giao an sử 9 CKTKN

Về kiến thức: Giúp học sinh nắm được: -Những thành tựu to lớn của nhân dân Liên xô trong việc hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục nền kinh tế -> đến XD CSVC-KT của CNXH -Những thắn

PHẦN MỘT LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY

CHƯƠNG I: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ

GIỚI THỨ HAI TIếT 1:

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ

HAI

A Phần chuẩn bị

I Mục tiêu bài dạy

1 Về kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

-Những thành tựu to lớn của nhân dân Liên xô trong việc hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục nền kinh tế -> đến XD CSVC-KT của CNXH

-Những thắng lợi có ý nghĩa L.sử của nhân dân các nước Đông âu sau 1945

-Sưu tầm tranh ảnh, những mẩu chuyện về công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô

B Phần thể hiện khi lên lớp

* Ổn định tổ chức:

I Kiểm tra bài cũ (kiểm tra vở ghi + SGK của học sinh)

II Dạy bài mới:

* Giới thiệu bài:

- Ở lớp 8 , các em đã được tìm hiểu giai đoạn đầu của lịch sử thế giới hiện đại , từ cuộc cách mạng tháng 10 Nga năm 1917 đến năm 1945 , khi kết thúc cuộc chiến tranh thế giới thứ 2

- Trong chương trình lịch sử lớp 9, các em sẽ học lịch sử thế giới từ sau năm 1945 đến hết thế kỷ XX – năm 2000

- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, liên xô bị thiệt hại to lớn về người và của, để khôi phục và phát triển, đưa đất nước tiến lên phát triển, khẳng định vị thế của mình đối với các nước tư bản , đồng thời có điều kiện giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới Liên Xô phải tiến hành khôi phục kinh tế và xây dựng CNXH, để tìm hiểu hoàn cảnh, nội dung và kết quả công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở liên xô diễn ra như thế nào, chúng ta tìm hiểu nội dung bài học hôm nay :

-Dùng bản đồ Châu Âu xác định vị trí Liên Xô

Trong chiến tranh thế giới thứ hai, Liên xô là

lực lượng đi đầu , lực lượng nòng cốt quyết định

thắng lợi của lực lượng yêu chuộng hoà bình đối

với chủ nghĩa Phát xít

-Đọc SGK từ đầu đến “ Chậm lại tới 10 năm ”

Cho Hs quan sát một số tranh ảnh về đất nước

-Em hãy nêu những con số thiệt hại mà LX gánh

phải sau chiến tranh?

-Đó là nguyên nhân làm nền kinh tế LX phát

triển chậm lại đến mười năm Sự thiệt hại đó so

với các nước đồng minh là vô cùng to lớn.

Nhiệm vụ hàng đầu bây giờ là khôi phục và phát

triển nền kinh tế.

-Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh

của nhân dân Liên Xô đã diễn ra như thế nào?

+Đảng và nhà nước Xô Viết đã đề ra kế hoạch

khôi phục và phát triển kinh tế đất nước với kế

hoạch 5 năm lần thứ hai ( 1946-1950 ) …

-Em hãy cho biết những thành tựu về kt và

KHKT LX từ năm 1945-1950?

-Em biết gì về bom nguyên tử?

1 Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945-1950 )

- Hoàn cảnh: Chịu tổn thất nặng nề sau CTTG thứ II.

-Kinh tế:

+Hoàn thành kế hoạch 5 năm (1946-1950) hoàn thành trước thời hạn 9 tháng.

+Công nghiệp: Tăng 73%

so với trước chiến tranh +Nông nghiệp: Một số ngành vượt mức trước chiến tranh

-KH kỹ thuật : Năm 1949

chế tạo thành công bom nguyên tử

-Em có nhận xét gì về tốc độ phát triển kt của

LX Nguyên nhân sự phát triển đó?

=> Tốc độ phát triển nhanh chóng Thống nhất

tư tưởng về CT, KT, XH, tinh thần tự lập tự

cường chịu đựng gian khổ, cần cù lao động quên

mình

-Vì sao nói Liên Xô tiếp tục công cuộc xây dựng

chủ nghĩa xã hội ? (H giỏi )

- Từ năm 1938 Liên Xô tiến hành thực hiện kế

hoạch năm năm lần thứ 3 ( 1938-1942 ) nhưng

đến tháng 6-1941 phát xít Đức tấn công Liên

Xô, vì vậy nhân dân liên xô buộc phải ngừng

công cuộc xây dựng CNXH để tiến hành cuộc

chiến tranh giữ nước vĩ đại

-Theo em thế nào là xây dựng CSVC - kỹ thuật

của chủ nghĩa xã hội ?

=> Xây dựng phát triển công, nông hiện đại,

KHKT tiên tiến

-LX xây dựng CSVC trong hoàn cảnh nào?

=> Các nước tư bản phương tây có những âm

mưu hành động bao vây chống phá về kinh tế vá

=> Làm giảm tốc độ phát triển kinh tế.

Em hãy nêu những thành quả Lx đạt được trong

giai đoạn này?

- Năm 1957 Liên Xô đã phóng thành công vệ

tinh nhân tạo , mở đầu kỷ nguyên con người

chinh phục vũ trụ

- Năm 1961 Liên Xô phóng con tàu phương

đông …

( cho H sinh quan sát hình 1 ) Vệ tinh nhân tạo

đầu tiên của Liên Xô : Đây là vệ tinh nhân tạo

đầu tiên của loài người do Liên xô phóng ngày

4-10-1957 nặng 83,6 kg

-Chính sách đối ngoại của LX ntn?

+ Liên xô duy trì chính sách đối ngoại hoà bình ,

quan hệ hữu nghị với tất cả các nước

+ tích cực ủng hộ phong trào đấu tranh giải

phong dân tộc trên thế giới

+ Trở thành chõ dựa vững chắc của phong trào

cách mạng thế giới

2 Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất Kỹ thuật của CNXH (từ năm

50 đến đầu những năm 70 của thế kì XXt)

a Kinh tế: Thực hiện thành

công các kế hoạch ngắn và dài hạn ưu tiên phát triển công nghiệp nặng Thâm canh trong nông nghiệp đẩy mạnh phát triển tiến bộ KHKT Tăng cường xây dựng quốc phòng.

=> Trong những năm 50 và

60 của TK XX Là cường quốc công nghiệp đứng thứ

II TG

b Khoa học kĩ thuật: đạt

nhiều thành tựu to lớn +1957 phóng vệ tinh nhân tạo vào vũ trụ

+ 1961 đưa con người bay vào vũ trụ.

c Đối ngoại: Hoà bình, hữu

nghị với tất cả các nước trên thế giới ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên TG Là chỗ dựa vững chắc cho cách mạng TG.

?

T

-Nêu một số sự giúp đỡ của LX trong phong

trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam?

-Hãy cho biết ý nghĩa về những thành tựu đạt

được của LX?

=> Uy tín nâng cao trên trường quốc tế

- Năm 1963 theo đề nghị của liên xô LHQ thông

qua tuyên ngôn thủ tiêu CNTD trao trả độc lập

cho các nước thuộc địa Cấm sử dụng vũ khí hạt

nhân và phân biệt chủng tộc.

Qua tiết học này, các em đã thấy rằng, với tinh

thần lao động cần cù, sáng tạo, ngay sau chiến

tranh thế giới thứ hai kết thúc, nhân dân Liên Xô

đã hoàn thánh thắng lợi công cuộc khôi phục

kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh Công

cuộc xây dựng CNXH của nhân dân Liên Xô từ

1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỷ XX

đã đạt được những thành tựu to lớn về mọi mặt

Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ

GIỚI THỨ HAI (tiếp theo)

II ĐÔNG ÂU

-Mối quan hệ của hệ thống XHCN, có thái độ đúng đắn trong việc giao lưu hợp tác & thành quả đạt được của Việt Nam…

- Bản đồ thế giới, Châu Âu, Liên xô.

- Tranh ảnh, phim tư liệu.

- SGV, SGK.

2 Trò: đọc trước SGK ở nhà

B PHẦN THỂ HIỆN KHI LÊN LỚP:

* Ổn định Tổ chức lớp:

I Kiểm tra bài cũ: ( 7’ ) Hãy nêu những thành tựu chủ yếu của Liên xô trong công

cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ( từ 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX ) ?

* Đáp án :

- Trong những năm 50 và 60 của thế kỷ XX, Liên Xô là cường quốc công nghiệp đứng hàng thứ 2 thế giới (2đ)

- Nông nghiệp: Thực hiện thâm canh, đẩy mạnh khoa học kỹ thuật (1đ)

- Khoa học kỹ thuật: Đạt những thành tựu to lớn

+ Năm 1957: Phóng thành công vệ tinh nhân tạo vào vũ trụ

+ Năm 1961: Đưa con người bay vào vũ trụ (3đ)

* Chính sách đối ngoại: (4đ)

+ Duy trì hoà bình: Quan hệ hữu nghị với tất cả các nước

+ Ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới.

+ Trở thành chỗ dựa vững chắc của phong trào cách mạng thế giới.

II Dạy bài mới:

*Giới thiệu bài: sau khi chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, Một nước XHCN duy

nhất đã ra đời, đó là Liên Xô Vậy sau khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc đã có thêm những nước XHCN nào ra đời, Quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở các nước này đã diễn

ra như thế nào , chúng ta tìm hiểu trong bài học hôm nay

=> Trước CTTG II là thuộc địa Tây Âu, trong

chiến tranh bị phát xít Đức chiếm đóng và nô

dịch.

=> Khi Hồng quân LX truy đuổi phát xít Đức về

tận sào huyệt của nó là Béc lin Nhân dân đông

Âu nổi dậy giành chính quyền.

- Lên xác định các nước Đông Âu trên bản đồ và

trình bày quá trình giành chính quyền các nước

này.

-Em hãy trình bày hoàn cảnh ra đời của nước

1 Sự ra đời các nước dân chủ nhân dân Đông Âu.

- Trên đường truy đuổi phát xít đức về tận Béclin hồng quân Liên Xô đã phối hợp với nhân dân Đông Âu nổi dậy giành chính quyền và thành lập chính quyền Dân chủ Nhân dân.

- Từ cuối năm 1944 đến 1946 một loạt các nước DCND Đông Âu ra đời : Ba Lan , Tiệp khắc , Hung –ga ri…

=> Sau chiến tranh là nước thua trận, đất nước bị

chia cắt thành Đông và Tây chia làm 4 khu vực

chiếm đóng của 4 cường quốc (Anh, Mỹ, Lxô,

Pháp) theo chế độ quân quản, thủ đô Béc-lin

cũng bị chia thành 4 khu vực và quân của 4 nước

chiếm đóng

Khu vực của Liên Xô chiếm đóng (Phía đông)

sau này trở thành lãnh thổ của cộng hoà dân chủ

Đức (10-1949) và khu của Mĩ, Anh, Pháp chiếm

đóng trở thành lãnh thổ của Cộng hoà liên bang

Đức

-Để hoàn thành thắng lợi CM DCND từ

1946-1949 các nước Đông Âu đã làm gì? ( H khá )

+ Xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân

+ Tiến hành cải cách ruộng đất

+ Quốc hữu hoá các xí nghiệp của tư bản trong

và ngoài nước

+ Thực hiện các quyến tự do dân chủ cho nhân

dân, đời sống nhân dân được cải thiện

Như thế : lịch sử các nước Đông Âu đã sang một

chương mới

-Nhiệm vụ chính các nước Đông Âu trong giai

đoạn này là gì?

