SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU Thời Sơ Kì-Trung Kì Trung Đại I.. Sự hình thành xã hội phong kiến Châu Âu: - Cuối thế kỉ V, người Giecmantiêu diệt các quốc g
Trang 1Tuần 1
Tiết 1
Ngày soạn:13-8-2011 Ngày dạy: 15-8-2011
PHẦN MỘT KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Bài 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU
(Thời Sơ Kì-Trung Kì Trung Đại)
I MỤC TIÊU YÊU CẦU
1 Kiến thức :
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu
- Hiểu khái niệm “lãnh địa phong kiến” đặc trưng của kinh tế lãnh địa phong kiến
- Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa kinh tế lãnh địa
và nền kinh tế trong thành thị trung đại
2 Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng xác định vị trí các quốc gia PK Châu Âu trên bản đồ Vận dụng phương pháp
so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XHCHNL đến XHPK
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC:
2 KT Bài cũ: (Kiểm tra điều kiện học tập)
3 Bài mới :
Lịch sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn từ XHCXNT
đến CHNL đến XHPK….Quá trình đi lên từ CHNL đến XHPK của loài người nói chung
và của Châu Âu nói riêng như thế nào ?
Trang 2HĐ THẦY - TRÒ ND CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: (12 phút)
- Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình
- Kĩ thuật: Động não
? Người Giecman tiến vào các quốc gia cổ đại phương
Tây vào thời gian nào và nhằm mục đích gì ?
? Sau đó người Giec – man đã làm gì?
-> Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau
? Hãy kể tên và xác định vị trí của các vương quốc
mới trên bản đồ ?
GV: Mở rộng thêm cho hs về các vương quốc mới sau này
phân chia thành những quốc gia hiện đại nào.
? Những việc làm trên có ảnh hưởng như thế nào đến
xã hội phương Tây lúc bấy giờ ?
->
? Từ hai dấu hiệu vừa ghi thì ta có thể kết luận được
điều gì ?
H-> Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ Các
tầng lớp mới xuất hiện
? Phân biệt sự khác nhau giữa XH Cổ đại và XHPK?
-> XH Cổ đại: Chủ nô – Nô lệ
XHPK: Lãnh chúa – Nông nô
Hoạt động 3: (12 phút)
- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình
- Kĩ thuật: Động não
1 Sự hình thành xã hội phong kiến Châu Âu:
- Cuối thế kỉ V, người Giecmantiêu diệt các quốc gia cổ đại …
- Lập nhiều vương quốc mới
- Xã hội : Chia ra hai giai cấpNông nô và lãnh chúa
=> XHPK Châu Âu đã xuất hiện.
2 Lãnh địa phong kiến:
- Là vùng đất rộng lớn do lãnhchúa làm chủ Trong đó có lâuđài, thành quách
- Đời sống trong lãnh địa:
+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy đủ+ Nông nô: đói nghèo, khổ cực
chống lãnh chúa
- Đặc điểm kinh tế: tự cấp, tự túckhông trao đổi với bên ngòai
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại:
Trang 3- HS: Đọc đoạn in nghiêng.
? Nêu vai trò của lãnh địa?
? Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào ?
- HS quan sát hình 2
? Trong thành thi trung đại diễn ra các hoạt động gì ?
? Trong thành thị người ta xây dựng những gì ?
? Cư dân của thành thị gồm những tầng lớp nào, họ
làm gì để sống ?
? Thành thị xuất hiện có tác dụng như thế nào đến
XHPK phương Tây ?
- GV: Nhận xét kết luận:
+ Do sản xuất phát triển và nhu cầu mua bán tăng đồng
thời nhằm thoát khỏi sự kìm kẹp của các lãnh chúa
+ Kinh tế lãnh địa sản xuất theo kiểu tự cung tự cấp không
trao đổi mua bán, còn thành thị trung đại hoạt động kinh tế
chủ yếu là mua bán.
- Cuối TK XI, sản xuất phát triển
hàng hóa thừa đưa ra bán
Thị trấn ra đời Thành thị trung đại xuất hiện
- Tổ chức: Thợ thủ công – Thương nhân
- Vai trò: Thúc đẩy XHPK phát triển
4 Củng cố:
- XHPK ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
- Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới? ý nghĩa sự ra đời của thành thị?
5 Hướng dẫn VN:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa tư
bản ở châu Âu”
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 4
Tuần 1
Tiết 2
Ngày soạn:13-8-2011 Ngày dạy:
Bài 2 SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN
VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
I MỤC TIÊU YÊU CẦU
- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định các quốc gia PK
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XH CHNLsang XH PK
3 Thái độ:
- Qua những sự kiện Lịch sử, giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trìnhphát triển từ XH PK lên XH TBCN
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Những tư liệu đề cập tới chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa PK
2.Học sinh: Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, so sánh sự kiện lịch sử
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC:
2 KT Bài cũ:
a Hãy nêu sự hình thành XH PK ở châu Âu ?
b Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại ?
Trang 5? Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí là gì?
->
? Các cuộc phát kiến được tiến hành trong điều kiện
khoa học kĩ thuật ra sao?
GV: Nhận xét kết luận: Đây là cuộc cách mạng về
giao thông vân tải và tri thức nó thuác đẩy thương
nghiệp phát triển
Hoạt động 2: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình
- Kĩ thuật: Động não
- Cho HS đọc đọan in nghiêng /7 SGK
? Ý nghĩa của cuộc phát kiến địa lý đem lại những gì
cho các thương nhân châu Âu?
nào trong XHPK châu Âu ?
? So sánh quan hệ sản xuất Pk với quan hệ sản xuất tư
bản chủ nghĩa ?
-> Hoạt động nhóm
GV: Kết luận:
- Quan hệ sản xuất PK không có sự phân công lao động,
chủ yếu mang tính tự cấp tự túc nên sản lượng không cao
- Nguyên nhân:
+ Giữa thế kỉ XV sản xuất pháttriển
+ Cần nguyên liệu, thị trường
- Điều kiện: Khoa học kĩ thuậttiến bộ (có tàu lớn, la bàn…)
+ Có nguồn nguyên liệu mới, quí + Mở rộng thi trường, tư sản Châu
Âu thu được món lời khổng lồ.
2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản:
- Tích lũy tư bản nguyên thủyhình thành tạo vốn và người làmthuê
- Xã hội: Giai cấp vô sản và tưsản ra đời
- Chính trị: Tư sản > < quý tộc
PK , đấu tranh chống PK
=> Quan hệ sản xuất tư bản chủ
nghĩa hình thành
Trang 6- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa thì ngược lại.
4 Củng cố:
Hãy điền thời gian của các cuộc phát kiến địa lí đã học vào bảng sau ?
