- Gv giới thiệu bài: Hoạt động 1 THỜI GIAN HÌNH THÀNH VÀ ĐỊA PHẬN CỦA NƯỚC VĂN LANG Gv treo lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay, treo bảng phụ và nêu yêu cầu: Hãyđọc SGK, xem lược đồ
Trang 1Lịch sửBAỉI 1: MôN lịCH Sử Và địa lí
I MUẽC TIEÂU
Hoùc xong baứi naứy, HS bieỏt:
-Vũ trớ ủũa lớ, hỡnh daựng cuỷa ủaỏt nửụực ta
-Treõn ủaỏt nửụực ta coự nhieàu daõn toọc sinh soỏng vaứ coự chung moọt lũch sửỷ, moọt Toồ quoỏc.-Moọt soỏ yeõu caàu khi hoùc moõn Lũch sửỷ vaứ ẹũa lớ
II.ẹOÀ DUỉNG DAẽY HOẽC
-Baỷn ủoà ẹũa lớ tửù nhieõn Vieọt Nam, baỷn ủoà haứnh chớnh Vieọt Nam
-Hỡnh aỷnh sinh hoaùt cuỷa moọt soỏ daõn toọc ụỷ moọt soỏ vuứng
III.CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY – HOẽC CHUÛ YEÁU
Giụựi thieọu baứi:Bửụực vaứo naờm hoùc lụựp Boỏn, caực em seừ ủửụùc laứm quen vụựi hai moõn hoùc
hoaứn toaứn mụựi, ủoự laứ moõn hoùc gỡ? Vaứ moõn hoùc ủoự coự noọi dung ra sao? Baứi hoùc hoõm nay:
“Moõn Lũch sửỷ vaứ ẹũa lớ” seừ giuựp cho caực em hieồu roừ hụn
Hoaùt ủoọng 1:Laứm vieọc caỷ lụựp
Muùc tieõu: Giuựp HS bieỏt vũ trớ ủũa lớ, hỡnh daựng cuỷa
ủaỏt nửụực ta
Caựch tieỏn haứnh:
GV treo baỷn ủoà vaứ giụựi thieọu vũ trớ cuỷa ủaỏt nửụực ta
vaứ caực cử daõn ụỷ moói vuứng
GV keỏt luaọn:Khi hoùc moõn ủũa lớ caực em seừ hieồu bieỏt
hụn veà vũ trớ ,hỡnh daựng vaứ caực yeỏu toỏ tửù nhieõn cuỷa
ủaỏt nửụực mỡnh
HS trỡnh baứy laùi vaứ xaực ủũnh treõnbaỷn ủoà haứnh chớnh Vieọt Nam vũ trớ tổnh, thaứnh phoỏ maứ em ủang soỏng
Hoaùt ủoọng 2:Laứm vieọc nhoựm.
Muùc tieõu: Giuựp HS hieồu treõn ủaỏt nửụực ta coự nhieàu
daõn toọc sinh soỏng vaứ coự chung moọt lũch sửỷ, moọt Toồ
quoỏc
Caựch tieỏn haứnh:
GV phaựt cho moói nhoựm HS moọt tranh, aỷnh -Caực nhoựm laứm vieọc, sau ủoự
trỡnh baứy trửụực lụựp
Veà caỷnh sinh hoaùt cuỷa moọt soỏ daõn toọc naứo ủoự ụỷ moọt
vuứng, yeõu caàu HS tỡm hieồu vaứ moõ taỷ bửực tranh hoaởc
aỷnh ủo.ự
GV keỏt luaọn:Moói daõn toọc soỏng treõn ủaỏt nửụực Vieọt
Nam coự neựt vaờn hoaự rieõng song ủeàu coự cuứng moọt Toồ
quoỏc, moọt lũch sửỷ Vieọt Nam
Hoaùt ủoọng 3: Laứm vieọc caỷ lụựp
Muùc tieõu:Giuựp HS hieồu vaứ tửù haứo veà coõng lao xaõy
dửùng, baỷo veọ Toồ quoỏc cuỷa oõng cha ta
Trang 2Cách tiến hành:
GV đặt vấn đề:Để Tổ quốc ta tươi đẹp như ngày
hôm nay, ông cha ta đã trải qua hàng ngàn năm
dựng nước và giữ nước Em nào có thể kể được một
sự kiện chứng minh điều đó?
HS phát biểu ý kiến
GV kết luận:Để hiểu rõ hơn truyền thống của ông
cha ta các em phải học tốt môn Lịch sử
Hoạt động 4:Làm việc cả lớp.
GV cho HS đọc trong SGK và trả lời câu hỏi:Để
học tốt môn Lịch sử và Địa lí các em phải chú ý
điều gì?
GV kết luận: hướng dẫn HS cách học và đưa ra
những ví dụ cụ thể
HS trả lời
Hoạt động 5: Củng cố – dặn dò
Môn Lịch sử và Địa lí giúp các em hiểu biết gì?
Em hãy tả sơ lược cảnh thiên nhiên và đời sống của
người dân nơi em ở
Chuẩn bị:Làm quen với bản đồ
-HS trả lời:Phần bài học.-HS trả lời
LÞch sư
Trang 3BÀI 2: LÀM QUEN VỚI BẢN ĐỒ
I.MỤC TIÊU
Học xong bài này, HS biết:
-Định nghĩa đơn giản về bản đồ
-Một số yếu tố của bản đồ: tên, phương hướng, tỉ lệ, kí hiệu bản đồ, …
-Các kí hiệu của một số đối tượng địa lí thể hiện trên bản đồ
II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Một số loại bản đồ: thế giới, châu lục, Việt Nam,…
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU
1.Bản đo
Bước 1:
GV treo các loại bản đồ lên bảng theo thứ tự lãnh thổ từ lớn đến nhỏ ( thế giới, châu lục,Việt nam,…)
-GV yêu cầu HS đọc tên các bản đồ treo trên bảng
-GV yêu cầu HS nêu phạm vi lãnh thổ được thể hiện trên mỗi bản đồ
Bước 2:
-GV sửa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả lời
GV kết luận:Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một khu vực hay toàn bộ bề mặt trái đất theo
một tỉ lệ nhất định
Hoat động 2:Làm việc cá nhân.