+Trong những năm 1950- 1975 nhân dân các

nước Đông Âu đã thực hiện 5 kế hoạch 5 năm ,

nhằm xây dựng cơ sơ vật chất kỹ thuật của chủ

nghĩa xã hội

-Công cuộc xây dựng CNXH ở các nước Đông

Âu đã diễn ra trong hoàn cảnh hết sức khó khăn,

phức tạp…

-Hãy nêu những thành tựu xây dựng CNXH của

các nước Đông Âu từ những năm 50-70?

Hs: Dựa vào phần chữ in nhỏ trong SGK trình

bày.

Tuy thế công cuộc xd CNXH ở các nước Đông

Âu đã mắc phải một số thiếu sót sai lầm:

+ Mô phỏng một cách cứng nhắc mô hình xây

dựng CNXH của Liên Xô ( Như thực hiện ưu

tiên phát triển công nghiệp nặng, tập thể hoá

nông nghiệp, xây dựng nhà nước bao cấp về

kinh tế )

+ Ở những quốc gia đã trải qua thời gian dài

dưới chế độ dân chủ tư sản nhưng nhân dân

không được thực sự hưởng các quyền tự do dân

- 10-1949 nước cộng hoà dân chủ Đức ra đời

- Để hoàn thành cách mạng các nước Đông Âu :

+ Xây dựng chính quyền mới + Cải các ruộng đất

+ Quốc hữu hoá các nhà máy

xí nghiệp Tư bản + Ban hành các quyền tự do dân chủ, đời sống nhân dân được cải thiện.

2 Tiến hành xây dựng CNXH (Từ 1950- đầu những năm 70 thế kỉ XX)

a Nhiệm vụ: xoá bỏ sự bóc lột

giai cấp tư bản Đưa nhân dân vào con đường làm ăn tập thể Tiến hành CNH XHCN Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho CNXH.

b Thành tựu: Đầu những năm

70 Đông Âu trở thành những nước công- nông nghiệp nghiệp Bộ mặt KT, XH có sự thay đổi.

sự thay đổi cơ bản.

-Hệ thống các nước XHCN ra đời trong hoàn

cảnh nào?

+Khi các nước Đông Âu bắt tay vào công cuộc

xây dựng chủ nghĩa xã hội, mối quan hệ giữa

Liên Xô và các nước này đòi hỏi phải có sự hợp

tác cao hơn và đa dạng hơn như hợp tác nhiều

bên hoặc phân công và chuyên môn hoá trong

sản xuất công nghiệp , nông nghiệp

+( đọc phần chữ nhỏ trang 8 SGK )

-Hệ thống các nước XHCN được hình thành trên

cơ sở nào )

+ Đảng cộng sản và giai cấp công nhân là lực

lượng lãnh đạo., lấy chủ nghĩa Máclênin làm nền

tảng chung, …

- Sự hợp tàc tương trợ giữa liên Xô và các nước

Đông Âu diễn ra ntn?

-Hãy nêu những thành tựu của khối này đạt

được?

+Dựa vào phần chữ in nhỏ SGK trình bày

-Tuy nhiên khối này cũng bộc lộ nhiều thiếu sót

như: hoạt động khép kín, không hoà nhập với

kinh tế quốc tế, nặng trao đổi hàng hoá mang

tính chất bao cấp, cơ chế quan liêu, phân công

chuyên ngành có chỗ chưa hợp lí Khối này hoạt

động trong thời gian 8.1.1949-28.6.1991 thì tan

rã Trong khi đó TG ngày càng căng thẳng nhất

là sự ra đời khối quân sự Bắc Đại Tây dương

(NATO) 4.1949 giữa Mỹ và các nước phương

Tây dẫn đến TG hình thành hai phe đối lập.

- Trước tình hình đó LX và các nước Đông Âu

đã làm gì ?

=> Hình thành hiệp ước chung gọi tắc là

Vác-sa-va 14.5.1955

-Tổ chức này ra đời với mục đích gì?

=> Bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH hoà bình

và an ninh Châu Âu và TG.

3 Sự hình thành hệ thống XHCN ( 8’)

*Hoàn cảnh:

-Các nước Đông Âu cần có sự giúp đỡ cao hơn, toàn diện hơn của Liên Xô.

-Có sự phân công và chuyên môn hoá trong sản xuất giữa các ngành, giữa các nước.

* Thành tựu của SEV : SGK

- 14.5.1955 hiệp ước Vac-sa-va thành lập

- Tác dụng : Bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH, duy trì nền hoà bình, an ninh châu Âu và thế giới

* Củng cố :

-Thấy được tính phức tạp, khó khăn, thiếu sót, sai lầm trong công cuộc xd CNXH ở Liên

Xô và các nước Đông Âu.

-Bồi dưỡng lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng.

- Sưu tầm , tìm hiểu về công cuộc đổi mới của Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này

B PHẦN THỂ HIỆN KHI LÊN LỚP

*Ổn định tổ chức:

I Kiểm tra bài cũ: (4’) Hãy trình bày mục đích ra đời và những thành tích của hội

đồng tương trợ kinh tế trong những năm 1951-1953?

+ Tốc độ tăng trưởng công nghiệp 10% / năm (2đ)

+ Thu nhập quốc dân (1950-1973) tăng 5,7lần (2đ)

+ Liên Xô cho các nước trong khối vay 13 tỉ rúp, viện trợ kinh tế không hoàn lại 20 tỷ rúp (2đ)

II Dạy bài mới:

* Giới thiệu bài: Từ giữa những năm 70 và thập kỷ 80 của thế kỷ XX Liên Xô và các

nước Đông Âu lâm vào tình trạng kinh tế khủng hoảng -> sự khủng hoảng chính trị trầm trọng và sự sụp đổ của Liên Xô và các Nước Đông Âu, hôm nay chúng ta tìm hiểu về sự khủng hoảng và tan rã của Liên Xô và các nước Đông Âu

+ Kinh tế: khó khăn, sản xuất công nghiệp và

nông nghiệp trì trệ, lương thực, thực phẩm,

hàng tiêu dùng khan hiếm, đời sống nhân dân

giảm sút

I Sự khủng hoảng và tan rã của liên bang Xô Viết.

-1973 khủng hoảng KTTG diễn ra ảnh hưởng lớn nền kinh

tế LX.

-Chính trị xã hội mất ổn định, người dân mất niềm tin vào

+ Chính trị: Vi phạm pháp chế, quan liêu, thiếu

dân chủ trầm trọng, đất nước khủng hoảng toàn

=> Đường lối lãnh đạo nặng về lý thuyết, thiếu

tính thực tiễn, sai lầm trong chỉ đạo và cách

thực hiện dẫn đến đất nước khủng hỏang trầm

trọng.

-Để thoát khỏi khủng hoảng, Liên Xô đã làm

gì?

- Tháng 3-1985 Goóc-Ba-chốp lên nắm quyền

lãnh đạo đảng đề ra đường lối “ Cải tổ ”.

- Mục đích, nội dung của cuộc cải tổ là gì?

=> Đưa đất nước thóat khỏi tình trạng khủng

hoảng.

-Nêu nội dung của cuộc cải tổ?

=> Chính trị: Thiết lập chế độ tổng thống, đa

nguyên đa đảng, xóa bỏ ĐCS…

=> Thực hiện nền kinh tế thị trường theo

hướng TBCN…

-Em hãy so sánh giữa lời nói và việc làm của

Gioóc-ba-chốp như thế nào?

=> Lý thuyết xa rời thực tiễn, từ bỏ thành quả

đạt được CNXH, rời bỏ chủ nghĩa Mác Lênin,

phủ định vai trò lãnh đạo của ĐCS…

-Trong hơn 5 năm, cuộc “cải tổ” chủ yếu được

tiến hành về mặt chính trị và xã hội như thực

hiện chế độ tổng thống tập trung nắm mọi

quyền hành, thực hiện đa nguyên về chính trị

(tức nhiều đảng cùng tham gia công việc chính

trị của đất nước) xoá bỏ chế độ một đảng (tức

là đảng cộng sản) nắm giữ vai trò lãnh đạo nhà

nước Liên Xô, thực hiện rộng rãi dân chủ và

công khai… về kinh tế, tuy tranh cãi kéo dài về

nhiều phương án nhưng chưa thực hiện được

gì, trong khi đó các quan hệ kinh tế cũ đã bị

phá vỡ hoặc mất hiệu lực, công cuộc cải tổ đã

vấp phải nhiều khó khăn bế tắc, sự suy sụp

nghiêm trọng về kinh tế kéo theo khủng hoảng

về chính trị và xã hội (chính quyền bất lực, tình

hình chính trị không ổn định, tệ nạn xã hội gia

tăng) xung đột giữa các sắc tộc, sự chia rẽ

ĐCS và nhà nước dẫn đến đất nước khủng hoảng toàn diện.

- 3/1985 Goóc-ba-chốp đề ra đường lối cải tổ nhưng do thiếu chu đáo về đường lối và chiến lược dẫn đến không thành công.

-Nội dung cải tổ: (sgk)

thành nhiều phe phái trong nội bộ đảng cộng

sản Liên Xô, sự ngóc đầu dậy của các thế lực

chống chủ nghĩa xã hội…

Hậu quả của việc cải tổ là gì?

=> Đất nước ngày càng khủng hoảng, bãi công

nổ ra, mâu thuẫn sắc tộc, đảo chính, nhiều

nước cộng hòa đòi li khai, tệ nạn xã hội tăng,

các thế lực chống phá cách mạng họat động

mạnh mẽ, ĐCS ngừng họat động, nhà nước

không có người lãnh đạo…

+Quan sát lược đồ các quốc gia độc lập trong

khối SNG và trình bày khái quát về quá trình

thành lập khối này.

-Dùng bản đồ các nước Đông Âu giới thiệu vị

trí các nước này

+Đọc mục II SGK

-Em hãy cho biết tình hình các nước Đông Âu

cuối những năm 70 đầu năm 80 ntn?

=> Kinh tế khủng hoảng.

=> chính trị mất ổn định.

=> Quan liêu, tham nhũng diễn ra khắp nơi …

-Cuộc khủng hoảng đó dẫn đến những hậu quả

gì?

=> Quần chúng các nước biểu tình dồn dập đòi

cải cách đất nước, đòi đa nguyên về chính trị,

tiến hành tổng tuyển cử, chống phá ĐCS…

-Vào năm 1988 cuộc khủng hoảng trầm trọng

và toàn diện nổ ra đầu tiên ở Ba Lan, sau đó

lan sang Hung-ga-ri, Tiệp Khắc, CHDC Đức,

Ru-ma-ni, Bun-ga-ri, Nam Tư rồi An-ba-ni.

Quấn chúng sôi sục hành động, các thế lực

chống CNXH được phương tây giúp đỡ về tài

chính và chính trị ra sức kích động quần chúng

biểu tình, đấu tranh đòi đảng và nhà nước phải

cải cách kinh tế, chính trị, cải thiện đời sống và

thực hiện đa nguyên về chính trị, tiến hành

tổng tuyển cử tự do…những hoạt động đó buộc

đảng và nhà nước các nước Đông Âu phải chấp

*Hậu quả:

-Đất nước ngày càng khủng hoảng và rối loạn.

