh c a công ty
S n ph m ch y u: các s n ph m chính là máy tính, thi t b tin h c và v n phòng
S ăđ 2.1: Quy trình kinh doanh chung c a Công ty c ph n gi i pháp m ng và
máy tính TIC
(Ngu n: Phòng kinh doanh)
Di n gi i quá trình kinh doanh c a công ty:
- B c 1: u tiên các nhân viên kinh doanh s đi u tra, nghiên c u th tr ng và các khách hàng ti m n ng Khách hàng ti m n ng là y u t h t s c quan tr ng đ i v i
m t doanh nghi p Công vi c tìm hi u khách hàng ti m n ng ph i đ c th c hi n b t
c n i nào trong m i tình hu ng giao ti p thông qua internet, báo chí, tham gia các s
ki n có th các khách hàng ti m n ng có m t, tranh th các m i quan h … Nhân viên
c a phòng ban s lên k ho ch và tìm ki m khách hàng và các đ i tác ti m n ng phù
h p, sau đó lên danh sách nh ng khách hàng ti m n ng
- B c 2: Ngu n nguyên li u c a Công ty c ph n gi i pháp m ng và máy tính TIC ch y u là máy tính, thi t b tin h c và v n phòng Ngu n nguyên li u ch y u là
do Công ty mua t các nhà cung c p và nh p kh u 1 ph n t n c ngoài