Đan xen những lời kể là những lời bình luận rất tự nhiên: “Có thể nói ít vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như chủ tịch Hồ Ch
Trang 1Hoạt động 2 Đọc – hiểu văn bản
GV hướng dẫn học sinh đọc: đây là
văn bản nhật dụng Đọc văn bản
phải rõ ràng, mạch lạc, truyền cảm
GV: Văn bản gồm mấy phần? Nội
dung từng phần?
HS trao đổi thảo luận
-Giới thiệu bài mới
Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị của tác giả Lê Anh Trà.
2 Đọc 3.Từ khó: (SGK)
Trang 2GV: Tinh hoa văn hóa nhân loại
đến với Hồ Chí Minh trong hoàn
cảnh nào?
(GV có thể nói thêm vài nét về quá
trình hoạt động cách mạng của Chủ
tịch Hồ Chí Minh trong khoảng thời
gian Người hoạt động ở nước
ngoài)
GV: Điều gì khiến Hồ Chí Minh ra
đi tìm đường cứu nước?
HS thảo luận trả lời
GV: Hồ Chí Minh đã làm cách nào
để khám phá và biến kho tàng tri
thức văn hóa nhân loại sâu rộng
thành vốn tri thức của riêng mình?
Tìm những chi tiết để minh họa.
Tiết 2.
GV: Phong cách sống giản dị của
Bác được thể hiện như thế nào?
HS thảo luận, trả lời.
.Tìm hiểu chi tiết:
1.Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hóa
- Hoàn cảnh: Cuộc đời hoạt động cách mạng đầy truân chuyên
- Biết nhiều ngoại ngữ, làm nhiều nghề
- Học tập miệt mài, sâu sắc đến mức uyên thâm
*Những ảnh hưởng quốc tế sâu đậm đã nhào nặn với cái gốc văn hóa dân tộc, để hình thành một nhân cách của Hồ Chí Minh rất Việt Nam.
2 Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh
- Nơi ở và làm việc thì đơn sơ: chiếc nhà sàn nhỏ vừa là nơi tiếp khách vừa là nơi làm việc đồng thời cũng là nơi ở của Bác
-Trang phục giản dị: bộ quần áo bà ba, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp…
- Ăn uống đạm bạc: cá kho, rau luộc, cà muối, cháo hoa…
Biểu hiện của đời sống thanh cao:
- Đây không phải là lối sống khắc khổ của những con người tự vui trong nghèo khó
- Đây cũng không phải là cách tự thần thánh hóa,
tự làm cho khác đời, hơn đời
- Đây là cách sống có văn hóa, thể hiện 1 quan niệm thẩm mỹ: cái đẹp gắn liền với sự giản dị, tự nhiên
- Viết về cách sống của Bác, tác giả liên tưởng
Trang 3Giáo án : Ngữ Văn 9
giả liên tưởng đến những nhân vật
nổi tiếng nào?
Em hãy nêu nghệ thuật đặc sắc và
nội dung chính của tác phẩm?
đến các vị hiền triết ngày xưa:
- Nguyễn Trãi: Bậc thầy khai quốc công thần, ở ẩn
- Nguyễn Bỉnh Khiêm: làm quan, ở ẩn
*Phong cách của Hồ Chí Minh là một cách
sống có văn hóa đã trở thành một quan niệm thẩm mĩ : cái đẹp là sự giản dị tự nhiên.
3 Những biện pháp nghệ thuật trong văn bản làm nổi bật vẻ đẹp trong cách sống của Hồ Chí Minh
- Kết hợp giữa kể và bình luận Đan xen những lời kể là những lời bình luận rất tự nhiên: “Có thể nói ít vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như chủ tịch Hồ Chí Minh”…
- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu
- Đan xen thơ của các vị hiền triết, cách sử dụng
từ Hán Việt gợi cho người đọc thấy sự gần gũi giữa chủ tịch Hồ Chí Minh với các vị hiền triết của dân tộc
* Sử dụng nghệ thuật đối lập: vĩ nhân mà hết
sức giản dị, gần gũi, am hiểu mọi nền văn hóa nhân loại, hiệu đại mà hết sức dân tộc, hết sức Việt Nam,…
III Tổng kết
1.Về nghệ thuật:
- Kết hợp hài hòa giữa thuyết minh với lập luận
- Chọn lọc chi tiết giữa thuyết minh với lập luận
- Ngôn từ sử dụng chuẩn mực
2.Về nội dung:
- Vẻ đẹp trong phẩm chất Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa dân tộc với tinh hoa văn hóa nhân loại
Trang 4Hoạt động 4 Củng cố dặn dò
- Về nhà học và chuẩn bị bài “Phương châm hội thoại”
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
HS đọc đoạn đối thoại trong SGK
GV: Khi An hỏi: “Học bơi ở đâu?”,
ý muốn hỏi điều gì? Ba trả lời:…
“Ở dưới nước” Câu trả lời có
mang đầy đủ nội dung, ý nghĩa mà
An cần hỏi không?
GV: Em rút ra nhận xét gì về giao
tiếp?
HS thảo luận, nêu nhận xét
GV nêu vấn đề: Đọc truyện cười
“Lợn cưới áo mới” trong SGK
-GV kể một câu chuyện để dẫn dắt vào bài
I/ Phương châm về lượng
1.Ví dụ:
(SGK)
- Không mang đủ nội dung ý nghĩa mà An cần hỏi (vì bơi là đã bao hàm ở dưới nước – Trong khi đó điều An cần biết là địa điểm cụ thể nào đó như : Bể bơi thành phố, sông, biển…
2.Nhận xét:
a) Khi nói, câu nói phải có nội dung đúng với yêu cầu của giao tiếp, không nên nói ít hơn những gì mà giao tiếp cần đòi hỏi
Trang 5Giáo án : Ngữ Văn 9
GV: Tại sao truyện lại gây cười? lẽ
ra anh có “lợn cưới” và anh có “áo
mới” phải hỏi và trả lời như thế
nào?
HS nêu các phương án hỏi và trả lời
GV : Như vậy, cần phải tuân thủ
yêu cầu nào khi giao tiếp?
