không gian văn hóa cồng chiêng tây nguyên

Loại nhạc mà được nhắc đến nhiều nhất ở vùng Tây Nguyên đó chính là cồng chiêng Tây Nguyên, một loại nhạc cụ làm nên một không gian văn hóa cho sự trường tồn của dân tộc Viê

Trang 1

HỌC VIỆN ÂM NHẠC HUÊ

KHOA CƠ BẢN

Tiểu luận môn học Phương Pháp NCKH

Tên đề tài:

Không Gian Văn Hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên

Họ và tên sinh viên: Hoàng Ngọc Long Lớp ĐH3- CN: Đàn Bầu

Huế, ngày 10 tháng 11 năm 2014

Trang 2

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài.

Ở Việt Nam nếu chúng ta nhắc đếnTây Nguyên thì chắc nhiều người đều biết đến văn hóa của các dân tộc ở vùng Tây Nguyên và ta không thể nào không nhắc đến loại nhạc cụ tiêu biểu đại diện cho bản sắc văn hóa nơi đây Loại nhạc mà được nhắc đến nhiều nhất ở vùng Tây Nguyên đó chính là cồng chiêng Tây

Nguyên, một loại nhạc cụ làm nên một không gian văn hóa cho sự trường tồn của dân tộc Việt Nam nói chung cũng như dân tộc ở vùng Tây Nguyên nói riêng

Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên trãi dài trên vùng cao nguyên gồm các tỉnh:Kon Tum, Giai Lai, Đắk Nông, Đắc Lắk, và Lâm Đồng mà chủ nhân của loại hình đặc sắc cho không gian văn hóa này là các dân tộc thiểu số: Ê-đê, Bana, Xê đăng, Mnông,Mạ… Mỗi dân tôc ở Tây Nguyên sử dụng cồng chiêng theo cách thức riêng để chơi những bản nhạc của dân tộc mình, nhất là vào dịp lễ hội, sinh hoạt hằng ngày, chào đón năm mới, mừng nhà mới và nó thể hiện được tiếng nói tâm linh, tâm hồn con người, để diễn tả tâm trạng của con người Theo quan niệm của người Tây Nguyên, đằng sau mỗi chiếc cồng, chiêng đều ẩn chứa một vị thần Cồng chiêng càng cổ thì quyền lực của vị thần càng cao Trải qua bao năm tháng cồng chiêng đã trở thành nền văn hóa đặc trưng, đầy sức quyến rủ và hấp dẫn của vùng đất Tây Nguyên Năm 2005 “ không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên “ đã chính thức được UNESCO công nhận là “Kiệt tác di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại”

1.2 Tình hình nghiên cứu.

Về vai trò thì loại nhạc cụ gõ này nó có vai trò hết sức quan trọng và đa dạng trong đời sống ở các phạm vi:

-Phạm vi quốc gia và cung đình: dùng chiêng trong các lễ hội có triều đình đứng ra tổ chức, như ở Đền Hùng, Đền Gíong,…chiêng còn dùng để thau binh hoặc khi xử trảm một tội tử hình cũng gíong chiêng

- Phạm vi thôn xã và làng buôn: cồng chiêng giữ vai trò rất quan trọng trong sinh hoạt cộng đồng Ở các dân tộc Trường Sơn -Tây Nguyên, cồng chiêng dùng

Trang 3

trong các lễ hội đâm trâu rừng chiến thắng, lễ cúng mừng nhà Rông mới, các lễ tạ

ơn thần linh và trong lễ sắc bùa mừng tết Đoan Ngọ của người Mường

- Trong sinh hoạt quan trọng của gia đình: như sinh đẻ, cưới sinh và tang ma đều sử dụng cồng chiêng -Trong tín ngưỡng dân gian và trong tôn giáo không thể không có sự hỗ trợ của loại nhạc khí này, dùng chiêng trong các tín ngưỡng dân gian, âm thanh của nó góp phần tạo nên không gian linh thiêng của tín ngưỡng tôn giáo