Mục tiêu:Giúp HS hiểu cách vẽ bản đồ
Cách tiến hành:
GV: Ngày nay muốn vẽ bản đồ, chúng ta thường phải làm như thế nào?
GV sửa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả lời
2.Một số yếu tố của bản đồ.
Hoạt động 3:Làm việc theo nhóm
GV yêu cầu các nhóm đọc SGK, quan sát bản đồ trên bảng và thảo luận tho gợi ý sau:+Tên bản đồ cho ta biết điều gì?
+Trên bản đồ, người ta thường quy định các hướng Bắc (B), Nam(N), Đông(Đ), Tây(T) như thế nào?
+Chỉ các hướng B,N,Đ,T trên đồ địa lí tự nhiên Việt Nam (hình 3)
Tỉ lệ bản đồ cho em biết điều gì?
+Đọc tỉ lê bản đồ ở hình 2 và cho biết 1 xăng –ti-mét (cm) trên bản đồ ứng với bao nhiêu mét (m) trên thực tế?
+Bảng chú giải ở hình 3 có những kí hiệu nào? Kí hiệu bản đồ được dùng để làm gì?
GV giải thích thêm:Tỉ lệ bản đồ thường được biểu diễn dưới dạng tỉ số, là một phân số luôn có tử số là 1 Mẫu số càng lớn thì tỉ lệ bản đồ càng nhỏ
GV kết luận:Một số yếu tố của bản đồ mà các em vừa tìm hiểu đó là tên của bản đồ,
phương hướng, tỉ lệ và kí hiệu bản đồ
Hoạt động 4:Thực hành vẽ một số kí hiệu bản đồ.
Trang 4Mục tiêu:HS biết vẽ một số kí hiệu trên bản đồ.
Cách tiến hành:
-GV cho HS quan sát bảng chú giải ở phần 3 và vẽ kí hiệu một số đối tượng địa lí
GV cho HS hoạt động nhóm đôi
Hoạt động 5:Củng cố –dặn dò.
Bản đồ là gì? Nêu một số yếu tố trên bản đồ?
Gọi một số HS nêu phần bài học
CB:Làm quen với bản đồ (tiếp theo)
LÞch sư
Trang 5BÀI 3: LÀM QUEN VỚI BẢN ĐỒ (Tiếp theo)
I MỤC TIÊU:
Học xong bài này, HS biết:
-Trình tự các bước sử dụng bản đồ
-Xác định được 4 hướng chính (Bắc, Nam, Đông, Tây) trên bản đồ theo quy ước
-Tìm một số đối tượng địa lí dựa vào bảng chú giải của bản đồ
II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
-Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam
-Bản đồ hành chính Việt Nam
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU
3.Cách sử dụng bản đồ
Hoạt động 1:Làm việc cả lớp
Mục tiêu: Giúp HS nắm được trình tự các bước sử dụng bản đồ
Cách tiến hành:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức của bài trước, trả lời các câu hỏi sau:
+Tên bản đồ cho ta biết điều gì?
+Dựa vào bảng chú giải ở hình 3 (bài 2) để đọc các kí hiệu của một số đối tượng trong địa lí
+Chỉ đường biên giới phần đất liền của Việt Nam với các nước láng giềng trên hình 3 (bài 2) và giải thích vì sao lại biết đó là biên giới quốc gia?
GV gọi HS chỉ đường biên giới phần đất liền của Việt Nam trên bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam treo trên bảng
GV kết luận: GV nêu các bước sử dụng bản đồ (như SGK đã nêu) và hướng dẫn HS cách chỉ bản đồ
4.Bài tập
Hoạt động 2:Thực hành theo nhóm
GV cho HS trong nhóm lần lượt làm các bài tập a, b trong SGK
GV hoàn thiện câu trả lời của các nhóm
+Các nước láng giềng của Việt Nam:Trung Quốc, Lào, Cam-pu-chia
+Vùng biển nước ta là một phần của biển Đông
+Quần đảo của Việt Nam: Hoàng Sa, Trường Sa, …
+Một số đảo của Việt Nam: Phú Quốc, Côn Đảo, Cát Bà,…
+Một số sông chính: sông Hồng, sông Thái Bình, sông Tiền, sông Hậu,…
Hoạt động 3:Làm việc cả lớp
Mục tiêu: Giúp HS xác định được 4 hướng chính (Bắc, Nam, Đông, Tây) trên bản đồ theo quy ước và
tìm một số đối tượng địa lí dựa vào bảng chú giải của bản đồ
Cách tiến hành:
-GV treo bản đồ hành chính Việt Nam lên bảng
-GV yêu cầu:
Trang 6+Một HS lên bảng đọc tên bản đồ và chỉ các hướng Bắc, Nam, Đông, Tây trên bản đồ.+Một HS lên chỉ vị trí của tỉnh (thành phố) mình đang sống trên bản đồ.