Thời gian Các cuộc phát kiến lớn về đia lí
- Điaxơ đi vòng qua cực Nam của Châu Phi
- Vacxcơđơ Gama cập bến Calicut ở Tây Nam Ấn Độ
- Côlômbô tìm ra Châu Mĩ
- Magienlan đi vòng quanh Trái Đất
? Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào ?
5 Hướng dẫn VN:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kì
trung đại ở châu Âu”
V RÚT KINH NGHIỆM:
Tuần 2
Tiết 3
Ngày soạn:20-8-2011 Ngày dạy:
Bài 3 CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của Phong trào VHPH
- Nguyên nhân PTCC Tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đến CHPK châu Âu lúc bấy giờ
2 Kĩ năng:
- Phân tích cơ cấu giai cấp mâu thuẫn XH Nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp Tư sản chống PK
3 Thái độ:
Trang 7- Bồi dưỡng cho HS nhận thức về sự phát triển hộp quy luật của XH lòai người Vai trò củagiai cấp Tư sản Lòai người đang đứng trước 1 bước ngoặt lớn Sự sụp đổ của CĐPK.
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên:
- Bản đồ thế giới (hoặc bản đồ châu Âu)
- Tranh ảnh về thời kì Văn hóa Phục hưng
- Một số tư liệu nói về những nhân vật LS và danh nhân văn hóa tiêu biểu thời Phục hưng.2.Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, XYZ (413)
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC:
2 KT Bài cũ:
? Các cuộc phát kiến địa lý đã tác động như thế nào đến XH châu Âu?
? Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?
? Vì sao có phong trào Văn hóa Phục hưng? Nơi xãy
ra đầu tiên của phong trào này ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/8
GV: Nêu nguyên nhân: Do PK kìm hãm sự phát triển của
kinh tế XH Họ phá hủy các di sản VH cổ đại trừ nhà thờ
và tu viện còn các trường học chỉ đào tạo giáo sĩ Những
hành động này đối lập với tư sản nhưng vì tư sản chỉ có thế
lực kinh tế không có địa vị XH nên không ngăn cản được
các hành động đó đấu tranh chống PK giành địa vị xã hội
Phân tích kênh hình 6 SGK/8
? Văn hóa phục hưng là gì ?
(Hoạt động nhóm).
-> Là khôi phục những giá trị văn hóa Hy Lạp và
Rôma; sáng tạo văn hóa mới của GCTS
? Tại sao tư sản lại chọn văn hóa làm cuộc mở đường
1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (thế kỉ XIV – XVII) :
- Nguyên nhân : Giai cấp TS cóthế lực kinh tế nhưng không có
địa vị XH họ đấu tranh giành
địa vị XH , mở đầu là cuộc đấutranh trên lĩnh vực văn hóa
Trang 8cho đấu tranh chống PK ?
-> Do TS không có địa vị XH và VH là lĩnh vực tác động
sâu sắc vào tư tưởng nhân dân trong việc khôi phục lại
những giá trị VH cổ đại là tinh hoa của nhân loại Vì thế sẽ
tập hợp được đông đảo dân chúng để chống lại phong kiến.
? Ở giai đoạn này xuất hiện những nhà văn hóa phục
hưng tiêu biểu nào ?
-> Các nhà văn hóa khoa học tiêu biểu có tư tưởng
chống PK: Rabơle, Đêcactơ, Lêônađơvanxi,
- GV nêu một số nhà khoa học và những tác phẩm nổi
tiếng thời bấy giờ ( Tư liệu SGV/24)
- HS thảo luận : nội dung Cải cách của Luthơ ?
- Tác động của tư tưởng Cải cách Luthơ như thế nào ?
? Ngoài Lu-thơ ra còn có cải cách tôn giáo của ai ?
? Phong trào ảnh hưởng như thế nào đối với văn hóa
châu Âu và nhân loại ?
- Nội dung phong trào Văn hóaPhục hưng :
+ Lên án XH PK, Giáo hội Kitô.+ Đề cao giá trị con người
Phong trào Văn hóa Phục
hưng là cuộc CM tiến bộ vĩ đại
mở đường cho sự phát triển củaVăn hóa châu Âu và nhân loại
2 Phong trào Cải cách tôn giáo:
- Nguyên nhân:
+ Giáo hội bóc lột nhân dân.+ Giáo hội cản trở sự phát triểncủa tư sản
- Nội dung Cải cách tôn giáo củaLuthơ :
+ Phủ nhận vai trò thống trị củaGiáo hội,đòi bãi bỏ những lểnghi phiền toái
+ Đòi quay về với giáo lí Kitônguyên thuỷ
- Tác động đến xã hội:
+ Đạo Ki Tô bi phân hóa (Ki Tô
và Tinh Lành)
Trang 9+ Thúc đẩy các cuộc khởi nghĩa nông dân
4 Củng cố:
1.Vì sao giai cấp TS đứng lên đấu tranh chống giai cấp quý tộc PK ?
2 Em hãy nêu nội dung tư tưởng Cải cách của Luthơ và Canvanh ?
5 Hướng dẫn VN:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Trung Quốc thời phong kiến”.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Tuần 2 Tiết 4 Ngày soạn:20-8-2011 Ngày dạy:
Bài 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại PK ở Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng lập niên biểu các triều đại phong kiến TQ và phân tích các chính sách của
các triều đại TQ
3 Thái độ:
- Nhận thức được TQ là một quốc gia PK lớn ở phương Đông Là láng giềng của Việt Nam
và có ảnh hưởng tới quá trình lịch sử của ta
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Bản đồ treo tường TQ thời PK, một số tranh ảnh về các triều đại PKTQ, các
tư liệu sưu tầm thêm về các chính sách của các triều đại PKTQ nếu có
2.Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
Trang 10IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC:
2 KT Bài cũ:
? Nguyên nhân dẫn đến phong trào Văn hóa Phục hưng? Nội dung phong trào?
? Nêu nội dung Cải cách tôn giáo của Luthơ? Tác động của nó?
Kĩ thuật: động não, bảng biểu.
? Trình bày những nét chính trong chính sách đối nội
của nhà Tần?
? Kể tên một số công trình mà Tần Thủy Hòang bắt
nông dân xây dựng?
-> Vạn Lí Trường Thành, Cung A Phòng, lăng Li Sơn.
? Em có nhận xét gì về những tượng gốm ở hình 8
Hình này thể hiện điều gì ở Tần Thủy Hoàng?
GV: Tượng gồm phản ánh trình độ thủ công của người
TQ lúc này rất cao Đồng thời cũng cho thấy được sự
xa hoa của vua Tần
GV Nhận xét kết luận: Nêu nguồn gốc và biểu hiện của
chính sách bành trướng ở thời Tần.