-Trong sinh hoạt và sinh hoạt văn nghệ dân gian: cồng chiêng trong múa hát của người Mường, trong xòe Thái,và tất cả các dân tộc sống dọc Trường Sơn- Tây Nguyên

-Trong lao động sản xuất: người ta dùng cồng chiêng trong săn bắn và khi thu hoạch mùa màng Như vậy ta có thể thấy giữ cồng chiêng giữ vai trò quan trọng trong sinh hoạt xã hội, văn hóa, gia đình, lao động, tín ngưỡng, văn nghệ của các dân tộc dặc biệt trong phạm vi sinh hoạt làng bảng gia đình

- Không giống như một số di sản phi vật thể khác, Cồng chiêng Tây Nguyên được công nhận do sự kết hợp của không gian và nghệ thuật Chính vì vậy, việc bảo tồn di sản này cần quan tâm đến Tuy nhiên sự biến đổi của Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên đã và đang là nỗi lo của các nhà quản lý Kể từ khi

Unesco công nhận Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên là Di sản văn

hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đến nay đã gần 10 năm Trong suốt thời gian

đó, các cơ quan quản lý, các tổ chức trong và ngoài nước cũng như các địa phương

có di sản đã không ngừng nỗ lực tổ chức những hoạt đồng nhằm chấn hưng, bảo tồn và phát huy giá trị của di sản và nếu giải quyết được các vấn đề nêu trên thì Văn Hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên sẽ ngày càng được phát triển và được mọi người trong nước và ngoài nước biết đến

1.3 Mục đích nghiên cứu đề tài.

Nhằm tìm hiểu về Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên của đồng bào Tây Nguyên.Mục đích tiếp theo là để tiếp thu những tinh hoa, những cái hay trong âm nhạc cồng chiêng của người Tây Nguyên đến mức độ nào mà UNESCO phải công nhận là 1 di sản văn hóa – chỉ ở cồng chiêng Tây Nguyên (Dù ở Đông

Trang 4

Nam Á có rất nhiều nước có cồng chiêng nhưng chỉ riêng cồng chiêng Tây Nguyên là được công nhận)

1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu.

Chủ yếu tìm hiểu nét đặc trưng của Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên Nghiên cứu cơ sở lý luận của văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên

Khảo sát, diễn dã đánh giá thực trạng của văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên hiện nay (Những đặc trưng cơ bản của Văn hóa Cồng Chiêng Tây nguyên về các bài bản, giai điệu tiết tấu, thang âm điệu thức, bối cảnh diễn xướng và vai trò trong đời sống sinh hoạt cộng đồng ) tìm ra những đặc trưng của văn hóa Cồng Chiêng Tây nguyên.Trên cơ sở đó tìm ra các biện pháp bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật này

1.5 Phạm Vi Nghiên cứu đề tài.

Tập trung chủ yếu nghiên cứu về nguồn gốc xuất xứ, đặc điểm của Không gian văn hóa Cồng Chiêng tại một số Tỉnh ở Tây Nguyên

1.6 Khách thể và đối tượng nghiên cứu.

- Khách thể nghiên cứu: tập trung nghiên cứu tại các Tỉnh trong Khu vực Tây nguyên

- Đối tượng nghiên cứu: Nét đặc trưng trong Văn hóa Công chiêng Tây Nguyên

- Đối tượng khảo sát: Các dàn nhạc tại các thôn, bản, làng ở Tây Nguyên

1.7 Giả thuyết khoa học.

Nếu đề tài được thành công thì sẽ giúp cho mọi người hiểu biết thêm và có cái nhìn đũng hơn về Văn hóa Cồng chiên Tây Nguyên một “Kiệt tác di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại” được UNESCO công nhận

1.8 Phương pháp nghiên cứu.

Sử dụng các phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu, phân loại tài liệu nhàm xây dựng cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu

Trang 5

Ngoài ra còn kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiến: phương pháp điều tra, phương pháp điền dã nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng của Không gian Văn hóa Cồng chiên Tây Nguyên

1.9 Đóng góp công trình.