+Một HS nêu tên những tỉnh (thành phố) giáp với tỉnh (thành phố )của mình
GV hướng dẫn HS cách chỉ:Ví dụ, chỉ một khu vực
thì phải khoanh kín theo ranh giới của khu vực; chỉ một địa điểm (thành phố) thì phải chỉ vào kí hiệu chứ không chỉ vào chữ ghi bên cạnh; chỉ một dòng sông phải từ đầu nguồn đến cửa sông
LÞch sư
Trang 7BUỔI ĐẦU DỰNG NƯỚC VÀ GIỮ NƯỚC
(Khoảng từ 700 năm TCN đến 179 TCN)
Bài 1: NƯỚC VĂN LANG
I/ MỤC TIÊU:
Sau bài học, HS nêu được:
Nhà nước đầu tiên trong lịch sử nước ta là nhà nước Văn Lang, ra đời vào khoảng
700 năm TCN, là nơi người Lạc Việt sinh sống
Tổ chức xã hội của nhà nước Văn Lang gồm 4 tầng lớp là: Vua Hùng, các lạctướng và lạc hầu, lạc dân, tầng lớp thấp kém nhất là nô tì
Những nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của người Lạc Việt
Một số tục lệ của người Lạc Việt còn được lưu giữ tới ngày nay
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
Các hình minh họa trong SGK, phóng to nếu có điều kiện
Bảng phụ viết sẵn nội dung gợi ý cho các hoạt động (nếu có thể thì in thànhphiếu học tập cho từng HS)
Phiếu thảo luận nhóm, viết vào giấy khổ A3 hoặc A2, số lượng tuỳ theo sốnhóm
Lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay, phóng to
III/ CÁC HỌAT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:
- Gv nêu: Người Việt ta ai cũng thuộc câu ca dao:
Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày giỗ tổ mùng 10 tháng 3.
- Gv hỏi: Bạn nào cho biết ngày giỗ tổ mà câu ca dao trên nhắc đến là ngày giỗ của ai?
- Em có biết gì về các vua Hùng?
- Gv giới thiệu bài:
Hoạt động 1 THỜI GIAN HÌNH THÀNH VÀ ĐỊA PHẬN CỦA NƯỚC VĂN LANG
Gv treo lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay, treo bảng phụ và nêu yêu cầu: Hãyđọc SGK, xem lược đồ, tranh ảnh để hoàn thành các nội dung sau (nội dung này ghi trênbảng phụ):
1/ Điền thông tin thích hợp vào bảng sau:
Nhà nước đầu tiên của người Lạc Việt
Trang 8+ Nhà nước đầu tiên của người Lạc Việt có tên là gì ?
+ Nước Văn Lang ra đời vào khoảng thời gian nào?
+ Hãy lên bảng xác định thời điểm ra đời của nước Văn Lang trên trục thời gian
+ Nước Văn Lang được hình thành ở khu vực nào?
+ Hãy chỉ trên lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay khu vực hình thành củanước Văn Lang
- Gv kết luận lại nội dung của hoạt động 1: Nhà nước đầu tiên trong lịch sử của dân tộc
ta là nước Văn Lang Nước Văn Lang ra đời vào khoảng 700 năm TCN trên khu vực của song Hồng, sông Mã, sông Cả, nay là nơi người Lạc Việt sinh sống.
- Gv yêu cầu hs: Hãy đọc SGK và điền tên các tầng lớp trong xã hội Văn Lang vào sơđồ sau:
(Gv vẽ sẵn sơ đồ trên bảng lớp hoặc bảng phụ):
Các tầng lớp trong xã hội Văn Lang:
Hoạt động 2:
CÁC TẦNG LỚP TRONG XÃ HỘI VĂN LANG
- Gv hỏi:
+ Xã hội Văn Lang có mấy tầng lớp, đó là những tầng lớp nào?
+ Người đứng đầu trong nhà nước Văn Lang là ai?
+ Tầng lớp sau vua là ai? Họ có nhiệm vụ gì?
+ Người dân thường trong xã hội Văn Lang gọi là gì?
+ Tầng lớp thấp kém nhất trong xã hội Văn Lang là tầng lớp nào? Học làm gì trong xã
hội?
Họat động 3:
ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT, TINH THẦN CỦA NGƯỜI LẠC VIỆT
Gv treo các tranh ảnh về các cổ vật và hoạt động của người Lạc Việt như minh họatrong SGK (nếu không có thì yêu cầu Hs quan sát hình trong SGK)
- Gv giới thiệu về từng hình, sau đó phát phiếu thảo luận nhóm cho Hs và nêu yêu cầu: hãy cùng quan sát các hình minh họa và đọc SGK để điền các thông tin về đời
sống vật chất và tinh thần của người Lạc Việt vào bảng thống kê
I Đời sống vật chất và tinh thần của người Lạc Việt
điểm
Û
Lễ hội
- Trồng lúa, khoai, đỗ,
cây ăn quả, rau, dưa
- Uống rượu
- Nhuộm răng đen, ăn trầu, xăm mình
- Búi tóc hoặc cạo trọc đầu
- Phụ nữ đeo hoa tai, vòng tay bằng
- Ở nhà sàn,
- Sống quây quần thành làng
- Vui chơi nhảy múa
- Đua thuyền
- Đấu vật
Trang 9mác, mũi tên, rìu, lưỡi
cày
- Làm gốm
- Đóng thuyền
- Làm mắm đá, đồng
- Gv gọi các nhóm dán phiếu của mình lên bảng, sau đó cho mỗi nhóm trình bày mộtnội dung trước lớp
- Gv yêu cầu: Dựa vào bảng thống kê trên, hãy mô tả một số nét về cuộc sống củangười Lạc Việt bằng lời của em
- Gv họi một số Hs trình bày trước lớp
- Gv nhận xét, tuyên dương những hs nói tốt
Hoạt động 4:
PHONG TỤC CỦA NGƯỜI LẠC VIỆT
Gv hỏi: hãy kể tên một số câu chuyện cổ tích, truyền thuyết nói về các phong tục củangười Lạc Việt mà em biết
- Gv hỏi: địa phương chúng ta còn lưu giữ các phong tục nào của người Lạc Việt
- Gv nhận xét và khen ngợi những hs nêu được nhiều phong tục hay
CỦNG CỐ, DẶN DÒ
- Gv nêu: Trong một lần đến thăm đền Hùng, Bác Hồ đã nói vơí Đại đoàn Quân tiên
phong trước khi về tiếp quản thủ đô: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” Em có suy nghĩ gì về câu nói của Bác Hồ?