GV yêu cầu HS đọc mẩu chuyện
trong SGK và hỏi: Truyện cười phê
2 Nhận xét: truyện cười này phê phán
những người nói khoác, những điều không
có thật
3 Ghi nhớ: Trong giao tiếp, không nên nói
những điều mà mình không tin là đúng và không có bằng chứng xác thực
III Luyện tập
Bài tập 1: phân tích lỗi
- Trâu là một loài gia súc
- Én là một loài chim
Bài tập 2:Chọn từ ngữ thích hợp
a) Nói có căn cứ chắc chắn là nói có sách,
mách có chứng.
b) Nói sai sự thật một cách cố ý, nhằm che
giấu điều gì đó là nói dối.
c) Nói một cách hú họa, không có căn cứ là
Bài tập3 :Nhận xét truyện cười
-Thừa câu cuối – Vi phạm phương châm về lượng
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
5
Trang 6Bài tập4: Giải thích dùng cách diễn đạt
a Thể hiện người nói thông tin họ nói chưa chắc chắn
- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh.
Hoạt động 1 khởi động Ôn tập
văn bản thuyết minh và các phương
pháp thuyết minh
GV nêu câu hỏi:
- Văn bản thuyết minh là gì?
- Văn bản thuyết minh nhằm mục
-Có 6 phương pháp thuyết minh thông dụng: định nghĩa; liệt kê; ví dụ; số liệu; phân loại;
so sánh
II.Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.
Trang 7Theo em, bài văn này thuyết
minh đặc điểm gì của đối tượng?.
GV : Hãy tìm trong trong văn bản :
tác giả có sử dụng phương pháp liệt
kê về số lượng và quy mô của đối
+ Có thể để mặc cho con thuyền… bập bềnh lên xuống theo con triều
+ Có thể thả trôi thưo chiều gió…
+ Có thể bơi nhanh hơn…
có tri giác, có tâm hồn” là câu khái quát về
sự kỳ lạ của Hạ Long
-Tác giả đã sử dụng các biện pháp nghệ thuật:
-Nhờ việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật,
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
7
Trang 83.Ghi nhớ : sgk III/ Luyện tập 1.Nhận xét văn bản: Ngọc Hoàng xử tội rồi xanh
a.VB có tính chất thuyết minh thể hiện ở chổ giới thiệu loài ruồi rất có hệ thống
-Những tính chất chung về họ, giống, loài.-Tập tính sinh sống, sinh đẻ, đặc điểm cơ thể
-Thức tỉnh ý thức giữ gìn vệ sinh phòng bệnh
b.Về hình thức: giống như văn bản tường thuật một phiên tòa
-Về cấu trúc: giống như biên bản một cuộc tranh luận về mặt pháp lí
-Về nội dung: giống như một câu chuyện kể
về loài ruồi
-Kể chuyện, nhân hóa, ẩn dụ, miêu tả,
c Các biện pháp nghệ thuật đã làm cho VB trở nên sinh động hấp dẫn , gây hứng thú cho bạn đọc
2 Nhận xét các biện pháp nghệ thuật trong VB
-Các biện pháp nghệ thuật chính là lấy ngộ nhận hồi còn nhỏ làm đầu mối câu chuyện
Hoạt động 4:Củng cố dặn dò
-Về nhà học bài và làm lại bài tập 2 sgk
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
Ngày soạn:16/08/2011
Tiết 5
Trang 9- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một thứ đồ dung cụ thể.
- Lập dàn ý chi tiết và viết phận mở bài cho bài văn thuyết minh về một đồ dùng.
HS đọc lại yêu cầu của đề bài
GV :Đề yêu cầu thuyết minh vấn đề
gì?
GV : Em dự kiến thuyết minh vấn
đề gì?
Hãy lập dàn ý cho bài viết
HS thực hành viết nháp, trao đổi và
- Đề bài: Thuyết minh một trong các đồ dùng sau: cái quạt, cái bút, cái kéo, chiếc nón
- Tìm hiểu đề bài:
+ Yêu cầu : Thuyết minh một trong các đồ dùng sau: cái quạt, cái bút, cái kéo, cái nón.Lập dàn ý (Cho bài thuyết trình cái nón):
* Mở bài :Giới thiệu vấn đề cần thuyết minh: cái nón như là người bạn thân thiết với em
* Thân bài:
Giới thiệu về hình dáng, cấu tạo , đặc điểm,… của cái nón (Nếu có thể, nêu thêm: cái nón được ra đời nhờ bàn tay khéo léo của người thợ như thế nào) Cái nón gắn với những kỷ niệm học trò và sinh hoạt hằng ngày của em,
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
9
Trang 10phụ nữ Việt Nam.
Chiếc nón đã đi vào ca dao “ Qua đình ” Vì sao chiếc nón lại được người Việt Nam nói chung, phụ nữ Việt Nam nói riêng yêu quí và trân trọng như vậy? Xin mời các bạn hãy cùng tôi thử tìm hiểu về lịch sử, cấu tạo và công dụng của chiếc nón lá nhé
Hoạt động 4:Củng cố dặn dò
-Về nhà lập dàn ý cho đề bài sau:
Thuyết minh cái quạt
-Soạn bài “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
Trang 12
GV : Lập luận của văn bản là gì?
Trong văn bản có bao nhiêu luận
điểm?
Hoạt động 2 Đọc- hiểu văn
bản
GV hướng dẫn và gọi HS đọc bài
Tìm bố cục và nêu nội dung chính
cho mỗi đoạn?
GV: Tác giả đưa ra nguy cơ hạt
nhân bằng cách nào?
HS thảo luận, trả lời
GV: Để thấy rõ hơn sự tàn phá
khủng khiếp của vũ khí hạt nhân,
tác giả đã đưa ra những lý lẽ nào?
GV: Nguy hại của vũ khí hạt nhân
có thể gây ra như thế nào?
-Bài cũ: Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí
- Luận điểm 2: Đấu tranh để loại bỏ nguy cơ
ấy cho một thế giới hòa bình là nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại
a Đọc:
b.Từ khó: (sgk)
c Bố cục: 3 phần Phần 1: Từ đầu sống tốt đẹp hơn:nguy cơ
chiến tranh hạt nhân đang đe dọa loài người
Phần 2: Tiếp theo xuất phát của nó: thể
hiện sự nguy hiểm của chiến tranh hạt nhân
Phần còn lại: Nhiệm vụ của chúng ta vavf
đề nghị của tác giả
II Tìm hiểu chi tiết:
1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
- Xác định cụ thể thời gian: “Hôm nay ngày 8-8-1986”
- Đưa ra những tính toán lý thuyết để chứng
minh: con người đang đối mặt với nguy cơ
chiến tranh hạt nhân.
