đánh giá nhận thức của người tiêu dùng về tính hai mặt của bia trên địa bàn thành phố huế

Khách thể nghiên cứu: Khách hàng nam đã sử dụng bia Đối tượng nghiên cứu: Nhận thức của người tiêu dùng về tính hai mặt củabia.. Trong nghiên cứu này sử dụng phương pháp chọn mẫu hạn m

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

KHĨA LUẬN TỐT NGHIỆP

Đề tài:

ĐÁNH GIÁ NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG

VỀ TÍNH HAI MẶT CỦA BIA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ

MỤC LỤC

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu chung 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

3.1 Đối tượng nghiên cứu 2

3.2 Phạm vi nghiên cứu 2

4 Quy trình nghiên cứu 3

4.1 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu thứ cấp 3

4.2 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu sơ cấp: 4

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 9

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 9

1.1 Cơ sở lý luận về nhận thức 9

1.1.1 Nhận thức theo quan điểm của triết học 9

1.1.2 Nhận thức theo quan điểm của marketing 10

1.1.3 Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập 11

1.2 Cơ sở thực tiễn 13

1.2.1 Khái niệm và lịch sử tồn tại của bia 13

1.2.1.1 Khái niệm 13

1.2.1.2 Lịch sử tồn tại 13

1.2.2 Tác dụng tích cực của bia 14

1.2.2.1 Đối với sức khỏe 14

1.2.2.2 Đối với các mối quan hệ cá nhân 15

1.2.2.3 Đối với xã hội 16

1.2.3 Tác dụng tiêu cực của bia 17

1.2.3.1 Đối với sức khỏe 17

1.2.3.2 Đối với gia đình 18

1.2.3.3 Đối với các mối quan hệ cá nhân 19

1.2.3.4 Đối với xã hội 19

1.3 Uống có trách nhiệm 20

1.4 Một số nghiên cứu liên quan 22

1.5 Mô hình nghiên cứu đề xuất 22

CHƯƠNG II: NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG VỀ BIA 26

2.1 Tổng quan về thị trường bia 26

2.1.1 Thị trường Việt Nam 26

2.1.2 Thừa Thiên Huế 26

2.2 Tổng quan về công ty TNHH Bia Huế 27

2.2.1 Giới thiệu chung về công ty THHH Bia Huế 27

2.2.2 Lịch sử hình thành và phát triển 27

2.2.3 Tình hình sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH Bia Huế 29

2.2.4 Tình hình nhân sự của Công ty TNHH Bia Huế 31

2.2.5 Thông tin chung về mẫu nghiên cứu 33

2.2.5.1 Về nghề nghiệp 33

2.2.5.3 Về độ tuổi 34

2.2.5.2 Về thu nhập 34

2.2.6 Thực trạng sử dụng bia 35

2.2.6.1 Tần suất sử dụng bia 35

2.4 Bảng chéo về tần suất sử dụng bia và thu nhập 36

2.2.6.2 Khối lượng bia sử dụng 37

2.2.7 Đánh giá độ tin cậy của thang đo 39

2.2.8 Xác định các thành phần thuộc về nhận thức của người tiêu dùng về bia 42

2.2.9 Phân tích nhân tố khẳng định (CFA) 46

2.2.9.1 Đo lường mức độ phù hợp của mô hình với thông tin thị trường 46

2.2.9.2 Đánh giá độ tin cậy thang đo 46

2.2.9.3 Kiểm định giá trị hội tụ 48

2.2.9.4 Tính đơn nguyên 49

2.2.9.5 Giá trị phân biệt 50

2.2.10 Kết quả hồi quy mô hình 51

2.2.11 Đánh giá tính phân phối chuẩn 53

2.2.12 Kiểm định giá trị trung bình 53

2.2.13 Quan niệm của khách hàng về “uống đúng cách” 55

CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP 57

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 58

1 Kết luận 58

2 Kiến nghị 58

TÀI LIỆU THAM KHẢO 60

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Bảng mức độ uống bia mỗi lần trong ngày 17

Bảng 2.1 Kết quả kinh doanh của công ty TNHH Bia Huế 29

Bảng 2.3 Bảng chéo về tần suất sử dụng bia và nghề nghiệp 35

Bảng 2.5 Bảng chéo về thu nhập và khối lượng bia sử dụng 37

Bảng 2.6 Bảng chéo về nghề nghiệp và khối lượng bia sử dụng 38

Bảng 2.7 Lí do sử dụng bia của khách hàng 38

Bảng 2.8 Địa điểm khách hàng đến để uống bia 39

Bảng 2.9 Thang đo độ tin cậy các nhân tố đo lường 42

Bảng 2.10 Kiểm định KMO and Bartlett’s Test 43

Bảng 2.11 Ma trận xoay nhân tố 44

Bảng 2.13 Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu thị trường 46

Bảng 2.14 Độ tin cậy tổng hợp và tổng phương sai rút trích các khái niệm 47

Bảng 2.15 Các hệ số đã chuẩn hoá 49

Bảng 2.16 Đánh giá giá trị phân biệt 50

Bảng 2.17.Tổng phương sai rút trích (AVE) của các khái niệm 51

Bảng 2.18 Kết quả hồi quy hàm hồi quy (1) 52

Bảng 2.19 Kết quả hàm hồi quy (2) 52

Bảng 2.20 Kết quả hồi quy hàm hồi quy(3) 53

Bảng 2.21 Đánh giá tính phân phối chuẩn của dữ liệu 53

Bảng 2.22 Kiểm định giá trị trung bình của tổng thể về tác dụng tích cực của bia. 54

Bảng 2.23 Kiểm định giá trị trung bình nhận thức của người tiêu dùng về tính tiêu cực 55

Bảng 2.24 Tỉ lệ khách hàng trả lời có với các tiêu chí uống có trách nhiệm 56

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất 23

Hình 2.1 Thị phần ngành bia Việt Nam năm 2012 26

Hình 2.2 Tỉ lệ khách hàng phân theo nghề nghiệp 33

Hình 2.3 Cơ cấu khách hàng phân theo độ tuổi 34

Hình 2.4 Cơ cấu khách hàng phân theo thu nhập 34

Hình 2.5 Tần suất sử dụng bia của nhóm khách hàng trong mẫu điều tra 35

Hình 2.6 Số lượng bia sử dụng trong mỗi lần của khách hàng trong mẫu điều tra 37

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1: Quy trình nghiên cứu 3

Sơ đồ 2.1 Bộ máy tổ chức nhân sự của Công ty TNHH Bia Huế 33

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài.

Thuật ngữ “trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp dường như không còn xa lạđối với tất cả các doanh nhiệp hiện nay Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp(CSR-Corporate Social Responsibility) là phương án mà các doanh nghiệp thường áp dụngnhư là một chiến lược nhằm tìm kiếm lợi nhuận dài hạn cho doanh nghiệp, đi cùng vớiphúc lợi xã hội cũng như bảo vệ môi trường Từ những năm đầu thế kỉ 21, Hội đồngDoanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Thế giới (WBCSD) cũng định nghĩa: “Tráchnhiệm xã hội doanh nghiệp như là một lời cam kết của doanh nghiệp nhằm đóng gópvào sự phát triển kinh tế bền vững

Mặc dù ai cũng biết ảnh hưởng không tốt của việc uống bia quá mức, nhưng khi

đã vào bàn nhậu thì chẳng mấy ai kiểm soát được bản thân mình, tiêu dùng một cách

vô trách nhiệm Và điều này đã khiến cho Việt Nam đạt “thành tích” mà chẳng mấyngười cảm thấy tự hào - Một trong những quốc gia tiêu thụ bia lớn nhất thế giới Theo

Tổ chức nghiên cứu thị trường Eurowatch công bố con số thông kê cho thấy, 3 tỷ lítbia đã được tiêu thụ ở Việt Nam trong năm 2013, tương đương số tiền là khoảng 3 tỷUSD Kinh tế khó khăn dường như không hề tác động đến ngành Bia - Rượu - nướcgiải khát ở nước ta, bởi theo số liệu của Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát thì nămqua kinh tế vẫn có nhiều trắc trở nhưng mức tiêu thụ bia của người Việt vẫn duy trì