- Hs nêu ý kiến
- Gv tổng kết giờ học, dặn dò Hs về nhà học thuộc phần ghi nhớ trang 14 SGK, trả lời các câu hỏi cuối bài, làm các bài tập tự đánh giá (nếu có) và chuẩn bị bài sau
Trang 10LÞch Sư
Bài 2: NƯỚC ÂU LẠC
I/ MỤC TIÊU:
Sau bài học, hs nêu được:
Nước Âu Lạc ra đời là sự tiếp nối của nước Văn Lang; thời gian tồn tại, tên vua,nơi đóng đô của nước Âu Lạc
Những thành tựu của người Âu Lạc (chủ yếu là về mặt quân sự)
Người Âu Lạc đã đoàn kết chống quân xâm lược Triệu Đà nhưng do mất cảnhgiác nên bị thất bại
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
Các hình minh họa trong SGK, phóng to nếu có điều kiện
Phiếu thảo luận nhóm, viết vào giấy khổ A3 hoặc A2, số lượng tùy theo số nhóm
Lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay, phóng to
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:
- Gv gọi 3 Hs lên bảng, yêu cầu Hs trả lời các câu hỏi 1,2,3 trang 14 SGK
- Gv nhận xét việc học bài ở nhà của Hs
- Gv hỏi: các em biết gì về thành Cổ Loa, thành này ở đâu, do ai xây dựng ?
- Gv giới thiệu bài mới: bài học trước đã cho các em biết nhà nước Văn Lang, vậy tiếp sau nhà nước Văn Lang là nhà nước nào? Nhà nước này có liên quan gì đến thành Cổ Loa? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài nước Âu Lạc
Hoạt động 1:
CUỘC SỐNG CỦA NGƯỜI LẠC VIỆT VÀ NGƯỜI ÂU VIỆT
- Gv yêu cầu Hs đọc SGK, sau đó lần lượt hỏi các câu hỏi sau:
+ Người Âu Việt sống ở đâu?
+ Đời sống của người Âu Việt có những điểm gì giống với đời sống của người Lạc Việt? + Người dân Âu Việt và Lạc Việt sống vơí nhau như thế nào?
- Gv nêu kết luận: Người Âu Việt sinh sống ở mạn Tây Bắc của nước Văn Lang, cuộc sống của họ có nhiều nét tương đồng vơí cuộc sống của người Lạc Việt, người Âu Việt và người Lạc Việt sống hòa hợp với nhau.
Hoạt động 2:
SỰ RA ĐỜI NƯỚC ÂU LẠC
- Gv yêu cầu Hs thảo luận nhóm theo định hướng như sau: (Viết sẵn nội dung địnhhướng trên bảng phụ, hoặc viết vào phiếu thảo luận cho các nhóm):
1/ Vì sao người Lạc Việt và người Âu Việt lại hợp nhất với nhau thành một đất nước?(đánh dấu × vào ô trống trước ý trả lời đúng nhất)
Vì cuộc sống của họ có những nét tương đồng
Vì họ có chung một kẻ thù ngoại xâm
Vì họ sống gần nhau
2/ Ai là người có công hợp nhất đất nước của người Lạc Việt và người Âu Việt?
………
3/ Nhà nước của người Lạc Việt và người Âu Việt có tên là gì, đóng đô ở đâu?
Trang 11Nước……… đóng đô ở………
- Gv yêu cầu Hs trình bày kết quả thảo luận
- Gv hỏi: Nhà nước tiếp sau nhà nước Văn Lang là nhà nước nào? Nhà nước này ra đờivào thời gian nào?
- Gv kết luận nội dung hoạt động 2
Họat động 3:
NHỮNG THÀNH TỰU CỦA NGƯỜI DÂN ÂU LẠC
- Gv yêu cầu Hs làm việc theo cặp với định hướng: hãy đọc SGK, quan sát hành minhhọa và cho biết người Âu Lạc đã đạt được những thành tựu gì trong cuộc sống:
+ Về xây dựng?
+ Về sản xuất?
+ Về làm vũ khí?
- Gv yêu cầu Hs nêu kết quả thảo luận
- Gv hỏi: so sánh sự khác nhau về nơi đóng đô của nước Văn Lang và nước Âu Lạc?
- Gv giới thiệu thành Cổ Loa trên lược đồ khu di tích thành Cổ Loa: Cổ Loa là vùngđất cao ráo, dân cư đông đúc nằm ở trung tâm của nước Âu Lạc, là đầu mối giaothông đường thủy rộng lớn Từ nay có thể theo sông Hồng, sông Đáy xuôi về vùngđồng bằng, cũng có thể lên vùng rừng núi đông bắc qua sông Cầu, sông Thương (GVvừa giới thiệu vừa chỉ trên lược đồ) Chính vì vậy nên Thục Phán An Dương Vươngđã chọn đóng đô ở Cổ Loa
- Gv: Hãy nêu về tác dụng của thành Cổ Loa và nỏ thần
- Gv kết luận: người Âu Lạc đạt được nhiều thành tựu trong cuộc sống, trong đó thành tựu rực rỡ nhất là về sự phát triển quân sự thể hiện ở việc bố trí thành Cổ Loa và chế tạo nỏ bắn được nhiều mũi tên một lần.
Họat động 4:
III NƯỚC ÂU LẠC VÀ CUỘC XÂM LƯỢC CỦA TRIỆU ĐÀ
- Gv yêu cầu Hs đọc SGK đoạn từ “Từ năm 207 TCN … phong kiến phương Bắc”.
- Gv nêu yêu cầu: dựa vào SGK, bạn nào có thể kể lại cuộc kháng chiến chống quânxâm lược Triệu Đà của nhân dân Âu Lạc?