Đề tài nguyên cứu khoa học Cồng chiêng Tây Nguyên có những đóng góp sau:

-Chứng minh cho mọi người hay toàn thế giới đây là bằng chứng độc đáo, là nét đặc trưng củatruyền thống văn hóa các dân tộc Tây Nguyên

- Từ đó mọi người có một nhận định đúng đắn và cái nhìn khách quan về

Không gian Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên

CHƯƠNG 2: PHẦN NỘI DUNG

2.1 Khái quát về Không gian Văn hóa Cồng chiên Tây Nguyên.

2.1.1 Xuất xứ:

- Cồng chiêng Tây Nguyên có nguồn gốc từ truyền thống Đông Sơn, văn hóa âm nhạc cồng chiêng Tây Nguyên có lịch sử lâu đời.Về cội nguồn nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, cồng chiêng là “hậu duệ “của đàn đá Trước khi có văn hóa đồng người ta đã tìm đến loại khí cụ đá: cồng đá , chiêng đá…tre, rồi tới thời đại

đồ đồng mới có chiêng đồng

- Một hiện tượng khá độc đáo của âm nhạc cồng chiêng Tây Nguyên là tất cả tộc người ở đây hầu như là không tự mình đúc và chế tác cồng chiêng, mà phải mua từ người việt ở Trung Bộ, người Khơmer ở Campuchia, người Lào ở Nam Lào và sau Khi mua về, thì có một số người có khả năng chỉnh lại âm thanh của chiêng sao cho âm thanh đó phù hợp với sở thích âm nhạc truyền thống riêng của dân tộc mình

2.1.2 Đặc điểm:

Trang 6

- Cồng chiêng Tây Nguyên rất đa dạng và gồm nhiều loại Căn cứ vào cách chế tạo và vị trí của mỗi chiếc cồng trong giàn cồng chiêng mà người ta đặt tên và phân thành nhiều loại chiêng khác nhau

- Cồng chiêng Tây nguyên là một vật linh thiêng, sợi dây nối liền con người với thần linh

- Cách chỉnh Cồng và gõ Cồng rất đặc biệt, chính xác và tinh tế, dùi gõ bằng cách gỗ cứng, gỗ mềm, gỗ có bọc da,tay mặt tạo ra thanh, độ cao, màu âm khác nhau tùy nơi gõ,tay trái có thể tham gia biểu diễn bằng cách bóp cồng làm thay đổi màu âm

Cồng chiêng Tây Nguyên là loại nhạc cụ độc đáo, đặc sắc và đa dạng Các dàn cồng chiêng Tây Nguyên lấy thang bồi âm tự nhiên làm cơ sở để thiết lập thang âm của riêng mình Trong đó, mỗi biên chế của từng tộc người đều cấu tạo bởi thang 3 âm, 5 âm hay 6 âm cơ bản Song, cồng chiêng vốn là nhạc cụ đa âm, bên cạnh âm cơ bản bao giờ cũng vang kèm một vài âm phụ khác Thành thử trên thực tế, một dàn 6 chiêng sẽ cho ta tối thiểu 12 âm hay nhiều hơn nữa Điều đó lý giải tại sao âm sắc cồng chiêng nghe thật đầy đặn và có chiều sâu

- Khoảng cách giữa người nghe cồng và mỗi chiếc cồng bằng nhau Cồng chiêng di chuyển từ mặt sang trái, đi ngược với kim đồng hồ khiến cho người nghe giống như được quay về với thời quá khứ Cồng chiêng có mặt trong đời sống con người từ lúc sơ sinh, qua các sinh hoạt trong đồng áng, trên sông ngòi, thời bình và trong chiến tranh

- Ở phần lớn các tộc người, cồng chiêng là nhạc cụ dùng riêng cho nam giới:

Ê đê kpah, GiaiRai, BaNa, Xơ Đăng, Brâu, Cơ Ho… song cũng có một số ít tộc người thì cả nam lẫn nữ đều có thể dùng: Mạ, Mnông Khác với cồng chiêng của các nước trong khu vực, cồng chiêng Tây Nguyên chưa bị chuyên nghiệp hóa vẫn gắn với buôn,vẹn nguyên dáng vẻ dân gian, thô mộc mà chắc khỏe, tinh tế và sâu lắng nơi núi rừng đại ngàn, cùng với tiếng thác nước ào ạt chảy ngày đêm, tạo nên một không gian văn hóa đậm chất Tây Nguyên mà không nơi nào có thể có được