“ổn định” ở mức 3 tỷ lít/năm, vẫn tăng trưởng đều đặn 10%/năm, đây là điều đángmừng cho ngành sản xuất bia Tuy nhiên, xét về mặt xã hội, thì đây là điều đáng suyngẫm, con số 3 tỉ lít tương đương với 3 tỉ USD là một con số đáng để bàn Không chỉtổn thất về mặt kinh tế, sử dụng bia quá mức còn kéo theo những hệ lụy về mặt xã hộinhư tai nạn giao thông, bao lực gia đình… Tại Việt Nam, 60% bạo lực gia đình xuấtphát từ say rượu, ngộ độc rượu chiếm gần 22% các loại ngộ độc, 7% bệnh nhân tâmthần xuất phát từ rượu, 40% các vụ tai nạn giao thông với khoảng 11% bị tử vong là cóliên quan đến đồ uống có cồn

(Nguồn: Ủy ban ATGT quốc gia)

Nếu người tiêu dùng sử dụng một cách vô tội vạ với các sản phẩm bia sẽ để lạihậu quả xấu không chỉ đối với bản thân, gia đình của người sử dụng mà còn ảnh

hưởng xấu đến toàn thể cộng đồng, xã hội Chính vì những lí do trên nên tôi quyết

định nghiên cứu đề tài “ Đánh giá nhận thức của người tiêu dùng về tính hai mặt

của bia trên địa bàn thành phố Huế” Từ đó đề ra những biện pháp nhằm nâng cao

nhận thức của người tiêu dùng về bia

2 Mục tiêu nghiên cứu.

2.1 Mục tiêu chung.

Hệ thống hóa các vấn đề lý luận liên quan đến nhận thức của người tiêu dùng

Đánh giá thực trạng tiêu thụ bia của khách hàng

Đánh giá nhận thức chung của người tiêu dùng về bia

2.2 Mục tiêu cụ thể

Hệ thống hóa các vấn đề lí luận liên quan đến nhận thức người tiêu dùng

Tìm hiểu thực trạng tiêu thụ bia của người tiêu dùng

Xác định các yếu tố đo lường nhận thức của người tiêu dùng về bia, mặt tíchcực và tiêu cực của bia

Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về bia,hướng đến mục tiêu “uống có trách nhiệm”

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

3.1 Đối tượng nghiên cứu.

Khách thể nghiên cứu: Khách hàng nam đã sử dụng bia

Đối tượng nghiên cứu: Nhận thức của người tiêu dùng về tính hai mặt củabia

3.2 Phạm vi nghiên cứu.

Phạm vi không gian: Thành phố Huế

Phạm vi thời gian: Thu thập số liệu của Công ty TNHH Thương mại

Carlbergs Việt Nam từ năm 2010 đến 2013 Số liệu sơ cấp thu thập từ ngày 01/03 đến

25/03 năm 2014.

4 Quy trình nghiên cứu

Sơ đồ 1: Quy trình nghiên cứu 4.1 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu thứ cấp

- Thu thập dữ liệu thứ cấp

Số liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn sau:

+ Số liệu tổng hợp về tình hình tiêu thụ sản phẩm

- Xử lý số liệu thứ cấp

+ Phương pháp tổng hợp: tổng hợp số liệu và thông tin thu thập được, chọn lọc

và thống kê những thông tin cần thiết

+ Phương pháp so sánh: sau khi thu thập và chọn lọc thì tiến hành so sánh dữliệu qua từng thời kỳ xem xu hướng biến động của các chỉ tiêu

Nghiên cứu tài liệu

- Nghiên cứu thăm dò Bảng hỏi

nháp Điều tra thử: 30 mẫu

Điều chỉnh Bảng hỏi

Thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp

Xử lí dữ liệu điều tra với phần mềm SPSS 16.0

+ Thống kê mô tả

+ Phân tích nhân tố khám phá EFA

+ Đánh giá độ tin cậy

+ Phân tích nhân tố khẳng định CFA

+ Kiểm định độ phù hợp của mô hình.

+ Kiểm tra phân bố chuẩn

+ Kiểm định giá trị trung bình

+ Kiểm định sự phù hợp của mô hình…

Hoàn thành nghiên cứu

4.2 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu sơ cấp:

Ttrong nghiên cứu này sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng.

 Nghiên cứu định tính

- Nghiên cứu tài liệu

Giáo trình Marketing căn bản và Hành vi khách hàng đề cập đến nhận thức củangười tiêu dùng

Các bài nghiên cứu khoa học về tính hai mặt của đồ uống có cồn, báo cáo vềthực trạng tiêu thụ bia, báo cáo toàn cầu về đồ uống có cồn và sức khỏe, …

Thông tin về tình hình tiêu thụ bia ở địa bàn thành phố Huế nói riêng và cảnước nói chung

-Nghiên cứu thăm dò.

Tiến hành phỏng vấn những khách hàng về mức tiêu dùng đồ uống có cồn, cácyếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng đồ uống có cồn, nhận thức của khách hàng vềtác hại của đồ uống có cồn

 Nghiên cứu định lượng

Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

 Thiết kế bảng câu hỏi

Bảng hỏi là công cụ chính của nghiên cứu để thu thập dữ liệu sơ cấp, được thiết

kế dựa trên một cơ sở tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan và cuộcnghiên cứu thăm dò người dân trên địa bàn được thực hiện trước đó

Bảng câu hỏi có 3 phần:

Phần 1: Mã số phiếu và lời giới thiệu

Phần 2: Đây là phần chính của bảng câu hỏi Nội dung bao gồm các câu hỏi về

nhận thức của người tiêu dùng về tính hai mặt của đồ uống có cồn Đánh giá củakhách hàng về mức độ của các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi sau mua của khách hàng

Để đánh giá, sử dụng thang đo dạng Likert 5 mức độ từ 1 (rất không đồng ý) đến 5(rất đồng ý)

Phần 3: Thông tin người trả lời (tên, địa chỉ, số điện thoại,…)

Sau khi thiết kế xong bảng câu hỏi, điều tra thử với 30 người tiêu dùng để kiểmtra tính dễ trả lời, độ tin cậy của câu hỏi, sau đó điều chỉnh, loại bỏ hay bổ sung thêmcâu hỏi Bảng hỏi chính thức được sử dụng để điều tra thông qua phỏng vấn trực tiếp

Xác định cỡ mẫu:

 Tính cỡ mẫu cần điều tra : công thức tính, sử dụng công thức tính của

William, G.cochran (1977):

Trong đó n: là số mẫu cần điều tra dự tính; Z: giá trị tương ứng của miền thống

kê, với mức ý nghĩa α = 0,05 thì Z = 1,96; e2 là độ lệch chuẩn cho phép e = 0,09; p) là tỷ lệ người đã từng sử dụng đồ uống có cồn và tỉ lệ người chưa từng sử dụng đồuống có cồn Cho p = q = 0,5 để mẫu đảm bảo tính đại diện cao nhất (Phạm VănQuyết và Nguyễn Quý Thanh 2001) Ta tính được cỡ mẫu là 118 Trong nghiên cứu

p(1-có sử dụng phân tích nhân tố gồm 14 biến, với điều kiện là số mẫu quan sát phải lớnhơn gấp 4 hoặc 5 lần số biến (cần 70 mẫu), như vậy 118 là đủ yêu cầu (Hoàng Trọng

và Chu Nguyễn Mộng Ngọc 2005) Để đảm bảo tính chặt chẽ, ta sử dụng thêm tỉ lệhồi đáp để điều chỉnh cỡ mẫu (Mark Sauders et al 2010) Đề tài ước lượng tỉ lệ hồiđáp là 50% Do đó với mẫu thực tế cần có là:

n’ = n*re100%% = 50

100

* 118

= 236

- Với n’: Kích thước mẫu điều chỉnh

- re%: tỉ lệ hồi đáp ước tính

Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu hạn mức.