Dẫn chứng:
- “Nói nôm na ra, điều đó có nghĩa là tất cả mọi người, không trừ trẻ con, đang ngồi trên một thùng bốn tấn thuốc nổ - tất cả chỗ đó
nổ tung sẽ làm biến hết thảy, không phải là một lần mà là mười hai lần, mọi dấu vết của
sự sống trên trái đất”
* Kho vũ khí ấy có thể tiêu diệt tất cả các hành tinh xoay quanh mặt trời, cộng thêm bốn hành tinh nữa và phá hủy thế thăng bằng của hệ mặt trời.
12
Trang 13Giỏo ỏn : Ngữ Văn 9
Hoạt động 4 Củng cố dặn dũ
-Về nhà học bài và chuẩn bị bài”Cỏc phương chõm hội thoại tiếp theo”
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc nội dung hệ thống các phơng châm hội thoại.
2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng sử dụng , phân tích hiệu quả của các phơng châm
hội thoại trong giao tiếp
3 Giáo dục : Giáo dục ý thức tham gia hội thoại
Hoạt động 2 Hỡnh thành kiến
thức
GV: Cõu thành ngữ “ễng núi gà,
bà núi vịt” dựng để chỉ tỡnh huống
hội thoại nào?
HS thảo luận, trả lời
GV: Điều gỡ xảy ra khi xuất hiện
tỡnh huống trong hội thoại như vậy?.
GV: Từ đú em cú thể rỳt ra nhận xột
gỡ trong giao tiếp?
HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
GV: Thành ngữ cú cõu “Dõy cà ra
Bài cũ: Kể và nờu cỏch thực hiện cỏc
phương chõm hội thoại đó học? Cho vớ dụ?
I Phương chõm quan hệ.
1 Vớ dụ: (SGK)
*Nhận xột: dựng chỉ tỡnh huống hội thoại:
mỗi người núi một đằng, khụng khớp nhau, khụng hiểu nhau
-Khi đú, con người sẽ khụng giao tiếp với nhau được, khụng hiểu nhau
2 Ghi nhớ:
-Khi giao tiếp cần núi đỳng vào đề tài mà hội thoại đang đề cập - trỏnh núi lạc đề Cỏch
núi như vậy gọi là phương chõm quan hệ.
II Phương chõm cỏch thức
Trang 14dây muống”, thành ngữ này dùng để
chỉ cách nói như thế nào?
GV: Có thể hiểu câu sau theo mấy
cách?
GV: Để người nghe không hiểu lầm
thì phải nói như thế nào?
HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
GV cho HS đọc mẩu chuyện trong
SGK
GV: Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé
trong câu chuyện đều cảm thấy như
mình đã nhận được từ người kia một
Vd2: Hiểu theo hai cách:
-Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy
về truyện ngắn
- Tôi đồng ý với những nhận định của 1 người nào đó về truyện ngắn của ông ấy sáng tác
* Trong giao tiếp người đối thoại dù ở địa vị nào, dù có thấp kém hơn mình nhưng mình phải tôn trọng và dùng những lời lẽ lịch sự
2 Ghi nhớ : (SGK)
IV Luyện tập 1.Nhận xét:
Khẳng định vai trò của ngôn ngữ trong đ/s: khuyên ta dùng từ phải lịch sự nhã nhặn
-Chim khôn kêu tiếng , người khôn
-Vàng thì thử lửa , người ngoan
2 (HS Tự làm)
3 Chọn từ thích hợp điền vào chổ trống
a Nói mát d Nói leo
b Nói hớt e Nói ra đầu ra đũa c.Nói móc
Trang 15Giáo án : Ngữ Văn 9
Hoạt động 3: Củng cố dặn dò
-Về nhà học bài vàlàm những bài tập còn lại , xem bài mới
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
2 KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng sö dông yÕu tè miªu t¶ trong v¨n b¶n thuyÕt minh.
3 Gi¸o dôc : Gi¸o dôc ý thøc t¹o lËp v¨n b¶n cã sö dông nhiÒu ph¬ng thøc biÓu
Hoạt động 2 : Hình thành kiến
thức
HS đọc văn bản “Cây chuối trong
đời sống Việt Nam”, các HS khác
Học sinh thảo luận trả lời
-Bài cũ: Để văn bản thuyết minh sinh động
hấp dẫn thì người viết phải ntn?
I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
1.Ví dụ:
Cây chuối trong đời sống Việt Nam
- Đối tượng thuyết minh: Cây chuối trong đời sống con người Việt Nam
- Nội dung thuyết minh: Vị trí sự phân bố; công dụng của cây chuối, giá trị của quả chuối trong đời sống sinh hoạt vật chất, tinh thần
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
15
Trang 16GV: Tác giả đã thuyết minh bằng
những phương pháp nào?
GV: Trong văn bản trên, hãy chỉ ra
các câu thuyết minh về đặc điểm
tiêu biểu của cây chuối.
HS tìm các câu thuyết minh về đặc
điểm của cây chuối trong văn bản
GV: Bổ sung yếu tố miêu tả vào các
chi tiết thuyết minh?
GV: Chỉ ra yếu tố miêu tả trong
đoạn văn?
* Phương phát thuyết minh:
Thuyết minh kết hợp với miêu tả cụ thể sinh động
*Các câu thuyết minh trong văn bản:
- Đoạn 1: các câu 1,3,4, giới thiệu về cây
chuối với những đặc tính cơ bản: loài cây ưu nước, phát triển rất nhanh…
- Đoạn 2: câu 1, nói về tính hữu dụng của
Những yếu tố miêu tả về cây chuối:
Đoạn 1: thân mềm, vươn lên như những trụ
cột nhẵn bóng; chuối mọc thành rừng, bạt ngàn vô tận…
Đoạn 3: khi quả chín có vị ngọt và hương
thơm hấp dẫn; chuối trứng cuốc khi chín có những vệt lốm đốm như vỏ trứng cuốc; những buồng chuối dài từ ngọn cây uốn trĩu xuống tận gốc cây; chuối xanhh có vị chát…
*Trong các câu văn thuyết minh trên, yếu tố miêu tả có tác dụng làm cho các đối tượng thuyết minh thêm nổi bật
2 Ghi nhớ: (SGK)
II Luyện tập
1 Bổ sung yếu tố miêu tả
-Thân thẳng đứng tròn như những chiếc cột nhà sơn màu xanh
-Lá chuối tươi như chiếc quạt phẩy nhẹ theo làn gió Những ngày nóng bức đứng dưới những chiếc quạt ấy thật là mát
-Lá chuối khô để dùng gói bánh gai rất thơm
2 Yếu tố miêu tả trong đoạn văn
-“Tách là loại chén của Tây mà mời”
