TIẾT 35 ; ĐÒ LÈN

- Chủ đề:+ Viết về người bà cùng những ký ức tuổi thơ gắn liền với địa danh thân thiết của quê hương trong niềm thương tiếc, ân hận, xót xa muộn màng của người cháu nay đã trưởng thành..

NhiÖt liÖt chµo mõng

QUÝ thÇy c« gi¸o vµ c¸c em häc sinh

tham dù tiÕt d¹y HéI GI¶NG

ng÷ v¨n 12

GIÁO VIÊN THỰC HIỆN : PHẠM THỊ QUYÊN

Lịch Thơ

Lịch thơ Nguyễn Duy

•Lịch thơ Thúng mủng giần sàng đề thơ (1999)

•Lịch thơ Lá trong vườn quê đề thơ (2000)

•Lịch thơ Nhân vật rối đề thơ (2001)

•Lịch thơ Cố đô Huế đề thơ (2002)

•Lịch thơ Tranh Tố nữ đề thơ (2003)

•Lịch thơ Côn trùng và cỏ dại đề thơ (2004)

•Lịch thơ Chim - cất cánh (2005)

Cuốn Thơ Thiền Khổng Lồ

Nguyễn

Duy

I Tiểu dẫn

II Đọc – hiểu văn bản

2 Hình ảnh người bà và tâm trạng nhà thơ III Tổng kết.

1 Kí ức tuổi thơ.

IV Luyện tập

- Tên khai sinh: Nguyễn Duy Nhuệ

- Sinh năm: 1948

-Quê: Thanh Hóa

1 Tác giả.

-Xuất thân:

+ Gia đình nông dân nghèo

+ Sớm mồ côi mẹ, sống với bà ngoại

-Một gương mặt tiêu biểu trong lớp nhà thơ trẻ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ và liên tục bền bỉ sáng tác ở giai đoạn sau

+ Đò Lèn là một địa danh nổi tiếng ở Thanh Hóa

trong chiến tranh, quê ngoại của tác giả

+ 9/1983 trong một dịp nhà thơ về thăm quê hương, được in trong tập thơ Ánh Trăng

• Ông được coi là một Nguyễn Huy Thiệp trong

lãnh vực thơ ca

• Nhận xét của Trịnh Công Sơn : "Hình hài

Nguyễn Duy giống như đám đất hoang, còn thơ Nguyễn Duy là thứ cây quý mọc trên đám đất

hoang đó "

- Chủ đề:

+ Viết về người bà cùng những ký ức tuổi thơ gắn liền với địa danh thân thiết của quê hương trong niềm thương tiếc, ân hận, xót xa

muộn màng của người cháu nay đã trưởng thành

+ Bài thơ không chỉ bộc lộ tình yêu quê hương, yêu những người thân mà đặc biệt còn đem lại những giá trị thức tỉnh rất nhân bản

- Thể thơ: Tự do

- Bố cục

Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá níu váy bà đi chợ Bình Lâm

bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật

và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần

Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm

II Đọc- hiểu văn bản

1.Hai khổ thơ đầu : Kí ức tuổi thơ

Tuổi thơ của Nguyễn Duy gắn liền với những hình ảnh nào?

câu cá

đi chợ bắt chim sẻ

ăn trộm nhãn

Thuở nhỏ tôi ra cống Na níu váy bà Bình Lâm

ở vành tai tượng Phật

và đôi khi chùa Trần

Cuộc sống tuổi thơ hồn nhiên, hiếu động, tinh nghịch.

Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng mùi huệ trắngquyện khói trầm thơm lắm

điệu hát văn lảo đảo bóng

ấn tượng về tuổi thơ của

Nguyễn Duy

cô đồng

Cuộc sống làng quê

Những chi tiết

đó cho thấy hình ảnh cậu

bé Duy thuở nhỏ như thế

nào?

