Về thái độ: Có ý thức sử dụng các phơng châm hội thoại trong giao tiếp 2, Chuẩn bị của GV và HS: a Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu bài, soạn giáo án b Chuẩn bị của HS : Đọc trớc bài.. Tiến
Trang 1Ngày soạn: 13/8/2011 Ngày dạy: 16/8/201 Lớp 9A,9B
Ngày dạy: 17/8/2011 Lớp 9A,9B
Nắm đợc các phơng châm hội thoại về lợng và chất để vận dụng trong giaotiếp
Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
Chuẩn bị của GV: ng/c tài liệu, soạn giáo án
Chuẩn bị của HS : đọc bài, soạn bài
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (3p)
* Kiểm tra bài soạn của học sinh
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1p)
Hồ Chí Minh không những là nhà yêu nớc, nhà cách mang vĩ đại mà còn làdanh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi bật trong phong cách
Hồ Chí Minh Tiết học hôm nay
b, Dạy nội dung bài mới:
16’
?
?
Trình bày xuất xứ của văn bản?
Yêu cầu đọc to rõ ràng
Minh-2, Đọc
-Phong cách: lối sống cách sinh hoạtlàm việc ứng sử tạo nên cái riêng củamột ngời hay một tầng lớp ngời
Trang 2VB chia làm mấy đoạn? Nội
dung của mỗi đoạn?
Đọc đoạn 1?
Đoạn văn khái quát vốn tri thức
văn hoá của Hồ Chí Minh ntn?
Bằng con đờng nào ngời có đợc
trình độ kiến thức uyên sâu(Bác
học trong công việc lao động
mọi nơi mọi lúc)
Qua pt em cảm nhận đợc gì về
vốn tri thức nhân loại của Bác?
Điều kì lạ nhất trong phong cách
3, Chia đoạn
2 phần: - Từ đầu đến hiện đại
- Còn lại
II, Phân tích văn bản.
1, Nét đẹp văn hoá của Hồ Chí Minh
+ Tiếp xúc văn hoá nhiều nớc, nhiềuvùng ghé lại nhiều hải cảng thămChâuPhi á Mĩ,sống Anh Pháp nóiviết nhiều thứ tiếng làm nhiều nghề -> Không phải là trời cho một cách tựnhiên mà nhờ thiên tài, nhờ Bác dàycông học tập rèn luyện không ngừngtrong suốt bao nhiêu năm Suốt cuộc đời
CM đầy gian truân đi nhiều và tiếp xúcnhiều văn hoá nhiều nớc, nhiều dân tộc,nhiều vùng
-> Là công cụ giao tiếp quan trọng bậcnhất để tìm hiểu giao lu văn hoá đối vớicác nớc dân tộc trên thế giới
- Tự hhọc
- Làm bồi bàn, cuốc tuyết, rửa ảnh Đờibồi bàn lênh đênh theo sóng bể Ngời đihỏi khắp bóng cờ Châu Mĩ, Châu Phi,những đất tự do, những trời nô lệ, nhữngcon đờng CM đang đi tìm
( Ngời đi tìm hình của nớc- Chế LanViên)
- ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu biếtnhiều về các dân tộc và nhân dân thếgiới sâu sắc nh Bác Hồ uyên thâm
- Bác có ý thức học hỏi toàn diện sâusắc vừa tiếp thu tinh hoa vừa phê phántiêu cực
* Vốn tri thức văn hoá nhân loại sâu rộng và phong phú.
+ Tất cả ảnh hởng quốc tế nhào nặn vớigốc văn hoá dân tộc không lay chuyển
đợc nhân cách Việt Nam, lối sốngbình dị rất Việt Nam rất phơng Đông,rất mới, rất hiện đại
-> Hồ Chí Minh kết hợp hài hoà nhữngphẩm chất khác nhau thống nhất mộtcon ngời là sự kết hợp và thống nhất hàihòa bậc nhất trong lịch sử dân tộc ViệtNam
Không chịu ảnh hởng một cách thụ
động-> Kể kết hợp với bình luận
Trang 3Em học tập đợc gì qua sự tiếp thu
vốn văn hoá nhân loại của Bác?
(Đất nớc đang trên con đờng hội
nhập nhng không hoà tan) Bản
sắc văn hoá dân tộc kết tinh
những giá trị tinh thần mang tính
truyền thống của dân tộc Trong
thời kì hội nhập hiện nay vấn đề
giữ gìn, bảo vệ bản sắc văn hoá
Lối sống của Bác đợc biểu hiện
qua những phơng diện nào?
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ
thuật gì?
Giữa chốn đô thành phồn hoa tại
sao nơi ở của Bác lại là gian nhà
sâu nhỏ? Có ý nghĩa gì?
ở cơng vị là chủ tịch nớc nhng
em thấy nơi ở làm việc trang
phục ăn uống của Bác có gì đặc
biệt?
Tố Hữu đã ca ngợi lối sống của
Bác qua những câu thơ nào?
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ
thuật gì khi giới thiệu lối sống
2, Nét đẹp trong lối sống của Hồ Chí Minh
- Nơi ở, làm việc trang phục, ăn, uống+ Chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ có vàiphòng tiếp khách họp làm việc ngủ+ Bộ quần áo bà ba nâu áo trấnthủ đôi dép thô sơ va li con vài bộquần áo, vài vật kỉ niệm
+ Cá kho rau luộc, da gém cà muối,cháo hoa
Kể, liệt kê, bình luận -> Tiếp thu bản sắc dân tộc: Dân tộcthái ở nhà sàn-> độc đáo
Đồ đạc mộc mạc đơn sơ
- trang phục ăn uống giản dị đạm bạc+ Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị Màu quê hơng bề bỉ đậm đà Bác Hồ đó ung dung châm lửa hút Trán mênh mông thanh thản một vùngtrời
+ Nơi Bác ở dàn mây vách gióSáng nghe chim rừng hót sau nhà
Đêm trăng một ngọn đèn khêu nhỏ+ Tiếng suối trong nh tiếng hát xa Anh dắt em vào cõi Bác xa
Trang 4Nét đẹp trong lối sống của Bác
gợi cho em liên tởng đến cách
sống ?
Em hiểu nh thế nào về lối sống
đó?
Em thấy lối sống của Bác và các
vị hiền triết có gì giống và khác
nhau?
(Va trong cả công cuộc xây dựng
chủ nghĩa xã hội)
Tác giả bình luận nh thế nào khi
giới thiệu phong cách sống của
thuật của bài văn?
Văn bản đã cung cấp cho em
những hiểu biết nào về Bác?
- Các vị hiền triết trong cuộc sốngNguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm
Thu ăn măng trúc đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao-> Cuộc sống gắn với thú quê đạm bạc
mà thanh cao
+ Giống: Không phải tự thần thánh hoalàm cho khác đời tự tạo ra lập dị mà làcách an dỡng tinh thần
+ Khác: Các nhà hiền triết ẩn dật cháncuộc sống thực tại Là lối sống của mộtcon ngời cộng sản lão thành, một vị chủtịch nớc linh hồn của dân tộc trong haicuộc kháng chiến
- Nếp sống giản dị thể xác
-> Không xem mình nằm ngoài nhânloại nh các thanh nhân siêu phàm không
tự đề cao mình
-> Quan niệm thẩm mĩ, quan niệm vềcái đẹp Với Bác sống nh thế là đẹp, mọingời thấy đẹp
-> Sự bình dị gắn với thanh cao trongsạch tâm hồn không phải chứa đựngtoan tính vụ lợi sống thanh bạch, giản
dị Thể xác không phải chịu ham muốnbằn tiện
* Thanh cao sang trọng.
III, Tổng kết ghi nhớ
- Sử dụng ngôn ngữ trang trọng, vậndụng kết hợp các phơng thức biểu đạt tự
sự, biểu cảm, lập luận, các hình thức sosánh, các biện pháp nghệ thuật đối lập
- Sự hiểu biết sâu, rộng về các dân tộc
và văn hoá thế giới nhào nặn lên cốtcách văn hoá dân tộc HCM Phong cáchHCM là sự giản dị trong lối sống, sinhhoạt hằng ngày, là cách di dỡng tinhthần, thể hiện một quan niệm thẩm mĩcao đẹp
IV, Luyện tập
- Đôi dép cao su
- Bát cháo trứng
c Củng cố, luyện tập:(1p)
Trang 5Bằng lập luận chặt chẽ, chứng cứ xác thực, tác giả Lê Anh Trà đã cho thấycốt cách văn hoá HCM trong nhận thức và trong hành động Từ đó nhận ra mộtvấn đề của thời kì hội nhập: thiếp thu tịnh hoa văn hoá nhân loại, đồng thời phảigiữ gìn phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.
d H ớng dẫn HS tự học ở nhà:( 1p)
- Học ghi nhớ, phần phân tích
- Tìm đọc một số mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ
- Soạn bài: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình Chú ý câu 1,2,3 tìm hiểuphần chú thích
Ngày soạn: 15/8/2010 Ngày giảng: 18/8/2010
- Biết vận dụng phơng châm này trong giao tiếp
c Về thái độ: Có ý thức sử dụng các phơng châm hội thoại trong giao tiếp
2, Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu bài, soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Đọc trớc bài.
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (3p)
* Kiểm tra sách vở của HS
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1p)
Trong giao tiếp có những quy định tuy không đợc nói ra thành lời,nhng ngờitham gia vào giao tiếp cầm phải tuân thủ nếu không dù câu nói không mắc lỗi vềngữ âm ngữ pháp giao tiếp cũng sẽ không thành công.Những quy định đó đợc thểhiện qua các phơng châm hội thoại nào tiết học hôm nay
b, Dạy nội dung bài mới:
14’
?
?
?
Gọi HS đọc đoạn đối thoại
Khi An hỏi “ Học bơi ở đâu?” mà
Ba trả lời “ở dới nớc” thì câu trả
lời có đáp ứng điều mà An cần biết
Tớ học bơi ở bể bơi của huyện -Nói mà không có nội dung dĩ nhiên là
Trang 6( Khi nói câu nói phải có nội dung
đúng với yêu cầu của giao tiếp
không nên nói ít hơn những gì mà
giao tiếp đòi hỏi)
Lớp 6 em đã học truyện “Lợn cới
áo mới” Hãy kể lại chuyện đó?