Bác vừa cười vừa làm động tác
Trang 17Giáo án : Ngữ Văn 9
Hoạt động 4: Củng cố dặn dò
-Về nhà làm những phần còn lại của bài tập 1.3 sgk trang 26
- Xem bài mới
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
1 KiÕn thøc : Häc sinh «n tËp cñng cè v¨n b¶n thuyÕt minh, cã n©ng cao th«ng
qua viÖc kÕt hîp yÕu tè miªu t¶
2 KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng tæng hîp vÒ v¨n b¶n thuyÕt minh.
3 Gi¸o dôc : Gi¸o dôc ý thøc t¹o lËp v¨n b¶n thuyÕt minh
Hoạt động 2: Luyện tập
HS đọc và nêu yêu cầu của đề bài
trong SGK
GV: Theo em với vấn đề này cần
phải trình bày những ý gì? Nên sắp
xếp bố cục của bài như thế nào?
Nội dung từng phần gồm những gì?
-Bài cũ: Yếu tố miêu tả có tác dụng ntn
trong văn bản thuyết minh?
I Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý.
Đề bài: Con trâu ở làng quê Việt Nam.
1.Tìm hiểu đề.
- Thể loại: Thuyết minh
- Nội dung thuyết minh: Con trâu ở làng quê Việt Nam
Trang 18HS suy nghĩ, trả lời.
Hoạt động 3 Viết bài
HS đọc bài thuyết minh khoa hoặc
về con trâu(SGK)
GV yêu cầu HS nhận xét cách
thuyết minh?
GV: Em hãy viết phần mở bài?
(GV gợi ý để HS có thể đưa yếu tố
miêu tả vào bài văn thuyết minh, ví
dụ: Hãy vận dụng yếu tố miêu tả
trong việc giới thiệu con trâu).
GV hướng dẫn HS lần lượt thực
hiện phần thân bài
HS cả lớp làm vào vở
Một số HS trình bày dàn ý
Phần kết bài phải nêu ý gì?
- Con trâu trong đời sống vật chất:
+ Là tài sản lớn của người nông dân (“Con trâu là đầu cơ nghiệp”): kéo xe, cày, bừa…+ Là công cụ lao động quan trọng…
+ Là nguồn cung cấp thực phẩm, đồ mỹ nghệ
- Con trâu trong đời sống tinh thần:
+ Gắn bó với người nông dân như người bạn thân thiết, gắn bó với tuổi thơ
2 Xây dựng bài văn thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả.
*Mở bài:
Hình ảnh con trâu ở làng quê Việt Nam: đến bất kỳ miền nông thôn nào đều thấy hình bóng con trâu có mặt sớm hôm trên đồng ruộng, nó đóng vai trò quan trọng trong đời sống nông thôn Việt Nam
*Thân bài:
- Con trâu trong nghề làm ruộng: Trâu cày bừa, kéo xe, chở lúa, trục lúa…(cần giới thiệu từng loại việc và có sự miêu tả con trâu trong từng việc đó, vận dụng tri thức về sức kéo - sức cày ở bài thuyết minh về con trâu)
- Con trâu trong một số lễ hội: có thể giới thiệu lễ hội “Chọi trâu” (Đồ Sơn - Hải Phòng)
- Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn (Tả lại cảnh trẻ ngồi ung dung tren lưng trâu đang gặm cỏ trên cánh đồng, nơi triền sông…)
Trang 19Giáo án : Ngữ Văn 9
- Tạo ra một hình ảnh đẹp, cảnh thanh bình ở làng quê Việt Nam
*Kết bài:
Nêu những ý khái quát về con trâu trong đời sống của người Việt Nam Tình cảm của người nông dân, của cá nhân mình đối với con trâu
Hoạt động 4 Củng cố dặn dò
-Về nhà viết lại bài hoàn chỉnh, đọc bài văn bản “Dừa sáp” và soạn bài “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em”
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
19
Trang 20Tuần 3 Ngày soạn: 24/08/2011
Tiết 11,12
TUYấN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CềN, QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM
A MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế
giới hiện nay và tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em Sự quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề này Nghệ thuật nghị luận chính trị xã hội trong văn bản nhật dụng
2 Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng nghị
Hoạt động 2 Tỡm hiểu văn bản
GV: Nờu xuất xứ của văn bản?
GV nờu một số từ khú hiểu trong
phần chỳ thớch, yờu cầu HS tỡm cỏch
giải thớch, GV điều chỉnh
GV hướng dẫn và gọi HS đọc bài
GV: Văn bản chia làm mấy phần?
Nờu nội dung từng phần?
-Bài cũ: Nờu nguy cơ của chiến
tranh hạt nhõn và nhiệm vụ của chỳng ta?
Trang 21Giáo án : Ngữ Văn 9
GV: Bản tuyên bố đã nêu ra những
thực tế gì về cuộc sống của trẻ em
trên thế giới?
GV: Những nguyên nhân trên đã
dẫn đến cuộc sống của các em như
thế nào?
Tiết 2
HS thảo luận
GV nêu yêu cầu: Hãy đọc phần 2
(cơ hội) để chỉ ra những thuận lợi
trong việc cải thiện cuộc sống của
trẻ em.
GV: Sự hợp tác quốc tế và công ước
về quyền trẻ em có ý nghĩa như thế
nào?
Gọi HS đọc phần 3 sgk
b Cơ hội: Khẳng định những điều
kiện thuận lợi để bảo vệ chăm sóc trẻ em
c.Nhiệm vụ: Xác định những nhiệm
vụ cụ thể mà từng quốc gia và cả cộng đồng quốc tế cần làm vì sự sống còn, sự phát triển của trẻ em
II Tìm hiểu chi tiết
1.Sự thách thức
- Chỉ ra cuộc sống cực khổ nhiều mặt của trẻ em trên thế giới hiện nay
+ Trở thành nạn nhân chiến tranh, bạo lực, sự phân biệt chủng tộc
+ Mỗi ngày có tới 40.000 trẻ em chết do suy dinh dưỡng và bệnh tật
+ Chịu đựng những thảm họa đói nghèo, khủng hoảng kinh tế; tình trạng vô gia cư, nạn nhân của dịch bệnh, mù chữ, môi trường ô nhiễm…
- Đây là thách thức lớn với toàn thế giới
*Trẻ em trên thế giới hiện nay
đang phải chịu nhiều nguyên nhân làm ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống khổ cực của các em.