- Kinh tế thời Tần phát triển mạnh, có biện pháp thôn
tín các nước xung quanh.
- Đây là chế độ PK chuyên chế tồn tại trong 15 năm.
? Nêu các chính sách đối nội và đối ngoại của nhà
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:
- Chính trị: Chia nước thànhquận huyện
- Kinh tế: Giảm thuế và sưu dịch
- Đối ngoại: Mở rộng xâm lược
Trang 11triển kinh tế TQ.
GV: Sau khi nhà Tần-Hán sụp đổ thì trải qua một thời
gian dài mới xuất hiện được một nhà nước tiến bộ và
thịnh vượng đó là nhà Đường
? Bộ máy nhà nước thời Đường có gì tiến bộ so với
các triều đại trước?
-? Về kinh tế nhà Đường đã có những chính sách gì-?
->
? Với các chính sách đối nội như trên thì có tác động
như thế nào đến kinh tế nhà Đường?
? Về đối ngoại nhà Đường có những chính sách gì?
3 Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường:
- Chính trị:
+ Cử người thân tín cai quản các địa phương
+ Mở khoa thi chọn người tài
- Kinh tế:
+ Giảm tô thuế, thực hiện chế độ quân điền
=> Kinh tế phồn thịnh
- Đối ngoại: Xâm lược mở rộng
bờ cõi
4 Củng cố: bảng phụ
1 Thời cổ đại TQ đã trải qua các triều đại nào ?
2 Nhà Đường củng cố bộ máy nhà nước bằng nhiều biện pháp đó là những biện pháp gì ?
a Cử người thân đi cai quả các địa phương
b Mở khoa thi chọn người tài
c Giảm tô thuế
d Phát triển thủ công nghiệp, thương mại với các nước
5 Hướng dẫn VN:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị phần 4,5,6
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 12
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK: Thời Tống, Nguyên, Minh, Thanh.
- Những đặc điểm văn hóa khoa học – kĩ thuật của XH PK Trung Quốc
1 Giáo viên: Bản đồ treo tường TQ thời PK, một số tranh ảnh về các triều đại PKTQ, các
tư liệu sưu tầm thêm về các chính sách của các triều đại PKTQ nếu có
2 Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, lập bảng biểu
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
Hoạt động:
Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình,
vấn đáp, XYZ (413)
Kĩ thuật: động não, bảng biểu.
4 Trung Quốc thời Tông Nguyên :
Trang 13-GV: Tóm tắt nội dung của giai đoạn này (SGK).
GV: Nhà Tống phát triển không bằng nhà Đường Nhà
Tống tồn tại từ 960-1279 và được thay thế bởi nhà
? Trình bày những thay đổi về chính trị của TQ từ sau
thời Nguyên đến cuối thời nhà Thanh?
->
- Đọc đoạn in nghiêng (SGK trang 13)
? Xã hội TQ cuối thời Minh - Thanh có gì thay đổi ?
-> Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn…với chuyên môn
hóa cao “chủ xuất vốn”, “thợ xuất sức”…Buôn bán với
* Nhà Nguyên:
- Phân biệt đối xử giữa người haidân tộc dẫn đến chiến tranhchống Nguyên
5 Trung Quốc thời Minh Thanh:
Chính trị :+ Chu Nguyên Chương lập nhà Minh 1368.
+ Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh (1644).
+ 1644 nhà Thanh được thành lập.
- Xã hội :+ Vua quan sa đọa
+ Nông dân đói khổ
- Kinh tế: Mầm móng kinh tế tưbản chủ nghĩa xuất hiện
6 Văn hóa, khoa học - kĩ thuật
TQ thời PK:
* Văn hóa:
Trang 14? Trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng người TQ có thành
tựu gì?
->
GV: Giới thiệu tam cương, ngũ thường (nhân, lễ,
nghĩa, trí, tín)
? Về văn học và sử học họ đã đạt được những gì ?
-> Văn học, sử học rất phát triển
GV: Giới thiệu tác giả lý Bạch, tác phẩm Tây Du Kí của
Ngô Thừa Ân Còn sử học có Tam quốc diễn nghĩa….
? Quan sát hình 9, 10 và cho biêt em có nhận xét gì về
nghệ thuật kiến trúc, hội họa, điêu khắc và làm gốm
của người TQ ?
->
? Nêu tên các thành tựu khoa học kĩ thuật của người
TQ từ đó rút ra nhận xét về nền khoa học kĩ thuật của
TQ?
HS: Hoạt động nhóm
- Tư tưởng: Nho giáo
- Văn học, sử học rất phát triển
- Nghệ thuật: Hội họa, điêu khắc, kiến trúc và đồ gồm đều ở trình
độ cao
* Khoa học - kĩ thuật:
- Tứ đại phát minh (KT làm giấy,
KT in, thuốc súng, kim chỉ nam.)
- KT đóng tàu, luyện sắt, khai thác dầu mỏ…
=> Có nhiều phát minh lớn đóng góp cho sự phát triên của lịch sử nhân loại
4 Củng cố:
- Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có những điểm gì khác nhau ? Vì sao có
sự khác biệt đó ?
- Qua các thành tựu văn hóa khoa học kĩ thuật đã cho thấy phẩm chất gì ở người TQ lúc bấy giờ ?
5 Hướng dẫn VN:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Ấn Độ thời phong kiến”.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 15
Tuần 3
Tiết 6
Ngày soạn:27-8-2011 Ngày dạy: 2011
Bài 5 ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC:
2 KT Bài cũ:
? Những mầm mống KT TBCN dưới thời Minh - Thanh đã được nảy sinh như thế nào?
? Em hãy nêu những thành tựu lớn về văn hóa, KH-KT của NDTQ thời PK
3 Bài mới :
Ấn Độ - một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân lọai cũng được hìnhthành từ rất sớm Với một bề dày LS và những thành tựu văn hóa vĩ đại, Ấn Độ đã cónhững đóng góp lớn lao trong LS nhân lọai
Giảm tải
Hoạt động:
Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình,
1 Những trang sử đầu tiên
2 Ấn Độ thời phong kiến :
- Vương triều Gupta (thế kỉ
Trang 16IV-vấn đáp,
Kĩ thuật: động não.
? Kinh tế xã hội Ấn Độ dưới triều Gupta có những nét
gì đáng chú ý ?
? Vương triều Gupta tồn tại đến thời gian nào ?
? Sự sụp đổ của vương triều Gupta diễn ra như thế nào
và được thay thế bằng triều đại nào?
->
? Người Hồi giáo thi hành những chính sách gì?
->
GV: Đến thế kỉ XVI Ấn Độ bị Mông Cổ tấn công và
lật đổ sau đó lập nên một vương triều mới
? Vương triều mới của người Mông Cổ lập ra là gì?