-Mâu thuẫn sắc tộc bùng nổ -19.8.1991 đảo chính chính quyền Goóc-ba-chốp diễn ra -21.12.1991 kí hiệp định giải tán liên bang Xô Viết thành lập càc nước độc lập (viết tắt là SNG)

- 25.12.1991 Goóc-ba-chốp từ chức chấm dứt chế độ XHCN

ở Liên Xô tồn tại sau 74 năm tồn tại

II Cuộc khủng hoảng và tan

rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu.

- Cuối những năm 70 đầu những năm 80 các nước Đông

Âu khủng hoảng kinh tế gay gắt

+ sản xuất giảm + Nợ nước ngoài tăng +Chính phủ đàn áp quần chúng, không đề ra đường lối cải cách đất nước.

- 1988 cuộc khủng hoảng lên đỉnh cao.

- Đảng cộng sản mất quyền lãnh đạo dẫn đến đa nguyên chính trị, các thế lực chống phá CNXH thắng thế và nắm chính

nhận xoá bỏ độc quyền lãnh đạo của đảng cộng

sản thực hiện đa nguyên về chính trị và tiến

hành tổng tuyển cử tự do

=> Hệ thống XHCN sụp đổ hầu hết ở các nước

Đông Âu

-Sự sụp đổ đó để lại hậu quả nghiêm trọng ntn?

=>Từ bỏ CNXH và Cn Mác -LêNin, đa nguyên

chính trị, đổi tên nước, quốc khánh … mà chỉ

gọi chung là nước Cộng hòa, hệ thống XHCN

không còn tồn tại

=> 28.6.1991 khối SEV chấm dứt họat động

=> 1.7.1991 hiệp ước Vác-sa-va tuyên bố giải

thể.

- có nhiều nguyên nhân => sự sụp đổ của Liên

Xô và Đông Âu nhưng có một số nguyên nhân

chủ yếu sau :

+ Nguyên nhân sâu xa là mô hình CNXH có

nhiều khuyết tật và thiếu sót, tuy có sự phù hợp

nhất định trong thời gian trước đó, nhưng trong

quá trình phát triển ngày càng bộc lộ sự thiếu

tôn trọng đầy đủ các quy luật phát triển khách

quan về kinh tế, xã hội, chủ quan, duy ý chí,

thực hiện cơ chế quan liêu, bao cấp, thiếu năng

động, đẫn tới thụ động về XH, thiếu dân chủ và

công bằng xã hội.

+ Những khuyết tật duy trì quá lâu, làm cho

CNXH xa rời những tiến bộ và văn minh thế

giới, nhất là sự phát triển như vũ bão của cách

mạng KHKT đưa tới sự trì trệ, khủng hoảng về

kinh tế , xã hội

+ Sự chống phá của chủ nghĩa đế quốc và các

thế lực chống chủ nghĩa xã hội

Đây là tổn thất nặng nề của PT CMTG và lực

lượng tiến bộ các dân tộc bị áp bức Nguyên

nhân sụp đổ là do mô hình XHCN có nhiều

khuyết điểm, thiếu sót.

quyền

=> 1989 CNXH sụp đổ ở hầu hết các nước Đông Âu 1991

hệ thống XHCN tan rã.

*-Củng cố:

-Nội dung cải cách ở L xô? Nhận xét?

-Quá trình khủng hoảng, sụp đổ ở các nước Đông Âu?

III Hướng đẫn học ở nhà:

-Học bài cũ, soạn bài mới.

CHƯƠNG II:

CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ- LA TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY.

TIếT 4:

Bài 3:

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN

TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

-Thấy rõ cuộc đấu tranh anh dũng gian khổ của nhân dân các nước Á, Phi, Mĩ La- tinh

- Tăng cường tình đoàn kết hữu nghị với các dân tộc Á, Phi, Mĩ La- tinh Tinh thần dân tộc đoàn kết giúp đỡ nhau cùng chống kẻ thù chung.

- Nâng cao lòng tự hào dân tộc vì nhân dân ta giành thắng lợi to lớn

3 Kĩ năng:

-Rèn luyện phương pháp tư duy khái quát, tổng hợp, phân tích sự kiện.

- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ.

II Chuẩn bị:

Thầy: Tham khảo tài liệu, soạn giáo án, chuẩn bị một số tranh ảnh về các nước Á,

Phi, Mĩ La- tinh sau chiến tranh đến nay, bản đồ treo tường châu Á, châu Mĩ ,Mĩ La- tinh

Trò: Học bài cũ - đọc trước SGK bài mới

B Phần thể hiện trên lớp:

1 Kiểm tra bài cũ:

*Câu hỏi: Công cuộc cải tổ ở Liên Xô dẫ diễn ra như thế nào, kết quả cuối cùng ra sao? +Trả lời: Cuộc cải tổ ở Liên Xô đã diễn ra

- Năm 1973 thế giới diễn ra cuộc khủng hoảng.

- Tháng 3- 1985 Goóc-ba-chốp lên nắm quyền lãnh đạo đề ra cải tổ

- Cuộc cải tổ không thành

II.Dạy bài mới:

Vào bài: Sau chiến tranh thế giới thứ hai Liên Xô và các nườc Đông Âu bắt tay vào khôi

phục và phát triển kinh tế đã đạt được nhiều thành tựu còn các nước Á, Phi, Mĩ La- tinh từ năm 1945 đến nay như thế nào

GV

GV

-Gợi cho học sinh nhớ lại những tác động

của chiến tranh thhế giới thứ 2 tác động

đến phong trào giải phóng dân tộc ở các

nước châu Á, châu Phi, Mĩ La- tinh.

Sử dụng bản đồ giới thiệu cho HS cuộc

I Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX

.

đấu tranh GPDT nhằm đập tan hệ thống

thuộc địa của CNĐQ

*Tại Đông Nam Á: Ngay sau khi phát

xít nhật đầu hàng, nhiều nước đã nổi dậy

tiến hành đấu tranh vũ trang lật đổ ách

thống trị của chủ nghĩa phát xít, thành lập

CQ CM, tiêu biểu là In-đô-nê-xi-a, Việt

Nam, Lào

Tại In-đô-nê-xi-a, ngay sau khi nhật đầu

hàng, ngày 17-8-1945 đại diện các đảng

phái và đoàn thể yêu nước đã soạn thảo và

ký vào bản TNĐL…Bác sĩ Xu-các-nô đã

đọc bản tuyên ngôn trướccuộc mít tinh của

đông đảo quần chúng thủ đô Gia-các-ta

tuyên bố độc lập.

-Tại Việt Nam: Ngày 14-8 Nhật tuyên

bố đầu hàng thì ngày 16→18/8 Việt Minh

hiệu triệu nhân dân toàn quốc nổi dậy khởi

nghĩa giành chính quyền, ngày 19-8 cả Hà

Nội vùng lên cùng các tỉnh thành khởi

nghĩa giành chính quyền , ngày 2-9-1945

chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố độc lập.

-Tại Lào: Sau khi Nhật đầu hàng ngày

23-8-1945 nhân dân lào nổi dậy thành lập

-Ngay sau khi PXN đầu hàng nhân dân

nhiều nước Đông Nam á đã làm gì?

- Nổi dậy đấu tranh tiến hành khởi nghĩa

vũ trang lật đổ ách thống trị của PX thành

lập chính quyền

-Tại sao khi nhật đầu hàng lại có tác động

mạnh mẽ đến PTGPDT ở ĐNA ?

+Trước năm 1945 hầu hết các nước ĐNA

là thuộc địa của Nhật

-Em hãy kể tên những nước tiêu biểu

giành được độc lập trong thời kì này?

-Phong trào đấu tranh lan nhanh sang các

nước Nam Á và Bắc Phi

-Các nước Nam Á, Bắc Phi và Mĩ La-tinh

đã giành được độc lập như thế nào? Hãy

- Các nước Nam Á, Bắc Phi đã giành độc lập

+ ấn Độ 1946-1950

-Đến giữa những năm 60 của thế kĩ XX hệ

thống thuộc địa của CNĐQ căn bản đã bị

sụp đổ lúc này hệ thống thuộc địa của

CNĐQ chỉ còn tồn tại dưới hai hình thức:

+Các nước thuộc địa của Bồ Đào Nha

+Chế độ phân biệt chủng tộc A-pac-thai

phần lớn ở miền Nam châu Phi Đến năm

1967 hệ thống thuộc địa chỉ còn 5,2 triệu

km2 với 35 triệu dân chủ yếu tập trung ở

miền Nam châu Phi

- Cho HS lên bảng xác định trên bản đồ

thế giới vị trí các nước giành độc lập đã

nêu ở phần trên

(Học sinh đọc SGK phần 2)

-Hãy nêu nét nổi bật của PTĐT giành độc

lập của nhân dân Á, Phi, Mĩ La-tinh trong

giai đoạn này?

+ Phong trào diễn ra chủ yếu ở Ăng-gô-la,

Mô-dăm-bích, Ghi-nê Bít-xao

-Gọi HS lên bảng xác định ba nước tên

bản đồ

-Cả 3 nước châu Phi này đều là thuộc địa

của Bồ Đào Nha , ngay từ đầu những năm

60 nhân dân các nước này đã tiến hành các

cuộc đấu tranh vũ trang quyết liệt giành

độc lập dân tộc, đến giữa những năm 70

họ mới giành được thắng lợi

- Sự tan rã của các thuộc địa của Bồ Đào

Nha là một thắng lợi quan trọng của

PTGPDT ở châu Phi

-Sự thắng lợi của 3 nước đó có vai trò gì

trong quá trình GPDT ở Châu Phi?

+Có ý nghĩa quan trọng, làm tan rã hệ

thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân

+Động viên tinh thần của nhân dân các

nước còn lại

-Chỉ trên bản đồ các nước Rô-đê-di-a, Tây

Nam Phi Và Cộng hoà Nam Phi

-Từ cuối những năm 70, CNTD cũ chỉ còn

tồn tại dưới hình thức cuối cùng của nó là

chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai)

tập trung ở 3 nước miền nam châu phi này.

-Tình hình CNTD từ những năm 70 đến

+ Ai Cập 1952 + An giê ri 1954-1962

- 1960 :17 nước Châu Phi tuyên

bố độc lập

- Mĩ La-tinh : 1-1-1959 Cu Ba giành thắng lợi

Tới giữa nhữmg năm 60 của thế

kỉ XX hệ thống thuộc địa của CNĐQ thực đân cơ bản bị sụp

+ 6-1975 Mô-dăm-bich

+ 11-1975 Ăng-gô-la

- Sự tan rã của thuộc địa Bồ Đào Nha là thắng lợi quan trọng của PTGPDT ở Châu Phi

III Giai đoạn từ những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế

kỉ XX

- Cuối những năm 70 chính quyền thực dân của giai cấp thống trị người da trắng phải tuyên bố xoá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc A -pac -thai

-Chế độ A-pac-thai nghĩa là sự tách biệt

dân tộc, là một chính sách phân biệt chủng

tộc cực đoan và tàn bạo của Đảng quốc

dân của chính đảng của thiểu số người da

trắng cầm quyền ở Nam Phi thực hiện từ

1948 chủ trương tước đoạt mọi quyền lợi

cơ bản về chính trị, kinh tế, xã hội của

người da đen ở đây và các dân tộc châu Á

đến định cư đặc biệt là người Ấn Độ, nhà

cầm quyền Nam Phi ban bố trên 70 đạo

luật phân biệt đối xử và tước đoạt quyền

làm người của người da đen và da màu,

quyền bóc lột của người da trắng đối với

người da đen đã được ghi vào trong hiến

pháp Các nước tiến bộ trên thế giới đã lên

án gay gắt chế độ A-pac-thai là một tội ác

chống nhân loại

-Cuộc đấu tranh của nhân dân châu phi

chống chế độ A-pac-thai diễn ra như thế

nào?