2 Cơ hội
- Điều kiện thuận lợi cơ bản để thế giới đẩy mạnh việc chăm sóc bảo vệ trẻ em:
+ Hiện nay kinh tế, khoa học kỹ thuật phát triển, chúng ta có đủ phương tiện và kiến thức để làm thay đổi cuộc sống khổ cực của trẻ em
+ Sự liên kết của các quốc gia cũng như ý thức cao của cộng đồng quốc
tế có Công ước về quyền của trẻ em
tạo ra một cơ hội mới
+ Sự hợp tác và đoàn kết quốc tế
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
21
Trang 22cục bài viết và cỏch trỡnh bày cỏc ý
trong văn bản tuyờn bố?
HS nờu cỏc ý tổng kết
ngày càng hiệu quả trờn nhiều lĩnh vực, phong trào giải trừ quõn bị, tăng cường phỳc lợi xó hội
*Sự hợp tỏc quốc tế và cụng ước
về quyền trẻ em đó tạo ra một cơ hội mới để bảo vệ và chăm súc trẻ em.
3.Nhiệm vụ
- Tăng cường sức khỏe và chế độ dinh dưỡng của trẻ em là nhiệm vụ hàng đầu
- Đặc biệt quan tõm đến trẻ em bị tàn tật cú hoàn cảnh khú khăn
- Tăng cường vai trũ của phụ nữ, đảm bảo quyền bỡnh đẳng nam nữ vỡ lợi ớch của trẻ em
-Phỏt triển giỏo dục cho trẻ em
- khuyến khớch trẻ em tham gia vào sinh hoạt văn húa xó hội
*Đú là những nhiệm vụ cấp thiết Hoạt động 4 Củng cố dặn dũ
-Về nhà học bài, soạn bài “Chuyện người con gỏi Nam Xương”.
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
- Nắm đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa phơng châm hội thoại và tình huống giao tiếp
2 Kĩ năng : - Hiểu đợc phơng châm hội thoại là những quy định bắt buộc trong
mọi tình huóng giao tiếp, vì nhiều lí do khác nhau, các phơng châm hội thoại có khi không đợc tuân thủ
Trang 23GV: Vì sao trong tình huống này, cách
ứng xử của chàng rể lại gây phiền hà
cho người khác?
HS đọc phần Ghi nhớ trong SGK.
GV: Các ví dụ đã học về phương châm
hội thoại, có ví dụ nào không tuân thủ
phương châm hội thoại?
GV: Điều mà mình không biết chính xác
thì phải trả lời như thế nào?
GV: Lời nói của Bác sĩ khi biết bệnh
nhân có bệnh nan y thì phương châm
nào không được tuân thủ, vậy có chấp
nhận không?
GV: Người nói có tuân thủ phương
châm về lượng không? Câu nói có ý
*Nhận xét: Trong tình huống này, cách
ứng xử của chàng rể gây phiền hà cho người khác vì người được hỏi bị chàng rể gọi xuống từ trên cao trong khi đang làm việc
2 Ghi nhớ sgk
II Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại.
1.Ví dụ.
a Ngoại trừ tình huống về phương châm
lịch sự, tất cả các tình huống còn lại đều không tuân thủ phương châm hội thoại
b Người nói không biết chính xác chiếc
máy bay đầu tiên trên thế giới được chế tạo năm nào nên trả lời một cách chung chung
c Bác sĩ nói với bệnh nhân về chứng
bệnh nan y thì phương châm về chất không được tuân thủ nhưng vẫn được chấp nhận
d Người nói tuân thủ phương châm về
lượng Câu nói có ý răn dạy người ta không nên chạy theo tiền bạc mà quên đi nhiều thứ khác quan trọng hơn, thiêng liêng hơn
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
23
Trang 24Gọi HS đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập
HS Thảo luận nhóm
Làm bài tập 1 sgk?
GV: Thái độ của Chân, Tay, Tai, Mắt
đã vi phạm phương châm hội thoại
nào? Việc không tuân thủ ấy có chấp
2 Nhận xét
-Thái độ của Chân, Tay ,Tai, Mắt vi phạm phương châm lịch sự Các nhân vật nổi giận vô cớ
Hoạt động 4 : Củng cố dặn dò
-Về nhà học bài, chuẩn bị bài để tiết sau viết bài TLV số 1
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
Ngày soạn : 24/08/2011
Tiết 14,15
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1
(Văn thuyết minh)
Trang 25Giáo án : Ngữ Văn 9
Đề ra: Trình bày một lễ hội đặc sắc ở quê hương em?
Hoạt động 2 : Yêu cầu của đề ra
-Chọn một lễ hội đặc sắc ở địa phương hoặc một lễ hội lớn trong vùng
-Phương pháp thuyết minh kết hợp với miêu tả , giải thích và phân tích để hình thành triển khai các ý:
+Miêu tả kiến trúc, quang cảnh
+ Giải thích ý nghĩa các hoạt động trong lễ hội
Hoạt động 3 : Đáp án (thang điểm)
*Mở bài: Giới thiệu lễ hội: thời gian, địa điểm, ý nghĩa khái quát (1điểm).
*Thân bài: -Nguồn gốc của lễ hội (1điểm).
- Hình ảnh kiến trúc khu di tích (2điểm)
- Miêu tả không khí lễ hội (1.5điểm)
- Hoạt động của lễ hội và ý nghĩa của từng hoạt động(2.5điểm)
*Kết bài: Khẳng định ý nghĩa văn hóa của lễ hội (1điểm)
Hoạt động 4 : - Hết giờ thu bài, kiểm tra số bài.
- Dặn dò: chuẩn bị bài mới.
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
25
Trang 26- Cốt truyện nhân vật, sự kiện trong một tác phẩm truyền kì.