-Danh tiếng văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên giờ đây đã vượt ra khỏi biên

giớiquốc gia, trở thành tài sản của nhân loại Những giá trị đặc sắc của không

Trang 7

gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, một bộ phận của di sản và tinh hoa văn hóa Việt Nam được cộng đồng quốc tế biết đến và được tôn vinh

- Giá trị nổi bật của Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên là nơi đây chứa đựng những giá trị sáng tạo mang tầm kiệt tác của nhân loại Cồng chiêng Tây Nguyên giữ vai trò là phương tiện để khẳng định cộngđồng và bản sắc văn hóa chung các dân tộc Tây Nguyên cũng như của từngtộc người trên mảnh đất muôn màu, muôn sắc Tây Nguyên Mỗi dân tộcTây Nguyên có một cách chơi chiêng khác nhau Người dân bình thường ởTây Nguyên tuy không phải là những chuyên gia âm nhạc, nhưng chỉ cầnnghe tiếng chiêng là họ phân biệt được đó là dân tộc nào

- Âm nhạc của cồng chiêng Tây Nguyên thể hiện trình độ điêu luyện của người chơi trong việc áp dụng những kỹ năng đánh chiêng và kỹ năng chế tác Từ việc chỉnh chiêng đến biên chế thành dàn nhạc, cách chơi, cách trình diễn, những người dân trong các p'lei, p'lơi, buôn, bon, v.v dẫu không qua trường lớp đào tạo vẫn thể hiện được những cách chơi điêu luyện tuyệt vời

- Cồng chiêng Tây Nguyên là bằng chứng độc đáo, là nét đặc trưng của truyền thống văn hóa các dân tộc Tây Nguyên Nó là một loại hình sinh hoạt gắn liền với đời sống văn hóa, tinh thần và tín ngưỡng của con người từ lúc được sinh ra cho đến khi trở về với đất trời, với vũ trụ Trong lễ công bố Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên là kiệt tác văn hóa phi vật thể của nhân loại, ông Koichiro Matsuura - Tổng Giám đốc UNESCO

đã phát biểu: “Tôi đã được thưởng thức loại hình âm nhạc cồng chiêng rất riêng của Việt Nam và cũng được thấy những nhạc cụ rất độc đáo trong dàn nhạc cồng chiêng của các dân tộc Tây Nguyên Đây là nét văn hóa truyền thống rất riêng của Việt Nam, rất tuyệt vời và đặc sắc Việc công nhân Danh hiệu Kiệt tác di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại đối với Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên là rất xứng đáng” Theo tiến sĩ Đặng Văn Bài _ cục trưởng cục di sản văn hóa “Một vinh dựlớn cần đượcbảo tồn và phát huy triệt để”

2.1.3 Thực trạng:

- Phân tích thực trạng khai thác “không gian văn hóa cồng chiêng TâyNguyên”

- Trước khi “không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên” được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới thì hoạt động du lịch ở Tây Nguyên chưa được

Trang 8

chú ý đến để phát triển rộng Nhiều du khách đến với Tây Nguyên chủ yếu là để tham quan,du lịch về nguồn, sinh thái, thiên nhiên với nhiều địa điểm tham quan thú vị:BiểnHồ, hồ Lăk, làng Lăk, Đà Lạt,… cồng chiêng Tây Nguyên vẫn chưa được nhiều người biết đến và không thể nào có thể truyền bá cũng như có nguy cơ bị quênlãng Với những giá trị không chỉ về vật chất ( chiếc cồng, chiếc chiêng,.) mà ẩnsau đó là cả một nền văn hóa của cả cộng đồng dân tộc Tây Nguyên Thế nhưng, nét độc đáo đó vẫn chưa được nhân loại thế giới biết đến