Vì sao truyện này lại gây cời?
Lẽ ra anh có lợn cới và anh có áo
mới phải hỏi và trả lời ntn?
Nh vậy cần phải tuân thủ điều gì
khi giao tiếp?
( Nói đúng, nói đủ không thừa
không thiếu là đạt phơng châm về
lợng)
Đọc truyện cời sgk
Truyện cời này phê phán điều gì?
Chi tiết nào, câu nói nào nói sai sự
Nếu cha có bằng chứng cụ thể nên
nói ntn để thầy biết lí do?
Vậy ngoài việc đừng nói những
Truyện cời: Lợn cới áo mới-Cời vì các nhân vật nói nhiều hơnnhững gì cần nói (thừa từ cới và từ lúctôi mặc cái áo mới này)
-Bác có thấy con lợn nào chạy qua đâykhông?
-Nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn nàochạy qua đây cả
-> Không nên nói nhiều hơn những gìcần nói
*Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung Nội dung của lời nói phải có
đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp.Không thừa không thiếu.
II Ph ơng châm về chất
*Truyện cờiPhê phán tính nói khoác-Quả bí to bằng cái nhà-Cái nồi đồng to bằng cái đình
*Không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật
-> Không Vì không đủ bằng chứngxác thực cha có cơ sở để xác định là
đúng
-Hình nh bạn ấy ốm-Em nghĩ là
a, Thừa cụm từ: “ Nuôi ở nhà” bởi vì
từ gia súc đã hàm chứa nghĩa là thúnuôi trong nhà
b, Tất cả các loài chim đều có haicánh vì thế có hai cánh là một cụm từthừa
Bài tập 2:
a, Nói có sách, mách có trứng
b, Nói dối d, Nói nhăng nói cuội
c, Nói mò e, Nói trạng-> Phơng châm hội thoại về chất
Bài tập 3:
- Rồi có nuôi đợc không? ngời nói đãkhông tuân thủ phơng châm về lợng( Hỏi một điều rất thừa)
Bài tập 4:
a, Nhằm nói cho ngời nghe biết tính
Trang 7?
Vận dụng những phơng châm hội
thoại đã học để giải thích vì sao
ngời nói đôi khi phải dùng cách
diễn đạt nh vậy?
Giải thích nghĩa của các thành ngữ
và cho biết các thành ngữ đó liên
quan đến phơng châm hội thoại
nào?
( Đều chỉ cách nói nội dung nói
không tuân thủ phơng châm về
chất)
xác thực của nhận định hay thông tin
mà mình đa ra cha đợc kiểm chứng
b, Để nhấn mạnh hơn hay chuyển ýdẫn ngời dẫn cần nhắc lại một nộidung nào đó đã nói hay giả định làmọi ngời đều biết
Bài tập 5:
- Ăn đơm nói đặt: Vu khống đặt điềubịa chuyện cho ngời khác
- Ăn ốc nói mò: nói mà không có căncứ
Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung Nội dung của lời nói phải có đáp ứng
đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp.Không thừa không thiếu
Không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật
3, H ớng dẫn HS t ự học bài ở nhà: ( 1P)
- Học ghi nhớ, hoàn chỉnh bài tập 5
- Xác định các câu nói không tuân thủ theo phơng châm về lợng, phơng châm
về chất trong một đoạn hội thoại và chữa lại cho đúng
- Đọc bài: Các phơng châm hội thoại( Tiếp)
Ngày soạn: 16/8/2010 Ngày giảng: 19/8/2010
Tiết 4: Lớp 9A, 9B
sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh
1, Mục tiêu bài dạy :
c Về thái độ:
HS có ý thức sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
2, Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu soạn giáo án.
b Chuẩn bị của HS : Chuẩn bị bài theo yêu câu của giáo viên.
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (3p)
* Kiểm tra bài
Trang 8Câu hỏi: ở lớp 8 các em đã đợc học các phơng pháp thuyết minh nào?
Đáp án: Phơng pháp thuyết minh bao gồm: Nêu định nghĩa, liệt kê , so sánh,nêu ví dụ số liệu , phân loại, phân tích
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1p)
ở lớp 8 em đã học một số phơng pháp thuyết minh Ngoài phơng pháp thuyếtminh đã học văn bản thuyết minh cần sử dụng một số biện pháp nghệ thuật Đểgiúp các em hiểu và s/d đợc bài học hôm nay
b, Dạy nội dung bài mới:
Em hãy cho biết các phơng pháp
thuyết minh thờng dùng?
Đọc văn bản?
Văn bản trên đã thuyết minh đặc
điểm của đối tợng nào?
Văn bản có cung cấp về tri thức
tri vô giác mà tg lại viết hoa?
( sử dụng biện pháp nghệ thuật
Vậy ngoài phơng pháp thuyết
minh còn có sử dụng yếu tố nào
giúp cho bài văn sinh động?
I, Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.
1, Ôn tập văn bản thuyết minh
- Kiểu văn bản thông dụng trong mọilĩnh vực đời sống nằm cung cấp tri thứckhách quan về đặc điểm tính chấtnguyên nhân của các hiện tợng và sự vật
tự nhiên XH bằng phơng thức trình bàygiới thiệu giải thích
- Cung cấp tri thức khách quanPhổ thông
Định nghĩa, ví dụ, liệt kê, số liệu, sosánh phân loại, phân tích
2, Viết văn thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
- Nghệ thuật nhân hoá biến chuyển từnhững vật vô tri vô giác thành vật sống
động có hồn
- Văn bản sinh động hấp dẫn- vẻ đẹphấp dẫn kì lạ thế giới sống có hồn
- Không
* Muốn cho bài văn sinh động hấp dẫn ngời ta vận động thêm một số biện pháp nghệ thuật nh kể chuyện tự thuật đối thoại theo nối ẩn dụ nhân hoá hoặc các hình thức vè diễn ca.
Trang 9Việc sử dụng các biện pháp nghệ
thuật này đợc sử dụng với mức độ
Bài thuyết minh có nét gì đặc biệt?
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ
vệ sinh phòng bệnh ý thức diệt ruồi
- Định nghĩa: Phân loại các loài ruồi
- Gây hứng thú cho ngời đọc vừa làchuyện vui vừa học thêm tri thức
Bài tập 2:
- Tập tính của chim cú dới dạng mộtngộ nhận ( Định kiến ) thời thơ ấu, saulớn lên đi học mới có dịp nhận thức lại
sự nhầm lẫn cũ Biện pháp nghệ thuật ở
đây chíng là lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm
đầu mối câu chuyện
c , Củng cố, luyện tập:(1p)
Muốn cho bài văn sinh động hấp dẫn ngời ta vận động thêm một số biện phápnghệ thuật nh kể chuyện tự thuật đối thoại theo nối ẩn dụ nhân hoá hoặc các hìnhthức vè diễn ca…
d ớng dẫn HS học bài và làm bài tập ở nhà , h :(1p)
- Học phần ghi nhớ, hoàn chỉnh bài tập 2
- Chuẩn bị phần I của tiết 5
Viết dàn bài chi tiết và viết phần mở bài
Ngày soạn:17/8/2010 Ngày giảng:20/8/2010
Trang 10Tiết5: Lớp 9A, 9B
Luyện Tập Sử Dụng Một Số Biện Pháp Nghệ Thuât
Trong Văn Bản Thuyết Minh.
1, Mục tiêu bài dạy :
- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể
- Lập dàn ý chi tiết và viết phần mở bài cho bài văn thuyết minh về một thứ
đồ dùng
c Về thái độ:
Vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh
2, Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu bài,soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : :đọc bài trớc, làm bài tập, làm phần chuẩn bị ở nhà.
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (3p)
* Kiểm tra bài :Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh.
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1p)
ở tiết trớc các em đã tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trongvăn bản thuyết minh Để giúp các em vận dụng một số biện pháp nghệ thuật đóvào văn bản thuyết minh hôm nay
b, Dạy nội dung bài mới:
Tại sao phải sử dụng yếu tố miêu
tả trong văn bản thuyết minh ?
Xác định thể loại của đề bài
sử dụng yếu tố miêu tả Yếu tố miêu tả
có tác dụng làm cho đối tợng thuyếtminh đợc nổi bật, gây ấn tợng
- Giới thiệu cấu tạo chiếc nón
ý nghĩa của chiếc nón trong đời sống
đối với ngời Việt Nam
*Lập dàn ý.
A, Mở bài: Chiếc nón là vật dụng rấtquen thuộc nhng độc đáo của ngời ViệtNam
Hình ảnh chiếc nón đã đi vào thơ canhạc hoạ rất tự nhiên
B, Thân bài
Cấu tạo:
Trang 11Theo em chiếc nón có ý nghĩa
ntn trong đời sống con ngời Việt
Nam?
( Ngời Việt Nam xa xứ thấy báng
dáng áo dài, chiếc nón bài
thơ lòng thấy ấm lại)
Cảm nghị của em về chiếc nón?
Cho học sinh đọc phần mở bài đã
chuẩn bị bài ở nhà( Chỉ rõ biện
pháp nghệ thuật sử dụng trong
đó)
Hs nhận xét-> Giáo viên chốt lại
GV yêu cầu HS mỗi nhóm tổ viết
+ Quai nón làm bằng dải lụa dàimềm mại sặc sỡ tô điểm thêm cho vẻ
đẹp giữ cho nón khỏi tròng chành
ý nghĩa:
- Chiếc nón làm bạn thân với tất cả mọingời, nón quai thao vừa trang trí vừalàm duyên nón đi vào thơ ca vật kỷniệm, quà nh biểu tợng của sự vẹn chọntình nhân nghĩa
Nón bài thơ cùng tà áo dài góp phầnlàm dáng điệu thiếu nữ Việt Nam trở lênthớt tha
Điệu múa nón mềm mại làm say lòngngời khơi dậy tình yêu quê hờng đất nớc
C, Kết bài:
- Yêu mến tự hào về một sản phẩm đậm
đà bản sắc dân tộc Việt Nam góp phầntạo nên vẻ đẹp của ngời Việt Nam
Viết phần mở bài và thân bài:
+ Mở bài: Chiếc nón trắng Việt Nam
không phải chỉ dùng che ma che nắngdờng nh nó là 1 phần không thể thiếu đ-
ợc đã góp phần làm nên vẻ đẹp duyêndáng cho ngời phụ nữ Việt Nam, chiếcnón trắng đã từng đi vào ca dao:
đợc xếp thành từng chồng khít bên nhaubao bọc trong lớp cớc dẻo dai mềm màcô thợ cần mẫn khâu lên nó, từng mũikim thanh mỏng đều tăm tắp Ngời khâunón nh muốn gửi gắm trong đó bao mơ
ớc ý nguyện của một ngời bạn mìnhmến bằng nón Có khi là những bônghoa yêu thích
Nón có nhiều loại tuỳ theo mức độ rộnghẹp xa trong triều đình lính tráng quâncơ đội nón dấu chiếc non nh vành chỉvừa che hết đầu
Ngang lng thì thắt bao vàng Đầu đội nón dấu vai mang súng dài.