Trong nghiên cứu này sử dụng phương pháp chọn mẫu hạn mức phân theo tiêuchí trình độ học vấn vì nhận thức của người tiêu dùng về bia là những hiểu biết mangtính khoa học về tính chất của bia và điều này phụ thuộc rất lớn vào trình độ học vấncủa người tiêu dùng

Theo nguồn số liệu của Cục Thống kê Thừa Thiên Huế, Tổng điều tra dân số vànhà ở tỉnh Thừa Thiên Huế năm 2012 và Niên Giám Thống kê năm 2012, ta tính được

cơ cấu dân số trong độ tuổi lao động phân theo trình độ học vấn như sau:

Bảng 1.1 Số lượng mẫu cần điều tra trong mỗi nhóm

- Phương pháp xử lý số liệu sơ cấp

Sử dụng công cụ phần mềm spss 16.0 và Amos 16.0 để phân tích dữ liệuthu thập được:

Dữ liệu sơ cấp thu thập về sẽ được mã hoá, nhập và làm sạch để chuẩn bịcho các bước phân tích tiếp theo

 Phân tích thống kê mô tả: tiến hành phân tích thống kê mô tả cho các

biến quan sát Sử dụng bảng frequency với tần số và phần trăm

 Đánh giá độ tin cậy thang đo:

Độ tin cậy của thang đo được đánh giá thông qua hệ số Cronbach alpha Hệ

số cronbach Alpha được sử dụng để loại bỏ các biến “ rác”, các hệ số tương quan biếntổng (Corrected item total correlation) nhỏ hơn 0,3 sẽ bị loại Nhiều nhà nghiên cứuđồng ý rằng Cronbach Alpha từ 0,8 trở lên đến gần 1 là thang đo tốt, từ 0,7 đến gần0,8 là sử dụng được Cũng có nhà nghiên cứu đề nghị rằng Cronbach Alpha từ 0,6 trởlên là có thể sử dụng được trong trường hợp khái niệm đang nghiên cứu là mới hoặcmới đối với người trả lời trong bối cảnh nghiên cứu (Hoàng Trọng và Chu NguyễnMộng Ngọc, 2005)

Vì đây là nghiên cứu mới nên nếu có thang đo ≥ 0,6 là thang đo sử dụng được.

 Xác định các nhân tố trong mô hình: sử dụng phân tích nhân tố khám phá EFA

Phân tích nhân tố EFA là thủ thuật được sử dụng để thu nhỏ và tóm tắt các

biến ảnh hưởng đến nhận thức của người tiêu dùng Phân tích các thành phần chính

bằng Principal components cho phép rút gọn nhiều biến số ít nhiều có mối tương quan

theo những đại lượng được thể hiện dưới dạng mối tương quan tuyến tính theo đườngthẳng gọi là những nhân tố Các điều kiện phân tích:

+ Kiểm định Bartles có mức ý nghĩa sig < 0,05, biến quan sát có tương quan

với nhau trong tổng thể

Hệ số KMO ≥ 0,05 dữ liệu thích hợp để tiến hành phân tích nhân tố.

+ Eigenvalue thể hiện phần biến thiên được giải thích bởi mỗi nhân tố so với

biến thiên toàn bộ những nhân tố Eigenvalue >1 chứng tỏ nhân tố đó có tác dụng tóm

tắt thông tin tốt hơn biến gốc và được giữ lại trong mô hình để phân tích, nhân tố cóEigenvalue < 1 thì bị loại

+ Tổng phương sai trích cho biết sự biến thiên dữ liệu dựa trên các nhân tố

được rút ra, tổng phương sai trích phải ≥ 50% Sử dụng ma trận rotated component

Matrix, hệ số tải nhân tố > 0,5 mỗi biến chỉ thuộc một nhân tố, trong một nhân tố phải

có ít nhất 2 biến

Sau khi rút trích các nhân tố, và lưu lại thành các biến mới sẽ sử dụng các biếnmới này thay cho tập hợp các biến gốc để đưa vào trong các phân tích tiếp theo

 Phân tích nhân tố khẳng định(CFA): Để đo lường mức độ phù hợp của

mô hình với thông tin thị trường, người ta thường sử dụng square(CMIN); square điều chỉnh theo bậc tự do; chỉ số thích hợp so sánh (CFI_Comparative FitIndex) Chỉ số Tucker & Lewis; chỉ số RMSEA (Root Mean Square ErrorApproximation) Mô hình được xem là phù hợp với dữ liệu thị trường nếu kiểm địnhChi-square có P-value > 0,05 Nếu mô hình nhận được các giá trị GFI,TLI, CFI>0,9(Bentler & BOnett,1980); CMIN/df <2, một số trường hợp CMIN/df<3 ( Carmines &McIver,1981); RMSEA≤0,08, trường hợp RMSEA≤0,05 được xem là rất tốt(Steiger,1990); thì mô hình được xem là phù hợp với dữ liệu thị trường

Chi- Kiểm tra phân phối chuẩn:

Kiểm tra phân phối chuẩn được sử dụng để kiểm tra các biến có phân phốichuẩn hay không, từ đó lựa chọn các kiểm định đưa vào để phân tích kiểm định tham

số hay phi tham số Dùng phép kiểm định Kolomogaro-Smirov để kiểm tra phân phối

chuẩn:

Giả thuyết:

H0: Biến có phân phối chuẩn

H1: Biến có phân phối khác phân phối chuẩnMức ý nghĩa kiểm định α = 0,05

- Nếu mức ý nghĩa quan sát (2 phía) < 0,05 có đủ cơ sở thống kê để bác bỏ giảithuyết H0, chấp nhận giả thuyết H1, tức là biến có phân phối khác phân phối chuẩn

- Nếu mức ý nghĩa quan sát ≥ 0,05 chưa có đủ cơ sở thống kê để bác bỏ H0,tức là biến có phân phối là phân phối chuẩn

 Kiểm định về giá trị trung bình của tổng thể

Nếu biến phân phối chuẩn sử dụng kiểm định One-sample-t-test

Nếu biến không phân phối chuẩn sử dụng kiểm định dấu và hạng Wicoxon

Giả thuyết:

H0: µ = giá trị kiểm định

H1: µ ≠ giá trị kiểm địnhMức ý nghĩa kiểm định α = 0,05

- Nếu mức ý nghĩa quan sát < 0,05: có đủ cơ sở thống kê bác bỏ giả thuyết H0,tức là trung bình tổng thể khác giá trị kiểm định

- Nếu mức ý nghĩa quan sát ≥ 0,05 chưa có đủ cơ sở thống kê bác bỏ giảthuyết H0, tức là trung bình tổng thể bằng giá trị kiểm định

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Cơ sở lý luận về nhận thức.

1.1.1 Nhận thức theo quan điểm của triết học

Theo quan điểm triết học Mác – Leenin, nhận thức được định nghĩa là quá trìnhphản ánh biện chứng hiện thực khách quan vào trong bộ óc của con người, có tính tíchcực, năng động, sáng tạo, trên cơ sở thực tiễn

Theo "Từ điển Bách khoa Việt Nam", nhận thức là quá trình biện chứng của sựphản ánh thế giới khách quan trong ý thức con người, nhờ đó con người tư duy vàkhông ngừng tiến đến gần khách thể

Phân loại nhận thức:

 Dựa vào trình độ thâm nhập vào bản chất của đối tượng

- Nhận thức kinh nghiệm hình thành từ sự quan sát trực tiếp các sự vật, hiện

tượng trong tự nhiên, xã hội hay trong các thí nghiệm khoa học Tri thức kinh nghiệm

là kết quả của nó, được phân làm hai loại:

1 Tri thức kinh nghiệm thông thường là loại tri thức được hình thành từ sự quan

sát trực tiếp hàng ngày về cuộc sống và sản xuất Tri thức này rất phong phú, nhờ có trithức này con người có vốn kinh nghiệm sống dùng để điều chỉnh hoạt động hàng ngày

2 Tri thức kinh nghiệm khoa học là loại tri thức thu được từ sự khảo sát các thí

nghiệm khoa học, loại tri thức này quan trọng ở chỗ đây là cơ sở để hình thành nhậnthức khoa học và lý luận

Hai loại tri thức này có quan hệ chặt chẽ với nhau, xâm nhập vào nhau để tạonên tính phong phú, sinh động của nhận thức kinh nghiệm

- Nhận thức lý luận (gọi tắt là lý luận) là loại nhận thức gián tiếp, trừu tượng

và khái quát về bản chất và quy luật của các sự vật, hiện tượng Nhận thức lý luận cótính gián tiếp vì nó được hình thành và phát triển trên cơ sở của nhận thức kinhnghiệm Nhận thức lý luận có tính trừu tượng và khái quát vì nó chỉ tập trung phản ánhcái bản chất mang tính quy luật của sự vật và hiện tượng Do đó, tri thức lý luận thểhiện chân lý sâu sắc hơn, chính xác hơn và có hệ thống hơn

Nhận thức kinh nghiệm và nhận thức lý luận là hai giai đoạn nhận thức khác nhau,

có quan hệ biện chứng với nhau Trong đó nhận thức kinh nghiệm là cơ sở của nhận thức

lý luận Nó cung cấp cho nhận thức lý luận những tư liệu phong phú, cụ thể Vì nó gắnchặt với thực tiễn nên tạo thành cơ sở hiện thực để kiểm tra, sửa chữa, bổ sung cho lý luận

và cung cấp tư liệu để tổng kết thành lý luận Ngược lại, mặc dù được hình thành từ tổngkết kinh nghiệm, nhận thức lý luận không xuất hiện một cách tự phát từ kinh nghiệm Dotính độc lập tương đối của nó, lý luận có thể đi trước những sự kiện kinh nghiệm, hướngdẫn sự hình thành tri thức kinh nghiệm có giá trị, lựa chọn kinh nghiệm hợp lý để phục vụcho hoạt động thực tiễn Thông qua đó mà nâng những tri thức kinh nghiệm từ chỗ là cái

cụ thể, riêng lẻ, đơn nhất trở thành cái khái quát, phổ biến.