->
? Vua Acơba đã áp dụng những chính sách gì để cai trị
Ấn Độ ?
GV: Giới thiệu thêm về Acơba.
? Đến giữa thế kỉ XIX tình hình Ấn Độ ra sao?
Hoạt động:
Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình,
vấn đáp,
Kĩ thuật: động não.
? Được xem là trung tâm của văn minh nhân loại, vậy
văn hóa Ấn Độ đã đạt được những thành tựu lớn gì?
-> (Tư liệu SGV/32)
? Chữ viết đầu tiên người Ấn Độ sáng tạo là lọai chữ
gì? Dùng để làm gì?
-> Chữ Phạn => sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các
bộ kinh và là nguồn gốc của chữ Hinđu
GV giảng cho HS hiểu Kinh Vêđa là bộ kinh cầu
nguyện cổ nhất (Vêđa->hiểu biết), gồm 4 tập
? Kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng của Ấn Độ?
-> 2 bộ sử thi: Mahabharata và Ramayana
? Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc?
? KT Hinđu tháp nhọn nhiều tầng…
-> KT Phật giáo: chùa xây hoặc khóet sâu vào vách
núi, tháp có mái tròn như bát úp…
GV giới thiệu tranh ảnh về kiến trúc Ấn Độ như lăng
VI):
+ Luyện kim rất phát triển
+ Nghề thủ công, dệt, chế tạokim hòan, khắc trên ngà voi
- Vương quốc Hồi giáo Đêli (thế
3 Văn hóa Ấn Độ :
- Chữ viêt: Chữ Phạn
- Kinh: Vê Da
- Văn học: Sử thi đồ sộ, kịch, thơca…
- Kiến trúc: Hinđu và phật giáo
Trang 17TadjMahall, chùa hang Ajanta…
4 Củng cố
1 Viết chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào các ý sau ?
Các tiểu quốc ở Ấn Độ ra đời khoảng 2500 đến 1500 TCN
Magađa ra đời vào thế kỉ III TCN và hùng mạnh dưới triều đại Asôca
Lịch sử PK Ấn Độ trải qua các triều đại Gupta, Đêli…
Văn hóa Ấn Độ chỉ có vai trò quan trọng đối với văn hóa Châu Á 2 Ấn Độ là một quốc gia có nhiều tôn giáo Trong các tôn giáo dưới đây tôn giáo nào ra đời ở Ấn Độ ? Đạo Bà La Môn Đạo Ki Tô Đạo Hồi Đạo Phật Đạo Hinđu Giới thiệu ACƠBA HÒANG ĐẾ HÙNG CƯỜNG NHẤT CỦA TRIỀU ĐẠI MÔGÔN Acơba lên ngôi hòang đế ở Đêli năm 14 tuổi Acơba một mặt thiết lập chính quyền chuyên chế tập trung, chinh phục và đàn áp các vùng lân cận không chịu quy thuận, mặt khác lại thi hành chính sách khoan dung đối với mọi tôn giáo Ông ra lệnh bãi bỏ “thuế đầu người” hay “thuế ngọai đạo”, một thứ thuế đánh vào bất cứ người dân nào kh”ng theo Đạo hồi Ông khuyến khích quý tộc Mông Cổ kết thân với quý tộc Ấn Độ Acơba thực hiện chính sách trọng đãi người tài, trí thức và văn nghệ sỹ mặc dù bản thân “ng không biết chữ… (Trích:” Nhân vật LS và danh nhân văn hóa thế giới”) 5 Hướng dẫn VN: - Học bài theo câu hỏi SGK - Chuẩn bị bài “Các quốc gia phong kiến Đông nam Á” V RÚT KINH NGHIỆM:
Tuần 4 Tiết 7 Ngày soạn:3-9-2011 Ngày dạy: 2011
Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Khu vực Đông Nam Á hiện nay gồm những nước nào? Tên gọi và vị trí địa lý của các
Trang 18- Các giai đọan phát triển LS lớn của khu vực.
- Nhận rõ vị trí địa lý của Cam - pu - chia và Lào các giai đọan phát triển của hai nước
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên:
2.Học sinh:
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC:
2 KT Bài cũ:
? Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gupta được biểu hiện như thế nào?
? Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà Ấn độ đã đạt được thời trung đại?
GV giới thiệu tên và vị trí trên bản đồ 10 quốc
gia hiện nay ở Đông Nam Á Từ tháng 5/2002
có thêm nước Đông - Ti - mo
? Em hãy chỉ ra đặc điểm chung về tự nhiên
của các nước đó?
-> Ảnh hưởng gió mùa
? Điều kiện tự nhiên ấy tác động như thế nào
đến phát triển nông nghiệp?
-> + Thuận lợi: cung cấp đủ nước tưới, khí hậu
nóng ẩm => thích hợp cho cây cối sinh trưởng
- Khu vực ĐNA gồm 11 nước
- ĐKTN: Chịu ảnh hưởng của gío mùamùa khô và mùa mưa
+ Thuận lợi: Nông nghiệp phát triển.+ Khó khăn: Có nhiều thiên tai
- Sự hình thành các vương quốc cổ:
10 TK sau CN: Các vương quốc đượcthành lập trừ Việt Nam
Trang 19nước ta xuất hiện đầu tiên khoảng thế kỉ III
trước công nguyên (sự kiện Âu Cơ và Lạc
Long Quân)
Hoạt động: (18 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, trực quan, bảng biểu
- Kỹ thuật: Động não, XYZ
? Hãy kể tên 1 số quốc gia cổ và xác định vị trí
trên lược đồ?