Trang 12Hình ảnh đó khắc chạm trên quân tamcúc…
- Nắm đợc các phơng châm hội thoại- quan hệ cách thức, lịch sự để vận dụng
- Hiểu và có kĩ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
Ngày soạn: 20.8.2010 Ngày giảng: 23.8.2010 24.8.2010
- Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến vănbản
a Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu bài,soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Học bài cũ, soạn bài.
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (3p)
* Kiểm tra:
Câu hỏi: Phong cách Hồ Chí Minh biểu hiện ở những nét đẹp nào? Để họctập rèn luyện theo phong cách của Bác mỗi chúng ta cần làm gì?
Trang 13Đáp án: Vẻ đẹp phong cách HCM là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống vănhoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa thanh cao và giản dị.
Cần hiểu sâu sắc vẻ đẹp phong cách của Bác, làm tốt 5 điều Bác dạy sốngtrong sạch giản dị, có ích, làm nhiều việc tốt giúp đỡ mọi ngời
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1p)
Chiến tranh và hoà bình luôn là những vấn đề đợc quan tâm hàng đầu củanhân loại vì nó quan hệ đến cuộc sống và sinh mệnh của hàng triệu ngời và nhiềudân tộc Trong thế kỉ XX nhân loại đã phải trải qua hai cuộc chiến tranh thế giớivô cùng khốc liệt và rất nhiều cuộc chiến tranh khác Từ sau chiến tranh thế giớithứ hai nguy cơ chiến tranh vẫn luôn tiềm ẩn đặc biệt vũ khí hạt nhân đợc pháttriển mạnh trở thành hiểm hoạ khủng khiếp nhất đe doạ toàn bộ loài ngời và tất cả
để làm rõ luận điểm trên tác giả
đã triển khai hệ thống luận cứ
nào?
( Tất cả chúng ta phải có nhiệm
vụ ngăn chặn cuộc đấu tranh hạt
nhân đấu tranh cho một thế giới
hoà bình) Đoạn 4
Văn bản xếp vào cụm văn bản
nào? phơng thức biểu đạt chính?
Đọc phần 1?
Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
đ-ợc tác giả làm rõ qua chứng cứ
- Trích từ tham luận của Mác Két tại hộinghị 6 nớc về vũ khí hạt nhân vào tháng8- 1986
- Luận cứKho vũ khí hạt nhân đang đợc tàng trữ cókhả năng huy diệt cả trái đất và các hànhtinh khác trong hệ mặt trời
- Cuộc chạy đua vũ trang đã làm mất đikhả năng cải thiện đời sống cho hàng tỉngời (Đ2)
- Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngợclại lí trí của loài ngời mà còn ngợc lại lítrí của tự nhiên phản lại sự tiến hoá (Đ3)
- Văn bản nhật dụngThể loại nghị luận
II, Phân tích
1, Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
+ Ngày 8-8-1986 hơn 5000 đầu hạtnhân bố trí khắp hành tinh mỗi ng-ời trẻ con ngồi trên 4 tấn thuốc nổ Tấtcả nổ tung làm tan biến hết 12 lần sựsống trái đất
- Mở đầu bằng một câu hỏi rồi tự trả lời
Trang 14khiếp của kho vũ khí Qua những
số liêu cách tính toán của tác giả
em hình dung ntn về sức tàn phá
của vũ khí hạt nhân?
( Còn di hoạ đến tận bây giờ TK
XX thế giới phát minh ra nguyên
Trong đoạn văn này tác giả đã sử
dụng biện pháp nghệ thuật gì?
Em hhiểu gì về sự so sánh đó?
Qua phép so sánh trên em cảm
nhận ntn về hiểm hoạ vũ khí hạt
nhân của loài ngời?
Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
nh động đất sóng thần vừa qua
-> Tác động vào nhận thức của ngời đọc.Muốn chứng minh cho ngời đọc thấy rõ
và gây ấn tợng mạnh về nguy cơ khủngkhiếp hiểm hoạ của việc tàng trữ vũ khíhạt nhân trên thế giới ở thời điểm hiện tại1986
+ Tiêu diệt hành tinh xoay quanh mặttrời
+ 4 hành tinh nữa .phá huỷ thế gianbằng của mặt trời
* Vũ khí hạt nhân có sức tàn phá khủng khiếp.
- Trong chiến tranh thế giới thứ hai đầutháng 8/1945 chỉ bằng hai quả bomnguyên tử đầu tiên ném xuống 2 thànhphố lớn Hi rô si ma và Na ga xa ki ĐQ
Mĩ đã làm hai triệu ngời Nhật thiệt mạng
- So sánh với điển tích cổ phơng Tây thầnthoại Hi Lạp “ Thanh gơm Đa mô clét vàdịch hạch
-> Vũ khí hạt nhân đe doạ sự sống conngời nh dịch bệnh truyền nhiễm nguyhiểm
* Đe doạ trực tiếp đối với loài ngời
- Chiến tranh thế giới thứ nhất: 20 triệungời thiệt mạng mất 85 tỉ USD
- Chiến tranh thế giới thứ hai: 60 triệu
= 100 máy bay B1B 1000 tên lửa vợt đạichâu
Trang 15575 triệu ngời thiếu dinh dỡng.
Tiền nông cụ cần thiết cho các
Vì sao có thể nói “ Chiến
tranh ” Em hiểu ntn về lí trí của
tự nhiên?
Để làm rõ luận cứ này tác giả đã
đa ra những chứng cứ nào?
Em hiểu gì về sự sống trái đất từ
hình dung của tác giả?
và văn minh nhân loại phải trải
qua hàng triệu năm còn huỷ diệt
trái đất chỉ diễn ra troing nháy
mắt, chỉ cần một tích tắc, một cái
bấm nút một cái trái đất bị huỷ
diệt hoàn toàn
Thái độ của tác giả sau khi cảnh
báo hiểm hoạ chiến tranh hạt
nhân và chạy đua vũ trang là gì?
Có ý kiến cho rằng thái độ đó là
bức thông điệp mà tác giả muốn
10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạtnhân = kinh phí sản xuất 149 tên lửa MX
- Đa dẫn chứng so sánh đối lập toàn diện
cụ thể dáng tin cậy trên nhiều lĩnh vựcthiết yếu và bình thờng của đời sống XH
Đợc đối sánh với sự tốn kém chi phí choviệc chạy đua vũ khí chuẩn bị chiến tranhnhững con số biết nói so sánh bất ngờkhiến ngời đọc phải ngạc nhiên trớc sựthật hiển nhiên mà phi lí
- Cuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân làcực kì vô lí và tốn kém nhất, đắt đỏ nhấtvô nhân đạo nhất
* Chạy đua vũ trang ( Chiến tranh hạt nhân là) Cớp đi của thế giới những ĐK
để cải thiện cuộc sống.
- Chiến tranh hạt nhân không những đingợc lại lí trí con ngời mà còn còn đi ng-
ợc lại lí trí của tự nhiên nữa
Lí trí của tự nhiên là qui luật của tự nhiên
lo gíc tất yếu của tự nhiên vì chiến tranhhạt nhân phản tiến hoá qui luật của tựnhiên
+ Trải qua 380 triệu năm con bớm mớibay đợc
+ 180 triệu năm nữa bông hồng mới nởcon, ngời mới hat mới chết vì yêu
Phải lâu dài lắm mới có đợc sự sống
=> Mọi vẻ đẹp không phải một sớm mộtchiều mới có Sự sống ngày nay trên trái
đát và con ngời là kết quả của một quátrình tiến hoá hết sức lâu dài của tự nhiện,một quá trình đợc tính bằng hàng triệunăm Từ đó dẫn đến một nhận thức rõràng về tính chất phản tiến hoá, phản tựnhiên của chhiến tranh hạt nhân Nếu nổ
ra sẽ đẩy lùi sự tiến hoá trở về điểm xuấtphát ban đầu, tiêu huỷ mọi thành quả củaqúa trình tiến hoá sự sống trong tự nhiên
* Chiến tranh hạt nhân đẩy lùi sự tiến hoá trở lại điểm xuất phát tiêu huỷ mọi
sự sống trên trái đất.
3, Nhiệm vụ của chúng ta:
+ Chúng ta .cố gắng chống lại đemtiếng nói tham gia đòi hỏi thế giớikhông có vũ khí cuộc sống hoà bình,công bằng
-> Có thái độ tích cực đấu tranh ngănchặn chiến tranh hạt nhân cho một thếgiới hoà bình: Đoàn kết xiết chặt đội ngũphản đối ngăn chặn chạy đua vũ trang
Trang 16gửi gắm đến mọi ngời Em có
nhất trí không? tại sao?
( Việt Nam ta phản đối hành
động của Mĩ viện cớ để xâm lợc
hoặc lạm quyền can thiệp sâu
vào các nớc khác: I rắc, I ran,
CHND Triều Tiên
Để kết thúc lời kêu gọi của mình
tác giả nên ra lời đề nghị nào?
Em hiểu ntn về lời đề nghị này?
Theo em tính thuyết phục và hấp
dẫn của văn bản này là ở yếu tố
nào?
Từ văn bản này em nhận thức
đ-ợc điều gì sâu sắc về thảm hoạ
chiến tranh hạt nhân?
Tìm hiểu thái độ của nhà văn với
chiến tranh và hoà bình của nhân
loại ?