- Gv hỏi: Vì sao cuộc xâm lược của quân Triệu Đà lại thất bại?
- Vì sao năm 179 TCN, nước Âu Lạc lại rơi vào ách đô hộ của phong kiến phương Bắc?
CỦNG CỐ, DẶN DÒ
- Gv gọi Hs đọc phần ghi nhớ cuối bài
- Gv tổng kết giờ học, dặn dò Hs về nhà học thuộc ghi nhớ, trả lời các câu hỏi cuối bài, làm các bài tập tự đánh giá (nếu có) và chuẩn bị bài sau
Trang 12Lịch Sử
HễN MOÄT NGHèN NAấM ẹAÁU TRANH GIAỉNH LAẽI ẹOÄC LAÄP
(Tệỉ NAấM 179 TCN ẹEÁN NAấM 938)
=====*=====
NệễÙC TA DệễÙI AÙCH ẹOÂ HOÄ CUÛA CAÙC TRIEÀU ẹAẽI PHONG KIEÁN PHệễNG BAẫC I/ MUẽC TIEÂU: Sau baứi hoùc, HS naộm ủửụùc:
Thụứi gian nửụực ta bũ caực trieàu ủaùi phong kieỏn phửụng Baộc ủoõ hoọ laứ tửứ naờm 179TCN ủeỏn naờm 938
Moọt soỏ chớnh saựch aựp bửực boực loọt cuỷa caực trieàu ủaùi PKphửụng Baộc ủoỏi vụựi nhaõndaõn ta
Nhaõn daõn ta khoõng chũu khuaỏt phuùc, lieõn tuùc ủửựng leõn khụỷi nghúa ủaựnh ủuoồi quaõnxaõm lửụùc, giửừ gỡn neàn vaờn hoựa daõn toọc
II/ ẹOÀ DUỉNG DAẽY – HOẽC:
Phieỏu thaỷo luaọn nhoựm vaứ baỷng phuù keỷ saỹn noọi dung nhử sau:
Tỡnh hỡnh nửụực ta trửụực vaứ sau khi bũ caực trieàu ủaùi PK phửụng Baộc ủoõ hoọ:
Phieỏu hoùc taọp cho HS coự noọi dung nhử sau:
Phieỏu hoùc taọp:
Caực cuoọc K.nghĩa của ND ta choỏng laùi aựch ủoõ hoọ cuỷa caực trieàu ủaùi PK phửụng Baộc
III/ CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY – HOẽC CHUÛ YEÁU:
a Bài cũ:? Nớc Âu Lạc ra đời trong hoàn cảnh nào?
?Nêu sự phát triển của nớc Âu Lạc?
b Bài mới: GV giới thiệu bài
Hoaùt ủoọng 1:Chính sách bóc lột của các triều đại PK phơng Bắc đối với ND ta
- GV yeõu caàu HS ủoùc SGK tửứ “Sau khi Trieọu ẹaứ thoõn tớnh … soỏng theo luaọt phaựp cuỷa ngửụứi Haựn”, trả lời câu hỏi:
? sau khi thoõn tớnh ủửụùc nửụực ta, caực trieàu ủaùi phong kieỏn phửụng Baộc ủaừ thi haứnh nhửừng chớnh saựch aựp bửực, boực loọt naứo ủoỏi vụựi nhaõn daõn ta?
- GV yeõu caàu HS thaỷo luaọn nhoựm(theo bàn) với ND: “Tỡm sửù khaực bieọt veà tỡnh hỡnhnửụực ta veà chuỷ quyeàn, veà kinh teỏ, veà vaờn hoựa vaứ sau khi bũ caực trieàu ủaùi phong kieỏnphửụng Baộc ủoõ hộ”ọ (GV treo baỷng phuù)
- GV goùi moọt nhoựm ủaùi dieọn trình bày keỏt quaỷ thaỷo luaọn GV nhaọn xeựt caực yự kieỏn cuỷa
HS, ghi caực yự kieỏn ủuựng leõn baỷng ủeồ hoaứn thaứnh baỷng so saựnh nhử sau:
Tỡnh hỡnh nửụực ta sau khi bũ caực trieàu ủaùi phong kieỏn phửụng baộc ủoõ hoọ:
Trang 13Thụứi gian
Caực maởt Trửụực naờm 179 TCN Tửứ naờm 179 ủeỏn naờm 938
Chuỷ quyeàn Laứ moọt nửụực ủoọc laọp Trụỷ thaứnh quaọn huyeọn phong kieỏn cuỷa
phửụng BaộcKinh teỏ ẹoọc laọp vaứ tửù chuỷ Bũ phuù thuoọc, phaỷi coỏng naùp
Vaờn hoựa Coự phong tuùc taọp quaựn
rieõng
Phaỷi theo phong tuùc cuỷa ngửụứi Haựn, hoùcchửừ Haựn, nhửừng nhaõn daõn ta vaón giửừ gỡnbaỷn saộc daõn toọc
? Em có nhận xét gì khi nớc ta bị bọn PK phơng Bắc đô hộ?