Dựa vào tính tự phát hay tự giác của sự xâm nhập vào bản chất của sự vật :

- Nhận thức thông thường (hay nhận thức tiền khoa học) là loại nhận thức

được hình thành một cách tự phát, trực tiếp từ trong hoạt động hàng ngày của conngười Nó phản ánh sự vật, hiện tượng xảy ra với tất cả những đặc điểm chi tiết, cụ thể

và những sắc thái khác nhau của sự vật Vì vậy, nhận thức thông thường mang tínhphong phú, nhiều vẻ và gắn với những quan niệm sống thực tế hàng ngày Vì thế, nóthường xuyên chi phối hoạt động của con người trong xã hội Thế nhưng, nhận thứcthông thường chủ yếu vẫn chỉ dừng lại ở bề ngoài, ngẫu nhiên tự nó không thể chuyểnthành nhận thức khoa học được

- Nhận thức khoa học là loại nhận thức được hình thành một cách tự giác và gián

tiếp từ sự phản ánh đặc điểm bản chất, những quan hệ tất yếu của các sự vật Nhận thứckhoa học vừa có tính khách quan, trừu tượng, khái quát lại vừa có tính hệ thống, có căn cứ

và có tính chân thực Nó vận dụng một cách hệ thống các phương pháp nghiên cứu và sửdụng cả ngôn ngữ thông thường và thuật ngữ khoa học để diễn tả sâu sắc bản chất và quyluật của đối tượng nghiên cứu Vì thế nhận thức khoa học có vai trò ngày càng to lớntrong hoạt động thực tiễn, đặc biệt trong thời đại khoa học và công nghệ

(Nguồn: Giáo trình Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin)

1.1.2 Nhận thức theo quan điểm của marketing.

Nhận thức được định nghĩa là tập hợp những thông tin thu thập được, xử lý vàlưu trữ trong bộ nhớ Những thông tin mà người tiêu dùng sử dụng trên thị trường để

đánh giá và mua sắm được gọi là nhận thức và hiểu biết của người tiêu dùng.

Nhận thức của người tiêu dùng ảnh hưởng rất lớn đến hành vi mua của họ: mua ởđâu, khi nào, mức độ dễ dàng ra quyết định, mức độ thõa mãn quyết định, sản phẩm đãlựa chọn Điều này đòi hỏi người làm marketing cần phải đo lường nhận thức của ngườitiêu dùng để nếu có lỗ hổng trong nhận thức thì có phương thức làm đầy phù hợp

Phân loại nhận thức.

Phân loại nhận thức theo tính chất: có 2 loại

- Nhận thức cơ bản: bao gồm kiến thức về những thông tin về sự kiện thực tế

mà người ta tiếp cận được Nhận thức cơ bản gồm 2 loại: nhận thức rời rạc và nhậnthưc chuỗi

- Nhận thức ứng dụng: là khả năng ứng dụng nhận thức cơ bản đó vào việc ra

quyết định nhằm giải quyết vấn đề

Phân loại nhận thức theo marketing: có 4 loại

(Nguồn: Giáo trình Hành vi khách hàng)

1.1.3 Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập hay còn gọi là quy

quy luật quan trọng nhất của phép biện chứng duy vật trong triết học Mác - Lênin, làhạt nhân của phép biện chứng Quy luật này vạch ra nguồn gốc, động lực của sự vậnđộng, phát triển, theo đó nguồn gốc của sự phát triển chính là mâu thuẫn và việc giảiquyết mâu thuẫn nội tại trong bản thân mỗi sự vật, hiện tượng

Các mặt đối lập

Mặt đối lập là những mặt có những đặc điểm, những thuộc tính, những tính quyđịnh có khuynh hướng biến đổi trái ngược nhau tồn tại một cách khách quan trong tự

nhiên xã hội và tư duy Sự tồn tại các mặt đối lập là khách quan và là phổ biến trongthế giới Theo triết học duy vật biện chứng của Engels thì tất cả các sự vật, hiện tượngtrên thế giới đều chứa đựng những mặt trái ngược nhau.

Mâu thuẫn biện chứng

Các mặt đối lập nằm trong sự liên hệ, tác động qua lại lẫn nhau theo hướng tráingược nhau, xung đột lẫn nhau tạo thành mâu thuẫn biện chứng Theo triết học duy vậtbiện chứng của Engels thì mâu thuẫn biện chứng tồn tại một cách khách quan và phổbiến trong tự nhiên, xã hội và tư duy Mâu thuẫn biện chứng trong tư duy là phản ánhmâu thuẫn trong hiện thực và là nguồn gốc phát triển của nhận thức Mâu thuẫn biệnchứng không phải là ngẫu nhiên, chủ quan, cũng không phải là mâu thuẫn trong logichình thức Mâu thuẫn trong lôgich hình thức là sai lầm trong tư duy

Sự thống nhất

Hai mặt đối lập tạo thành mâu thuẫn biện chứng tồn tại trong sự thống nhất vớinhau Sự thống nhất của các mặt đối lập là sự nương tựa lẫn nhau, tồn tại không táchrời nhau giữa các mặt đối lập, sự tồn tại của mặt này phải lấy sự tồn tại của mặt kialàm tiền đề Các mặt đối lập tồn tại không tách rời nhau nên giữa chúng bao giờ cũng

có những nhân tố giống nhau Những nhân tố giống nhau đó gọi là sự “đồng nhất” củacác mặt đối lập Với ý nghĩa đó,” sự thống nhất của các mặt đối lập” còn bao hàm cả

sự “ đồng nhất” của các mặt đó

Do có sự “đồng nhất” của các mặt đối lập mà trong sự triển khai của mâu thuẫnđến một lúc nào đó, các mặt đối lập có thể chuyển hoá lẫn nhau Sự thống nhất của cácmặt đối lập còn biểu hiện ở sự tác động ngang nhau của chúng Song đó chỉ là trạngthái vận động của mâu thuẫn ở một giai đoạn phát triển khi diễn ra sự cân bằng của cácmặt đối lập

Sự đấu tranh

Các mặt đối lập không chỉ thống nhất, mà còn luôn “đấu tranh” với nhau Đấutranh của các mặt đối lập là sự tác động qua lại theo xu hướng bài trừ và phủ định lẫnnhau giữa các mặt đó Hình thức đấu tranh của các mặt đối lập hết sức phong phú, đadạng, tuỳ thuộc vào tính chất, vào mối liên hệ qua lại giữa các mặt đối lập và tuỳ điềukiện cụ thể diễn ra cuộc đấu tranh giữa chúng

Mọi sự vật, hiện tượng đều chứa đựng những mặt, những khuynh hướng đối lậptạo thành những mâu thuẫn trong bản thân nó, sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đốilập là nguồn gốc của sự vận động và phát triển, làm cho cái cũ mất đi cái mới ra đời

(Nguồn: Giáo trình Những nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin)

1.2.1.2 Lịch sử tồn tại.

Bia là một trong những đồ uống lâu đời nhất thế giới, lịch sử bia có niên đại đến

6000 năm TCN, nó đã được ghi lại trong văn bản lịch sử của vùng Lưỡng Hà.Các tàiliệu sớm nhất của người Sumer cũng đề cập tới bia Một lời cầu nguyện tới nữthần Ninkasi còn được gọi là "Thánh ca cho Ninkasi" được dùng như một lời cầunguyện cũng như phương pháp để ghi nhớ công thức làm bia trong một nền văn hóa

có rất ít người biết chữ

Như hầu hết các chất có chứa carbohydrat, chủ yếu là đường hoặc tinh bột, cóthể len men tự nhiên, có khả năng đồ uống giống bia được phát minh độc lập giữa cácnền văn hóa khác nhau trên toàn thế giới Việc phát minh ra bánh mì và/hoặc bia đãđược chứng minh là động lực cho con người phát triển công nghệ và xây dựng nền vănminh nhân loại Các thực nghiệm hóa học sớm nhất đã cho thấy bia lúa mạch đượcphát hiện tại Godin Tepe ở miền trung dãy nũi Zagros của Iran có niên đại khoảng3400-3000 năm TCN (Chalcolithic/Late Uruk Period)

Trước Cách mạng công nghiệp, bia tiếp tục được sản xuất bán trên quy mô giađình, mặc dù đến thế kỷ 7 sau công nguyên, các tu viện ở Châu Âu cũng sản xuất vàbán bia Trong cách mạng công nghiệp, việc sản xuất bia được chuyển từ thủ côngsang công nghiệp, việc sản xuất nhỏ lẻ không còn đáng kể vào cuối thế kỷ 19 Sự phát

triển của phù kế và nhiệt kế đã thay đổi việc làm bia, các công cụ đó cho phép ngườilàm bia có thể kiểm soát nhiều hơn quá trình làm bia, thu được nhiều kết quả hơn Ngày nay, ngành công nghiệp sản xuất bia là một nền kinh doanh toàn cầu, baogồm một số công ty đa quốc gia chiếm ưu thế trên thị trường và hàng ngàn các nhà sảnxuất nhỏ từ các cơ sở nhỏ tới các cơ sở lớn của vùng.Hơn 133 tỉ lít (35 tỉ gallon) đượcbán mỗi năm doanh thu toàn cầu là 294,5 tỉ USD (147,7 tỉ bảng Anh) năm 2006.