Sau khi chế độ a pac thai bị xoá bỏ ở Nam

Phi hệ thống thuộc địa của CNĐQ đã bị

sụp đổ hoàn toàn nhiệm vụ của các nước

Châu á, Phi, Mĩ La- tinh là gì?

+ Nhiệm vụ:

- Củng cố nền độc lập dân tộc.

- Xây dựng và phát triển.

-Thắng lợi đó có ý nghĩa như thế nào?

- Tháng 11- 1993 với sự nhất trí của hai

chính đảng, bản hiến pháp cộng hoà Nam

Phi được thông qua chấm dứt 431 năm của

chế độ A-phác-thai.

- Tháng 4- 1991 Nen-xơn Man-đê-La trở

thành tổng thống da đen đầu tiên của cộng

hoà nam phi.

Cho học sinh làm bài tập trong vở bài tập

Em hãy nêu những đặc điểm chính của

phong trào giải phóng dân tộc ở các nước

á, Phi, Mĩ- La tinh?

- Sau nhiều năm đấu tranh ngoan cường và bền bỉ của người da đen, chính quyền người da trắng

đã phải tuyên bố xoá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc công nhận các quyền bầu cử, quyền tự do.Chính quyền người da đen thành lập

+ 1980 Rô-đê-di-a (Cộng hoà Dim-ba-bu-ê).

+ 1990 Tây Nam Phi (Cộng hoà Nam-mi-bi-a)

+ 1993 cộng hoà nam phi.

- Ýnghĩa : Xoá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc ở nam phi

III.Củng cố:3'

-Hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và một số

sự kiện tiêu biểu?

-Nêu nhiệm vụ chủ yếu của các nước châu Á, Phi, Mĩ La-tinh sau khi giành được độc lập?

VI.Hướng dẫn học bài và làm bài ở nhà :2’

- Về học trong SGK kết hợp với vở ghi

- Chuẩn bị bài 4: "Các nước châu Á"

Tiết 5

A Phần chuẩn bị:

I Mục tiêu bài dạy:

1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

- Khái quát tình hình các nước Châu á sau chiến tranh thế giới lần thứ 2 đến nay đặc biệt.là hai nước lớn: Trung Quốc, Ấn Độ

- Sự ra đời của nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa từ 1945 đến nay

- Các giai đoạn phát triển của nhà nứoc cộng hoà nhân dân Trung Hoa từ sau năm 1949 đên nay.

*Thầy:-Tranh ảnh về các nước châu Á và Trung Quốc.

-Bản đồ châu Á- Trung Quốc

*Trò: -Học bài cũ- chuẩn bị bài mới

B Phần thể hiện khi lên lớp

I Kiểm tra bài cũ: 5’

Câu hỏi : Hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc của các nước

Á, Phi, Mĩ La- tinh từ sau năm 1945 đến nay

Trả lời : Phong trào giải phóng dân tộc từ sau năm 1945 chia làm 3 giai đoạn

+ Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX

+ Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa năm 70 của thế kỉ XX

+ Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX

II Bài mới 38’

Với diện tích rộng lớn và đông dân nhất thế giới, châu Á từ sau năm 1945 đã có nhiều thay đổi to lớn và sâu sắc Trải qua cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ các dân tộc châu Á đã giành được độc lập dân tộc Ngày nay đang ra sức xây dựng đất nước phát triển kinh tế xã hội Hai nước lớn ở châu á và Trung Quốc, Ấn Độ ngày càng giữ vai trò quan trọng trong công cuộc đấu tranh cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản diễn ra như thế nào? Công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ra sao bài học hôm nay

gấp hơn 4 lần châu Âu, dân số đông sức

lao động dồi dào và rẻ Tài nguyên thiên

nhiên phong phú đặc biệt là dầu mỏ có

trữ lượng lớn nhất thế giới Với vị trí

chiến lược quan trọng như vậy

-Tình hình châu Á trước chiến tranh thế

giới thứ 2 như thế nào?

+Tất cả các nước là thuộc địa, nửa thuộc

địa phụ thuộc thị trường chủ yếu của tư

bản phương tây ( Anh, Pháp, Mĩ, nga, hà

lan )

-Sau chiến tranh thế giới thứ hai phong

trào ĐTGPDT của các nước châu á phát

triển như thế nào?

+Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, một

cao trào đấu tranh GPDT bùng lên và

nhanh chóng lan khắp châu Á, tới cuối

những năm 50 phần lớn các dân tộc châu

Á đã giành được độc lập, trong đó có

nhiều nước lớn như Trung Quốc, Ấn độ,

In-đô-nê-xi-a

-Từ sau thế kỉ XX đến nay, tình hình

châu Á như thế nào?

+Thời kỳ này tình hình châu Á không ổn

định.

Nhiều cuộc chiến tranh xâm lược đã diễn

ra: Đông Nam Á, Tây Á (Trung Đông)

- Các nước đế quốc cố duy trì ách thống

trị, chiếm giữ vị trí chiến lược quan trọng

để ngăn cản phong trào cách mạng trong

khu vực.

1 Tình hình chung (10’)

- Trước chiến tranh thế giới thứ 2 : Tất cả các nước là thuộc địa, nửa thuộc địa phụ thuộc vào CNĐQ

- Sau chiến tranh PTGPDT phát triển rộng khắp Cuối những năm 50 phần lớn các nước đã giành được độc lập:

Trung Quốc, Ấn Độ

- Từ nửa cuối thế kỉ XX đến nay tình hình châu á không

ổn định +Nhiều cuộc chiến tranh xâm lược đã diễn ra: Đông Nam

Á, Tây Á (Trung Đông).

+Các nước đế quốc cố duy trì ách thống trị, chiếm giữ vị trí chiến lược quan trọng.

+Nhiều vụ tranh chấp biên

- Nhiều vụ tranh chấp biên giới hoặc ly

khai xảy ra: Ấn Độ và Pa-ki-xtan, Xri

Lan-ca, Phi-líp-pin, In-đô-nê-xi-a

-Nguyên nhân nào đẫn đến sự mất ổn

định này?

+Bởi diễn ra nhiều cuộc đấu tranh xâm

lược của các nước đế quốc nhất là khu

vực ĐNA, và Tây Á, trung đông có vị trí

chiến lược quan trọng, các nước đế quốc

cố tìm cách duy trì địa vị chính trị chiếm

giữ vị trí chiến lược quan trọng của chúng

và ra sức chống phá căn bản PTCM ở khu

vực này

- Có nguồn tài nguyên giàu có Sau chiến

tranh lạnh ở một số nước châu Á đã diễn

ra các cuộc xung đột, tranh chấp biên

giới, lãnh thổ, các phong trào li khai với

VD : Nhật bản, hàn quốc, trung quốc, sin

ga po, ma lai xi a, thái lan

Sau khi giành được độc lập Ấn Độ đã

thực hiện kế hoạch gì về kinh tế ?

- Từ một nước phải nhập khẩu lương

thực, ấn độ đã tiến hành cuộc cách mạng

xanh -> tự túc lương thực thực thực phẩm

công nghệ của Ấn Độ là hàng dệt, thép,

máy móc và thiết bị giao thông -> Ấn Độ

đang vươn lên hàng đầu cường quốc về

Tình hình trung quốc trước chiến tranh

thế giới thứ 2 như thế nào?

+1860 Anh gây ra cuộc chiến tranh thuốc

phiện trung quốc trở thành một nước nửa

thuộc địa

giới hoặc ly khai xảy ra.

- Hiện nay kinh tế tăng trưởng nhanh chóng, một số nước đạt thành tựu to lớn : Nhật Bản, Hàn Quốc , Trung Quốc, Xin-ga-po

- Ấn độ đang vươn lên hàng cường quốc về công nghệ phần mềm, công nghệ hạt nhân và công nghệ vũ trụ

- Góp phần quan trọng vào sự phát triển của thế giới

II Trung Quốc

- Là nước lớn ở châu á S =9,5 triệu km, dân số 1,3 tỉ người (năm 2002)

Em hãy trình bày sự ra đời của nước

cộng hoà nhân dân Trung Hoa ?

- Sau kháng chiến chống Nhật thắng lợi,

Trung Quốc diễn ra cuộc nội chiến cách

mạng kéo dài 3 năm ( 1946-1949 ) gữa

Đảng Cộng Sản và Trung Hoa Dân Quốc

cuối cùng Trung Hoa Quốc Dân Đảng

thất bại, Tưởng Giới thạch phải chạy ra

Đài Loan

- Cuộc mít tinh của hơn 30 vạn nhân dân

thủ đo Bắc Kinh tại quảng trường Thiên

An Môn, Mao Trạch Đông đã tuyên bố

nước CHNDTH ra đời

Sự ra đời của nước cộng hoà nhân dân

Trung Hoa có ý nghĩa lịch sử như thế nào

đối với Trung Quốc và thế giới?

Sau khi giành thắng lợi nước cộng hoà

nhân dân trung hoa thực hiện nhiệm vụ gì

-Từ 1949 nhân dân trung quốc bắt tay vào

công cuộc khôi phục kinh tế như thế nào?

+Tiến hành cải cách ruộng đất

+Hợp tác hoá nông nghiệp cải tạo công

thương nghiệp tư bản tư doanh phát triển

văn hoá giáo dục

-Công cuộc xây dựng đất nước thực hiện

kế hoạch 5 năm đầu tiên 1953- 1957 như

thế nào?

+Từ 1953 -> 1957 TQ thựchiện kế hoạch

năm năm lần thứ nhất, thu được thắng lợi

to lớn.

Bộ mặt đất nước thay đổi rõ rệt

Trong thời gian này 246 công trình

được xây dựng và đưa vào sản xuất

Sản lượng công nghiệp tăng

140 % nông nghiệp tăng 25% so với

- 1.10.1949 nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa thành lập

* Ý nghĩa lịch sử

- Kết thúc ách nô dịch 100 năm của ĐQ và hàng nghìn năm của CĐPK đưa nước Trung Hoa vào kỉ nguyên độc lập tự do Hệ thống XHCN được nối liền từ Âu sang Á

2 Mười năm đầu xây dựng chế độ mới

- Đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn và lạc hậu

- Từ 1950 bắt tay vào khôi phục kinh tế -> Giành thắng lợi

-1953-1957 thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất => Đất nước thay đổi rõ rệt.

- Đạt được những thành tựu đáng kể

=> Bộ mặt đất nước thay đổi Thực hiện chính sách đối ngoại tích cực củng cố hoà bình

đẩy mạnh phong tràocách mạng thế giới

- Địa vị của trung Quốc ngày càng tăng

và khẳng định vững vàng

-Trong thời gian 1959 – 1978 Trung

Quốc thực hành chính sách gì ?