Từ những hình ảnh đó,

em có nhận xét

gì về quê hương nhà

thơ.

I Tiểu dẫn

II Đọc hiểu

văn bản

Tôi trong suốt giữa giữa bà tôi tiên, Phật, thánh, thần cái năm đói, củ dong riềng luộc sượng

cứ nghe thơm mùi huệ trắng, hương trầm

hai bờ hư thực và

Bom Mĩ giội đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết

, nhà bà tôi bay mất

Kí ức về bà hiện lên trong tâm trí nhà thơ qua những chi tiết

nào.

Cuộc đời lam

lũ, vất vả

Bữa ăn đạm bạc, đói khổ

Cái năm đói,

củ dong riềng luộc sượng

Bom Mĩ giội,

bà đi bán trứng ở ga Lèn.

Kiên cường nghị lực trong mưa bom bão đạn Thầm chịu đựng muôn nghìn vất vả để nuôi

Từ những chi tiết đó, em có nhận xét gì về cuộc sống của người bà?

a Hình ảnh

người bà

Tôi hư giữa bà tôi và tiên, Phật, thánh, thần cái năm đói, củ dong riềng luộc sượng

cứ nghe thơm mùi huệ trắng, hương trầm

Say mê với miền đất cổ tích đầy hư ảo mà quên đi, không

b Tâm trạng

của nhà thơ Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế Còn nhỏ, vô tâm, chưa thấu

hiểu nổi vất vả của bà.

trong suốt giữa

, lâu không về quê ngoại dòng sông xưa vẫn bên lở bên bồi khi tôi biết thương bà thì đã muộn

bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi.

Nét quen thuộc và mới mẻ trong cái nhìn của tác giả

về chính mình trong quá khứ.

=> Quen thuộc : tuổi thơ như bao trẻ con khác

ở thôn quê.

=> Mới mẻ : thẳng thắn, tôn trọng dĩ vãng, khước từ sự thi vị hóa.

Tôi đi lính lâu không về

3 Nghệ thuật

câu cá

đi chợ

bông huệ gánh xem lễ

chè đền

miếu

mò cua xúc tép

bắt chim sẻ

Giàu hình ảnh, từ ngữ giản dị, gợi

cảm

nấm cỏ thôi

Tôi đâu biết

Em có nhận xét gì về những

từ ngữ và hình ảnh trong thơ

Nghệ thuật gì được sử dụng trong các hình ảnh sau

Giữa bà tôi và tiên, Phật, thánh thần

Thánh với Phật rủ nhau

đi đâu hết

Bà tôi đi bán trứng

ở ga Lèn

Nghệ thuật

so sánh

đối lập

Vô tư

Vô tâm

Lúc trưởng thành

Ân hận muộn màng

Hình ảnh phong phú

hồn nhiên

Tuổi thơ

III Tổng kết

So sánh nét riêng trong cách sử dụng hình ảnh thơ giữa hai tác giả khi cùng viết một đề tài: Bếp lửa (Bằng Việt) và Đò Lèn

(Nguyễn Duy).

IV Luyện tập

Tu hú ơi chẳng đến ở cùng bà,

Kêu chi hoài trên những cánh đồng

chờn vờn sương sớm, Một bếp lửa

ấp iu nồng đượm, Một bếp lửa

Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.

Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ,

Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm,

ấp iu nồng đượm, Nhóm niềm yêu thương khoai sắn ngọt bùi, Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui,

Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ.

Ôi kỳ lạ và thiêng liêng

-Giờ cháu đã đi xa, có ngọn khói trăm tàu,

Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,

- Tâm trạng nuối tiếc xót xa muộn màng của ngưòi

Trình bày suy nghĩ của em

về ông (bà) của mình?

- Bài giảng có sử dụng một số tư liệu tham khảo của đồng nghiệp trên thư viện trực tuyến violet.

- Mong các bạn góp ý.Xin chân thành cảm ơn.