-> Champa, Phù Nam,và hàng lọat quốc gia
nhỏ khác
GV: Phát phiếu HT cho HS thảo luận theo
nhóm (15 phút.) Nhóm cử đại diện trả lời
Lập niên biểu các giai đọan phát triển LS lớn
của khu vực ĐNA đến giữa TK XIX
GV: Sau thời kì phát triển thịnh vượng thì từ
nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia PK ĐNA
bước vào thời kì suy yếu đến giữa thế kỉ XIX
trở thành thuộc địa của chủ nghĩa tư bản thực
dân trừ Thái Lan
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á :
Thời gian Các giai đọan pháttriểnNửa sau TK X -
đầu TK XVIII:
Thời kỳ thịnhvượng
TK XIII Dòng vua Giava
mạnh lên, thốngnhất Inđônêxia
vào thời Ăngco
Giữa TKXI Quốc gia Pa-gan
mạnh lên -> vươngquốc Pa-gan (Mi-an-ma)
TK XIII Thành lập vương
quốc Su-khô-thay(Thái Lan)
Giữa TK XIV Thành lập vương
quốc Lào
Sau TK XVIII Các quốc gia PK
ĐNA suy yếu
4 Củng cố:
a Đông Nam Á chịu ảnh hưởng của khí hậu như thế nào, hệ thực vật ở đây ra sao? Họcsinh hãy điền chữ Đ hoặc S vào các ý đưới đây:
Chịu ảnh hưởng của gió mùa
Có hai mùa rõ rệt: Khô, mưa
Trồng lúa và nhiều loại cây ăn quả
Tất cả đều sai
Trang 205 Hướng dẫn VN:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị mục “Campuchia và Lào”.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Tuần 4 Tiết 8 Ngày soạn:3-9-2011 Ngày dạy: 2011
Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
(tiếp)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- HS nhận rõ vị trí địa lí của Campuchia và Lào cùng các gđoạn phát triển của 2 nước này
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử của Lào và Campuchia
3 Thái độ:
- Bồi dưỡng cho hs tình cảm yêu quí trân trọng truyền thống lịch sử của Lào và Campuchia, thấy được mối quan hệ mật thiết của 3 nước Đông Dương
- Trong LS các quốc gia ĐNA cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho văn minh nhân loại
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Lược đồ các nước ĐNA, bản đồ ĐNA, TLLS
2.Học sinh: Đọc bài trước theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC:
2 KT Bài cũ:
? Trình bày sự hình thành các vương quốc cổ ở ĐNA ?
? Cho biết sự hình thành và phát triển của các quốc gia PK ĐNA ?
3 Bài mới:
Campuchia và Lào là 2 nước anh em cùng ở trên bán đảo Đông Dương với VN Hiểu được LS của 2 nước bạn cũng góp phần hiểu thêm LS nước mình
Hoạt động: (15 phút)
Trang 21- Phương pháp: Nêu vđề, trực quan, thuyết trình
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (413)
? Tộc người Khơme hình thành như thế nào? Họ giỏi
về việc gì?
-> SGK
GV: Thời tiền sử trên đất Campuchia ngày nay có một bộ
phận dân cư cổ ĐNA (gọi là người Môn Cổ) sinh sống Cư
dân này đã xây dựng nên nhà nước Phù Nam Trong qua
trình xuất hiện nhà nước thì tộc người Khơme hình thành.
Đến khi nước Phù Nam suy yếu và tan rã thì người Khơme
đã xây dựng một vương quốc riêng cho mình.
? Vương quốc mới có tên là gì? Được xây dựng vào
thời gian nào? Tồn tại bao lâu?
? Những chi tiết nào cho thấy sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngco?
-> NN phát triển, có nhiều công trình KT độc đáo, QĐ
hùng mạnh
GV: Dùng hình 14 để chứng minh sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngco
? Sau thời kì Ăngco tình hình nước Campuchia lúc này
ra sao?
Hoạt động: (15 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, trực quan, thuyết trình
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (413)
? Chủ nhân của nước Lào bấy giờ là ai, họ sống như
thế nào?
? Ai thống nhất các bộ tộc của người Lào Thơng và
3 Vương quốc Campuchia :
- Từ thế kỉ VI đến IX là vươngquốc Chân Lạp
- Từ thế kỉ IX đến XV là thời kìĂngco huy hoàn
- 1863 là thuộc địa của Pháp
4 Vương quốc Lào :
- Các bộ tộc của người LàoThơng và Lào Lùm thống nhấtthành nước Lạn Xạng
Trang 22quốc gia nào?
? Sau khi đc thành lập nc Lạn Xạng phát triển ra sao?
? Nêu các chi tiết thể hiện sự phát triển thịnh vượng
của vương quốc Lạn Xạng?
GV: Một trong những thành tựu của sự thịnh vượng ở Lào
đó là Thạt Luổng được xây dựng 1566 dưới triều Xệt Tha
Thi Lạt Đây là công trình kiến trúc đồ sộ gồm một tháp
lớn hình nậm rượu, đặt trên đế hoa sen, phô ra 12 cánh hoa.
Bên dưới là một bệ khổng lồ hình bán cầu, nhưng lại tạo
thành 4 múi có đáy vuông, mỗi cạnh dài 68m, được ốp
bằng 323 phiến đá và có 4 cổng dưới dạng miếu thờ Xung
quanh tháp chính là 30 ngọn tháp nhỏ, mỗi cái khắc một
lời dạy của phật Tháp chính cao 45m.
? Sự thịnh vượng này kéo dài bao lâu?
? Nguyên nhân nào đẫn đến sự suy yếu vủa vương
quốc Lạn Xạng?
-> Do có sự tranh chấp quyền lực trong hòang tộc, đất
nước suy yếu, vương quốc Xiêm xâm chiếm
- Ở các thế kỉ XV-XVII là thời kìthịnh vượng của vương quốc LạnXạng
- Thế kỉ XVII bị Xiêm xâm lược,cuối thế kỉ XIX là thuộc địa củaPháp
- 1863
- Có một bộ phận cư dân cổ sinh sống
- Vương quốc người Khơme hình thành (Chân Lạp)
- Giai đoạn nhà nước Ăng-Co phát triển
- Thực dân Pháp xâm lược cai trị
- Chủ nhân là người Lào Thơng
- Người Thái di cư đến người Lào Lùm
- Pha Ngừm thống nhất các bộ lạc thành lập nước LạnXạng
- Giai đoạn phát triển thịnh vượng của quốc gia LạnXạng
- Lạn Xạng suy yếu
- Trở thành thuộc địa của Pháp
5 Hướng dẫn VN:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Chế độ phong kiến”.
Trang 23V RÚT KINH NGHIỆM:
Tuần 5
Tiết 9
Ngày soạn:10-9-2011 Ngày dạy: 2011
Bài 7 NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN
1.Giáo viên: Bản đồ châu Âu, châu Á
2.Học sinh: Sưu tầm các tranh ảnh LS
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC:
2 KT Bài cũ:
3 Bài mới:
Qua các tiết học trước chúng ta đã biết được sự hình thành, phát triển của chế độ PK
ở cả phương Đông và Tây Vậy hai hình thức xã hội PK của hai khu vực này có gì chung?
Trang 24- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình
? Nền kinh tế phong kiến ở phương Đông và châu Âu
còn khác nhau ở điểm nào?
-> Ở châu Âu xuất hiện thành thị trung đại thương
nghiệp, công nghiệp phát triển
GV: Ngoài ra ở phương Tây còn có thành thị đó chính là
cở sở của nền KTTBCN nảy sinh và phát triển về sau.
? Như vây với hai hình thức tổ chức nhà nước như trên
của PK phương Đông và phương Tây được gọi là gì ?