+Trung Quốc đề ra đường lối"Ba ngọn cờ

hồng" và đại cách mạng tư sản văn hoá

+Phát động phong trào toàn dân làm gang

thép đưa sản lượng gang thép từ 10 triệu

tấn lên 20 triệu tấn

+Tháng 11 và 12 1958 xây dựng hơn 1

triệu lò luyện thép loại nhỏ Sau 4 tháng

11 triệu tấn thép được ra lò nhưng chất

lượng kém

-Ba ngọn cờ hồng đó là : Đường lối

chung, đại nhảy vọt, công xã nhân dân

+ Đường lối chung: là dốc hết sức lực

xây dựng CNXH, nhiều, nhanh, tốt,

rẻ(đại hội lần thứ VIII đảng CSTQ -1958)

+ Đại nhảy vọt: Phong trào “Toàn dân

làm gang thép” để trong khoảng 15 năm,

Trung Quốc sẽ vượt nước Anh về sản

lượng gang thép và những sản phẩm công

nghiệp khác (như chủ tịch Mao Trạch

Đông tuyên bố vào năm 1957)

+ Công xã nhân dân: Một hình thức liên

hiệp nhiều hợp tác xã nông nghiệp cấp

cao ở nông thôn Trung Quốc giai đoạn

này, về phương diện kinh tế: công xã

nhân dân là một đơn vị sở hữu thống nhất

quản lý sản xuất, điều hành lao động,

phân phối sản phẩm

-Nêu hậu quả của đường lối 3 ngọn cờ

hồng và đại cách mạng tư sản vắn hoá ?

+Kinh tế và chính trị hỗn loạn trong cả

nước

+Để lại nhiều thảm hoạ nghiêm trọng về

đời sống vật chất và tinh thần cho nhân

- Hậu quả: Kinh tế trở nên hỗn loạn đời sống nhân dân điêu đứng

- 6.1966 cuộc đại CMVS văn hoá gây tình trạng hỗn loạn trong cả nước

4 Công cuộc cải cách mở cửa từ 1978 đến nay: 7’

- 12.1978 tiến hành cải cách kinh tế XH của đất nước

-Chủ trương của cuộc cải cách này là gì?

+XDCNXH mang màu sắc TQ lấy phát

triển KT làm trung tâm

-Nêu những thành tựu trong công cuộc

cải cách mở cửa của TQ từ 1978 đến

nay?

+Tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới

+Tổng sản phẩm trong nước tăng 9,6%

+ Đời sống nhân dân được nâng cao

-Ngoài công đổi mới về đường lối phát

triển kinh tế thì công tác đối ngoại có gì

đáng chú ý?

+SGK

-Với đường lối đối ngoại như vậy TQ có

vị trí như thế nào trên thế giới ?

+Hiện nay TQ là nước có tốc độ tăng

trưởng KT ổn định cao vào bậc nhất thế

giới trên 9,5%/năm, năm 2001 tốc độ

tăng trưởng GDP đạt 9593,3 tỷ nhân dân

tệ gấp 3 lần 1989

->Nền kinh tế phát triển nhanh chóng đạt tăng trưởng cao nhất thế giới

+Tổng sản phẩm trong nước tăng 9,6%

+Đời sống nhân dân được nâng cao

- Đối ngoại: Bình thường hoá

quan hệ đối ngoại với Liên

Xô, Mông Cổ, VN, Lào, Cam-pu-chia

+ Mở rộng quan hệ đối ngoại với các nước trên thế giới

-> Địa vị trên trường quốc tế được nâng lên

* Bài tập củng cố :Nêu ý nghĩa của những thành tựu khi TQ bước sang thế kỉ XXI ?

+Tốc độ phát triển nhanh chóng

+Có dân số đông nhất thế giới đây là trung tâm kinh tế hàng đầu

III Hướng dẫn học sinh học và làm bài tập: 1’

-Về học bài SGK – kết hợp với vở ghi

-Chuẩn bị bài 5: "Các nước Đông Nam Á"

- Sự ra đời của tổ chức ASEAN vai trò của nó đối với sự phát triển của các nước trong khu vực Đông Nam Á

2.Tư tưởng:

-Tự hào về những thành tựu đạt được của nhân dân ta, nhân dân các nước trong khu vực, trong thời gian gần đây, củng cố sự đoàn kết hữu nghị hợp tác và phát triển các dân tộc trong khu vực

-Lược đồ các nước ĐNA

-Tranh ảnh Lào, Cam-pu-chia, Thái Lan

2.Trò: Học bài cũ chuẩn bị bài mới

B Phần thể hiện khi lên lớp

I Kiểm tra bài cũ: 5’

Câu hỏi: Nêu những thành tựu của công cuộc cải cách mở cửa ở Trung Quốc cuối 1978

đến nay?

Trả lời: Sau hơn 20 năm cải cách mở cửa 1979-2000 nền kinh tế TQ đã phát triển nhanh

chóng đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới Tổng sản phẩm trong nước tăng trung bình hàng năm 9,6% đứng thứ 7 thế giới

II Bài mới: 38’

-Sau chiến tranh thế giới thứ hai PTGPDT ở các nước ĐNA phát triển mạnh mẽ nhiều nước đã giành được độc lập và phát triển kinh tế, bộ mặt các nước trong khu vực có nhiều thay đổi Nhiều nước đã trở thành con rồng châu Á như Xin-ga-po Để tìm hiểu tình hình chung của châu Á như thế nào bài học

-Treo bản đồ các nước Đông Nam Á và

giới thiệu vị trí địa lý các nước ĐNA nằm

ở phía Đông và phía Nam của châu Á rộng

gần 4,5 triệu km2 gồm 11 nước với dân số

536 triệu người 2002

-Trình bày những nét chủ yếu về các nước

ĐNA trước năm 1945?

+Trước 1945 hầu hết các nước Đông Nam

Á (trừ Thái Lan) đều là thuộc địa của các

nước thực dân phương tây

-Tình hình ĐNA sau chiến tranh thế giới

thứ 2 như thế nào?

+Tháng 8-1945 sau khi phát xít Nhật đầu

hàng đồng minh vô điều kiện, các nước

Đông Nam Á nổi dậy giành chính quyền:

+17-8-1945 In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc

lập

+19-8-1945Việt Nam tổng khởi nghĩa

I.Tình hình các nước Đông Nam

Á trước và sau năm 1945 (10’)

- Trước 1945: hầu hết các nước

Đông Nam Á (trừ Thái lan) đều là thuộc địa của các nước thực dân phương tây

- Sau chiến tranh: Sau khi phát xít

Nhật đầu hàng các nước ĐNA đã nhanh chóng nổi dậy giành chính quyền.

+17-8-1945 In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập

+2-9-1945 nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời

-Sau khi một số nước giành chính quyền

tình hình khu vực này ra sao?

+Bọn ĐQ trở lại xâm lược nhân dân ĐNA

lại phải đứng lên chống xâm lược

- Đến giữa những năm 50 của thế kỉ XX

các nước đna lần lượt giành được độc lập

-Gọi HS xác định vị trí các nước đã

giành được độc lập trên bản đồ

-Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX

đường lối đối ngoại của các nước đna có

gì thay đổi ?

+Trong thời kì chiến tranh lạnh tình hình

ĐNA trở nên căng thẳng do chính sách

can thiệp của Mĩ vào khu vực

-Chiến tranh lạnh có nghĩa là gì ?

-Tác động của chiến tranh lạnh tới khu

vực đna như thế nào?

-Mục đích của việc thành lập khối quân sự

ở đna của Mĩ, Anh, Pháp là gì ?

+Nhằm ngăn chặn CNXH và đẩy lùi

PTĐTGP trong khu vực Điều đáng lo

ngại là Thái Lan và Phi Líp Pin cũng tham

gia vào khối quân sự SEATO Riêng

In-đô-nê-xi-a và Miến Điện thực hiện chính

sách hoà bình trung lập không tham gia

vào khối quân sự xâm lược của các nước

đế quốc

-Từ giữa những năm 50 của thế kỉ XX

chính sách đối ngoại của các nước ĐNA

như thế nào?

- Từ giữa những năm 50 của TK XX,

trong bối cảnh “Chiến tranh lạnh” tình

hình Đông Nam Á phức tạp, căng thẳng và

phân hoá (do Mĩ can thiệp)

- Tháng 9-1954 Mĩ ,Anh ,Pháp thành lập

khối quân sự SEATO (Khối quân sự Đông

Nam Á) nhằm ngăn chặn CHXH và đẩy

lùi phong trào đấu tranh giải phóng trong

->Từ giữa những năm 50 của thế

kỷ XX hầu hết các nước ĐNA lần lượt giành độc lập

- 9-1954 Mĩ, Anh, Pháp, lập khối quân sự đna (SEATO)xâm lược việt Nam sau đó mở rộng sang Lào và Cam-pu-chia

- Cuối những năm 50 của thế kỉ

XX các nước có sự phân hoá về đường lối đối ngoại

hành xâm lược VN, Lào, Cam-pu-chia,

In-đô-nê-xi-a và Miến Điện thực hiện chính

sách hoà bình trung lập

*Như vậy , từ cuối những năm 50, trong

đường lối đối ngoại của các nước Đông

Nam Á có sự phân hoá.

-Kể tên các thành viên trong tổ chức

ASEAN hiện nay?

+In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Thái-lan,

phi-líp-pin, Xin-ga-po, Bru-nây,Việt Nam, lào,

Mi-an-ma, Cam-pu-chia

+Tổ chức ASEAN ra đời trong hoàn cảnh

nào ?

+Sau khi giành được độc lập các nước

trong khu vực cần phải hợp tác để phát

triển kinh tế xã hội đồng thời tránh sự phụ

thuộc vào các nước lớn Mặt khác xu thế

liên minh khu vực trên thế giới có hiệu

quả như sự ra đời và hoạt động của công

đồng kinh tế châu Âu Cuộc chiến tranh

của Mĩ ở Đông Dương khó tránh khỏi thất

bại Đứng trước yêu cầu phát triển các

nước cần hợp tác liên minh với nhau để

phát triển

+Với sự tham gia của 5 nước :

In-đô-nê-xi-a, Thái Lan, Ma-lai-In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin,

Xin-ga-po

-Mục tiêu hoạt động của ASEAN là gì?

+Phát triển kinh tế- văn hoá thông qua

- Ngày 8.8.1967 hiệp hội các nước ĐNA (ASEAN) thành lập tại băng cốc (Thái Lan ) gồm 5 nước:In- đô-nê-xi-a, Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Xin-ga-po.

2 Mục tiêu hoạt động:

- Phát triển kinh tế- văn hoá thông qua những nỗ lực hợp tác chung giữa các thành viên, trên tinh thần duy trì hoà bình và ổn định khu vực

- 2.1976 kí hiệp ước Ba-li nê-xi-a) xác định nguyên tắc hoạt động.

(In-đô-* Nguyên Tắc : + Tôn trọng chủ quyền , toàn vẹn lãnh thổ , không can thiệp vào nội

bộ của nhau + Giải quyết mọi tranh chấp bằng phương pháp hoà bình

ASEAN với 3 nước Đông Dương?

+12.1978 quan hệ giữa 3 nước Đông

Dương và ASEAN căng thẳng “Đối đầu”.

-Vì sao lại căng thẳng đối đầu ?

+Theo yêu cầu của mặt trận đoàn kết dân

tộc cứu nước Cam-pu-chia Quân tình

nguyện Việt Nam tiến vào Cam-pu-chia,

cùng với nhân dân nước này lật đổ chế độ

diệt chủng tàn bạo của tập đoàn Pôn

Pốt-Iêng Xa-ri

Từ cuối những năm 70 của thế kỉ XX tình

hình các nước a-se an như thế nào ?