* Đoàn kết ngăn chăn nguy cơ chiến
tranh hạt nhân, cho một thế giới hoà bình.
- Mở nhà băng lu giữ trí nhớ tồn tại đợccả sau thảm hoạ hạt nhân để nhân loạicác thời đại sau biết đến cuộc sống củachúng ta
Lời đề nghị đầy ấn tợng chứng tỏ một lầnnữa sự rùng rợn của thảm hoạ hạt nhân.Tác giả nhấn mạnh nhân loại cần giữ gìn
kí ức của mình Lịch sử sẽ lên án nhữngthế lực hiếu chiến đẩy nhân loại vào thảmhoạ hạt nhân
III, Tổng kết ghi nhớ
-Lập luận chặt chẽ, chứng cứ cụ thể, xácthực, sử dụng nghệ thuật so sánh sắc sảo,giàu sức thuyết phục
- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạtoàn nhân loại và sự phi lí của cuộc chạy
đua vũ trang Lời kêu gọi đấu tranh vìmột thế giới hoà bình, không có chiếntranh
IV, Luyện tập
- Văn bản thể hiện những suy nghĩnghiêm túc, đầy trách nhiệm của G.GMác – két đối với hoà bình nhân loại
c Củng cố, luyện tập: ( 3p)
? Vì sao nhan đề của văn bản đặt tên “ Đấu tranh cho thế giới hoà bình” ?
? Em dự định sẽ làm gì để tham gia vào phong trào đó?
- Là ý tởng, là tiếng nói yêu chuộng hoà bình trên trái đất của nhân dân thế giới
- Theo dõi thông tin
- Tham gia các phong trào dân tộc
d H ớng dẫn HS tự học ở nhà: (1p)
- Học ghi nhớ, học phần phân tích
- Su tầm tranh, ảnh bài viết về thảm hoạ hạt nhân
- Soạn bài: “ Tuyên bố trẻ em”
- Chú ý các phần: Nhiệm vụ- cơ hội – thách thức
Ngày soạn: 22.8.2010 Ngày giảng: 25.8.2010
Tiết 8: Lớp 9A, 9B
các phơng châm hội thoại(tiếp)
1, Mục tiêu bài dạy :
a Về kiến thức:
Trang 17Giúp học sinh nắm đợc nội dung phơng pháp , phơng châm quan hệ phơngchâm cách thức, phơng châm lịch sự.
b Về kỹ năng:
- Nhận biết và phân tích đợc cách sử dụng các phơng châm hội thoại
- Rèn kỹ năng vận dụng những phơng châm này trong hoạt động giao tiếpmột cách hiệu quả
c Về thái độ:
Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp trong hoạt động giaotiếp một cách hiệu quả
2, Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu bài,soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Học bài cũ, và làm bài tập
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (5p)
* Kiểm tra bài
Câu hỏi: Thế nào là phơng châm về lợng? Phơng châm về chất?
Đáp án: Phơng châm về lợng, khi giao tiếp cần nói cho có đủ nội dung của
lời nói, phải đáp ứng yêu cầu của cuộc giao tiếp không thiếu, không thừa
Phơng châm về chất: khi giao tiếp đừng nói những điều mà mình không tin là
đúng hay không có bằng chứng xác thực
* Đặt vấn đề vào bài mới:(1p)
Các em đã tìm hiểu thế nào là phơng châm về lợng, phơng châm về chất.Ngoài ra còn có phơng châm nào khác Tiết học hôm nay
b, Dạy nội dung bài mới:
xảy ra nếu xuất hiện những tình
huống hội thoại nh vậy?
Qua việc phân tích trên em rút
ra bài học gì trong giao tiếp?
Muốn biết một câu nói có tuân
thủ theo phơng châm quan
hệ( Nói đúng vào đề tài giao
tiếp) hay không cần biết thực
sự ngời nói muốn nói điều gì
- Ngời nói và ngời nghe không hiểu nhau,con ngời không thể giao tiếp với nhau đợc.Những hoạt động của XH sẽ rối loạn
* Trong giao tiếp cần nói đúng vào đề tài giao tiếp tránh nói lạc đề.
- Khách: Nóng quá
- Chủ nhà: Mất điện rồi
- Xét nghĩa tờng minh ( hiển ngôn) dờng
nh câu đáp không tuân thủ phơng châmquan hệ Tuy nhiên trong thực tế đó là tìnhhuống giao tiếp rất bình thờng và tự nhiên
Sở dĩ nh vậy là vì ngời nghe hiểu và đáp lạicâu nói theo hàm ý ( Nghĩa phải thông quasuy luận mới biết đợc ) -> Vẫn tuân thủ ph-
Trang 18ntn trong giao tiếp?
( Ngời nghe không hiểu hoặc
hiểu sai lạc ý của ngời nói,
Vậy để ngời nghe không hiểu
lầm phải nói nh thế nào?
Nh vậy trong giao tiếp cần phải
Truyện có mấy lợt lời?
Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé
trong truyện đều cảm thấy
mình đã nhận đợc từ ngời kia
một cái gì đó?
( Trong giao tiếp dù địa vị XH
hoàn cảnh khác nhau, ngời nói
phải chú ý cách nói tôn trọng
đối với ngời đó)
Em rút ra bài học gì?
rõ ràng điều đó làm cho ngời giao tiếp,
ng-ời nhận đạt kết quả mong muốn
* Khi giao tiếp cần chú ý nói ngắn gọn rành mạch.
- Chú ý tạo mối quan hệ tốt với ngời đốithoại
VD: Tôi đồng ý với những nhận định vềtruyện ngắn của ông ấy
Có hai cách- Ông ấy bổ nghĩa cho truyệnngắn tôi đồng ý với những nhận định củamột ngời nào đó với truyện ngắn của ôngấy
Có thể chọn một trong những cách sau tuỳtheo ý muốn diễn đạt
- Tôi đồng ý với những nhận định của ông
mà vẫn có thái độ ,lời nói hết sức chânthành thể hiện sự trân trọng quan tâm củangời khác
* Trong giao tiếp cần tế nhị tôn trọng
ng-ời khác, chú ý khiêm tốn không tự nhấn mạnh cái tôi quá mức, quan tâm đến ngời khác không làm phơng hại đến thể diện,
đến lĩnh vực riêng t của ngời khác
* Ghi nhớ : sgk
IV , Luyện tập.
Bài tập 1:
-> Khẳng định vai trò của ngông ngữ trong
đời sống khuyên chúng ta trong giao tiếp
Trang 19Qua những câu tục ngữ ca dao
đó cha ông ta khuyên dạy
a, Nói mát d, Nói leo
b, Nói hớt e, Nói ra đầu ra đũa
c, Nói móc->Phơng châm lịch sự a,b,c,d
->Cách thức e
Bài tập 4:
-> Khi ngời nói chuẩn bị hỏi một vấn đềkhông đúng vào đề tài mà hai ngời đangtrao đổi tránh để ngời nghe hiểu là mìnhkhông tuân thủ phơng châm quan hệ
-> Ngời nghe đã dùng cách diễn đạt đó
- Tìm một số VD về việc không tuân thủ phơng châm hội thoại và sửa lại
- Chuẩn bị bài sau: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
Ngày soạn: 23.8.2010 Ngày dạy: 26.8.2010
Giúp học sinh củng cố kiến thức về văn bản thuyết minh Hiểu vai trò của yếu
tố miêu tả trong văn thuyết minh
b Về kỹ năng:
- Quan sát các sự vật hiện tợng, sử dụng ngôn ngữ miêu tả phù hợp
- Rèn kỹ năng sử dụng có hiệu quả các yếu tố miêu tả trong làm văn thuyếtminh
c Về thái độ:
Thấy đợc văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp với yếu tố miêu tả thì vănbản mới hay
2, Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu bài,soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Học bài cũ, và làm bài tập
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (2p)
* Kiểm tra bài :
Trang 20Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1p)
ở bài trớc các em biết rằng việc s/d thích hợp các biện pháp nghệ thuật trongvăn bản thuyết minh góp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tợng và gây hứng thúcho ngời đọc Ngoài biện pháp nghệ thuật đó ra trong VB thuyết minh còn có thể
sử dụng yếu tố miêu tả Vậy yếu tố miêu tả có tác dụng ntn? Tiết học hôm nay
b, Dạy nội dung bài mới:
gianh giới các đoạn?
Tìm những câu trong bài
thuyết minh về đặc điểm tiêu
biểu của cây chuối?
Chỉ ra những câu văn có yếu
tố miêu tả về cây chuối
Cho biết tác dụng của những
Nếu bỏ hết các yếu tố miêu tả
đi thì bài văn có còn sinh
về tác dụng của yếu tố miêu
tả trong văn bản thuyết minh?
Nhng trong bài văn thuyết
minh câu nào đoạn nào cũng
I, Tìm yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
Văn bản: Cây chuối trong đời sống Việt
Nam
- Vai trò của cây chuối đối với đời sống vậtchất và tinh thần của ngời Việt Nam từ trớctới nay.,
- Thái độ đúng đắn của con ngời trong việcnuôi trồng và chăm sóc, sử dụng có hiệu quả
- Các giá trị của cây chuối
- Cây chuối vô tận
- Ngời phụ nữ quả
- Quả chuối là một món ăn ngon
- nào chuối hơng hấp dẫn
- Mỗi cây có một buồng chuối
- Có buồng trăm quả Quả chuối+ Miêu tả
Đi khắp VN núi rừng
Có một trứng cuốcChuối xanh món gỏi-> Làm cho đối tợng cây chuối đợc nổi bậtgây ấn tợng mạnh giúp ngời đọc hình dung
đợc đặc điểm của cây chuối thân, quả , lá.-> Là đặc điểm rất riêng biệt khác với cácloại chuối khác
Vẫn còn là bài văn thuyết minh vì:
Nó có các yếu tố thuyết minh nhng bỏ đi thìbài văn kém sinh động hấp dẫn vì nhờ yếu tốmiêu tả này mà ngời đọc hình dung một cách
cụ thể hơn đặc điểm tiêu biểu của cây chuối
* Để thuyết minh cho cụ thể sinh động hấp dẫn bài thuyết minh có thể kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả Yếu tố miêu tả có t/d làm cho đối tợng thuyết minh đợc nổi bật gây
ấn tợng.