Kết luận: Tửứ naờm 179 TCN ủeỏn naờm 938 , caực trieàu ủaùi phong kieỏn phửụng Baộc noỏi
tieỏp nhau ủoõ hoõ nửụực ta Chuựng bieỏn ủaỏt nửụực ta tửứ moọt nửụực ủoọc laọp trụỷ thaứnh moọtquaọn huyeọn cuỷa chuựng, vaứ thi haứnh nhieàu chớnh saựchá áp bửực boực loọt taứn khoỏc khieỏnnhaõn daõn ta voõ cuứng cửùc nhuùc Khoõng chũu khuaỏt phuùc, ND ta vaón giửừ gỡn caựcphong tuùc truyeàn thoỏng, laùi hoùc theõm nhieàu ngheà mụựi cuỷa ngửụứi daõn phửụng Baộc,ủoàng thụứi lieõn tuùc KNchoỏng laùi PKphửụng Baộc
Hoaùt ủoọng 2:Các cuộc khởi nghĩa chống ách đô hộ của bọn PK phơng Bắc:
HS thảo luận nhóm (theo bàn)
GV phaựt phieỏu hoùc taọp cho tửứng nhóm HS(ND phiếu nh mục II)
GV neõu yeõu caàu: Haừy ủoùc SGK vaứ ủieàn caực thoõng tin veà caực cuoọc khụỷi nghúa cuỷa nhaõn daõn ta choỏng laùi aựch ủoõ hoọ cuỷa PK phửụng Baộc vaứo baỷng thoỏng keõ
GV yeõu caàu đại diện các nhóm HS baựo caựo keỏt quaỷ trửụực lụựp
GV củng cố: y/c HS trả lời:
Tửứ naờm 179 TCN ủeỏn naờm 938 nhaõn daõn ta ủaừ coự bao nhieõu cuoọc khụỷi nghúa lụựn choỏng laùi aựch ủoõ hoọ cuỷa caực trieàu ủaùi phong kieỏn phửụng Baộc?
Mụỷ ủaàu cho caực cuoọc khụỷi nghúa aỏy laứ cuoọc khụỷi nghúa naứo?
Cuoọc khụỷi nghúa naứo ủaừ keỏt thuực hụn moọt nghỡn naờm ủoõ hoọ cuỷa caực trieàu ủaùiphong kieỏn phửụng Baộc vaứ giaứnh laùi ủoọc laọp hoaứn toaứn cho ủaỏt nửụực ta?
Vieọc nhaõn daõn ta lieõn tuùc khụỷi nghúa choỏng laùi aựch ủoõ hoọ cuỷa caực trieàu ủaùi phong kieỏn phửụng Baộc noựi leõn ủieàu gỡ?
Kết luận: (SGK) - HS đọc lại(giảm ND Bằng chiến thắng Bạch Đằng )
Củng cố - dặn dò: - GV toồng keỏt giụứ hoùc, daởn HS veà nhaứ hoùc thuoọc phaàn ghi nhụự vaứ
chuaồn bũ baứi sau: “Khởi nghĩa Hai Bà Trng”
Lịch SửKHễÛI NGHểA HAI BAỉ TRệNG
(naờm 40) I/ MUẽC TIEÂU: Sau khi hoùc, HS coự theồ:
Trang 14 Neõu ủửụùc nguyeõn nhaõn Hai Baứ Trửng phaỏt cụứ khụỷi nghúa.
Tửụứng thuaọt ủửụùc treõn lửụùc ủoà dieón bieỏn cuỷa cuoọc khụỷi nghúa
Hieồu vaứ neõu ủửụùc yự nghúa cuỷa cuoọc khụỷi nghúa: ủaõy laứ cuoọi khụỷi nghúa thaộng lụùiủaàu tieõn sau hụn 200 naờm trửụực nửụực ta bũ caực trieàu ủaùi phong kieỏn phửụng Baộcủoõ hoọ
II/ ẹOÀ DUỉNG DAẽY – HOẽC:
Hỡnh minh hoùa trong SGK, phoựng to neỏu coự ủieàu kieọn
Lửụùc ủoà khu vửùc chớnh noồ ra khụỷi nghúa Hai Baứ Trửng (phoựng to)
GV vaứ HS tỡm hieồu veà teõn phoỏ, teõn ủửụứng, ủeàn thụứ hoaởc ủũa danh nhaộc ủeỏn khụỷinghúa Hai Baứ Trửng
III/ CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY – HOẽC CHUÛ YEÁU:
a Bài cũ: ? Khi đô hộ nớc ta, các triều đại PK phơng Bắc đã làm những gì?
? Nhân dân ta đã phản ứng ra sao?
b Bài mới: GV giới thiệu bài
Hoaùt ủoọng 1: Nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng
- GV yeõu caàu HS ủoùc SGK tửứ “ẹaàu theỏ kổ thửự I ủeàn nụù nửụực, traỷ thuứ nhaứ”.
- GV giaỷi thớch caực khaựi nieọm:
+ Quaọn Giao Chổ: Thụứi nhaứ Haựn ủoõ hoọ nửụực ta, vuứng ủaỏt Baộc Boọ vaứ Baộc Trung Boọ
chuựng ủaởt laứ quaọn Giao Chổ (chổ vuứng ủaỏt treõn baỷn ủoà Vieọt Nam)
+ Thaựi Thuự: Laứ moọt chửực quan cai trũ moọt quaọn thụứi nhaứ Haựn ủoõ hoọ nửụực ta.
- HS thaỷo luaọn (cặp đôi) ủeồ tỡm nguyeõn nhaõn cuỷa cuoọc khụỷi nghúa Hai Baứ Trửng
- GV goùi ủaùi dieọn HS phaựt bieồu yự kieỏn
- GV neõu vaỏn ủeà: Khi tỡm hieồu nguyeõn nhaõn cuỷa cuoọc khụỷi nghúa Hai Baứ Trửng, coự baùn cho raống Hai Baứ Trửng phaỏt cụứ khụỷi nghúa laứ do thaựi thuự Toõ ẹũnh gieỏt cheỏt choàng cuỷa baứ Trửng Traộc laứ Thi Saựch, coự baùn laùi cho raống Hai Baứ Trửng phaỏt cụứkhoỷi nghúa laứ do caờm thuứ giaởc aựp bửực; boực loọt nhaõn daõn ta ủeỏn cuứng cửùc Em ủoàng yự vụựi yự kieỏn naứo? Vỡ sao?
keỏt luaọn : Oaựn haọn aựch ủoõ hoọ cuỷa nhaứ Haựn, Hai Baứ Trửng ủaừ phaỏt cụứ khụỷi nghúa
vaứ ủửụùc nhaõn daõn khaộp nụi hửụỷng ửựng Vieọc thaựi thuự Toõ ẹũnh gieỏt cheỏt choàng cuỷa baứ Trửng Traộc laứ Thi Saựch caứng laứm cho Hai Baứ Trửng taờng theõm quyeỏt taõm ủaựnh giaởc.