- Hiện thực về ngời phụ nữ việt nam dới chế độ cũ và vẻ đẹp truyền thống của họ
- Sự thành công của tác giả về nghệ thuật kể truyện
- Mối liên hệ với tác phẩm và Vợ chàng Trơng
2.Kỹ năng:
- Vận dung kiến thức đã học để đọc và hiểu tác phẩm viết theo thể loại truyền kì
- Cảm nhận đợc những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự có nguồn gốc dâm gian
Trang 27Gv : Qua phần chuẩn bị ở nhà, em hãy
giới thiệu về tác phẩm Truyền kỳ mạn
lục.
Gv : Em hãy nêu những hiểu biết của
mình về tên truyện.
Hs thảo luận, trả lời.
Gv hướng dẫn HS giới thiệu Chuyện
người con gái Nam Xương.
Gv yêu cầu HS đọc phần chú thích
trong sgk và hướng dẫn tìm hiểu
nhanh
GV: Em hãy tóm tắt “Chuyện người
con gái Nam Xương”?
Yêu cầu tóm tắt đảm bảo những chi
tiết chính
(Nhiều HS thực hiện, bổ sung để hoàn
thiện)
Bài cũ :-Có những cơ hội và nhiệm vụ gì
để bảo vệ chăm sóc trẻ em?
- Quê: Huyện Trường Tân, nay là huyện Thanh Miện - tỉnh Hải Dương
Truyền kỳ: là những truyện thần kỳ với
các yếu tố tiên phật, ma quỷ vốn được lưu truyền rộng rãi trong dân gian
-Chuyện người con gái Nam Xương kể về
cuộc đời và nỗi oan khuất của người phụ
nữ Vũ Nương, là một trong số 11 truyện viết về phụ nữ
- Truyện có nguồn gốc từ truyện cổ dân gian “Vợ chàng Trương” tại huyện Nam Xương (Lý Nhân - Hà Nam ngày nay)
b Đọc:
c Từ khó: (SGK)
d Tóm tắt truyện
- Vũ Nương là người con gái thuỳ mị nết
na, lấy Trương Sinh (người ít học, tính hay
Trang 28Chiêm Vũ Nương sinh con, chăm sóc mẹ chồng chu đáo Mẹ chồng ốm rồi mất.
- Trương Sinh trở về, nghe câu nói của con
và nghi ngờ vợ Vũ Nương bị oan nhưng không thể minh oan, đã tự tử ở bến Hoàng Giang, được Linh Phi cứu giúp
- Ở dưới thuỷ cung, Vũ Nương gặp Phan Lang (người cùng làng) Phan Lang được Linh Phi giúp trở về trần gian - gặp Trương Sinh, Vũ Nương được giải oan - nhưng nàng không thể trở về trần gian
GV: Biết chồng hay ghen Vũ Nương
như thế nào?
GV: Khi xa chồng, Vũ Nương đã
chứng tỏ phẩm hạnh của mình như thế
nào?
HS thảo luận trả lời
GV: Qua đó em thấy Vũ Nương là
người như thế nào?
Tiết 2
GV : Khi Trương Sinh trở về, điều gì
khiến anh ta nghi ngời vợ?
HS tìm các chi tiết để trả lời
GV: Lời nói ngây thơ của Đản tác
động như thế nào đối với Trương
Sinh?
GV: Tại sao câu nói của trẻ lại gây
nghi ngờ sâu sắc như vậy?
II Tìm hiểu chi tiết:
1 Nhân vật Vũ Nương.
- Vũ Nương lấy chồng.
Trước bản tính hay ghen của chồng, Vũ Nương đã “giữ gìn khuôn phép, không từng để lúc nào vợ chồng phải thất hoà”
- Xa chồng
+ Vũ Nương là người vợ chung thuỷ, yêu chồng tha thiết, một người mẹ hiền, dâu thảo
+ Trương Sinh nghi ngờ lòng chung thuỷ của vợ chàng
- Câu nói phản ánh đúng ý nghĩ ngây thơ
của trẻ em: nín thin thít, đi cũng đi, ngồi
Trang 29Giáo án : Ngữ Văn 9
GV: Nhận xét về nghệ thuật sử dụng
cái bóng của tác giả?
GV: Tin lời con trẻ mối nghi ngờ ngày
càng sâu, Trương Sinh đã xử sự như
thế nào? Hậu quả ra sao?
GV: Trước cách cư xử của chồng Vũ
Nương giải quyết như thế nào?
GV: Em có nhận xét gì về cuộc sống
dưới thuỷ cung?
HS thảo luận, trả lời
GV: Tác giả miêu tả cuộc sống dưới
thuỷ cung đối lập với cuộc sống bạc
bẽo nơi trần thế nhằm mục đích gì?
GV: Trương Sinh được tác giả giới
thiệu là con người như thế nào?
một câu đố giấu đi lời giải Người cha nghi ngờ, người đọc cũng không đoán được)
- Nghệ thuật: Tài kể chuyện ( dùng cái bóng để thắt nút mở nút) khiến câu chuyện đột ngột, căng thẳng, mâu thuẫn xuất hiện
- La um lên, giấu không kể lời con nói Mắng nhiếc, đuổi đánh vợ đi Hậu quả là
Vũ Nương tự vẫn
- Trương Sinh giấu không kể lời con nói: khéo léo kể chuyện, cách thắt nút câu chuyện làm phát triển mâu thuẫn
- Cuộc sống dưới thuỷ cung đẹp, có tình người
- Tác giả miêu tả cuộc sống dưới thuỷ cung đối lập với cuộc sống bạc bẽo nơi trần thế nhằm mục đích tố cáo hiện thực
- Thể hiện thái độ dứt khoát từ bỏ cuộc sống đầy oan ức Điều đó cho thấy cái nhìn nhân đạo của
*Thể hiện ước mơ khát vọng một xã hội
công bằng tốt đẹp hơn, phù hợp với tâm
lý người đọc, tăng giá trị tố cáo.
2 Nhân vật Trương Sinh
- Con nhà giàu, ít học, có tính hay đa nghi
- Cuộc hôn nhân với Vũ Nương là cuộc hôn nhân không bình đẳng
- Tâm trạng Trương Sinh nặng nề, buồn đau vì mẹ mất
- Lời nói của Đản kích động tính ghen tuông, đa nghi của chàng
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
29
Trang 30thuật của truyện?
GV: Nội dung chớnh của truyện là gỡ?
- Mắng nhiếc vợ thậm tệ, khụng nghe lời phõn trần
* Xử sự hồ đồ, độc đoỏn, vũ phu thụ bạo, đẩy vợ đến cỏi chờt oan nghiệt.