-> Không mà chỉ nên kết hợp tự nhiên Vìmiêu tả ở đây cần thiết song chỉ đóng vai tròphụ trợ còn lạm dụng miêu tả sẽ làm lu mờnội dung tri thức thuyết minh trong bài
Trang 21ở văn bản theo yêu cầu chung
của bài văn thuyết minh bài
Em hãy bổ xung yếu tố miêu
tả vào các tri tiết thuyết minh
sau?( Quả chuối chín vàng
vừa bắt mắt vừa dạy lên một
-> Cha vì đây là một đoạn trích cha thuyếtminh một cách toàn diện các mặt
Phân loại chuối
- Phân loại chuối: Thân, lá, nõn, bắp, củ
- Thân chuối non: Thái ghém ăn sống
- Hoa: ăn sống, xào, nộmQuả xanh chữa bệnh vị thuốc đông y
- Lá chuối tơi: gói bánh
* Ghi nhớ : sgk
II, Luyện tập
Bài tập 1:
Thân cây chuối có hình dáng thẳng tròn nnhmột cái cột trụ mọng nớc gợi cảm gây cảmgiác mát mẻ dễ chịu
Lá chuối xanh rờnLá chuối khô: Lót ổ nằm vừa mềm mại vừathoảng thoảng mùi thơm dân dã
Bắp chuối màu phơn phớt hồng đung đatrong gió
Bài tập 2:
Tách là loại chén uống nớc của Tây có haitai
- Chén của ta không có taiKhi mời ai uống rất nóng
d H ớng dẫn HS tự học ở nhà: (1p)
- Học ghi nhớ Tiếp tục tìm câu miêu tả trong bài tập 3
- Viết đoạn văn thuyết minh về một sự vật tự chọn có sử dụng yếu tố miêu tả
- Chuẩn bị tiết luyện tập ở nhà: viết đoạn văn
Trang 22trong văn bản thuyết minh
1, Mục tiêu bài dạy :
a Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu bài,soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Đọc bài trớc và chuẩn bị phần I
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (5p)
* Kiểm tra bài
Câu hỏi: Yêú tố miêu tả có vai trò tác dụng ntn trong bài văn thuyết minh?
Đáp án: Để thuyết minh cụ thể sinh động hấp dẫn bài văn thuyết minh có thể
kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả Yếu tố miêu tả có tác dụng làm cho đối tợngthuýêt minh đợc nổi bật gây ấn tợng
* Đặt vấn đề vào bài mới:(1p)
Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh là yếu tố cũng quan trọngsong các em rèn kĩ năng và vận dụng yếu tố đó vào trong bài văn thuyết minh ntn.Tiết hoc hôm nay
b, Dạy nội dung bài mới:
Đề bài thuộc thể loại nào?
Thuyết minh về đối tợng nào?
Thuyết minh trong phạm vi
nào? ( Cuộc sống của ngời làm
ruộng con trâu trong việc đồng
áng trong cuộc sống làng quê)
Tìm ý cho đề bài trên? Vai trò
vị trí của con trâu trong đời
- Thể loại: Thuyết minh
- Đối tợng: Con trâu
- Phạm vi: Con trâu ( ở làng quê Việt Nam)
A, Mở bài: Giới thiệu chung về con trâu
trên đồng ruộng Việt Nam
B, Thân bài: - Con trâu trong nghề làm
ruộng là sức kéo để cày bừa, kéo xe trụclúa
- Con trâu trong lễ hội đình đám
- Con trâu nguồn cung cấp thịt da, sừng
Trang 23Kết bài có nội dung gì?
Viết đoạn mở bài vừa có nội
dung thuyết minh, vừa có yếu
tố miêu tả con trâu ở làng quê
Việt Nam?
Mở bài vừa có yếu tố thuyết
minh vừa có yếu tố miêu tả?
( Cần vận dụng yếu tố thuyết
minh phù hợp )
Mỗi tổ làm một ý -> Trình bày
các bạn nhận xét Chỉ ra yếu tố
thuyết minh và miêu tả?
Tổ 3 viết luận điểm con trâu
trong việc làm ruộng
Tổ 4 viết luận điểm: Con trâu
trong lễ hội
Tổ 1 viết luận điểm: Con trâu
+ Có thể mở bài bằng cách nêu câu tục ngữ
ca dao về trâu:
Con trâu là đầu cơ nghiệp Trâu ơi ta bảo trâu này
Hoặc bắt đầu bằng cách tả cảnh trẻ emchăn trâu, cho trâu tắm ao, ăn cỏ
VD: Bao đời nay hình ảnh con trâu lầm lũikéo cầy trên đồng ruộng là hình ảnh rấtquen thuộc gần gũi đối với ngời Việt Nam,vì thế đôi khi con trâu đã trở thành ngờibạn tâm tình của ngời dân Việt Nam: Trâu
ơi
* Nguồn gốc của trâu
Trâu là động vật thuộc họ bò phân bộ nhailại nhóm sừng rỗng, bộ guốc chẵn, lớp thú
có vú Trâu Việt Nam có nguồn gốc từ trâurừng thuần hoá thuộc nhóm trâu đầm lầy
* Con trâu trong việc làm ruộng
Con trâu không chỉ nuôi chủ yếu để kéocày lực kéo trung bình trên ruộng từ 70 đến
75 kg bằng 0,36-> 0,40 mã lực Trâu loại Acày một ngày 3- 4 sào ruộng
* Con trâu trong lễ hộiCon trâu không chỉ kéo cày, kéo xe trục lúa
mà còn là một trong những vật tế thầntrong lễ hội đâm trâu ở Tây Nguyên Lànhân vật chính trong lễ hội chọi trâu ở Đồ
Đôn
* Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn
Không ai sinh ra và lớn lên ở các làng quêViệt Nam mà lại không có tuổi thơ gắn bóvới con trâu Thủa còn nhỏ đa cơm cho cha
đi cày, mải mê ngắm nhìn con trâu đợc thảlỏng say xa gặm cỏ một cách ngon lành,lớn lên một chút, cỡi trên lng trâu trongnhững buổi chiều đi chăn thả trở về thú vịbiết bao! Con trâu hiển lành ngoan ngoãn
để lại trong kí ức tuổi thơ bao kỉ niệm ngọtngào
c Củng cố, luyện tập: ( 1p)
Trang 24Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh là yếu tố cũng quan trọng song các em cần rèn kĩ năng và vận dụng yếu tố đó vào trong bài văn thuyết minh.Các yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh phải thực hiện nhiệm vụ của thuyết minh là cung cấp những thông tin chính xác, những đặc điểm, lợi ích… của đối t-ợng.
d H ớng dẫn HS tự học ở nhà: (1p)
- Hoàn chỉnh phần kết bài
- Lựa chọn một đề văn thuyết minh để luyện tìm ý và lập dàn ý Viết đoạnvăn thuyết minh đề đó có sử dụng yếu tố miêu tả
Ôn tập để tiết sau viết bài
Ngày soạn:27.8.2010 Ngày giảng: 30.8.2010 Lớp 9A, 9B 31.8.2010 Lớp 9A, 9B
Bài 3 Kết quả cần đạt
- Hiểu đợc tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em trong bối cảnhthế giới hiện nay sự qan tâm của cộng đồng quốc tế
- Nắm đợc mối quan hệ giữa phơng châm hôi thoại và tình huống giao tiếp.Làm tốt bài tập làm văn số 1 Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và yếu tốmiêu tả để làm bài hấp dẫn
- Thấy đợc đặc điểm hình thức của văn bản
Trang 25b Chuẩn bị của HS : Học bài cũ Trả lời câu hỏi sgk.
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (5p)
* Kiểm tra bài
Câu hỏi: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân có hại nh thế nào?
Đáp án: Đe doạ toàn thể loài ngời và sự sống trên trái đất Cuộc chạy đua vũ
trang vô cùng tốn kém đã cớp đi của thế giới nhiều điều kiện đẻ phát triển, để loạitrừ nạn đói, nạn thất nghiệp học, khắc phục bệnh tật cho hàng triệu con ngời Đấutranh cho hoà bình ngăn chặn và xoá bỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân là nhiệm vụthiết thực và cấp bách của toàn thể loài ngời
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1p)
Mấy chục năm cuối thế kỷ XX trẻ em VN cũng nh trẻ em trên thế giới đang
đứng trớc nhng thuận lợi to lớn về sự chăm sóc và nuôi dỡng giáo dục Nhng đồngthời cũng đang gặp những thách thức, những cản trở không nhỏ ảnh hởng xấu đếntơng lai phát triển của trẻ em, để giúp các em hiểu đợc văn bản
b, Dạy nội dung bài mới:
triển sử dụng là chủ yếu?
Văn bản chia làm mấy phần nội
dung của mỗi phần?
Em có nhận xét gì về bố cục của
văn bản?
Đọc phần I
Mục đích việc tham dự hội nghị
cấp cao thế giới trẻ em là gì?
Tại sao tác giả kêu gọi bảo đảm
2,Đọc.
- Chế độ phân biệt chủng tộc cực đoan
và tàn bạo tồn tại từ 1962 ở Nam Phi
- Tị nạn: lánh đi nơi khác tránh nguyhiểm
- Giải trừ quân bị: giảm bớt hoặc hạnchế vũ khí văn bản nhật dụng
- Văn bản nhật dụng
Ptbđ: Nghị luận chính trị xã hội
3, Phân đoạn
4 phần+ Phần 1-2: Lời kêu gọi
+ Sự thách thức Thực tế con số trẻ em.+ Cơ hội: Đk thuận lợi để chăm sóc trẻem
+ Nhiệm vụ: XĐ nhiệm vụ cơ bản cụthể của từng quốc gia
-> Rõ ràng mạch lạc liên kết hợp lý chặtchẽ
II, Phân tích.
1, Lời kêu gọi :
* Cùng cam kết, ra lời kêu gọi khẩnthiết toàn cầu: Hãy bảo đảm cho trẻ emmột tơng lai tốt đẹp hơn
Trẻ em trong trắng dễ bị tổn thơngphụ thuộc, hiểu biết, ham hoạt động,
đầy ớc vọng
+ Sống vui tơi thanh bình chơi hamphát triển đợc trởng thành mở rộng.-> Chính đáng vì trẻ em là chủ nhân t-
Trang 26Theo hiểu biết của em nỗi bất
hạnh nào là lớn nhất đối với trẻ
quốc tế đã có thái độ nh thế nào
trớc những nỗi bất hạnh của trẻ
em trên thế giới?