1.2.2 Tác dụng tích cực của bia.

1.2.2.1 Đối với sức khỏe.

Hợp chất của bia với thành phần được chiết xuất từ cây hublông (cây hoa bia)

có tác dụng chống đông máu, ngăn ngừa ung thư, giảm tốc độc gia tăng của bệnh tim

và bệnh ung thư Đó là lý do vì sao tiến sĩ Fred Stevens của Trường ĐH Oregon (Mỹ)lại khuyên rằng bia nên có mặt trong thực đơn ăn kiêng của bệnh nhân ung thư

Ngoài ra, một nhóm nghiên cứu từ The Rayne Institute (London) còn tìm thấy ởcây hoa bia và lúa mạch có một lượng đáng kể silic – một khoáng chất không chỉ hạn

có tác dụng hạn chế sự mất xương (giống như calcium) mà còn kích thích sự hình thànhxương Tiến sĩ Ravin Jugdaohsingh – một trong những thành viên của nhóm nghiên cứutrên nói rằng nên uống bia mỗi ngày để tăng xương Và tỷ lệ thích hợp theo Hiệp hộiTim mạch Hoa Kỳ: mỗi ngày 1 ly (tương đương 1 lon 330 ml) đối với phụ nữ và gấp đôicho nam giới Phụ nữ dùng bia mỗi ngày còn được cân bằng hormone, bao gồm cảestrogen, giúp khắc phục tình trạng đông máu ở phụ nữ tuổi mãn kinh

GS.TS Hoàng Đình Hòa, Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm,Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ, theo cảnh báo của WHO, cứ 1kg thể trọng trong mộtngày chỉ nên đưa vào cơ thể 1g cồn = 1.2ml cồn, mà hàm lượng cồn có trong bia khoảng

4 - 5%,tương ứng 40-50ml cồn Như vậy, một người có thể trọng khoảng 60kg, trongmột ngày chỉ nên uốn tối đa 1 đến 1,5 lít bia, nhưng uống rải rác ra trong ngày

Nhiều công trình nghiên cứu y học đã khẳng định nếu uống bia mức độ vừaphải, không lạm dụng, sẽ có lợi nhờ các thành phần sẵn có trong bia giúp tiêu hóa tốt,phòng ngừa các bệnh tim mạch

Theo Hiệp hội Bia- Rượu- Nước giải khát Việt nam, bia được xem là thức uống

bổ dưỡng vì có nhiều đường, đạm, chất béo và men… ngoài ra, trong bia có 90% là

nước, tiếp đó là mạch nha và từ 16 % đến 19% là phân tử dễ hòa tan Men bia là thànhphần chinh để sản xuất ra bia Men bia sống thường được sử dụng làm thuốc trong cáctrường hợp cơ thể mệt mỏi, kiệt sức, thiếu máu, kém ăn, chậm tăng trường, stress, rốiloạn thần kinh Nó còn có tác dụng chống nhiễm trùng bằng cách tăng cường hệ miễndịch, được dùng làm thực phẩm bổ sung cho phụ nữ mang thai và cho con bú Ngoài ramen bia sống còn được xem là loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao và là vectơdẫn đường cho sự hấp thu các loại vitamin khác vào cơ thể, giúp tái tạo những vikhuẩn cần thiết cho sự tiêu hóa ở đường ruột, thường được dùng cùng lúc hay sau mộtđợt điều trị bằng kháng sinh, hoặc khi bị loạn khuẩn ruột.

Trong một bài nghiên cứu gần đây của Giáo sư Nguyễn Lân Dũng, bia có chứahàm lượng protein rất cao, từ 9,5% đến 11% Như vậy, uống bia tức là bổ sung vào cơthể một lượng protein tương đương Tuy nhiên điều quan trọng là bia không chỉ bổ bởiprotein mà còn do các vitamin, đó là các vitamin trong nấm men mà chúng ta quen gọi

là men bia

Còn tại trang báo Forbes ngày 17/3/2008, căn cứ vào một số nghiên cứu khoa học,tác giả Allison Van Dusen cũng đã chỉ ra những tác dụng hiệu quả của bia Đó là uống bialành mạnh sẽ giúp giảm rủi ro máu cục, giảm hóa già, tránh tử vong vì bệnh tim mạch,tăng trí tuệ, giảm Alzheimer, giúp xương chắc khỏe, giảm biến chứng tiểu đường

Nhưng muốn uống bia có lợi thì phải uống đúng cách vì một lá gan khỏe mạnhcũng chỉ có thể xử lí 330ml bia/giờ Đồng thời uống bia vô trách nhiệm sẽ ảnh hưởngxấu đến sức khỏe, nhất là những người mang các bệnh về gan, mật, dạ dày… Bia vừa

có lợi cho tim mạch, thúc đẩy máu lưu thông tốt hơn nhưng nếu uống một lượng bialớn trong thời gian ngắn sẽ làm giãn tĩnh mạch và giãn tim mà các chuyên gia X-quanggọi là hội chứng tim bia, làm giảm chức năng bơm máu nuôi cơ thể suy giảm, chưa kểngười uống bia mà tham gia giao thông có thể gây tau nạn giao thông

(Nguồn: vnexpress.vn)

1.2.2.2 Đối với các mối quan hệ cá nhân.

Rượu là một loại đồ uống có từ lâu đời và tồn tại trong nhiều nền văn hóa ViệtNam cũng không phải là ngoại lệ Nhờ chứa chất kích thích (cồn), rượu có khả nănglàm thay đổi trạng thái tâm lý, tình cảm của con người, đặc biệt giúp cho họ mạnh bạo,thoải mái hơn trong quan hệ giao tiếp

Do đó, theo GS.TSKH Trần Ngọc Thêm, khoa Văn hóa học thuộc Đại họcKhoa học Xã hội và Nhân văn (KHXH&NV) TPHCM, từ một loại thức uống, rượuđược sử dụng để đáp ứng các nhu cầu giao tiếp như tiếp khách (“khách đến nhà khôngtrà thì rượu”); kết bạn (“rượu ngon phải có bạn hiền”); thổ lộ tình cảm (rượu vào, lờira) hoặc làm phương tiện không thể thiếu trong các lễ lạt (“phi tửu bất thành lễ”)

Và ngày nay, rượu dần dần được thay thế bởi bia, đó là một phong tục tốt đẹpcần gìn giữ, điều này cung được chứng minh qua thời gian phát triển và tồn tại của biatrong đời sống xã hội cho đến ngày hôm nay Thiết nghĩ, bia không phải là xấu bởi vìkhoa học đã chứng minh bia cũng có một số lợi ích nhất định cho sức khỏe nếu bạn sửdụng một cách điều độ và có chừng mực Không những vậy, bia còn mang lại sự phấnchấn, sảng khoái khi chúng ta có dịp ngồi lại với nhau trong những ngày lễ, ngày hội,buổi tiệc giao lưu và khi có men bia mọi người cảm thấy vui vẻ hơn, dễ bỏ qua nhữngviệc vặt vãnh trong cuộc sống đời thường, giúp người với người gần gũi hơn Ngoài ra,hình thức của bia cũng mang những nét đặc trưng của dân tộc Việt Nam mà nhiềunước khác không có được nét tinh tế như vậy

(Nguồn: dantri.com)