III Tổng kết
1 Về nghệ thuật
- Kết cấu độc đỏo, sỏng tạo
- Nhõn vật: diễn biến tõm lý nhõn vật được khắc hoạ rừ nột
- Xõy dựng tỡnh huống truyện đặc sắc kết hợp tự sự + trữ tỡnh + kịch
- Yếu tố truyền kỳ: Kỳ ảo, hoang đường
- Nghệ thuật viết truyện điờu luyện
2 Về nội dung
Qua cõu chuyện về cuộc đời và cỏi chết
thương tõm của Vũ Nương, Chuyện người
con gỏi Nam Xương thể hiện niềm cảm
thương đối với số phận oan nghiệt cua người của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ phong kiến, đồng thời khẳng định
vẻ đẹp truyền thống của họ
Hoạt động 4 : Củng cố dặn dũ
- Về nhà học bài và chuẩn bị bài “Xưng hụ trong hội thoại”
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
- Hệ thống từ ngữ xng hô trong tiếng viêt
- đặc điểm sử dụng từ ngữ xng hô trong tiếng Việt
2 Kỹ năng :
- Phân tích để thấy rõ mối quan hệ giữa việc sử dụng từ ngữ trong văn cảnh cụ thể
Trang 31Gv: Nêu một số từ ngữ xưng hô trong
tiếng Việt và cho biết cách dùng
những từ đó?
Hs đọc ví dụ trong SGK
Gv nêu yêu cầu: Xác định các từ ngữ
xưng hô trong hai đoạn trích.
GV: Phân tích sự thay đổi về cách
xưng hô của Dế mèn và Dế Choắt
trong đoạn trích a và b? Giải thích sự
Tại sao 1 mình nhưng tác giả xưng
- Bài cũ: Nêu những nguyên nhân dẫn đến
việc không tuân thủ các phương châm hội thoại?
I Từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ ngữ xưng hô
1 Ví dụ
a Những từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt
- Ngôi thứ nhất : tôi, ta, chúng ta…
- Ngôi thứ hai: anh, các anh…
- Ngôi thứ ba: nó, họ, chúng nó…
(Số ít - số nhiều)
b.Đoạn 1):
-Dế Choắt xưng hô :em-anh;
-Dế Mèn xưng hô: ta-chú mày
Dế Choắt có mặc cảm thấp hèn cần nhờ vả người khác Còn Dế Mèn thì kêu căng và hách dịch
Đoạn 2) Sự xưng hô khác hẳn (bình đẳng -
ngang hàng): tôi-anh.
- Thay đổi trên do tình huống giao tiếp: Dế choắt hết mặc cảm sợ hãi còn Dế Mèn thì không còn kiêu ngạo nữa
2.Ghi nhớ : ( sgk)
II Luyện tập
1 Nhận xét cách dùng từ-Chúng ta: gồm cả người nói và người nghe.-Chúng em: không bao gồm người nghe
* Cô học viên có sự nhầm lẫn vì người Châu Âu nói theo tiếng Anh : we có nghĩa chúng ta, chúng em, chúng mình,
2.Nhận xét cách xưng hô-Khi một người xưng hô chúng tôi, mà không xưng tôi là để thể hiện tính khách quan và sự khiêm tốn
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
31
Trang 32- Về nhà học bài, làm bài tập cũn lại và chuẩn bị bài “Cỏch dẫn trực tiếp và cỏch dẫn giỏn tiếp”
- Cách dẫn trực tiếp và lời dẫn trực tiếp
- Cách dẫngián tiếp và lời dẫn gián tiếp
2 Kỹ năng :
- Nhận ra đợc cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp
- Sử dụng cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp trong quá trình tạo lập văn bản
GV: Trong đoạn trớch a), bộ phận in đậm
-Bài cũ: Việc sử dụng từ ngữ xưng hụ
trong hội thoại ntn?
I Cỏch dẫn trực tiếp
1 Vớ dụ
- Phần cõu in đậm ở vớ dụ a) là lời núi, vỡ
Trang 33Giáo án : Ngữ Văn 9
là lời nói hay ý nghĩ của nhân vật? nó
được ngăn cách với bộ phận đứng đằng
trước bằng dấu gì?
HS thảo luận, trả lời
GV: Trong đoạn trích b) phần câu in đậm
là lời nói hay ý nghĩ? Nó được ngăn cách
với bộ phận đứng đằng trước bằng dấu
“là” vào chỗ từ đó được không?
HS thảo luận, trả lời.
GV: Cách trích ở hai ví dụ trên gọi là lời
dẫn gián tiếp Vậy thế nào là lời dẫn gián
trước đó có từ nói trong phần lời của
người dẫn Nó được ngăn cách khỏi phần câu đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
- Phần in đậm ở ví dụ b) là ý nghĩ vì
trước đó có từ nghĩ Nó cũng được ngăn
cách bởi dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
- Có thể thay đổi vị trí của hai bộ phận Khi đó, hai bộ phận sẽ ngăn cách với nhau bằng dấu ngoặc kép và dấu gạch ngang
2.Ghi nhớ
Dẫn trực tiếp là nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật Lời dẫn trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép
II Cách dẫn gián tiếp
2 Ghi nhớ
- Dẫn gián tiếp, tức là thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc vật, có điều chỉnh cho thích hợp Lời dẫn gián tiếp không đặt trong dấu ngoặc kép
III Luyện tập
1 Xác định lời dẫn
a Là ý nghĩ mà nhân vật gán cho con chó(dẫn trực tiếp)
b B Là ý nghĩ của nhân vật (dẫn trực tiếp)
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
33
Trang 34GV gợi mở hướng dẫn để học sinh viết
bài
2 Viết bài: 2 cách dẫn
a Trong báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, HCM nhắc nhở mọi người :
“Chúng ta anh hùng”
Hoạt động 4 : Củng cố dặn dò
-Về nhà học bài và làm những bài tập còn lại Xem bài mới
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
Trang 35
GV: Qua ba tình huống trên, em hãy nêu
vai trò của việc tóm tắt tác phẩm tự sự?
HS phát biểu ý kiến
Khi tóm tắt cần chú ý những điểm gì?
HS đọc yêu cầu của bài tập 1
Tóm tắt tác phẩm Chuyện người con gái
Nam Xương.