Tiết 2
Đọc đoạn 3
Chỉ ra những thuận lợi trong việc
cải thiện cuộc sống của trẻ em?
Những thuận lợi đó có ý nghĩa
nh thế nào?
Những cơ hội ấy xuất hiện ở việt
ơng lai của đất nớc, trẻ em hôm nay thếgiới ngày mai
* Khẳng định quyền đợc sống phát
triển của trẻ em trên toàn thế giới và kêu gọi nhân loại hãy quan tâm đến vấn đề này.
+ Chịu đựng thảm hoạ đói nghèo khủnghoảng kinh tế nạn đói vô gia c, dịchbệnh, mù chữ, môi trờng xuống cấp
4000 em chết do suy dinh dỡng dobệnh
-> Nạn nhân của chiến tranh
- Loại bỏ
+ Chiến tranh+ Bạo lực+ Đói nghèo
- Châu phi: trẻ em đói nghèo chết đói,nạn nhân chất độc màu da cam, nạnnhân của chiến tranh, cuộc khủng bố ởNga
- Thách thức là những khó khăn trớcmắt cần phải chú ý vợt qua
- Các nhà lãnh đạo chính trị là nhữngngời ở cơng vị lãnh đạo các quốc gia
- Họ quyết tâm vợt qua những khó khăntrong sự nghiệp vì trẻ em
* Nhận thức rõ thực trạng đáng báo
động về cuộc sống khó khăn bất hạnh của toàn thế giới.
-> Quan tâm giúp con ngời vợt quanhững bất hạnh này
3, Cơ hội.
+ Các nớc có đủ phơng tiện kiến thứcbảo vệ sinh mệnh của trẻ em loại trừphần lớn khổ đau của các em, công ớcquốc tế quyền trẻ em tạo mọi cơhội trẻ em thực sự đợc tôn trọng khôngkhí chính trị tạo sự hợp tác đoàn kếtquốc tế đẩy nền kinh tế phát triển
- Tăng cờng phúc lợi trẻ em u tiên
- Nớc ta có đủ phơng tiện kiến thứcthông tin y tế trờng học để bảo vệ sinhmệnh của trẻ em
Trang 27tham gia tích cực vào việc thực
hiện tuyên bố về quyền trẻ em?
(Chính trị ổn định, kỹ thuật tăng
trởng hợp tác quóc tế ngày càng
mở rộng)
Nêu việc làm mà em biết thể
hiện sự quan tâm của Đảng chính
quyền địa phơng nơi em ở đối
với trẻ em
Phần nhiệm vụ có mấy nội dung
đó là nội dung nào?
Những nhiệm vụ cụ thể đợc nêu
của nhiệm vụ?
Tác giả đã nêu ra những biện
pháp cụ thể nào?
Vì sao phải khôi phục tăng trởng
kinh tế?
Liên hệ thực tế các quốc gia có
những việc làm cụ thể nào trong
(Mầm non trờng học bệnh viện nhi, nhàvăn hoá thiếu nhi, tiêm phòng, trại hènhà hát nhà XB dành cho trẻ em)
* Điều kiện thuận lợi cơ bản để thế giới đẩy mạnh việc chăm sóc bảo vệ trẻ em.
4.Nhiệm vụ :
10 – 15 nhiệm vụ cụ thể
2 16 – 17 biện pháp để thựchiện nhiệm vụ
-Tăng cờng sức khoẻ và chế độ dinh ỡng
d Trẻ em tàn tật hoàn cảnh sống đặc biệtphải đợc quan tâm
- Đảm bảo quyền bình đẳng nam nữ
- Đảm bảo trẻ học hết bậc học giáo dụccơ sở
- Ngời mẹ đảm bảo an toàn khi mangthai
- Cho trẻ biết rõ nguồn gốc lai lịch các
em sống có trách nhiệm
- Toàn diện cụ thể về tất cả các mặt vậtchất tinh thần sức khoẻ chế độ dinh d-ỡng phát triển giáo dục từ đối tợng quantâm hàng đầu đến củng cố giáo dục xâydựng môi trờng xã hội Từ bảo đảmquyền bình đẳng nam nữ đến khi trẻ emtham gia sinh hoạt văn hoá xã hội
- ý và lời dứt khoát mạnh mẽ rõ ràng
* Là nhiệm vụ cụ thể toàn diện cấp thiết của cộng đồng quốc tế và từng quốc gia.
+ Cấp bách : Bảo đảm khôi phục tăngtrởng phát triển kinh tế
+ Các nớc có lỗ lực phối hợp hành độnghợp tác quốc tế
-> ảnh hởng đến số phận trẻ em
- Hội nghị các nớc phát triển trên thếgiới họp tại TôKiô bàn cách xoá nợ,hoãn nợ tăng viện trợ nhân đạo cho cácnớc Nam á bị nạn động đất sóng thần 5
III, Tổng kết ghi nhớ.
- Trình bày mạch lạc rõ ràng, bố cục
Trang 28quan tâm của cộng đồng quốc tế
đối với vấn đề này?
Phát biểu ý kiến của em về sự
quan tâm chăm sóc của chính
quyền địa phơng các tổ chức XH
nơi em ở
hợp lý các phần kết cấu chặt chẽ Sửdụng phơng pháp nêu số liệu, phân tíchkhoa học
- Bảo vệ quyền lợi chăm lo đến sự pháttriển của trẻ em là một trong nhữngnhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng hàng
đầu của từng quốc gia và cộng đồngquốc tế Qua chủ trơng chính sách hoạt
động cụ thể đối với việc bảo vệ cuộcsống trẻ em mà ta nhận ra trình độ vănminh của một xã hội
- Vấn đề đó đợc sự quan tâm thích đángnhiệm vụ có tính chất cụ thể toàn diện
1, Mục tiêu bài dạy :
Trang 292, Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV: Soạn giáo án.
b Chuẩn bị của HS : Học bài cũ Làm bài tập
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (5p)
* Kiểm tra bài
Câu hỏi: Em đã đợc học những phơng châm hội thoại nào? Thế nào là phơng
châm lịch sự ? Cho ví dụ
Đáp án:
+ Phơng châm quan hệ
+ Phơng châm cách thức
+ Phơng châm lịch sự-> Khi giao tiếp cần tôn trọng ngời khác
* Đặt vấn đề vào bài mới:(1p)
Tiết trớc các em đã tìm hiểu phơng châm hội thoại Để giao tiếp thành côngngời nói không chỉ cần nắm vững các phơng châm hội thoại mà còn phải XD rõnhững đặc điểm của tình huống giao tiếp Tiết học hôm nay giúp các em
b, Dạy nội dung bài mới:
Theo em cân chú ý điều gì khi sử
dụng các phơng châm hội thoại?
( Những yếu tố trên ảnh hởng
đến giá trị giao tiếp của lời nói,
nói chung đến việc tuân thủ
ph-ơng châm hội thoại nói riêng
Chú ý tình huống giao tiếp)
Nhắc lại các phơng châm hội
thoại đã học?
Xem lại tất cả các VD đã học em
cho biết các tình huống nào,
ph-ơng châm hội thoại nào không
đ-ợc tuân thủ?
Đọc đoạn đối thoại sgk
I, Quan hệ giữa ph ơng châm hôi thoại và các tình huống giao tiếp.
* Truyện cời:
-> Không
Trong tình huống giao tiếp khác có thểcoi là lịch sự thể hiện sự quan tâm đốivới ngời khác
Trong tinh huống này ngời đợc hỏi bịchàng ngốc gọi xuống từ trên cây caolúc mà ngời đó đang tập chung làmviệc Rõ ràng chàng ngốc đã làm mộtviệc quấy rối gây phiền hà cho ngờikhác
Ví dụ: Bác nông dân làm việc vất vả
gọi lên bờ
Hỏi: Bác làm việc có mệt không
* Việc vân dụng các phơng châm hội thoại cần phù hợp với đặc điểm của tình huống giao tiếp (nói với ai? nói khi nào ? Nói ở đâu ? Nói để làm gì?)
-> Có thể vì một câu nói thích hợp trongtình huống này nhng lại không thíchhợp trong tình huống khác
II, Những tr ờng hợp không tuân thủ ph ơng châm hội thoại.
Trang 30An muốn biết thông tin nào?
Câu trả lời của Ba có đáp ứng
nhu cầu thông tin nh An mong
Vì sao bác sĩ phải làm nh vậy?
Việc nói dối của bác sĩ có chấp
Khi nói “ Tiền bạc chỉ là tiền
bạc” thì có phải ngời nói không
Để tuân thủ phơng châm về chất ngờinói trẻ lời chung chung
- Bạn có biết nhà cô giáo chủ nhiêm ở
-> Có thể chấp nhận đợc vì đó là việclàm nhân đạo và cần thiết có lợi chobệnh nhân, có thể lạc quan hơn có nghịlực hơn
VD: Ngời chiến sĩ không may xa vàotay địch không thể vì tuân thủ phơngchâm về chất mà khai thật hết tất cảnhững gì mình biết về đồng đội về bímật của đơn vị
* Ngời nói phải yêu tiên cho một
ph-ơng châm hội thoại hoặc một yêu cầu khác quan trọng hơn.
-> Nếu xét nghĩa hiển ngôn( Tờngminh) thì câu không tuân thủ phơngchâm về lợng vì không cho ngời nghethêm mọtt thông tin nào Song xét hàm
ý (hàm ẩn) vẫn có nội dung tuân thủ
ph-ơng châm về lợng
- Tiền bạc chỉ là phơng tiện để sống chứkhông phải là mục đích cuói cùng củacon ngời-> răn dậy ngời ta không nênchạy theo tiền bạc mà quên đi nhiều thứkhác quan trọng hơn thiêng liêng hơn
* Ngời nói muốn gây một sự chú ý đẻ ngời nghe hiểu câu nói theo một hàm
ý nào đó.
* Ghi nhớ: sgk
III, Luyện tập:
Trang 31?
?