+Có sự chuyển biến mạnh mẽ tăng trưởng

cao chuyển sang công nghiệp hoá về xuất

khẩu Từ 1968-1973 kinh tế Xin-ga-po

tăng bình quân hàng năm 12% và trở

thành “Con rồng châu Á” từ 1965-1983

Ma-lai-xi-a tăng trưởng kinh tế 6,3% trong

những năm 80 của thế kỉ XX Thái Lan có

tốc độ tăng trưởng cao từ 1987- 1990 tốc

độ tăng trưởng mỗi năm tăng 11,4%.

Hãy kể tên các thành viên thành lập tổ

chức ASEAN?

+Có 5 thành viên : In-đô-nê-xi-a, Ma-lai

xi-a, Pi-líp-pin, Xin-ga-po

-Sau 1984 tổ chức ASEAN phát triển như

thế nào?

+Năm 1984 B ru – Nây xin ra nhập hiệp

hội các nước đna ( thành viên thứ 6 )

+Năm 1991 tình hình Cam-pu-chia được

giải quyết, tình hình chính trị khu vực

được cải thiện, xu hướng của ASEAN

trong thời gian này là mở rộng, kết nạp

- Cuối những năm 70 của thế kỉ

XX nền kinh tế của ASEAN có sự chuyển biến mạnh mẽ

- Từ cuối thập kỷ 80, 3 nước Đông Dương và ASEAN chuyển từ

“đối đầu”sang “đối thoại”hợp tác cùng tồn tại hoà bình và phát triển.

III.Từ "ASEAN 6" phát triển thành "ASEAN 10":

- 1984 sau khi giành được độc lập Bru-nây đã tham gia và trở thành thành viên thứ 6 của ASEAN + Việt Nam 7.1975

+ Lào, Mi-an-ma 7.1997 + Cam-pu-chia 4.1999

- Hiện nay ASEAN có 10 nước tham gia

- Hoạt động chủ yếu: Hợp tác

+1992 AFTA khu vực mậu dịch chung

của ĐNA ra đời

- 1994 diễn đàn khu vực (ARF) gồm 23

nước trong và ngoài khu vực để cùng nhau

hợp tác và phát triển

Việt Nam ta tham gia vào tổ chức ASEAN

có ý nghĩa gì ?

- Tạo ra bước phát triển mới

kinh tế, xây dựng một ĐNA hoà bình, ổn định để cùng nhau phát triển phồn vinh

-1992 Khu vực mậu dịch chung của ĐNA (AFTA)

- 1984 lập diễn đàn khu vực (ARF) gồm 23 nước trong và ngoài khu vực để cùng nhau hợp tác phát triển

Lịch sử ĐNA bước sang một thời

kỳ mới

Như vậy sau chiến tranh các nước trong khu vực này đã ra sức phát triển kinh tế văn hoá

nhiều nước đã trở thành "con rồng của châu Á" các nước đã ra sức phát triển kinh tế và

văn hoá các nước đã gắn bó với nhau trong tổ chức ASEAN với công cuộc hợp tác và phát triển vì hoà bình ổn định và phát triển.

* Bài tập : Vì sao từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX “Một chương mới đã mở ra trong

lịch sử khu vực Đông Nam Á"?

- Từ 6 nước phát triển thành 10 nước.

- 1992 quyết định biến Đông Nam Á thành 1 khu vực mậu dịch tự do.

- 1992 Lập diễn đàn khu vực Đông Nam Á

III Hướng dẫn học sinh học ở nhà:

1 Thầy : Tham khảo tài liệu – soạn giáo án

– Bản đồ thế giới.

– Bản đồ châu Phi

2 Trò :Học bài cũ chuẩn bị bài mới

B.Phần thể hiện khi lên lớp:

* Ổn định tổ chức ( 1’)

I Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi :Trình bày hoàn cảnh ra đời và mục tiêu hoạt động của ASEAN?

Trả lời :Sau khi giành được độc lập và đứng trước những yêu cầu phát triển kinh tế xã

hội của đất nước Ngày 8.8.1967 hiệp hội các nước Đông Nam Á (viết tắt là ASEAN) được thành lập tại Băng Cốc(Thái Lan)

- Mục tiêu hoạt động của ASEAN là phát triển kinh tế và văn hoá thông qua nỗ lực hợp tác chung giữa các thành viên trên tinh thần duy trì hoà bình và ổn định khu vực

II Bài mới:

-Sau chiến tranh thế giới lần 2 phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân giành độc lập của dân tộc châu Phi diễn ra sôi nổi rộng khắp Đến nay các nước châu Phi đã giành được độc lập Sau khi giành được độc lập các nước châu Phi ra sức phát triển kinh tế- Văn hoá để thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu Để hiểu được cuộc đấu tranh của các dân tộc châu Phi

và công cuộc khôi phục kinh tế diễn ra như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học

-Hãy nêu hiểu biết của em về châu Phi?

+Châu Phi được các biển bao bọc ở các

phía Đông, Tây, Nam, Bắc, đứng thứ 3

về diện tích (30,3 triệu km2) kém châu

Á và châu Mĩ, đứng thứ 4 về dân số

839 triệu người ( 2002) là nơi có nhiều

tài nguyên khoáng sản có nền văn minh

lâu đời là khu vực chậm phát triển nhất

thế giới

- Từ thế kỉ XVI các nước châu Phi lần

lượt trở thành thuộc địa của người châu

Âu, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Anh,

Pháp, Hà Lan

Trước chiến tranh thế giới thứ 2 tình

hình các nước châu phi như thế nào?

+ Trước chiến tranh thế giới thứ 2 là

thuộc địa của anh, pháp, bỉ ( đế quốc

phương tây )

Sau chiến tranh thế giới thứ 2 tình hình

các nước châu phi như thế nào?

+ Sau chiến tranh : PTĐT đòi độc lập

dân tộc diễn ra sôi nổi, sớm nhất là ở

I Tình hình chung: 20'

- Trước chiến tranh thế giới thứ 2

là thuộc địa của anh, pháp, bỉ ( đế quốc phương tây )

- Sau chiến tranh: PTĐT đòi độc lập dân tộc diễn ra sôi nổi, sớm nhất là ở Bắc Phi

+ Là nơi có trình độ văn hoá, kinh tế xã

hội phát triển cao

-PTĐTGPDT của các nước châu phi

diễn ra như thế nào?

+ Thắng lợi mở đầu là cuộc binh biến

do các sĩ quan yêu nước do Đại tá

Em hãy nêu những phong trào đấu

tranh tiêu biểu trong khu vực này?

+ Ngoài PT bùng nổ ở bắc phi với

thắng lợi mở đầu là cuộc chính biến

CM của binh lính sĩ quan ai cập 7.1952

lật đổ vương triều Pha-ruc và nên thống

trị của thực dân Anh thành lập Cộng

hoà Ai Cập

- Tiếp đó là cuộc đấu tranh vũ trang

kéo dài 1954- 1962 của nhân dân

An-giê-ri nhằm lật đổ ách thống trị của

thực dân Pháp giành độc lập dân tộc

-Tại sao nnăm 1960 lại được gọi là

"năm châu phi"?

Từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến

nay châu phi có những biến đổi như thế

nào ?

Nguyên nhân nào dẫn đến các nước

châu phi lại lần lượt giành được chủ

quyền như vậy?

+Nhân dân châu phi giác ngộ

+ Ảnh hưởng của PTGPDT trên thế

giới

+ Sự ủng hộ của Liên Xô và các nước

XHCN.

-Phong trào đấu tranh giành độc lập ở

các nước châu Phi để lại ý nghĩa gì?

-Sau khi giành được độc lập chủ quyền

+ 18.6.1953 Cộng hoà Ai Cập ra đời

+ 1954-1962 An-giê-ri đấu tranh giành độc lập

+ 1960 : 17 nước châu phi giành

độc lập( Được gọi là "năm châu phi" )

- Hiện nay lần lượt giành được chủ quyền

→Hệ thống thuộc địa châu Phi tan rã, các nước giành được độc lập chủ quyền.

*Công cuộc xây dựng đất nước

các nước châu Phi xd đất nước và phát

triển kinh tế xã hội như thế nào?

-Cuối những năm 80 đến nay tình hình

châu phi như thế nào?

+ Các cuộc xung đột đẫm máu do mâu

thuẫn sắc tộc hoặc tôn giáo

+ Các cuộc nội chiến, đói nghèo, nợ

nần chồng chất, các loại bệnh dịch

hành hoành

*VD:-Từ cuối năm 1987-1997 có 14

cuộc xung đột nội chiến ( cuộc xung

đột giữa 2 bộ tộc Hu- tu và Tu- xi ở

Ru-an-đa một quốc gia nhỏ ở Trung

Phi rộng 26.000 km2 với dân số 7,4

triệu người92002) có 800 nghìn người

thiệt mạng, 1,2 triệu người lang thang

tị nạn

- Liên hợp quốc xếp 32 nước trong 57

nước châu Phi nghèo nhất thế giới 1/4

dân số đói ăn kinh niên Đầu những

năm 90 của thế kỉ XX nợ 300 tỉ USD

- Còn là châu lục có tỷ lệ người mù

chữ cao nhất thế giới

Để giải quyết khó khăn đó các nước

châu Phi đã làm gì? Hiện nay châu phi

-Có thể nói rằng cuộc đấu tranh để xoá

bỏ nghèo nàn và lạc hậu ở châu Phi còn

lâu dài và gian khổ hơn là cuộc

ĐTGPDT

-Treo bản đồ châu Phi và yêu cầu HS

nêu khái quát về Nam Phi?

+ Diện tích 1,2 triệu km2, dân số 43,6

triệu người ( 2002), trong đó 75,2% là

người da đen, 13,6% là người da trắng,

11,2% là người da màu

Tình hình Nam Phi trước chiến tranh

và phát triển kinh tế- xã hội ở châu Phi:

+Đạt được nhiều thành tích, nhưng châu Phi vẫn nằm trong tình trạng đói nghèo, lạc hậu, bệnh tật.

- Từ cuối năm 80, xung đột sắc tộc và nội chiến xảy ra nhiều nơi

-Đầu thập kỷ 90, châu Phi nợ chồng chất: 300 tỉ USD.

- Hiện nay được sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế, các nước châu Phi đang tích cực giải quyết khắc phục tình trạng trên Tổ chức thống nhất châu Phi, nay gọi là liên minh châu Phi(AU) ra đời.

II Cộng hoà Nam Phi: (19’ )

* Trước chiến tranh: là thuộc địa

+ Đầu XIX năm 1662 người Hà Lan

đặt chân lên đất Nam Phi -> Xứ thuộc

địa kếp Đầu XIX Anh chiếm thuộc địa

này, 1910 liên bang Nam Phi được

thành lập nằm trong khối Liên hiệp

Anh, 1961 Liên bang Nam Phi rút ra

khỏi khối Liên hiệp Anh tuyên bố

thành lập nước Cộng hoà Nam Phi

-Em hiểu chế độ phân biệt chủng tộc

A-pác-thai là như thế nào?

+ Là chính sách phân biệt chủng tộc

cực đoan và tàn bạo của Đảng quốc dân

(Đảng của người da trắng) chủ trương

tước đoạt mọi quyền lợi cơ bản về kinh

tế chính trị và văn hoá của người da

đen ở đây họ lập luận rằng: “Người da

đen không thể bình đẳng với người da

trắng, nhà cầm quyền đã ban bố trên 70

đạo luật phân biêt đới xử và cướp đoạt

quyền làm người của người da đen và

da màu” ở đây quyền bóc lột của nam

Phi được xác nhận bằng hiến pháp

-Trong hơn 3 thế kỉ tồn tại chính

quyền thực dân da trắng ở Nam Phi đã

thi hành chính sách phân biệt chủng

tộc

-Vậy cuộc đấu tranh chống chế độ phân

biệt chủng tộc ở Nam Phi diễn ra như

thế nào ?