GV nêu các câu hỏi, các HS khác nhận
xét bản tóm tắt của bạn
(Bản tóm tắt của bạn có còn thiếu sự việc
gì quan trọng không? Nếu có đó là sự việc
gì? Tại sao đó lại là việc quan trọng cần
phải nêu?…)
Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập
HS Thảo luận nhóm
Hãy viết bản tóm tắt văn bản “Lão Hạc”?
-Bài cũ:Thế nào là văn bản tự sự?
I Sự cần thiết của việc tóm tắt văn bản tự sự
1 Một số tình huống.
a.Tình huống 1: Do bị ốm, em không
được xem bộ phim Chiếc lá cuối cùng
(dựa theo truyện ngắn cùng tên của nhà văn Ô.Hen-ri) và muốn nhờ bạn kể lại
b.Tình huống 2: Để nắm chắc nội dung Chuyện người con gái Nam Xương, cô
giao yêu cầu tất cả học sinh phải đọc và tóm tắt truyện trước khi đến lớp
c.Tình huống 3: Em được phân công giới
thiệu về một tác phẩm văn học mà mình yêu thích trong buổi sinh hoạt câu lạc bộ văn học
2 Kết luận
-Tóm tắt văn bản tự sự là cách làm giúp cho người đọc, người nghe nắm được nội dung chính của văn bản đó
- Yêu cầu:
Văn bản tóm tắt tác phẩm tự sự phải ngắn gọn, nêu được nhân vật và các sự việc chính một cách đầy đủ và hợp lý
II Thực hành tóm tắt một văn bản tự sự.
Các sự việc chính “Chuyện người con gái Nam Xương”
-Bổ sung: Trương Sinh nghe con kể về người cha và cái bóng Sau đó cũng từ cái bóng mà Trương Sinh hiểu ra nỗi oan của vợ
-Như vậy sự việc thứ 5 là chưa hợp lí Giữ nguyên sự việc 1 đến 4, thêm sự việc thứ 5 mới đến sự việc 6,7,8
Trang 36-Lão Hạc có một đứa con trai, một mảnh vườn và một con chó.
Hoạt động 4 : Củng cố dặn dò
-Về nhà học bài , làm những bài tập còn lại và chuẩn bị bài mới
D RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
Trang 37
-Phân biệt các phương thức tạo nghĩa mới với các phép tu từ khác.
3.Thái độ: -Nghiêm túc-Cầu thị-Khoa học.
Trang 38GV: Ngày nay từ kinh tế có được hiểu
như nghĩa cụ Phan đã dùng không?
HS thảo luận, trả lời
GV: Qua đó em có nhận xét gì về nghĩa
của từ?
HS đọc ví dụ 2 và chú ý từ in đậm
GV: Hãy xác định nghĩa của hai từ
xuân, tay trong các câu trên Trong các
nghĩa đó, nghĩa nào là nghĩa gốc, nghĩa
nào là nghĩa chuyển?
HS thảo luận, trả lời
GV: Em có nhận xét gì về nghĩa của từ
và phương thức phát triển nghĩa của
từ?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 3 : Hướng dẫn luyện tập
- Ngày nay dùng theo nghĩa khác: toàn bộ hoạt động của con người trong lao động sản xuất - trao đổi, phân phối và sử dụng của cải, vật chất làm ra
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
- Ngày xuân em hãy còn dài,
Xót tình máu mủ thay lời nước non.
b) - Được lời như cởi tấm lòng,
Giở kim thoa với khăn hồng trao tay.
- Cũng nhà hành viện xua nay
Cũng phường bán thịt cũng tay buôn
-trao tay-tay buôn
-Bộ phận của cơ thể.-Người chuyên hoạt động hay giỏi về một môn, một nghề nào đó (chuyển nghĩa)
Trang 391.Kiến thức :- Sơ giản về văn tuỳ bút thời trung đại Nghệ thuật của tác phẩm.
-Cuộc sống xa hoa, thái độ nhũng nhiễu của quan lại thời kỳ này
2.Kĩ năng:- Đọc hiểu một văn bản tuỳ bút trung đại Tìm hiểu các chức sắc, địa
Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
Đọc, tìm hiểu chung về văn bản.
GV yêu cầu HS giới thiệu những nét
chính về tác giả
“Vũ trung tùy bút” là tác phẩm có nội
dung ntn?
Đoạn trích có nội dung gì?
Bài cũ: Nêu nỗi oan của Vũ Nương trong
“Chuyện người con gái Nam Xương”?
I Tìm hiểu chú thích
1 Tác giả
- Phạm Đình Hổ(1768-1839)
- Quê: Hải Dương
- Sinh ra trong một gia đình khoa bảng
- Ông sống vào thời chế độ phong kiến khủng hoảng trầm trọng nên có thời gian muốn ẩn cư, sáng tác văn chương, khảo cứu về nhiều lĩnh vực
- Thơ văn của ông chủ yếu là ký thác tâm
sự bất đắc chí của một nho sĩ sinh không gặp thời
2 Tác phẩm
- Vũ trung tuỳ bút là một tác phẩm văn
xuôi xuất sắc ghi lại một cách sinh động
Trường THCS Na Mèo-Quan Sơn-Thanh Hoá
39
Trang 40Em hiểu thể tùy bút có nghĩa là gì?
Hướng dẫn và gọi học sinh đọc bài
GV: Trước những thủ đoạn đó của bọn
quan lại, người dân rơi vào tình cảnh
như thế nào? Tìm những chi tiết tả lại
cảnh đó?
GV: Trong đoạn văn này tác giả đã
phơi bày những thủ đoạn của bọn hầu
+ Bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ, nhận thức đánh giá của tác giả về con người và cuộc sống
II Đọc – phân tích văn bản
- Cướp đoạt những của quý trong thiên hạ
để tô điểm cho cuộc sống xa hoa
-NT: so sánh, liệt kê - miêu tả tỉ mỉ sinh động
* Tác giả đã khắc hoạ một cách ấn tượng rõ nét cuộc sống ăn chơi xa hoa
vô độ của vua chúa quan lại thời vua
Lê, chúa Trịnh.
2 Thủ đoạn của bọn quan hầu cận
- Ra ngoài dọa dẫm,tống tiền:
+ Dò xem nhà nào có chậu hoa cây cảnh, chim quý để đến biên 2 chữ “phụng thủ”+ Ban đêm sai lính đến đem về