1.2.2.3 Đối với xã hội

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê được VBA công bố tại cuộc họp thì riêngtrong năm 2013 sản lượng bia sản xuất đạt 2.902 triệu lít, tăng 2,47% so với năm

2013, lượng bia tiêu thụ đạt tới 3.042 triệu lít, tăng 11,85% Nước giải khát các loạisản xuất được 4.479 triệu lít, tăng 5,95%; tiêu thụ đạt 4.468 triệu lít, tăng 3,05% Rượusản xuất công nghiệp đạt 66,8 triệu lít, tăng 4,4% và tiêu thụ được 67,9 triệu lít, tăng6,9% Với kết quả sản xuất kinh doanh nêu trên, các doanh nghiệp hội viên của VBA

đã đóng góp và nộp cho ngân sách nhà nước năm 2013 số tiền lên tới 20.817 tỉ đồng.Chủ tịch VBA - ông Nguyễn Văn Việt - cho biết, trong số 3 tỉ lít bia sản xuất ra, cácdoanh nghiệp sản xuất và kinh doanh bia phải nộp thuế tiêu thụ đặc biệt 50%, số lượngnày đã được thể hiện bằng số liệu mà Tổng cục Thống kê đã công bố rất cụ thể, vàchúng ta hãy tôn trọng số liệu chính thống được Tổng cục Thống kê xác nhận

(Nguồn: laodong.com)

Thị trường bia Việt Nam được xem là một trong những thị trường hấp dẫn vì có

sức tăng trưởng mạnh mẽ, chính vì thế mà các hãng bia hàng đầu thế giới gần đã có

mặt đầy đủ trên thị trường Việt Thị trường càng hấp dẫn bao nhiêu thì áp lực cạnhtranh càng lớn bấy nhiêu, điều này khiến cho nhiều doanh nghiệp không ngừng tìmkiếm, sáng tạo ra nhiều loại bia mới nhằm phục vụ khách hàng một cách tốt nhất Năm

2013, sản phẩm bia Sư Tử Trắng được ra mắt đã gây tiếng vang lớn trong thị trườngbia Việt Cũng không thua kém Masan, vào tháng 6/2013, Công ty TNHH Bia Huếcũng ra mắt sản phẩm bia Huda Gold nhằm tiến sâu vào thị trường cao cấp, Huda Goldđược ra đời nhằm cạnh tranh với các sản phẩm cao cấp như Heineken, Tiger…Tạicuộc thi vô địch bia thế giới năm 2013, bia Huda Gold đã giành được huy chương bạc

và là sản phẩm duy nhất của Việt nam đạt được giải thưởng danh giá này Đây là loạibia đầu tiên được nấu và lên men đặc biệt để tạo ra sự hài hòa giữa mùi vị và hươngthơm của bia với các món ăn đậm đà của miền Trung

(Nguồn: dantri.com)

1.2.3 Tác dụng tiêu cực của bia

1.2.3.1 Đối với sức khỏe.

Theo Viện Nghiên cứu lạm dụng bia và nghiện bia Hoa Kỳ (NIAAA), uống nhiều có nghĩa

là hơn 2 lần/tháng, uống quá nhiều là uống hằng ngày hoặc hầu hết các ngày trong tuần, mỗi lần uống vượt quá mức trung bình khuyến cáo (xem bảng mức độ uống mỗi lần trong ngày).

Mức độ uống bia Số gam cồn uống/ngày Bia 4-5 độ cồn/ngày

Uống ít 0,1-9,9g (ít hơn một đơn vị cồn) Dưới 1 ly 220ml

Uống vừa phải 10-29,9g (1-3 đơn vị cồn) 1 đến 3 ly 220ml(2/3-2

lon/chai 330mlUống nhiều Trên 30g (nhiều hơn 3 đơn vị cồn) Trên 3 ly 220ml(trên 2

lon/chai 330ml)Uống quá nhiều Trên 40g (nhiều hơn 4 đơn vị cồn) Trên 4 ly 220ml(trên 3

lon/chai 330ml)

Bảng 2.1 Bảng mức độ uống bia mỗi lần trong ngày

Khi uống quá mức trung bình sẽ có hại:

- Dễ bị ung thư: vòm họng, thực-thanh quản, dạ dày, đại tràng, vú Nguy cơcàng gia tăng khi vừa uống bia vừa hút thuốc

- Rối loạn giấc ngủ

- Giảm trí nhớ, loạn thần

- Giảm hoạt động tình dục:

- Tăng huyết áp, đột quỵ, tai biến mạch máu não.

- Gây rối loạn cân bằng nước - điện giải, dễ bị sỏi thận - đường tiết niệu Nhiềungười hiểu nhầm là uống nhiều bia vào sẽ cung cấp cho cơ thể nhiều nước, nhưngkhông biết rằng càng uống nhiều bia, nhu cầu nước càng gia tăng so với mức bìnhthường để “trung hòa” lượng cồn trong cơ thể, gây khan nước Vì thế khi uống nhiềubia thường có cảm giác khô rát họng, khát nước Những người bị sỏi đường tiết niệunên hạn chế bia

- Mất tập trung và tỉnh táo, dễ gây tai nạn giao thông Khi uống nhiều hơn mức tốithiểu (mức uống ít) nêu trên, không nên điều khiển phương tiện tham gia giao thông

Trong những dịp lễ, tết, nghỉ cuối tuần chúng ta có thể nhâm nhi, thưởng thứcmột ít bia với mức độ vừa phải Nhưng nên kiềm chế về số lượng và số lần uống trongtuần, để tránh vượt quá giới hạn an toàn cho sức khỏe Nếu bạn biết giữ điều độ lượng biavừa phải thì sẽ có lợi cho sức khỏe, ngược lại, nếu uống nhiều, sẽ gây nhiều nguy hại

(Nguồn: uongcotrachnhiem.com)

1.2.3.2 Đối với gia đình.

Thực tế đã chứng minh rằng, bia rượu là một trong những tác nhân hàng đầulàm rạn nứt tình cảm gia đình, nguyên nhân dẫn đến ly hôn, bởi vì không có người vợnào vui vẻ khi thấy chồng suốt ngày nhậu nhẹt và không có người con nào có thể tônkính một người cha say xỉn suốt ngày Say rượu bia có thể làm cho những thành viêntrong gia đình trở nên xa cách nhưng nghiêm trọng hơn đó còn là nguyên nhân trựctiếp dẫn đến các hành vi bạo lực

Theo thông tin của Viện Chiến lược và Chính sách ý tế thì 60% số vụ bạo hànhgia đình có nguyên nhân trực tiếp từ rượu bia Trên thực tế, rất nhiều người chủ yếu lànam giới có hành vi bạo hành với vợ con sau khi đã say rượu bia Bạo hành gia đình làhành vi vi phạm pháp luật, không chỉ xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe mà còn đểlại những tổn thương tình thần sâu sắt, ảnh hưởng đến tâm sinh lý của nạn nhân, đặcbiệt là thế hệ trẻ

(Nguồn: baodientu.chinhphu.vn)

1.2.3.3 Đối với các mối quan hệ cá nhân.

Theo các bác sĩ tại bệnh việnTâm thần Thành phố Hồ Chí Minh khi sử dụngrượu bia quá mức đều có thể dẫn tới các rối loạn tâm thần nói trên, nhất là với những

người trẻ, việc “nạp” rượu quá nhiều một thời gian dài, những độc tố có trong rượu biatích tụ lâu ngày trong cơ thể, thì tác hại còn nhiều hơn nữa Các rối loạn tâm thần trênkhông những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của chính ngườinghiện, mà còn ảnh hưởng đến những người xung quanh Trong cơn say, “ma men”dẫn lối, kích động khiến tính khí người nghiện rượu bia rất hung dữ, không còn biếtkiềm chế cảm xúc của mình, họ rất muốn tấn công người khác, hay đập phá, quấy rối.

(Nguồn: totha.vn)

1.2.3.4 Đối với xã hội.