- Nhưng ngay khi được UNESCO công nhận thì sức hút của núi rừng và cồngchiêng Tây Nguyên đã lan rộng trong toàn cả nước cũng như cả thế giới làm chohoạt động du lịch ở đây trở nên sôi động Du khách đến với Tây Nguyên không những được tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên núi rừng mà du khách còn bị cuốn hútvào không khí của không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên Từ khi được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại đã tạo nên bước phát triển du lịch mới cho vùng đất này và cũng góp phần rất lớn không chỉ cho tiếng cồng, tiếng chiêng và cả nền văn hóa đươc vang xa mà cả nền du lịch của Việt Nam cũng ngày càng nhiều dân tộc trên thế giới biết đến Và cồng chiêng Tây Nguyên không chỉ có ý nghĩa về mặt vật chất cũng như những giá trị về nghệ thuật đơn thuần mà nó còn là "tiếng nói" của con người và của thần linh theo quan niệm "vạn vật hữu linh" Đến với không gian văn hóa còng chiêng Tây Nguyên du khách sẽ cảm nhận được hơi thở hoàn toàn khác lạ, đặc trưng, độc đáo và khác biệt hoàn toàn với các cồng chiêng của Indonesia, của Philippinnes… và của cả Đông Nam Á.Đã có nhữngphát hiện quan trọng “ không gian văn hóa cồng chiêng Tây NguyênViệt Nam làcái nôi văn hóa cồng chiêng khu vực châu Á, lên quan mật thiết với văn hóa đồngthau…”

- Đó là những giá trị vô hình mà hoạt động du lịch đangtruyền tải đến dukhách mà rất khó có một hình thức nào khác có thể thay thế được Những giá trị hữu hình mà hoạt động du lịch đã mang đến cho cư dân miền núi rừng như tạo ra việc làm cho người dân tộc, tăng thêm nguồn lực tài chính, dẫn dắt con người đến với di sản, góp phần quảng bá, nhân rộng và nâng cao ý thức trách nhiệm của chính quyền, cộng đồng để bảo tồn phát huy văn hóa Bởi vì đây là một tài sản vô giá khó có nơi nào cóa thể cạnh tranh được Nhiều hoạt động lễ hội được diễn ra

để góp phần phát triển di sản như liên hoan cồng chiêng Tây Nguyên, phòng lưu trữ di sản văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên tại Trung tâm dữ liệu di sản văn hóa

Trang 9

và tại các bảo tàn tỉnh Tây Nguyên, lễ hội cồng chiêng Tây Nguyên, festival Tây Nguyên năm 2005, lễ Festival cồng chiêng Quốc tế 2009 với chủ đề "Âm vang cồng chiêng và sức sống Tây Nguyên"

2.1.4 Nguyên nhân:

Tuy nhiên đằng sau cái tốt, cái đáng phấn khởi cho một di sản được công nhận, được phát triển thì lại có một số thực trạng đáng buồn đang diễn ra Và nếu không có biện pháp cụ thể thì nguy cơ một di sản qui giá của cả nhân loại

bị mất đi

- Thứ nhất : là sự suy giảm nhanh chóng về số lượng các dàn cồng chiêng:Theothống kê của Sở Văn hoá Thông tin Gia Lai, trước năm 1980 trong các bản làngcủa người Giarai, Bana trong tỉnh có hàng chục ngàn bộ cồng chiêng Có gia đìnhsở hữu 2-3 bộ, mỗi bản làng có hàng chục bộ Đến năm 1999, cả tỉnh có

900 p'leivà chỉ còn 5.117 bộ, năm 2002 còn lại chưa đến 3.000 bộ.Tỉnh Lâm Đồng chỉ cònlại 3.113 bộ Từ năm 1982 đến 1992, tỉnh Đắc Lắc đã mất 5.325 bộ chiêng, từnăm 1993 đến 2003 lại mất tiếp 850 bộ, hiện tại cả tỉnh chỉ còn khoảng 3.825 bộ cồngchiêng