- Dưới sự lãnh đạo của “Đại hội dân

tộc Phi”người da đen đấu tranh bền bỉ

chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc.

Thế giới và Liên Hợp quốc cũng lên án

gay gắt chủ nghĩa A-pác-thai

- Trước sự đấu tranh mạnh mẽ của

người da đen, năm 1993 chính quyền

da trắng đã tuyên bố xoá bỏ chủ nghĩa

phân biệt chủng tộc (A-pác-thai) trả lại

tự do cho lãnh tụ ANC là Nen-xơn

Man-đê-la sau 27 năm cầm tù

-Sau cuộc đấu tranh dân chủ đầu

tiên(4-1994) ông Nen-xơn Man-đê-la là

tổng thống da đen đầu tiên của Cộng

hoà Nam Phi.

của Anh

- 1961 thành lập cộng hoà nam phi

*Cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc ở Cộng hòa Nam Phi:

- Trong hơn 3 thế kỷ, chính quyền thực dân da trắng đẫ thi hành chính sách phân biệt chủng tộc (A-pác-thai)cực kỳ tàn bạo.

- Dưới sự lãnh đạo của "Đại hội dân tộc Phi"(ANC) người da đen

đã bền bỉ đấu tranh đòi thủ tiêu chế độ phân biệt chủng tộc

-Ông nen xơn man đe la trở thành tổng

thống sự kiện này có ý nghĩa gì?

+ Hiện nay là nước có tốc độ phát triển

trung bình trên thế giới

+ Có nhiều tài nguyên quí: Vàng, kim

cương, U-ra-ni, khí tự nhiên…

Chính quyền mới của Cộng hoà Nam

Phi đã đưa ra "chiến lược kinh tế vĩ

mô"

( 6-1996) với tên gọi “Tăng trưởng,

việc làm và phân phối lại”để cải thiện

đời sống cho nhân dân

- "Chế độ A-pác-thai về kinh tế” tức là

phân biệt đối xử giữa người da đen và

người da trắng trong làm ăn kinh tế, ví

dụ như: cùng làm một công việc như

nhau nhưng người da đen không được

hưởng lương cao như người da trắng

hoặc không được hưởng đầy đủ các chế

độ đãi ngộ mà người da trắng được

hưởng

*Tổng kết bài: Qua tiết hôm nay chúng

ta thấy rằng: sau chiến tranh thế giới

thứ hai hầu hết các nước châu Phi đều

giành được độc lập, song châu Phi

luôn trong tình trạng bất ổn với xung

đột, nội chiến, nghèo đói và bệnh tật

- Cuộc đấu tranh chống chế độ

A-pác-thai ở Cộng hoà Nam Phi diễn ra lâu

dài và gian khổ nhưng đã giành được

thắng lợi năm 1993 Xoá bỏ chế độ

A-pác-thai ngay tại sào huyệt cuối cùng

của nó

*Ý nghĩa: Đó là thắng lợi có ý

nghĩa lịch sử to lớn

- Hiện nay chính quyền mới đã

đưa ra “Chiến lược kinh tế vĩ mô”

Nhằm phát triển sản xuất, xoá bỏ

“Chế độ A-pác-thai về kinh tế ”

* củng cố

? Tình hình kinh tế, xã hội ở châu Phi hiện nay như thế nào?

(Nghèo đói, nợ nần chồng chất, xung đột sắc tộc )

III Hướng dẫn học sinh học và làm bài

-Học thuộc bài cũ – chuẩn bị bài mới : Các nước Mĩ la tinh

-Trả lời câu hỏi SGK

Tiết: 8

Bài 7: CÁC NƯỚC MĨ LA- TINH

A PHẦN CHUẨN BỊ:

I Mục tiêu bài dạy:

1 Kiến thức: Học sinh cần nắm được:

-Những nét khái quát và tình hình Mĩ La- tinh từ sau chiến tranh Tg thứ 2 đến nay.

-Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Cu Ba và những thành tựu Cu Ba đã đạt đuợc hiện nay về kinh tế, văn hoá, giáo dục, trước sự bao vây và cấm vận của Mĩ, Cu

Ba vẫn kiên trì với con đường đã chọn (Định hướng XHCN)

2.Tư tưởng.

-Tinh thần đoàn kết và ủng hộ phong trào CM của các nước Mĩ La- tinh.

-Từ cuộc đấu tranh kiên cường bất khuất của nhân dân Cu Ba và những thành tựu to lớn trong công cuộc XD CNXH về kinh tế, văn hoá.

-Giáo dục cho học sinh thêm yêu mến, quý trọng và đồng cảm với nhân dân Cu Ba, ủng

hộ nhân dân Cu Ba chống âm mưu bao vây và cấm vận của Mĩ.

3 Kỹ năng:

-Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ tổng hợp phân tích và so sánh (Đặc điểm của các nước Mĩ La- tinh với châu Á và châu Phi.

II Chuẩn bị:

Thầy: -Bản đồ thế giới và lược đồKV Mĩ La- tinh.

Trò: Học bài cũ- Chuẩn bị bài mới.

B PHẦN THỂ HIỆN KHI LÊN LỚP

* Ổn định tổ chức ( 1’)

I/ Kiểm tra bài cũ: <5’>

Hỏi: Trình bày những nét chính về phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở châu Phi

(1945 đến nay)?

Đáp: -Phong trào phát triển sôi nổi, nổ ra sớm nhất ở Bắc Phi:

+18.6.1953 Cộng hoà Ai Cập ra đời.

+ 1954 đến 1962 Angiêri đấu tranh giành độc lập.

+ 1960 17 nước Châu phi giành được độc lập.

- Hệ thống thuộc địa châu Phi tan rã, các nước giành được độc lập chủ quyền.

II/ Bài mới:

* Giới thiệu bài:

-Mỹ La- tinh là khu vực rộng lớn, trên 20 triệu km2(1/7 diện tích TG) Từ sau 1945,

các nươc Mỹ La- tinh không ngừng đấu tranh để củng cố độc lập, chủ quyền, phát triển

kinh tế- xã hội nhằm thoát khỏi sự lệ thuộc vào đế quốc Mỹ Trong cuộc đấu tranh đó, nổi bật lên tấm gương Cu Ba, điển hình của phong trào cách mạng khu vực Mỹ La- tinh

Hôm nay chúng ta học bài: Các nước Mĩ La- tinh.

Giới thiệu: Các nước Mĩ La-tinh gồm

23 nước Bắt đầu từ Mê hicô trải dài

đến tận Nam Mĩ Có diện tích trên 20

triệu Km2 Dân số 509 triệu người

(1999).

-Tại sao có tên gọi là Mĩ La-tinh?.

+ Người ta gọi là Mĩ La-tinh vì nó bao

gồm Trung và Nam của châu Mĩ và đa

số nhân dân ở khu vực này nói ngữ hệ

và chịu ảnh hưởng văn hoá La-tinh vì

các nước này vốn là thuộc địa của Tây

Ban Nha và Bồ Đào Nha Pháp và Hà

Lan.

Theo em chúng ta có thể gọi là châu Mĩ

La-tinh được không? Vì sao?

- Không mà phải gọi là KV Mĩ latinh

để phân biệt với lại Bắc Mĩ, Hoa Kỳ và

canađa nói tiếng anh.

- Nhìn trên bản đồ các em đã dễ dàng

nhận thấy khu vực Mĩ La-tinh là 1 khu

vực rộng lớn của Châu Mĩ được 2 đại

dương là Thái Bình Dương và Đại Tây

Dương bao bọc có các kênh đào

Panama con đường hàng hải ngắn nhất

nối liền đại Tây Dương và Thái Bình

Dương, đồng thời khu vực này có rất

nhiều tài nguyên thiên nhiên, giàu về

nông sản, lâm sản và khoảng sản.

Như vậy các nước Mĩ latinh có điều

kiện tự nhiên rất thuận lợi, có 1 vị trí

chiến lược rất quan trọng

Do có vị trị chiến lược quan trọng lại

có điều kiện tự nhiên ngay từ rất sớm

các nước Mĩ La-tinh đã trở thành

miếng mồi bị săn đuổi của CN thực dân

nói chung và với người phương Bắc là

Mĩ nói riêng.

-Trước chiến tranh thế giới thứ II đặc

điểm chính trị của Mĩ La tinh như thế

nào?

- Giành được độc lập từ thập niên đầu

của thế khỉ XIX ngay sau đó sau dó lại

I/ Những nét chung: <15>

- Mĩ- La-tinh có vị trí chiến lược quan trọng.

rơi vào vòng lệ thuộc và trở thành sâu

sau, thành thuộc địa kiểu mới của đế

quốc Mĩ

Về hình thái thì hơn 20 nước cộng hoà

ở Mĩ La tinh đã là những nước cộng

hoà độc lập có chính phủ riêng của

mình nhưng thực chất lại là “sân

sau”của Mĩ.

-Vậy em hiểu thế nào là sâu sau?

+Với chiêu bài “Cây gậy lớn và củ cà

rốt” hay cái gọi là châu Mĩ của người

Mĩ, Mĩ đã độc chiếm biến Mĩ La-tinh

thành bàn đạp, chỗ dựa vững chắc của

Mĩ trong chính sách bành trướng xâm

lược ra thế giới.

-Phong trào giải phong dân tộc ở Mĩ

La-tinh có nhiệm vụ cụ thể như thế

nào? Có gì khác với phong trào giải

phóng dân tộc ở châu Á , châu Phi?

+ Phong trào đấu tranh của châu Á,

châu Phi là chống đế quốc, tay sai

giành độc lập tự do và thành lập nhà

nước độc lập, còn cuộc đấu tranh của

nhân dân Mĩ La-tinh là thoát khỏi sự lệ

thuộc vào Mĩ.

-Có thể nói từ sau chiến tranh thế giới

thứ 2 thì phong trào đấu tranh củng cố

độc lập chủ quyền của Mĩ La-tinh có

nhiều chuyển biến rất mạnh mẽ và có

thể chia làm 3 giai đoạn.

-Chỉ bản đồ: Từ sau chiến tranh thế

giới thứ hai đến trước năm 1959 phong

trào diễn ra dưới nhiều hình thức khác

nhau như :

+ Cuộc bãi công của công nhân Chi-lê.

+ Cuộc nổi dậy của nông dân Pê-ru,

Mê-hi-cô

+ Khởi nghĩa vũ trang ở Pa-na-ma.

+ Đấu tranh nghị viện qua tổng tuyển

cử ở Ác-hen-ti-na, Goa-tê-ma-la

Như vậy giai đoạn này cách mạng đã

bùng nổ ở nhiều nước

Em hãy nêu tóm tắt diễn biến của

phong trào giải phóng dân tộc Mĩ

La-tinh từ 1959 đến những năm 80 của thế

- Trước chiến tranh: Các nước

Mĩ -la tinh đã dành được độc lập

từ những thập niên đầu TK XIX,

nhưing sau đó trở thành “Sân sau” và là thuộc địa kiểu mới của

Mĩ.