Hoaùt ủoọng 2:Diễn biến của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng
- GV treo lửụùc ủoà khu vửùc chớnh noồ ra khụỷi nghúa Hai Baứ Trửng vaứ giụựi thieọu: naờm
40, Hai Baứ Trửng phaỏt cụứ khụỷi nghúa; cuoọc khụỷi nghúa noồ ra treõn moọt khu vửùc roọng,maùnh meừ, treõn lửụùc ủoà chổ laứ khu vửùc chớnh cuỷa cuoọc khụỷi nghúa
Trang 15- GV neõu yeõu caàu: Haừy ủoùc SGK vaứ xem lửụùc ủoà ủeồ tửụứng thuaọt laùi dieón bieỏn cuoọckhụỷi nghúa cuỷa Hai Baứ Trửng (coự theồ hửụựng daón HS duứng buựt chỡ veừ muừi teõn chổủửụứng ủi dieón bieỏn cuỷa cuoọc khụỷi nghúa)
- GV yeõu caàu HS tửụứng thuaọt trửụực lụựp, khen ngợi HS trình bày tốt
Hoaùt ủoọng 3:Kết quả và ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng
- GV yeõu caàu HS caỷ lụựp ủoùc SGK, sau ủoự laàn lửụùt hoỷi:
+ Khụỷi nghúa Hai Baứ Trửng ủaừ ủaùt keỏt quaỷ nhử theỏ naứo?
+ Khụỷi nghúa Hai Baứ Trửng thaộng lụùi coự yự nghúa nhử theỏ naứo?
+ Sửù thaộng lụùi cuỷa khụỷi nghúa Hai Baứ Trửng noựi leõn ủieàu gỡ veà tinh thaàn yeõu nửụựccuỷa nhaõn daõn ta?
ýnghĩa cuộc khởi nghĩa
Hoaùt ủoọng 4:Lòng biết ơn và tự hào của ND ta đối với Hai Bà Trng
- GV cho HS trỡnh baứy caực maồu truyeọn, caực baứi thụ, baứi haựt veà Hai Baứ Trửng, trỡnhbaứy caực tử lieọu veà caực teõn ủửụứng, teõn phoỏ, ủeàn thụứ Hai Baứ Trửng ủaừ sửu taàmủửụùc
- GV khen ngụùi caực HS sửu taàm ủửụùc nhieàu tử lieọu, nhaộc HS caỷ lụựp goựp tử lieọu laứmthaứnh tử lieọu chung vaứ truyeàn tay nhau ủeồ cuứng tỡm hieồu
- GV neõu: vụựi chieỏn coõng oanh lieọt nhử treõn, Hai Baứ Trửng ủaừ trụỷ thaứnh hai nửừ anh
huứng choỏng ngoaùi xaõm ủaàu tieõn trong lũch sửỷ nửụực nhaứ
Củng cố - dặn dò : - GV yeõu caàu HS ủoùc phaàn ghi nhụự trong SGK
- GV toồng keỏt giụứ hoùc, daởn doứ HS veà nhaứ hoùc thuoọc baứi, traỷ lụứi caực caõu hoỷi cuoỏi baứi
vaứ chuaồn bũ baứi sau
Lịch Sử
Trang 16CHIEÁN THAẫNG BAẽCH ẹAẩNG DO NGOÂ QUYEÀN LAếNH ẹAẽO
(naờm 938) I/ MUẽC TIEÂU: Sau baứi hoùc, HS coự theồ:
Neõu ủửụùc nguyeõn nhaõn daón ủeỏn traọn Baùch ẹaống
Tửụứng thuaọt ủửụùc dieón bieỏn cuỷa traọn Baùch ẹaống
Hieồu vaứ neõu ủửụùc yự nghúa cuỷa traọn Baùch ẹaống ủoỏi vụựi lũch sửỷ daõn toọc
II/ ẹOÀ DUỉNG DAẽY – HOẽC :
Hỡnh minh hoùa trong SGK( phoựng to )
GV vaứ HS tỡm hieồu veà teõn phoỏ, teõn ủửụứng, ủeàn thụứ hoaởc ủũa danh nhaộc ủeỏn chieỏnthaộng Baùch ẹaống
III/ CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY – HOẽC CHUÛ YEÁU:
a Bài cũ: ? Khởi nghĩa Hai Bà Trng diễn ra trong hoàn cảnh nào?
? Hãy nêu diễn bién của cuộc khởi nghĩa?
b Bài mới: GV giới thiệu bài
Hoạt động1:GVgiới thiệu sơ lợc vài nét về Ngô Quyền
GV giới thiệu ( theo ND SGK)
Hoaùt ủoọng 2:Diễn biến trận Bạch Đằng
Bớc1: - HS thảo luận nhoựm (theo bàn) theo ủũnh hửụựng:
+ Vỡ sao coự traọn Baùch ẹaống?
+ Traọn Baùch ẹaống dieón ra ụỷ ủaõu? Khi naứo?
+ Ngoõ Quyeàn ủaừ duứng keỏ gỡ ủeồ ủaựnh giaởc?
+ Keỏt quaỷ cuỷa traọn Baùch ẹaống?
Bớc2: Thảo luận lớp
- GV goùi ủaùi dieọn caực nhoựm trỡnh baứy noọi dung thaỷo luaọn
- GV toồ chửực cho 2 ủeỏn 3 HS thi tửụứng thuaọt laùi traọn Baùch ẹaống
- GV nhaọn xeựt vaứ tuyeõn dửụng HS tửụứng thuaọt toỏt
Hoaùt ủoọng 3:ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng
- GV hoỷi: Sau chieỏn thaộng Baùch ẹaống, Ngoõ Quyeàn ủaừ laứm gỡ?