- Thứ hai: Nguy cơ mai một cồng chiêng còn thể hiện ở các bài bản nhạc chiêngdần dần bị lãng quên Các nghệ nhân trải qua thời gian, do nhiều tác động khácnhau đã quên nhiều bản nhạc chiêng Người Mnông trước đây có 40 bản nhạc chiêng, nay các nghệ nhân chỉ còn nhớ, lưu truyền và trình diễn được 10 bản nhạc chiêng Mặt khác, những nghệ nhân có đôi tai thẩm âm, có năng khiếu trong việc chỉnh chiêng cũng thưa vắng dần trong các cộng đồng cư dân

- Thứ ba: Đáng tiếc nhất là khi những người già, những nghệ nhân Tây Nguyên chếtđi đã mang theo cả kho tàng di sản văn hoá cồng chiêng mà không dễ dàng tạodựng và khôi phục được

- Thứ tư: Sự đứt gãy dòng chảy của văn hoá truyền thống dẫn đến sự thờ ơ, hờhững của lớp trẻ với văn hoá của các thế hệ tiền nhân, trong đó có văn hoá âm nhạc cồng chiêng.Việc phát triển du lịch mạnh mẽ và khó kiểm soát như hiên nay cũng làm loãnghay ngày càng mất dần tính chất sinh hoạt cộng đồng và một số loại cồng,chiêng bị bán sang nước ngoài và một số nhà sưu tầm đồ cổ trong vàngoài nước

Trang 10

- Xu thế mất dần “ tính thiêng” của cồng chiêng Tây Nguyên còn được thể hiện ở chỗ: Ngày nay, nhiều người đã tỏ ra rất tùy tiện trong việc sử dụng các bộ chiêng thiêng và tùy tiện sử dụng các bài bản Trong các buôn làng ngày xưa, cồng chiêng thường chỉ được sử dụng trong các lễ lớn của gia đình, lòng tộc hoặc buôn làng thì nay, cũng ngay trong cái không gian buôn làng ấy, việc "mua vui" cho

"người ngoài" đã trở nên một hiện tượng không hiếm, nếu như không muốn nói là khá phổ biến

Không gian để biểu diễn cồng chiêng đã trở nên quá dễ dãi tại những đô thị, với các lễ hội mà yếu tố hội hầu như chiếm phần lớn Một vài năm gần đây, đi khắp vùng Tây Nguyên, đâu đâu người ta cũng bắt gặp cảnh diễn tấu chiêng cồng trong các hội nghị, hội thảo, thậm chí cả trong các cuộc họp… Thật sai lầm khi nghĩ rằng cần đưa văn hóa cồng chiêng đến với mọi người càng nhiều càng tốt bất chấp mọi không gian sinh tồn của loại hình âm nhạc này của người bản địa Tây Nguyên Mặt khác, làm như thế đã tạo thói quen dễ dãi trong sinh hoạt cồng chiêng cho một bộ phận người dân tộc thiểu số Một bộ phận người dân tộc thiểu số vì chịu sự chi phối của cơ chế thị trường đã tỏ ra bất chấp mọi quy định khắt khe trong việc sử dụng cồng chiêng nên đã tách cồng chiêng ra khỏi không gian sinh tồn tự ngàn năm với nhiều mục đích Rồi nữa, vì yếu tố thương mại, các bộ chiêng

cổ của ông cha bị chính lớp con cháu làm biến dạng về mặt nhạc học để tiện cho việc diễn tấu các bài bản hiện đại Bộ cồng chiêng đã được chỉnh sửa ấy chỉ còn là một mớ đồng nát mất hết các giá trị vốn có của nó

Cách trình diễn cồng chiêng cũng được “cách tân” triệt để Trước kia, một dàn cồng chiêng cần đến cả chục người cùng tham gia biểu diễn Kỹ thuật đánh hết sức phong phú, và phải rèn luyên lâu năm mới thuần thục Còn bây giờ, có khi, người ta gắn cồng, chiêng vào một cái khung, rồi một người đứng gõ cốc cốc Cứ như vậy, cồng chiêng Tây Nguyên không chỉ đánh mất mình, mà còn có thể đánh mất luôn danh hiệu cao quý “Di sản văn hoá phi vật thể thế giới”

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	45,29 KB