Đọc truyện
Câu trả lời của ông bố không
tuân thủ phơng châm hội yhoại
đó mà tìm đợc quả bóng Cách nói của
- Các vị khách không chào hỏi nói ngaylời lẽ giận giữ nặng nề Không có lý dochính đáng
- Tìm trong truyện dân gian một số ví dụ về việc vận dụng hoặc vi phạm
ph-ơng châm hội thoại tròn các tình huống cụ thể và rút ra nhận xét cho bản thân
- Học ghi nhớ, làm bài tập 2 hoàn chỉnh, chú ý tình huống giao tiếp, ôn tập ngôi số ít, số nhiều đã học ( lớp 7)
Trang 32- Lúa đợc phát triển theo ba giai đoạn chính- Mạ non: Mảnh mai yếu ớt -> lúaxanh non – Trởng thành -> ba tháng lúa chín
- Lúa có thể 1 vụ, 2 vụ chính đe nguồn thu lớn còn xuất khẩu
- Cánh đồng 5 tấn Thái bình- Đồng Tháp Mời- Sông Cửu Long
- Điểm trung bình: Đủ bố cục Trình bày tơng đối đủ các ý Đã vận dụng cácphơng pháp, biện pháp thuyết minh song cha nhuần nhuyễn còn mắc 3- 4 lỗi chínhtả
- Điểm yếu: Bố cục 3 phần cha rõ ràng Các ý sơ sài, cha giới thiệu đủ về đốitợng ( nguồn gốc vị trí) Cha vận dụng phơng pháp cũng nh biện pháp nghệ thuậttrong bài Mắc nhiều lỗi diễn đạt và lỗi chính tả
c, H ớng dẫn HS tự học ở nhà.(1p)
- Xem lại đề tập làm văn
- Soạn bài: Chuyện ngời con gái Nam Xơng
Trang 33
Nhận bàn giao từ đ/c Trần Thị Hà Giang
Ngày soạn: 9.9.2011 Ngày dạy: 12 ;13.9.2011 Lớp 9C
Bài 4 Kết quả cần đạt
Qua truyện Ngời con gái Nam Xơng thấy đợc đức tính truyền thống và ssóphận oan trái của ngời phụ nự Việt Nam dới chế độ phong kiến Những thànhcông về nghệ thuật, kể chuyện của tác giả
Hiểu đợc tiếng việt có một hệ thống từ ngữ xng hô rất phong phú, tinh tế, giàusắc thái biểu cảm Biết sử dụng từ ngữ xng hô một cách thích hợp trong giaotiếp.Nắm đợc cách dẫn trực tiếp, gián tiếp
a Chuẩn bị của GV: Soạn giáo án, tham khảo tài liệu
b Chuẩn bị của HS : Học bài cũ Soạn bài.
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (5p)
* Kiểm tra bài :
Câu hỏi: Qua bản tuyên bố em nhận thức ntn về tầm quan trọng của vấn đề
bảo vệ chăm sóc trẻ em, về sự quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề này
Đáp án: Bảo vệ quyền lợi chăm lo đến sự phát triển của trẻ em là một trong
những vấn đề quan trọng cấp bách có ý nghĩa toàn cầu Bản tuyên bố ngày 30tháng 9/ 1990 đã khẳng định điều ấy và cam kết thực hiện những nhiệm vụ có tínhchất toàn diện vì sự sống còn, phát triển của trẻ em vì tơng lai của nhân loại
* Đặt vấn đề vào bài mới: Truyện truyền kì là loại văn xuôi tự sự có nguồn
gốc từ VHTQ thịnh hành từ đời Đờng, các nhà văn nớc ta về sau đã tiếp nhận thểloại này để viết những tác phẩm, phản ánh cuộc sống của con ngời đất nớc mình
b, Dạy nội dung bài mới:
Trang 34truyện dân gian trong kho tàng
truyện cổ tích Việt Nam)
Giáo viên học sinh
Tìm bố cục của văn bản cho
biết nội dung chính của từng
+ Truyền kì mạn lục: Tập sách gồm 20truyện ghi lại những truyện lạ lùng kì quái
- Truyền kì: Là những truyện thần kì vớiyếu tố tiên phật, ma quủi vốn đợc lu truyềnrộng rãi trong dân gian
Chuyện ngời con gái Nam Xơng là thứ 16trong 20 truyện của tác giả
mị nết na, lấy chồng là chàng Trơng nhàgiàu ít học tính ĐNTS phải đi lính Vũ N-
ơng một tay quán xuyến việc nhà, sinh conchăm sóc mệ chồng, mai táng mẹ chồng,một lòng chung thuỷ chờ chồng
Khi trở về nghe câu nói của con nghi ngờ
vợ, Vũ Nơng bị oan nhng không thể minhoan đã tự tử ở bến Hoàng Giang- đợc LinhPhi cứu giúp
- ở dới thuỷ cung Vũ Nơng gặp Phan Langngời cùng làng Phan Lang đợc Linh Phigiúp trở về trần gian Vũ Nơng gửi chiếcthoa vàng nhắn chồng giải oan cho mình
Vũ Nơng đợc giải oan nhng không trở vềtràn gian
3, Bố cục.
3 phần+ Đầu -> cha mẹ đẻ mình Cuộc hôn nhângiữa TS- VN sự xa cách vì chiến tranhphẩm hạnh của nàng trong thời gian xacách
+ Đoạn 2: Qua năm sau qua rồi Nỗi oankhuất của Vũ Nơng Cái chết bi thảm củanàng
Đoạn còn lại: Cuộc gặp gỡ giữa Phan Lang
và Vũ Nơng trong động Linh Phi Vũ Nơng
Trang 35Trong buổi chia tay với chồng
nàng đã có cử chỉ lời nói nào?
Qua lời dặn dò đó ta hiểu thên
Khi Trơng Sinh trở về điều gì
khiến anh ta nghi ngờ vợ?
Lời nói ngây thơ của Đản đã
tác động ntn đến TS?
Tại sao câu nói của trẻ lại gây
nghi ngờ sâu sắc nh vậy?
Từ đó em có suy nghĩ gì về
nghệ thuật kể chuyện của tác
giả?
Tin lời con trẻ mối nghi ngờ
ngày càng sâu Trơng Sinh đã
sử sự ntn?
Hậu quả ra sao?
Chi tiết nào mở ra khả năng
+ Rót rợu chàng đi thiếp chẳng dámmong chốn phong hầu về bình yên.-> Lời dặn dò đậm đà tình nghĩa của ngời
vợ hiền khi chồng phải đi xa
Không mong vinh hiển áo gấm phong hầuchỉ mong chồng đợc bình an trở về
Thông cảm với gian nan nguy hiểm màchồng phải chịu đựng, khắc khoải nhớnhung
* Đằm thắm thiết tha
- Buồn nhớ chồng- thấm thía nỗi cô đơn+ Thuốc thang khi ốm- lấy lời ngọt ngàokhuyên lơn thơng xít ma chay nh mẹ đẻ
- Là ngời phụ nữ hiền thục lo toan tình ngờivẹn cả đôi bên- Bà nhìn thấy hiểu đợc cônglao và đức độ của con dâu Chỉ tiếc mong -
ớc của bà không thấy chàng TS trở về
* Là ngời vợ thuỷ chung yêu chồng tha thiết, ngời vợ đảm đang- nàng dâu hiếu thảo.
2, Nỗi oan khuất của Vũ N ơng
- Trơng Sinh thăm mộ mẹ cùng đứa connhỏ “ Ô hay ông cha có ngời đàn ôngdêm nào cũng đến ”
-> Nghi ngờ lòng chung thuỷ của vợ câuphản ánh đúng ý nghĩ ngây thơ của trẻ em
“ Đi hỏi già về hỏi trẻ” Giống nh một câu
đố giấu đi lời giải-> ngời cha nghi ngờ.-> Tài kể chuyện khéo thắt nút, mở nútkhiến câu chuyện đột ngột căng thẳng ><xuất hiện Trơng Sinh vốn tính hay ghen +Lời kể của bé Đản rất thất nên không đủbình tĩnh để phán đoán phân tích
- Bỏ ngoài tai lời phân trần của vợ khôngtin cả những nhân chứng bênh vực chonàng, cũng nhất quyết không nói ra duyên
cớ để cho vợ mình có cơ hội minh oan
Tr-ơng Sinh la um lên mắng nhiếc vợ mình
đuổi đi
Vũ Nơng tự vẫn
- Giấu không kể lời con nói
Phân trần chồng hiểu rõ nỗi oan Vũ Nơng
Trang 36Trong những lời nói của Vũ
N-ơng lời nào bày tỏ tình cảm gắn
bó vợ chồng, lời nào đau nhất,
gợi thơng cảm nhất cho ngời
Qua những lời nói đó em cảm
nhận đợc điều đáng quí nào
trong tâm hồn ngời phụ nữ
phải chịu oan trái?
Cuối cùng Vũ Nơng chọn cái
chết Lời than của Vũ Nơng có
ý nghĩa gì?
Theo em cái chết của Vũ Nơng
nói với ta điều gì?
( Đây là hành động quyết kiệt
cuối cùng để bảo toàn danh dự
có nỗi tuyệt vọng đắng cay
Tuy vậy truyện vẫn có yếu tố sự
kiện chi tiết có thực em có nhất
đã nói những lời nào?
ý nghĩa của những yếu tố kì ảo
đó?
( Ngời tốt dù có trải qua bao
oan khuất, cuối cùng đợc minh
đang có nguy cơ tan vỡ
Thiếp sở dĩ
Đau đớn thất vọng khi không hiểu sao bị
đối sử bất công, không có quyền đợc tự bảo
vệ hạnh phúc gia đình, niềm khao khát củacả đời nàng đã tan vỡ Tình yêu không còn
* Dẫn đến cái chết vô lí bi thảm đáng
th-ơng tâm hồn nhiều khát vọng hạnh phúc sâu sắc chân thật dễ tổn thợng
-> Lời than nh một lời nguyền xin thầnsông chứng giám nỗi oan khuất và tiết sạchgiá trong của nàng
- Khẳng định nhân cách trong sạch ngaythẳng cao thợng
- Số phận của ngời phụ nữ trọng xã hộiphong kiến trơ trọi cô độc bị đầy đoạkhông có hạnh phúc
* Là ngời phụ nữ bất hạnh là nạn nhân thê thảm của chế độ phong kiến phụ quyền.