Những năm gần đây, với sự phát triển của nền kinh tế, đời sống nhân dân ngàycàng được cải thiện, hoạt động giao lưu kinh tế - văn hóa, lễ hội ngày càng tăng Vớithói quen, nghi thức, phong tục, tập quán từ nhiều đời nay thì việc sử dụng bia, rượucác chất có cồn đã trở nên phổ biến với nhiều lứa tuổi ở mọi nơi, mọi vùng, mọi miền.Theo báo cáo tại Hội thảo tổng kết giai đoạn I (2010 - 2012) Dự án “Sáng kiến cảithiện tình trạng lạm dụng chất có cồn và điều khiển phương tiện giao thông tại ViệtNam” được tổ chức tháng 3/2013 tại Đà Nẵng Có ý kiến nêu rằng “Việt Nam là nướcđứng thứ 140/194 trên thế giới về sử dụng rượu, bia và chất có cồn” và hàng năm tiêuthụ khoảng 400 triệu lít rượu nấu gia công (tự sản xuất)

Người tham gia giao thông có sử dụng rượu, bia nhiều nhất là người điều khiểnphương tiện xe máy (>70%); tăng cao chủ yếu vào những ngày nghỉ cuối tuấn, dịp lễ,tết thời gian sử dụng tập trung chủ yếu vào buổi tối và buổi trưa Có tới 67,8% namgiới và 12,6% phụ nữ có sử dụng rượu, bia/tháng; trong đó 77,9% nam giới điềukhiển phương tiện giao thông ngay sau khi uống rượu, bia Năm 2011 và 2012 lựclượng Cảnh sát giao thông và các lực lượng Cảnh sát khác trên toàn quốc đã tăngcường kiểm tra, phát hiện và lập biên bản 107.672 trường hợp người điều khiểnphương tiện giao thông vi phạm có nồng độ cồn trong hơi thở vượt quá qui định

(Nguồn: Cục CSGTĐB-ĐS)

Theo thống kê tại Bệnh viện Tâm thần Thành phố Hồ Chí Minh, 67% các vụ tự

tử có liên quan đến rượu bia, 33% vụ tự tử và nghiện rượu được chẩn đoán là bị bệnhtâm thần, 80% người nghiện rượu có triệu chứng trầm cảm Y học coi nghiện rượu làmột bệnh mãn tinh, vì rượu ảnh hưởng đến não, gan, tim mạch Từ đó gây ra các rốiloạn tâm thần và các tổn thương ở hệ thống tiêu hóa, tim mạch Xã hội coi những

người nghiện rượu là gánh nặng vì họ mất khả năng lao động, hay gây rối trật tự côngcộng, làm tổn thương các mối quan hệ trong gia đình, gây ra các tai nạn, sống bê tha,nhân cách suy đồi.

(Nguồn: baodientu.chinhphu.vn)

1.3 Uống có trách nhiệm.

Thuật ngữ ‘uống có trách nhiệm” chỉ mới xuất hiện trong những năm gần đây

và nó không còn xa lạ gì đối với người dân Bởi lẽ có khá nhiều chiến dịch tuyêntruyền nhằm nâng cao ý thức của người dân về rượu bia Tuy nhiên không có mấy aikiềm chế được hành vi sử dụng và biết uống đúng cách, sản lượng tiêu thụ rượu biavẫn tăng đều 10%/năm Chúng ta nên hiểu uống có trách nhiệm là uống như thế nào?

Và để nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp thì cũng đã rất nhiều doanhnghiêp kinh doanh ngành bia rượu khuyến khích khách hàng uống có trách nhiệmnhưng chưa đưa ra được các biện pháp cụ thể

Theo các nhà khoa học, trong một giờ đồng hồ, một lá gan khỏe mạnh chỉ cóthể xử lí tối đa 330ml bia/giờ Tuy nhiên, văn hóa nhậu của chúng ta thì cứ ép nhauuống, uống càng nhiều càng tốt, không cạn ly là không nể mặt, chính vì điều này màngười ta cứ uống bất chấp lá gan, tim, mật, dạ dày… bị tổn thương và tỉ lệ bệnh tật dorượu bia càng ngày càng tăng cao Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo mỗi ngàychỉ nên uống 330ml(1 lon hay chai) không nên uống quá 2 lít và tốt nhất là nên hạnchế 2 ngày một tuần không sử dụng rượu bia

Theo thói quen của đa số người Việt thì nhậu luôn đi kèm với các món mặnmiệng như đồ nướng, hải sản Tuy nhiên sự kết hợp này lại không có lợi cho sức khỏe.Nguyên nhân là vì trong các loại hải sản chưa nhiều đạm, trong các chất đạm có chứanhiều purin và axit glycoisides rất dễ kết hợp với vitamin B1 có trong bia để tạo thànhnhững hợp chất khó thải loại khỏi cơ thể Lượng đạm thừa không được bài tiết sẽ đọnglại trong các khớp xương và mô cơ gây nên chứng bệnh sung nóng đỏ và đau các khớp

cơ và nếu tình trạng này kéo dài và thường xuyên sẽ dẫn tới bệnh gout

Đặc biệt đối với những người đang trong thời gian uống thuốc thì không nênuống bia vì nó sẽ ảnh hưởng đến sự hấp thu thuốc và bia có thể kết hợp với nhiều loạithuốc, gây tác dụng phụ đặc biệt là các loại thuốc kháng sinh, an thần, hạ huyết áp,chống tiểu đường và chống đông máu

Khi đã uống rượu thì không nên uống bất kì một loại bia nào thì không nêndùng bia để uống chung để tránh phần lớn cồn trrong rượu nhanh chóng được hấp thu

sẽ rất hại dạ dày , dễ bị say và đau đầu

Những bệnh cần kiêng bia:

- Bệnh tim mạch: tuy người bị bệnh tim không phải kiêng cữ rượu bia tuyệt đối,nhưng cần uống có chừng mực và luôn xin lời khuyên của bác sĩ Nhưng nếu mắcbệnh cơ tim do rượu thì phải kiêng rượu bia hoàn toàn

- Bệnh tiểu đường: bệnh nhân bị tiểu đường nếu uống thức uống có cồn rất dễ bị

hạ đường huyết, đặc biệt đối với bệnh nhân đang bị hạ đường huyết hoặc đang chíchisulin thì sẽ bị phản ứng phụ nếu dùng bia Những người mắc bệnh tiểu đường có đikèm bệnh gan, bênh gout, bệnh thận, bệnh tim thì tuyệt đối không được uống bia

- Bị kết sỏi ở niệu đạo: trong quy trình sản xuất bia, quá trình lên men mạch nhalàm xuất hiện nhiều chất tạo sỏi, do đó nếu uống bia thì sẽ càng thúc đẩy quá trình tạosỏi đường tiết niệu vì vậy những người đang bị kết sỏi ở niệu đạo không nên uống bia

- Việm dạ dày mãn tính: sau khi đi vào cơ thể, bia sẽ gây chướng bụng trên,chán ăn Hậu quả là bệnh trở nên nặng hơn

- Bị loét dạ dày, tá tràng: những người mắc bệnh này thường có nhiều axit trong

dạ dày Trong bia có nhiều CO2, khi đi vào cơ thể sẽ làm tăng axit dạ dày, gây đaubụng do viem loét kịch phát, thậm chí còn gây thủng ở nơi loét, đe dọa đến tính mạng

- Viêm gan: khi vào cơ thể, chất cồn trong bia phải trải qua quá trình lọc vàchuyển hóa ở gan Các độc tố của bia sẽ tích tụ ở gan và làm cho bệnh càng nặngthêm

Tại hội thảo “Nâng cao hiệu quả công tác phòng chống và kiểm soát người điềukhiển phương tiện cơ giới đường bộ uống rượu, bia” diễn ra sáng 15/11 do Ủy ban antoàn giao thông Quốc gia phối hợp với hiệp hội An toàn giao thông đường bộ toàn cầu(GRSP), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Cục Cảnh sát giao thông Đường bộ -Đường sắt tổ chức, một vài con số đáng chú ý đã được đưa ra khiến nhiều người giậtmình Theo đó, tại Việt Nam, 60% bạo lực gia đình xuất phát từ say rượu, ngộ độcrượu chiếm gần 22% các loại ngộ độc, 7% bệnh nhân tâm thần xuất phát từ rượu, 40%các vụ tai nạn giao thông với khoảng 11% bị tử vong là có liên quan đến rượu bia.Chính vì điều này mà các tổ chức nhà nước, doanh nghiệp kinh doanh rượu bia không

ngừng cố gắng để nâng cao nhận thức khách hàng, có không ít chiến dịch, các cuộcvận động nhắc nhở khách hàng “ đã lái xe, không uống rượu bia”.