GV: Chế độ quân chủ là: Thể chế Nhà nước do Vua
đứng đầu
* Lưu ý chế độ phân quyền ở phương Tây chỉ tồn tại
trong giai đoạn đầu của XHPK về sau cũng giống như
phương Đông
2 Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến:
Phương Đông
Phương Tây
Kinh tế
Chăn
nuôi, thủcông đóngkín trongcông xãnông thôn
Đóngkín trongcông xãnôngthôn
Xã hội
- Địa chủ
- Nôngdân lĩnhcanh
- Lãnhchúa
- Nôngnô
3 Nhà nước phong kiến :
- Phương Đông: Quân chủchuyên chế tập quyền
- Phương Tây: Quân chủ chuyênchế phân quyền
4 Củng cố:
- Sự hình thành và phát triển của XHPK phương Đông và Tây như thế nào ?
- Cơ sở kinh tế xã hội của XHPK phương Đông và Tây ra sao ?
- Nhà nước PK phương Đông và Tây được tổ chức dưới hình thức nào? giải thích ?
Trang 255 Hướng dẫn VN:
- Cơ sở kinh tế - xã hội
Tuần 5
Tiết 10
Ngày soạn:10-9-2011 Ngày dạy: 2011
- Thấy được nền văn hóa phong phú của phương Đông
- Sự phát triển nhanh chóng của xã hội PK phương Tây cùng với sự suy tàn của chế độ PKphương Đông và Tây
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Chuẩn bị bài tập, có gợi ý
2.Học sinh: Chuẩn bị các câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Thực hành, vấn đáp, thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC:
Trang 262 KT Bài cũ: (kết hợp trong bài)
- Sự khác nhau:
- SX chủ yếu là nông nghiệp
- SX ra SP chỉ để tiêu dùng trong lanh địa,
không trao đổi, mua bán ra bên ngoài => KT
Quan hệ SX TBCN ở Châu Âu được hình thành dựa trên 2 yếu tố:
- Vốn: Nhờ cuộc phát kiến địa lí, quý tộc thương nhân châu Âu trở nên giàu có Họlập ra các xưởng thủ công, các đồn điền và đần dần họ trở thành giai cấp TS
- Đội ngũ công nhân làm thuê: Những người nông nô bị mất ruộng đất, phải đi làmthuê trong các xí nghiệp của TS Ngoài ra còn có nô lệ mua từ châu Phi sang
Trang 27+ Thương nghiệp, thành thị phát triển và phồn thịnh như ở Bắc Kinh, Nam Kinh.
+ Quảng Châu là thương cảng lớn nhất, từ đây các thương nhân TQ buôn bán với nhiềunước ĐNA, Ấn Độ, Ba Tư, Ả Rập
Xã hội PKphương Tây
- Cơ sở kinh tế
- Phương thức bóc
lột
Nông nghiệp đóng kíntrong công xã nông thôn
Địa tô
Nông nghiệp đóng kíntrong lãnh địa
Địa tôCác giai cấp cơ bản Địa chủ và nông dân lĩnhcanh Lãnh chúa và nông nô
5 Hướng dẫn VN:
- Hoàn thành các bài tập vào vở
- Chuẩn bị bài “Nước ta buổi đầu độc lập”, theo hệ thống câu hỏi SGK
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 28
Bài 8 NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại PK Trung Quốc
- Nắm được quá trình thống nhất đát nước của Đinh Bộ Lĩnh
2 Kĩ năng:
- Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc
- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thốngnhất đất nước, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho nước ta
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước, bản đồ 12 sứ quân, các hình trong SGK
2.Học sinh: đọc bài trả lời theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Trình bày đặc điểm KT - XH của PK Phương Dông và châu Âu?
- Phương Đông: Chăn nuôi, thủ công đóng kín trong công xã nông thôn - Địa chủ; Nông dân lĩnh
canh.
- Phương Tây: Đóng kín trong lãnh địa PK - Lãnh chúa; Nông nô.
? Vì sao PK châu Âu lại sớm suy vong so với phương Đông?
Trang 29-> Do quá trình hình thành của chủ nghĩa TB ở Châu Âu.
3 Bài mới:
Năm 938 với lối đánh sáng tạo Ngô Quyền đã làm nên chiến thắng lịch sử trên sôngBạch Đằng đem lại tự chủ cho nước nhà, chấm dứt 30 năm Bắc thuộc Trong buổi đầu độclập tình hình nước ta diễn tiến ra ta cùng nhau tìm hiểu qua bài 8
Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, sơ đồ
- Kỹ thuật: Động não,
? Chiến thắng Bạch Đằng 938 có ý nghĩa như thế nào?
-> Đánh bại âm mưu xâm lược của quân Nam Hán,
chấm dứt hơn 10 thế kỷ thống trị của triều đại phong
? Tại sao Ngô Quyền lại bãi bỏ bộ máy cai trị của họ
khúc để thiết lập triều đình mới?
-> Họ Khúc mới chỉ dành được quyền tự chủ, trên
danh nghĩa vẫn phụ thuộc vào nhà Hán Ngô Quyền
quyết tâm xây dựng một quốc gia độc lập
? Hướng dẫn HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước
GV: Ngô Quyền không xưng tiết độ sứ mà lại xưng
vương, không muốn lệ thuộc
? Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước?
-> Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc
chính trị, ngoại giao, quân sự
? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Ngô?
-> Còn đơn giản, sơ sài nhưng đã bước đầu thể hiện ý
- Năm 939 Ngô Quyền lên ngôivua,
chọn Cổ Loa là kinh đô
- Bộ máy nhà nước:
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô:
Vua
Thứ sử các Châu
Trang 30GV: Ngô Quyền mất năm Giáp Thìn thọ 47 tuổi tại vị
6 năm (VN sử lược)
? Sau khi Ngô Quyền mất thì ngôi vua thuộc về tay ai?
Đất nước dưới thời Dương Ta Kha ra sao ?
GV: Dương Tam Kha cướp ngôi, Ngô Xương Văn trốn
sang Nam Sách (Hải Dương) ở với Phạm Lịnh Công (Trà
Hương) còn Ngô Xương Ngập được Dương Tam Kha nhận
làm con nuôi, đất nước không ổn định.
? Tại sao dưới thời Dương Tam Kha đất nước không
ổn định?
-> Cướp ngôi
? Dương Tam Kha bị lật đổ vào năm nào, bởi ai?
->
GV: Năm 950 nhân dịp đi dẹp loạn ở Thái Bình cùng với
Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc đến từ Liêm thì Ngô
Xương Văn cùng 2 tướng trở lại lật đỗ DTK giáng xuống
làm chức Trương Dương Công.
? Tình hình đất nước đưới thời Ngô Xương Văn như
thế nào? giải thích?
-> Không mấy ổn định, do NgXV không được tín
nhiệm của người dân bằng cha của mình
GV: NgXV tại vị được 15 năm thì mất.