- Bầy tỏ niềm thơng cảm của tác giả đối với
số phận oan nghiệt của ngời phụ nữ
- Phê phán thói ghen tuông mù quáng, ngợi
ca ngời phụ nữ tiết hạnh
3, Vũ n ơng đ ợc giải oan.
- Phan Lang nằm mộng lạc vào độngrùa gặp Vũ Nơng hình ảnh Vũ Nơngngồi kiệu hoa
-> Sử dụng nhiều yếu tố kỳ ảo
- Yếu tố thực về địa danh thời điểm lịch sửnhân vật lịch sử (bến đò Hoàng Giang,Trần Thiên Bình, ải Chi Lăng Sự kiện lịch
sử quân Minh xâm lợc nớc ta
-> Làm cho thế giới kỳ ảo lung linh mơ hồtrở nên gần với cuộc sống thực làm tăng độtin cậy
- Ngồi kiệu hoa
- Tôi bị chông ruồng rẫy nhà nói hộ
* Hoàn thiện thêm nét đẹp vốn có của Vũ Nơng là ngời bao dung, vị tha.
-> Dù ở thế giới khác vẫn nặng tình vớicuộc đời quan tâm đến trồng con khao khát
đợc phục hồi danh dự Tạo nên kết thúc cóhậu cho câu chuyện
* Ước mơ ngàn đời của nhân dân về sự
Trang 37Giá trị của nội dung?
Qua truyện em thấy tác giả bày
tỏ thái độ gì ?
công bằng trong cuộc đời.
-> Không Vì thực tế khi con ngời đã mấtthì không thể sống trở lại đợc mà chỉ là aỏmộng
Vũ Nơng trở lại dơng thế rực rỡ uy nghinhng chỉ thấp thoáng giữa dòng sông lúc
ẩn lúc hiện với lời tạ từ ngậm ngùi Tất cảchỉ ảo ảnh là một phút an ủi cho ngời bạcphân Hạnh phúc không thể làm lại đợcnữa Trơng sinh phải trả giá cho hạnh phúcphũ phàng của mình Tính bi kịch củachuyện vẫn tiềm ẩn ngay trong lung linh kỳ
ảo
-> Khẳng định niềm thơng cảm của tác giả với số phận bi thảm của ngời phụ nữ trong xã hội phong kiến.
III, Tổng kết ghi nhớ
- Kết cấu độc đáo sáng tạo, diễn biến tâm
lý nhân vật đợc khắc hoạ dõ nét Xây dựng tình huống chuyện đặc sắc Sử dụng yếu tố
kỷ ảo hoang đờng.
Qua câu chuyện kể về cuộc đời và cái chết thơng tâm của Vũ Nơng đac thẻ hiện niềm cảm thơng đối với số phận oan nghiệt của ngơi phụ nữ Việt Nam dới chế độ phong kiến Đồng thời khẳng định vẻ đẹp tinh thân của họ.
IV, Luyện tập
- Bầy tỏ niềm thơng cảm của tác giả đối với
số phận oan nghiệt của ngời phụ nữ
- Phê phán thói ghen tuông mù quáng, ngợi
ca ngời phụ nữ tiết hạnh
c Củng cố, luyện tập: ( 3p)
- Qua câu chuyện kể về cuộc đời và cái chết thơng tâm của Vũ Nơng đợc thểhiện niềm cảm thơng đối với số phận oan nghiệt của ngơi phụ nữ Việt Nam dớichế độ phong kiến Đồng thời khẳng định vẻ đẹp tinh thân của họ
- Đọc lại một đoạn em thích và cho biết vì sao ?
d H ớng dẫn HS tự học ở nhà: (1p)
- Học bài theo phần phân tích trên lớp Nắm đợc nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa của truyện
- Soạn bài: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh
Yêu cầu trả lời câu hỏi trong sgk, tóm tắt đợc nội dung đoạn trích
Ngày soạn: 11.9.2011 Ngày giảng: 14.9.2011 Lớp 9C
Tiết 18
Xng hô trong hội thoại
1, Mục tiêu bài dạy :
a Về kiến thức:
Giúp học sinh hiểu đợc sự phong phú tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm của hệthống các từ ngữ xng hô trong tiếng Việt
b Về kỹ năng:
Trang 38Rèn kỹ năng sử dụng thích hợp từ ngữ xng hô trong giao tiếp.
Thấy đợc mối quan hệ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô trong văn bản
c Về thái độ:
Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô với tình huốnggiao tiếp
2, Chuẩn bị của GV và HS:
a Chuẩn bị của GV: Soạn giáo án, tham khảo tài liệu
b Chuẩn bị của HS : Học bài cũ Làm bài tập
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (4p)
* Kiểm tra bài:
Câu hỏi: Việc không tuân thủ các phơng châm hội thoại có thể bắt nguồn từ
những phơng châm nào?
Đáp án: Ngời nói vô ý vụng về thiếu văn hoá giao tiếp.
Ngời nói phải u tiên cho một phơng châm hội thoại hoặc một yêu cầu kháchquan
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1p) Sự phong phú tinh tế và giàu hình ảnh giầu sắc
thái biểu cảm của hệ thống các phơng tiện xng hô là một đặc điểm nổi bật của
KT xng hô và kỹ năng sử dụng những phơng tiện xng hô là phần rất quan trọng
để giúp các em hiểu Hôm nay
b, Dạy nội dung bài mới:
hô trong hội thoại?
Em thử nhớ xem trong giao tiếp
đã bao giờ gặp tinh huống không
biết xng hô nh thế nào cha?
và giàu sắc thái biểu cảm hơn?
Đọc đoạn trích sách giáo khoa.
Xác định các từ ngữ xng hô trong
2 đoạn trích trên?
Hoạt động của trò
I/ Từ ngữ x ng hô và sử dụng từ ngữ x ng hô.
Tôi, chúng tôi, chúng tao, chúng tớ -> ở ngôi thứ nhất
Ngôi thứ 2 : Mày, mi, chúng màyNgôi thứ 3 : Nó, hắn, chúng nó
Ngôi thứ 3 : Anh chú bác, cô gì mợ, ôngcháu em con -> có thể xuồng xã có thểthân mật có thể sang trọng
* Tiếng việt có một hệ thống xng hô phong phú
xng hô với bố mẹ và thầy cô giáo ở ờng mình, trớc mặt các bạn trong giờchơi giờ học xng hô với em họ cháu họ
tr-đã nhiều tuổi
* Tinh tế
I (ai)- số đơn
We ( Guy) – số phứcYou (u) số đơn và số phức
I lo ve you (ai lớp u)-> Tiếng việt
* giàu sắc thái biểu cảm
* Đoạn trích:
a, Dế Choắt nói với Dế Mèn: anh – em
Trang 39x trọng đạo) rất đáng để noi theo.
Dế Mèn nói với Dế Choắt : Ta – Chúngmày
b, Dế Mèn nói với Dế Choắt: Tôi – anh
Dế Choắt nói với Dế Mèn : Tôi – anh
Đoạn a : sự xng hô của 2 nhân vật rất
khác nhau Xng hô bất bình đẳng củamột kẻ ở vị thế yếu cảm thấy mình thấphèn cần nhờ vả ngời khác và một kẻ ở vịthế mạnh kiêu căng và hách dịch
Đoạn b Sự xng hô thay đổi hẳn xng hô
bình đẳng không ai thấy mình thấp hơnhay cao hơn ngời đối thoại,
- Có sự thay đổi xng hô nh vậy vì tìnhhuống giao tiếp thay đổi vị thế của 2nhân vật không còn nh đoạn a Dế choắtkhông còn coi mình đàn em cần nhờ vảnơng tựa dế mèn nữa mà nói với dếmèm nh lời chăn chối với t cách là 2ngời bạn
* Ngời nói cần căn cứ vào đối tợng và các đặc điểm khác của tinh huống giao tiếp để xng hô cho thích hợp.
* Ghi nhớ : sgk
II/ Luyện tập :
Bài tập 1:
Chúng ta – Chúng emNgôi gộp : Tức chỉ một nhóm ít nhất là
2 ngời trong đó có ngời nói và ngờinghe và phơng thức xng hô chỉ “Ngôitrừ” tức chỉ một nhóm ít nhất 2 ngờitrong đó có ngời nói nhng không có ng-
ời nghe (Tiếng nớc ngoài – ngôn ngữChâu Âu không có sự phân biệt đó)
Bài tập 2 :
Nhầm tăng thêm tính khác quan chonhững luận điểm khoa học trong vănbản Ngoài ra việc xng hô này còn thểhiện sự khiêm tốn của tác giả
Chú ý : Khi trong tình huống viết bàibút chiến tranh luận khi cần nhấn mạnh
ý kiến riêng của cá nhân thì dùng “tôi”thích hợp hơn
Bài tập 3 :
Đứa bé gọi mẹ của mình theo cách gọithông thờng Nhng xng hô với sứ giả thì
sử dụng những từ nh ta - ông Cách xnghô - >Thánh Gióng là một đứa trẻ khácthờng
Bài tập 4 :
Vị tớng tuy trở thành một nhân vật nổitiếng có quyền cao chức trọng nhng vẫngọi thầy của mình là thầy xng con thểhiện thái độ kính cẩn và lòng biết ơn
Trang 40đồng bào -> ngời nghe cảm giác gần gũithân thiết với ngời nói đánh dấu bớcngoặc trong quan hệ giữa lãnh tụ vànhân dân
Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp
1, Mục tiêu bài dạy :
a Chuẩn bị của GV: Soạn giáo án, tham khảo tài liệu
b Chuẩn bị của HS : Học bài cũ Làm bài tập
3. Tiến trình bài dạy:
a, Kiểm tra bài cũ (3p)
* Kiểm tra bài :
Câu hỏi: Nhận xét gì về từ ngữ xng hô và việc sử dụng từ ngữ xng hô?
Đáp án: Tiếng việt có một hệ thống từ ngữ xng hô rất phong phú, tinh tế và
giàu sắc thái biểu cảm
Ngời nói căn cứ vào đối tợng và đặc điểm khác của tình huống giao tiếp để xng hôcho thích hợp