1.4 Một số nghiên cứu liên quan

Theo Báo cáo tòa cầu về thức uống có cồn và sức khỏe của WTO, việc sử dụngthức uống có cồn quá mức không chỉ để lại tác hại cho sức khỏe người sử dụng mà còngây hại đến những người xung quanh, ngoài ra còn ảnh hưởng đến xã hội ở phạm virộng hơn, như để lại gánh nặng bệnh tật cho xã hội, một tỉ lệ lớn những người mất khảnăng lao động do sử dụng quá nhiều rượu bia

Theo nghiên cứu của tiến sĩ Fred Stevens, trường ĐH Oregon(Mỹ) khuyên rằngbia nên có mặt trong thực đơn ăn kiêng hằng ngày của bệnh nhân ung thư Ngoài ra,một nhóm nghiên cứu từ The Rayne Institute (London) còn tìm thấy ở cây hublông vàlúa mạch có một lượng đáng kể silic – một khoáng chất không chỉ hạn chế sự mấtxương (giống như calcium) mà còn kích thích sự hình thành xương Tiến sĩ RavinJugdaohsingh – một trong những thành viên của nhóm nghiên cứu trên nói rằng nênuống bia mỗi ngày để tăng xương Và tỷ lệ thích hợp, theo Hiệp hội Tim mạch HoaKỳ: mỗi ngày 1 ly (tương đương 1 lon 330 ml) đối với phụ nữ và gấp đôi cho namgiới Phụ nữ dùng bia mỗi ngày còn được cân bằng hormone, bao gồm cả estrogen,giúp khắc phục tình trạng đông máu ở phụ nữ tuổi mãn kinh Vì vậy, việc sử dụng biamột cách có chừng mực và điều độ hoàn toàn tốt cho sức khỏe

1.5 Mô hình nghiên cứu đề xuất.

Từ những cơ sở lí luận và thực tiễn về tinh hai mặt của bia nói trên, mô hìnhnghiên cứu được đề xuất như sau:

Hình 1.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất Trong đó:

- Mặt tích cực của bia gồm có 4 nhân tố: tác dụng tích cực đối với sức

khỏe,đối với mối quan hệ họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp; đối với xã hội

 Đối với sức khỏe có 7 biến quan sát:

Men bia chứa các enzim có tác dụng giảm đau và khử trùng.(tsk1)

Uống bia đúng mức có tác dụng làm giảm stress, giúp thoải mái tinh thần.(tsk2)

Uống đều đặn hàng ngày 2 cốc bia(330ml) đối với nam và 1 cốc bia(330ml)đối với nữ có tác dụng giảm nguy cơ đột quỵ và bênh tim mạch.(tsk3)

Uông bia đều đặn có tác dụng làm tăng cholesterol HDL và điều này cónghĩa với việc làm giảm tắc nghẽn mạch máu(tsk4)

Uống bia giúp giảm nguy cơ bị ung thư, đặc biệt là ung thư ruột và ung thưtuyến tiền liệt ở nam giới(tsk5)

Có thói quen uống bia chừng mực có thể giảm 40% nguy cơ mắc chứng sỏithận so với những người không có thói quen này(tsk6)

 Giúp duy trì mật độ của xương và độ đàn hồi của các khớp do trong bia cóchứa chất silic ở dạng dễ hấp thụ(tsk7)

MẶT TÍCH CỰC

TÍNH HAI MẶT CỦA BIA Sức khỏe

Mối quan hệ họ

cá nhân

Gia đình

Xã hội

 Đối với các mối quan hệ họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp

 Uống bia có kiểm soát giúp các bữa tiệc cưới, hỏi, đám giỗ, gặp mặt bạnbè… trở nên đậm đà, thân mật hơn(tqh1)

Uống bia có kiểm soát giúp mở rộng mối quan hệ giao tiếp, quen biết đượcnhiều người hơn(tqh2)

Uống bia có kiểm soát giúp cũng cố tình cảm giữa bạn bè, giữa những ngườitrong gia đình(tqh3)

 Đối với xã hội

Ngành sản xuất bia đóng góp một phần rất lớn vào tổng thu nhập quốcdân(txh1)

Sang tạo thêm nhiều loại bia mới từ đó góp phần làm phong phú them vănhóa ẩm thực Việt Nam(txh2)

Tạo công ăn việc làm cho một bộ phận lao động trong xã hội, giảm tỉ lệ thấtnghiệp(txh3)

- Mặt tiêu cực của bia gồm có 5 nhân tố: ảnh hưởng đến sức khỏe bản thân;

ảnh hưởng đến gia đình; các mối quan hệ cá nhân; công việc; xã hội

 Đối với sức khỏe.

Uống quá nhiều bia có thể dẫn đến thủng , viêm loét dạ dày (hsk1)

Uống quá nhiều bia làm cho tuyến tụy hoạt động nhiều, dễ dẫn đến viêm tụycấp tính (hsk2)

Uống quá nhiều bia thường xuyên, tim sẽ lien tục bị tổn thương do nồng độcồn lớn, khiến tim bị phình to, dẫn đến tâm lực mệt mỏi (hsk3)

Uống quá nhiều bia và lien tục có thể gây viêm và xơ gan đến mức khôngphục hồi được nữa(hsk4)

Uống quá nhiều bia gây rối loạn giấc ngủ và hoạt động tình dục (hsk5)

Gây nhức đầu, làm giảm khả năng thích ứng à phối hợp các hành động ứng

xử (hsk6)

 Đối với gia đình

Làm lãng phí một phần thu nhập gia đìn(hgd1)

Dẫn đến hành vi bạo lực, cãi lộn gây rạn nứt tình cảm gia đình(hgd2)

Mất kiểm soát hành vi gây thiệt hại tài sản trong gia đình (hgd3)

Có thể mắc các bệnh như gan, tim mạch….để lại gánh nặng bệnh tật cho giađình (hgd4)

 Đối với các mối quan hệ cá nhân

Mất kiểm soát trong lời ăn tiếng nói, gây mất lòng bạn bè, hàng xóm

Không tự chủ dẫn đến hành vi ẩu đã, gây lộn với bạn bè, hàng xóm

Mất tự chủ có thể dẫn đến bị người khác lợi dụng

 Đối với xã hội

Uống quá nhiều rượu bia dẫn đến mất khả nưng tự chủ và có nguy cơ gây ratai nạn giao thông (hxh1)

Uống quá nhiều bia dẫn đến mất kiểm soát hành vi dễ xảy ra những tìnhhuống bạo lực, gây chấn thương(hxh2)

Uống quá nhiều bia dễ dẫn đến những hành vi trộm cắp (hxh3)

Uống quá nhiều rượu bia dẫn đến những hành vi gây mất trật tự xã hội( đánhnhau, ẩu đã, cãi lộn….) (hxh4)

Uống quá nhiều bia là nguyên nhân đễ lại những gánh nựng bệnh tật cho xãhội như ung thư, xơ gan, tim mạch…(hxh5)

Uống quá nhiều bia làm lãng phí một phần thu nhập của xã hội thay vì sửdụng số tiền đó để làm những việc có ích hơn (hxh6)

Uống quá nhiều rượu bia có thể để lại hình ảnh không tốt trong mắt bạn bèquốc tế(hxh7)

CHƯƠNG II: NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG VỀ BIA

2.1 Tổng quan về thị trường bia.

2.1.1 Thị trường Việt Nam.

Thị trường bia Việt Nam được xem là một trong những thị trường hấp dẫn vì cósức tăng trưởng mạnh mẽ Với sự hiện diện của thương hiệu bia Anheuser-BuschInBev (sở hữu thương hiệu Budweiser, sẽ ra bia vào năm 2014), thị trường bia ViệtNam đã hiện diện gần đủ các hãng bia hàng đầu thế giới và khu vực Theo báo cáo của

Bộ Công thương, tiêu thụ bia tại Việt Nam tăng trung bình 12% giai đoạn 2006-2010

và dự báo tăng 13% giai đoạn 2011-2015

Ngân sách truyền thông ngành F&B trong năm 2013 tăng mạnh với sự tham giaquyết liệt của Sabeco, Sapporo, Habeco và cả các hãng bia địa phương Nhà máy biaViệt Nam (VBL), công ty sở hữu những thương hiệu bia mạnh như Heineken, Tiger,Larue, BGI vẫn là công ty chi mạnh nhất cho truyền thông và duy trì mức tăng lên đếnhơn 2 lần so với cùng kỳ năm trước

Hình 2.1 Thị phần ngành bia Việt Nam năm 2012.

(Nguồn: fgate.vn)

2.1.2 Thừa Thiên Huế.

Tại thị trường Thừa Thiên Huế có một số sản phẩm bia như Huda, Larue,Heineiken, Tiger…nhưng chiếm vị trí chủ đạo là các sản phẩm của Công tyTNHH BiaHuế Tuy nhiên tình hình cạnh tranh để giành thị phần càng trở nên khốc liệt hơn khi

mà nhu cầu về bia của người tiêu dùng càng ngày càng tăng