- Từ 1945 đến trước 1959:

Phong trào đấu tranh củng cố độc lập chủ quyền nổ ra ở nhiều nước

- Từ 1959 đến đầu những năm

80 của TK XX :

+CM ở giai đoạn này được bắt đầu

bằng cuộc CM của Cu Ba 1959 và

tiếp đó từ đầu những năm 60 đến

những năm 80 của thế kỷ XX một cao

trào đấu tranh nổ ra ở Mĩ La-tinh và Mĩ

La-tinh trở thành “lục địa bùng cháy”

của phong trào cách mạng ( ghi)

*Chỉ bản đồ: phong trào đấu tranh diễn

ra ở nhiều nước: Côlômbia,Vênêxuêla,

Nicaragoa, Bôlivia kết quả là chính

quyền độc tài ở nhiều nước đã bị lật đổ,

các chính phủ dân tộc- dân chủ được

thiết lập và tiến hành nhiều cải cách

tiến bộ

-Ở giai đoạn này còn nổi bật lên là

những sự kiện diễn ra ở Chi-lê và

+Ở Ni-ca-ra-goa, do thắng lợi của mặt

trận xanđinô và dưới sự lãnh đạo của

mặt trận Xan-đi-nô nhân dân đã nổi dậy

đấu tranh lật đổ chế độ độc tài thân Mĩ

đưa đất nước phát triển theo con đường

DC

-Nhưng cuối cùng do nhiều nguyên

nhân, nhất là sự can thiệp của Mĩ, các

phong trào cách mạng ở Chi-lê và

Ni-ca-ra-goa đều thất bại

→Như vậy từ 1959 đến những năm 80

của thế kỷ XX một cao trào khởi nghĩa

vũ trang đã nổ và mang tính phổ biến.

-Tại sao sau chiến tranh thế giới thứ 2

Mĩ La-tinh lại được mệnh danh là “lục

địa bùng cháy”

+Cơn bão táp cách mạng ấy đã làm

thay đổi cục diện chính trị ở nhiều

nước

*Thảo luận: Những cuộc đấu tranh đó

-Mở đầu là CM Cu Ba(1959)

- Đầu những năm 80 của thế kỉ

XX, một cao trào bùng nổ ở khu

vực này và trở thành “lục địa bùng cháy”

→Làm thay đổi cục diện chính

- Trước kia bị rơi vào vòng lệ thuộc

nặng nề và trở thành “sân sau” của Mĩ

- Bây giờ là các chính phủ dân tộc tự

chủ, giành được chủ quyền dân tộc

thực sự.

Từ nửa sau những năm 80 của Tk XX

đến nay các nước Mĩ La tinh đã thực

hiện những nhiệm vụ gì?

( trả lời theo sách giáo khoa )

- Nhân dân Mĩ La-tinh trong công cuộc

khôi phục đất nước đã thực hiện những

nhiệm vụ rất quan trọng như là củng cố

độc lập dân tộc, ra sức phát triển kinh

tế và thành lập các tổ chức liên minh

kinh tế khu vực Và đã bước lên những

đài quốc tế với tư thế độc lập tự chủ và

đã có 1 số nước như: Braxin, Mêhicô

trở thành những nước CN mới mà

chúng ta vẫn gọi là "con rồng kinh tế".

Vào đầu thiên niên kỷ mới các nước Mĩ

La-tinh đã ra sức cải thiện những mối

quan hệ mới

+Giữa Việt Nam với các nước Mĩ

La-tinh cũng đã có nhưng mối quan hệ

kinh tế như các hiệp ước Mê-hi-cô,

Bra-xin trong việc xuất nhập khẩu cà

phê và nông sản

Tuy nhiên từ đầu những năm 90 của

thế kỷ XX do nhiều nguyên nhân và do

sự biến động của Liên xô, tình hình

kinh tế, chính trị các nước Mĩ La-tinh

lại gặp nhiều khó khăn, thậm chí có lúc

căng thẳng

(đọc phần chữ nhỏ trong SGk trang

31)

-Em có nhận xét gì về tình hình các

nước Mĩ Latinh trong thời gian này?

+Trong thời gian này các nước Mĩ

La-tinh gặp rất nhiều khó khăn về kinh tế,

chính trị và do âm mưu chống phá của

đế quốc Mĩ, chính vì thế có thể coi đây

là thời kỳ khó khăn căng thẳng đối với

minh kinh tế khu vực.

- Từ đầu những năm 90 của thế

kỷ XX tình hình kinh tế và chính trị khó khăn, căng thẳng

chung của các nước Mĩ Latinh từ sau

chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.

Trong cơn bão táp CM của Mĩ La-tinh

nổi bật lên tinh thần đấu tranh kiên

cường bất khuất của nhân dân Cu-Ba

đã đưa đất nước Cu Ba trở thành hòn

đảo tự do, hòn đảo anh hùng Cuộc CM

của Cu Ba diễn ra như thế nào thầy

cùng các em tìm hiểu tiếp phần II

+Quan sát lên bảng, theo dõi lược đồ

các nước Mĩ La-tinh sau 1945

- GV giới thiệu: Đây là vị trí đất nước

CuBa.

-Qua chuẩn bị ở nhà Hãy trình bày

hiểu biết của em về Đất nước Cu Ba?

-Nhìn trên bản đồ chúng ta dễ dàng

nhận thấy đất nước CuBa có hình dáng

như một con cá sấu vươn dài trên vùng

biển Caribê với diện tích và dân số rất

nhỏ Một hòn đảo vùng Caribê nằm

ngay sát nướcMĩ.

+Trong hoàn cảnh chung của khu vực

Mĩ La-tinh, tình hình CM Cu Ba từ

1945 đến nay như thế nào?

-Các em đã được học về cuộc CM giữa

Mĩ và TBN (1888) Mĩ đã tìm cách hất

cẳng TBN sau đó tìm cách độc chiếm

biến Cu Ba thành phụ thuộc Cu Ba đã

phải nhường cho Mĩ những căn cứ

quân sự và trồng mía để cung cấp

đường cho Mĩ Sau chiến tranh thế giới

thứ 2 Mĩ đã điều khiển tướng Batixta

làm cuộc đảo chính thiết lập chế độ độc

tài quân sự ở Cu Ba.( ghi)

-Chế độ độc tài quân sự đã thi hành

những chính sánh gì?

+Chế độ độc tài Batixta đã xoá bỏ hiến

pháp ban hành 1940 và cấm các Đảng

phái chính trị hoạt động Nhưng tàn

bạo hơn nữa là chúng đã tàn sát hơn

20.000 chiến sĩ Cu Ba và cầm tù hàng

chục vạn người, dưới chế độ độc tài

Batixta các em thấy mọi quyền tự do

- Tháng 3-1952 tướng Batixta làm đảo chính , thiết lập chế độ độc tài quân sự ở Cu-Ba

rơi vào tình trạng nghèo đói, cực khổ.

Chính vì thế mâu thuẫn giữa toàn thể

dân tộc Cu Ba với chế độ Batixta phát

triển gay gắt Đây là nguyên nhân làm

-Sự kiện nào đã đánh dấu bước phát

triển mới của cách mạng Cu Ba?

+Mở đầu cho một giai đoạn mới của

cuộc đấu tranh vũ trang giành chính

quyền là cuộc tấn công pháo đài

Môn-ca-đa (Thuộc tỉnh Xan-chi-a-gô ở cực

Tây đất nước) của 135 thanh niên yêu

nước, dướ sự lãnh đạo của Phi-đen

Ca-xtơ-rô.

- Giới thiệu hình 15 Đây là chân dung

của Phi đen Ca – Xtơ -rô 1959.

Trình bày hiểu biết của em về lãnh tụ

Phi-đen Ca-xtô-rô?

-Vào thời điểm ông lãnh đạo cuộc cách

mạng này Phi đen còn rất trẻ là một

luật sư rất nổi tiếng có văn phòng luật ở

Nahabana, nhưng không làm việc theo

ngành luật mà tham gia hoạt động CM

từ rất sớm Căm phẫn chế độ độc tài

Batixta Phi Đen đã tập hợp lực lượng

135 thanh niên yêu nước tấn công pháo

đài Môn-ca-đa 1 trong 3 pháo đài lớn ở

Cu Ba

Tuy cuộc tấn công không giành được

thắng lợi nhưng tiếng súng Môn-ca-đa

đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh vũ

trang trên toàn đảo với một thế hệ chiến

sĩ cách mạng mới- trẻ tuổi, đầy nhiệt

tình và kiên cường, vậy cuộc đấu tranh

vũ trang tiếp tục diễn ra như thế nào ?

( đọc phần chữ nhỏ trong SGK)

Trình bày diễn biến cuộc CM 1955

> Nhân dân Cu-Ba mâu thuẫn với chế độ độc tài Batixta

2 Cách mạng bùng nổ và thắng lợi

- Ngày 26/7/1953 cuộc tấn công pháo đài Môn-ca-đa mở đầu thời

kỳ khởi nghĩa vũ trang

-Sau gần 2 năm bị giam cầm Phi-đen

đã được trả tự do Ông tiếp tục sang

Mêhicô tại đây ông đã gặp Chê-vê một

nhà thơ của Mê-hi-cô Ông cùng

Phi-đen tích cực hoạt động tự quyên tiền để

mua sắm vũ khí sau đó tổ chức cuộc

vượt ngục, trở về cuối 1956 Phi đen

cùng 81 chiến sĩ yêu nước trở về trên

con tàu “Gran-ma” nhỏ bé và chở quá

tải sau 7 ngày lênh đênh trên biển khi

vừa đặt chân lên bờ biển thuộc tĩnh

Ô-ri-en-tê thì các chiến sĩ CM đã bị quân

đội Batixta bao vây và chặn đánh dữ

dội Các đồng chí CM chạy vào cánh

đồng mía và bị quân địch vây đốt xung

quanh Trong trận chiến đấu này 44

chiến sĩ đã hi sinh 26 người bị thiêu

sống chỉ còn lại 12 người đã anh dũng

vuợt qua vòng vây của kẻ thù trở về

vùng núi “Xi-e-ra Ma-e Xtơ- ra” Để

tiếp tục XD căn cứ, phát triển lực lượng

cách mạng CM

-Em có nhận xét gì về cuộc chiến đấu

của Phi-đen và các đồng chí của ông?

-Mặc dù cuộc chiến đấu không cân sức,

gặp rất nhiều khó khăn, gian khổ, hy

sinh, nhưng Phi-đen và các đồng chí

của ông vẫn kiên cường chiến đấu và

đạt được thắng lợi trong việc xây dựng

căn cứ và phát triển lực lượng cách

mạng ( ghi)

Vậy cuộc chiến đấu của Phi-đen và các

đồng chí của ông tiếp tục diễn ra như

thế nào?

- Được sự ủng hộ …1.1/1959 chế độ

độc tài Batixta bị lật đổ Cuộc CM nhân

dân ở CuBa đã giành được thắng lợi.

-Được sự ủng hộ của nhân dân lực

lượng và căn cứ càng ngày càng lớn

mạnh Cuối 1958 phong trào đấu tranh

du kích đã lan rộng khắp cả nước Các

binh đoàn cách mạng do Phi-đen làm

tổng chỉ huy liên tiếp mở những cuộc

tấn công lớn 1.1.1959 chế độ độc tài

- Từ 1955 đến 1958 Xây dựng căn cứ , phát triển lực lượng cách mạng

+ Cuối 1958 lực lượng cách mạng lớn mạnh, tấn công nhiều nơi.

+ Ngày 1-1-1959 chế độ độc tài Bati xta bị lật đổ -> cách mạng thắng lợi