? NgXV mất năm nào, lúc này tình hình chính trị ở
? Việc chiếm đóng của các sứ quân có ảnh hưởng như
thế nào tới đất nước?
-> Các sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị trí quan trọng trên
khắp đất nước, liên tiếp đánh lẫn nhau -> đất nước loạn lạc
-> là đk thuận lợi cho giặc ngoại xâm tấn công đất nước.
GV: Treo lược đồ loạn 12 sứ quân lên bảng
Xác định tên và vùng chiếm đóng của các sứ quân trên
lược đồ ?
Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, đánh gia nv LS
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (432)
- 944 Ngô Quyền mấtDương Tam Kha cướp ngôi
- 950 Ngô Xương Văn giành lạingôi vua từ họ Dương
- 965 NXV mất dẫn đến “loạn
12 sứ quân”.
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất
Trang 31GV: Loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho nd, trong
khi đó nhà Tống đang có âm mưu XL nước ta Do vậy,
việc thống nhất đất nước trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.
? Đinh Bộ Lĩnh là ai?
-> Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh Bình,
có tài thống lĩnh quân đội
? Ông đã làm gì để dẹp yên 12 sứ quân?
-> Tổ chức lực lượng, rèn luyện vũ khí, xây dựng căn
cứ ở Hoa Lư
GV trình bày quá trình thống nhất đất nước của Đinh
Bộ Lĩnh trên lược đồ
-> Quan sát, lắng nghe
? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại dẹp yên được các sứ quân?
-> Được nhân dân ủng hộ, có tài đánh đâu thắng đó =>
các sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh bại
? Việc Đinh Bộ Linh dẹp loạn 12 sứ quân có ý nghĩa
gì?
-> Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả nước
=> tạo điều kiện xây dựng đất nước vững mạnh, chống
lại âm mưu xâm lược của kẻ thù
? Vì sao người ta hay gọi Đinh Bộ Lĩnh là “vạn thắng
Vương” ?
-> Vì ông đánh thắng rất nhiều trận liên tiếp để đi đến
thống nhất đất nước
GV: Dùng hình 18 để giới thiệu việc tôn kính của
nhân dân ta đối với Đinh Bộ Lĩnh
- Liên kết với sứ quân Trần Lãm
- Được nhân dân ủng hộ
- Học bài theo nội dung vở ghi, trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Nước Đại cồ việt thời Đinh - Tiền Lê”, theo hệ thống câu hỏi SGK.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 32
- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc
- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: “Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất” Tư liệu về nước Đại
Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê
2.Học sinh: Đọc bài trước trả lời theo câu hoi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
Trang 33Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, đánh gia nv LS
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (432)
Yêu cầu: HS đọc SGK
? Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh đã làm
gì?
->
GV: Tên nước: "Đại":lớn; "Cồ" cũng có nghĩa là "lớn"
Nước Việt to lớn có ý đặt ngang hàng với Trung Hoa
? Tại sao Đinh Tiên Hoàng lại đóng đô ở Hoa Lư?
-> GV: dùng hình 19 để giới thiệu địa thế của Hoa Lư
Là quê hương của Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều
đồi núi => thuận lợi cho việc phòng thủ
? Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của phong kiến
Trung Quốc để đặt tên nước nói lên điều gì?
-> Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập, ngang
hàng với Trung Quốc chứ không phụ thuộc vào TQ
- GV giải thích khái niệm "vương" và "đế".
+ "Vương": tước hiệu của vua (dùng cho nước nhỏ,
chư hầu)
+ "Đế": là tước hiệu của vua nước lớn mạnh, có nhiều
nước thần phục (chẳng hạn: Trung Quốc sau khi thống
nhất thì xưng Đế)
? Niên hiệu nước ta dưới thời Đinh là gì? Được đặt
vào thời gian nào? Quan hệ ngoại giao với Tống ra
sao?
-> Xuân 970, vua Đinh đặt niên hiệu là Thái Bình và
đặt quan hệ bình thường với Tống
? Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì để xây
dựng đất nước?
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước:
- Năm 968: Đinh Bộ Lĩnh lênngôi vua
- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt,đóng đô ở Hoa Lư
- Phong vương cho con
Trang 34Giảng: Thời Đinh nước ta chưa có luật pháp cụ thể,
vua sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện răn đe kẻ
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, sơ đồ hóa
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (412)
Yêu cầu: HS đọc SGK
? Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh nào?
->
? Vì sao Lê Hoàn lại được suy tôn làm vua?
-> Là người có tài, có chí lớn, mưu lược, lại đang giữ
chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội =>
lòng người quy phục
? Việc Thái Hậu Dương Văn Nga trao áo bào cho Lê
Hoàn nói lên điều gì? (thảo luận)
-> Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, đặt lợi ích
quốc gia lên trên lợi ích dòng họ, vượt lên quan niệm
phong kiến để bảo vệ lợi ích dân tộc
- GV phân biệt khái niệm "Tiền Lê" và "Hậu Lê"
- Chính quyền nhà Lê được tổ chức như thế nào?
-> Vua đứng đầu, dưới vua là quan văn, quan võ và
tăng quan Cả nước chia thành 10 lộ, dưới lộ là phủ và
* Sự thành lập của nhà Lê
- Năm 979: Đinh Tiên Hoàng bịgiết nội bộ lục đục
- Nhà Tống lăm le xâm lược
Lê Hoàn được suy tôn lên làmvua
* Tổ chức chính quyền Trungương
Vua
Đại sưThái sư
10 LộPhủ Châu
Trang 35+ Quân địa phương.
phương tổ chức theo phép “ngụ binh ư nông”
Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, tường thuật
- Kỹ thuật: Động não,
Yêu cầu: HS đọc SGK
- Quân Tống xâm lược nước ta trong hoàn cảnh nào?
- GV tường thuật lại diễn biến cuộc kháng chiến theo
lược đồ (Giảng thêm về chi tiết Lê Hoàn chon Bạch
Đằng để chặn giặc kế thừa tài quân sự của Ngô Quyền
trước đây)
Yêu cầu: HS tường thuật lại diễn biến
? Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống là gì?
-> Khẳng định quyền làm chủ đất nước, đánh bại âm
mưu xâm lược của quân Tống => củng cố nền độc lập
của nước nhà
- Quân đội+ Cấm quân
+ Quân địa phương
3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:
- Tiến theo 2 đường: thuỷ và bộ
do Hầu Nhân Bảo chỉ huy
- Đánh bại âm mưu xâm lượccủa kẻ thù, củng cố nền độc lập
Trang 361.Giáo viên: Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình.
2.Học sinh: Trả lời câu hỏi chuẩn bị trong SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Vẽ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích
? Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981?
3 Bài mới:
Cu c kháng chi n ch ng T ng th ng l i ã ánh b i âm m u xâm l ến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ại âm mưu xâm lược của kẻ ưu xâm lược của kẻ ưu xâm lược của kẻợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ c c a k ủa kẻ ẻ thù, kh ng đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ nh quy n l m ch ền làm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, àm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, ủa kẻ đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, t n ưu xâm lược của kẻớc cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, c cu nhân dân ta v c ng c n n ả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, àm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, ủa kẻ ống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ền làm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ c l p, ập,
th ng nh t c a n ống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, ủa kẻ ưu xâm lược của kẻớc cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, Đại âm mưu xâm lược của kẻ c i C Vi t ó c ng l c s ồ Việt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá ệt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá Đ ũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá àm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, ơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá ở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻể xây dựng nền kinh tế, văn hoá xây d ng n n kinh t , v n hoá ựng nền kinh tế, văn hoá ền làm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, ến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ăn hoá
bu i ổi đầu độc lập đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻầu độc lập đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ u c l p ập,
Trang 37HĐ THẦY - TRÒ ND CẦN ĐẠT Hoạt động: (15 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, tường thuật
- Kỹ thuật: Động não,
Yêu cầu: HS đọc SGK
? Thời Đinh - Tiền Lê N2 được tổ chức ra sao?
-> Chia rộng công để dân cày
+ Tổ chức cày tịch điền
+ Khuyến khích khẩn hoang, làm thủy lợi và trồng dâu
nuôi tằm
? Em có suy nghĩ gì về tình hình nông nghiệp thời
Đinh - Tiền Lê?
-> Nông nghiệp được coi trọng vì đây là nền tảng kinh tế
của đất nước Nhà nứơc chú ý đến việc khai khẩn đất
hoang, đào vét kênh ngoi, nhân dân được chia ruộng
tạo điều kiện sản xuất nông nghiệp ổn định.
? Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch điền để làm gì?
-> Vua quan tâm đến sản xuất => khuyến khích nhân
dân làm nông nghiệp
? Sự phát triển của thủ công nghiệp thể hiện ở những
triển, không bị kìm hãm như trước đây Mặt khác, các thợ
khéo cũng không bị cống nạp sang Trung Quốc.
- Hãy miêu tả lại cung điện Hoa Lư để thấy được sự
phát triển của nước ta thời Tiền Lê?
-> HS dựa vào SGK để miêu tả: cột dát vàng, bạc, có
nhiều điện, đài tế, chùa chiền, kho vũ khí, kho thóc thuế
được xây dựng quy mô cung điện hoành tráng hơn.
? Thương nghiệp có gì đáng chú ý?
-> Nhiều khu chợ được hình thành, buôn bán với nước
1 Bước đầu xây dựng nền kinh
Trang 38-> Vua, các quan văn, quan võ và một số nhà sư.
? Những người nào thuộc tầng lớp bị trị?
-> Nông dân, thợ thủ công, người buôn bán và địa chủ,
nô tì
? Về văn hóa, trên lĩnh vực giáo dục có sự xâm nhập
của tư tưởng gì, từ đâu ?
-> Xuất hiện Nho học
? Tôn giáo phổ biến nhất nước ta lúc này là gì?
-> Đạo phật được truyền bá rộng rãi
? Vì sao các nhà sư thời kì này lại được trọng dụng?
-> Do đạo Phật được truyền bá rộng rãi, các nhà sư có
học, giỏi chữ Hán nhà sư trực tiếp dạy học, làm cố
vấn trong ngoại giao => rất được trọng dụng
- GV kể thêm chuyện đón tiếp sứ thần nước Tống của
nhà sư Đỗ Thuận (dựa theo sách giáo viên)
? Đời sống sinh hoạt của người dân diễn ra như thế
nào?
-> Rất bình dị, nhiều loại hình văn hoá dân gian như ca
hát, nhảy múa, đua thuyền, đánh đu, võ, vật diễn ra
- Buôn bán với nước ngoài
2 Đời sông xã hội và văn hoá:
* Xã hội:
- 2 tầng lớp cơ bản: thống trị và
bị trị
* Văn hoá:
- Giáo dục chưa phát triển
- Đạo Phật được truyền bá rộngrãi
- Chùa chiền được xây dựngnhiều, nhà sư được coi trọng
- Các loại hình văn hoá dân giankhá phát triển
Trang 395 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK, và nội dung vở ghi
- Chuẩn bị bài “Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước” Phần I
V RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 14
Chương II
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỈ XI-XII)
Bài 10 NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC
XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Năm vững các sự kiện về thành lập nhà Lý cùng với việc dời đô về Thăng Long
- Việc tổ chức lại bộ máy nhà nước, xây dựng luật pháp và quân đội
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng lập bảng thống kê, hệ thống các sự kiện trong khi học bài
3 Thái độ:
- Tuyên truyền kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội
- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc
- Ý thức chấm hành luật pháp và nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc
Trang 401 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ dưới thời Đinh - Tiền Lê
? Tại sao thời Đinh - Tiền Lê các nhà sư được trọng dụng?
GV: Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ không thể ngồi được
phải nằm để coi chầu gọi là Lê Ngoạ Triều Long Đĩnh là
ông vua rất tàn bạo, nhân dân ai cũng căm ghét Việc làm
của ông: cho người vào cũi thả trôi sông, róc mía trên đầu
sư, dùng dao cùn xẻo thịt người
? Khi Long Đĩnh chết, quan lại trong triều tôn ai làm
vua?
->
- Gọi HS đọc phần in nghiêng về Lý Công Uẩn
? Tại sao Lý Công Uẩn được tôn làm vua?
-> Vì ông là người vừa có đức vừa có uy tín nên được
triều thần nhà Lê quý trọng
? Sau khi lên ngôi vua lý Công Uẩn làm gì?
->
GV: Năm 1010, Lý Công Uẩn quyết định dời kinh đô
Hoa Lư về Đại La và đổi Đại La thành Thăng Long
- Treo bản đồ Việt Nam và chỉ hai vùng đất Hoa Lư và
Thăng Long trên bản đồ
? Tại sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đại La và
đổi tên là Thăng Long?
-> Địa thế thuận lợi và là nơi tụ họp của 4 phương
? Việc dời đô về Thăng Long của vua Lý nói lên ước
nguyện gì của ông cha ta?
-> Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh và khẳng định
ý chí tự cường của dân tộc
1 Sự thành lập nhà Lý:
- Năm 1009, Lê Long Đĩnh chết.Triều Tiền Lê chấm dứt
- Lý Công Uẩn lên ngôi
- Năm 1010, Lý Công Uẩn dời
đô về Đại La, lấy tên là ThăngLong