- Theo em, chieỏn thaộng Baùch ẹaống vaứ vieọc Ngoõ Quyeàn xửng vửụng coự yự nghúa nhử theỏnaứo ủoỏi vụựi lũch sửỷ daõn toọc ta?
- GV: Vụựi chieỏn coõng hieồn haựch nhử treõn, nhaõn daõn ta ủụứi ủụứi nhụự ụn cuỷa Ngoõ Quyeàn.Khi oõng maỏt, NDta ủaừ xaõy laờng ủeồ tửụỷng nhụự oõng ụỷ ẹửụứng Laõm, Haứ Taõy
Củng cố, dặn dò:- HS đọc tóm tắt cuối bài (SGK)
- Dặn HS về ôn lại bài và chuẩn bị bài Ôn tập“Ôn tập ”
Lịch SửOÂN TAÄP I/ MUẽC TIEÂU: Sau baứi hoùc, Hs bieỏt:
Trang 17 Từ bài 1 đến bài 5 học 2 giai đọan lịch sử: Buổi đầu dựng nước và giữ nước; hơnmột nghìn năm đấu tranh giành lại độc lập.
Kể tên các sự kiện lịch sử tiêu biểu trong hai thời kì này rồi thể hiện nó trên trụcvà băng thời gian
• KĨ tªn nh÷ng sù kiƯn lÞch sư tiªu biĨu trong 2 thêi k× nµy råi thĨ hiƯn nã trªn trơc vµb¨ng thêi gian
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
Băng và trục thời gian
Phiếu học tập cho HS
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:
a.Bµi cị: - GV gọi 2 HS lên bảng, yêu cầu HS trả lời câu hỏi cuối bài 2.
- GV nhận xét việc học bài ở nhà của HS
b.Bµi míi: GV giới thiệu bài
Hoạt động 1: Hai giai đọan đầu tiên trong lịch sử dân tộc
- GV yêu cầu HS đọc yêu cầu 1 trong SGK, trang 24
- GV yêu cầu HS làm bài, GV vẽ băng thời gian lên bảng.
Buổi đầu dựng nước và giữ nước Hơn một nghìn năm đấu tranh
giành lại độc lập
Khoảng 700 năm Năm 179 CN Năm 938
-GV gọi 1 hs lên điền tên các giai đọan lịch sử đã học vào băng thời gian trên bảng
- GV hỏi: Chúng ta đã học những giai đoạn lịch sử nào của lịch sử dân tộc, nªu thời gian của từng giai đoạn
- GV nhận xét và yêu cầu HS ghi nhớ hai giai đoạn lịch sử trên
Hoạt động 2:C¸c sù kiƯn lÞch sư tiªu biĨu
- GV gọi 1 HS đọc yêu cầu 2, SGK
- GV yêu cầu Hs làm việc theo cặp để thực hiện yêu cầu của bài
- GV vẽ trục thời gian và ghi các mốc thời gian tiêu biểu lên bảng
Nước Văn Lang Nước Âu Lạc rơi Chiến thắng
ra đời vào tay Triệu Đà Bạch Đằng
Khoảng Năm 179 CN Năm 938
- GV yêu cầu đại diện HS báo cáo kết quả thảo luận
- GV kết luận về bài làm đúng và yêu cầu HS đổi chéo phiếu để kiểm tra bài lẫn nhau Hoạt động 3:Thi kĨ b»ng lêi vỊ 3 ND võa «n
- GV chia lớp thành 3 nhóm, đặt tên cho các nhóm sau đó phổ biến yêu cầu cuộc thi: + Mỗi nhóm chuẩn bị một bài thi hùng biện theo chủ đề:
Trang 18* Nhóm 1: Kể về đời sống người Lạc Việt dưới thời Văn Lang.
* Nhóm 2: Kể về khởi nghĩa Hai Bà Trưng.
* Nhóm 3: Kể về chiến thắng Bạch Đằng.
+ Mỗi nhóm cử một bạn làm ban giám khảo
+ Yêu cầu của bài nói: Đầy đủ, đúng, trôi chảy, có hình minh họa càng tốt, khuyếnkhích các nhóm có nhiều bạn nói, mỗi bạn nói về một phần
- GV tổ chức cho HS thi nói trước lớp
- GV yêu cầu ban giám khảo nhận xét, sau đó tuyên dương nhóm nói tốt
Cđng cè - dỈn dß:
- GV tổng kết giờ học, dặn dò HS ghi nhớ các sự kiện lịch sử tiêu biểu trong hai giai
đọan lịch sử vừa học, tìm hiểu trước về Đinh Bộ Lĩnh.
LÞch SưBUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
(TỪ NĂM 938 ĐẾN NĂM 1009)
ĐINH BỘ LĨNH DẸP LOẠN 12 SỨ QUÂN
Trang 19I/ MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC: Sau baứi hoùc, HS neõu ủửụùc:
Sau khi Ngoõ Quyeàn maỏt nửụực, ủaỏt nửụực rụi vaứo caỷnh loaùn laùc do caực theỏ luùcphong kieỏn tranh giaứnh quyeàn lửùc gaõy ta chieỏn tranh lieõn mieõn, ủụứi soỏng nhaõndaõn voõ cuứng cửùc khoồ
ẹinh Boọ Lúnh ủaừ coự coõng taọp hụùp nhaõn daõn deùp loaùn, thoỏng nhaỏt laùi ủaỏt nửụực(naờm 968), lập nên nhà Đinh
II/ ẹOÀ DUỉNG DAẽY – HOẽC:
Caực hỡnh trong SGK, (phoựng to) Baỷn ủoà Vieọt Nam
Phieỏu hoùc taọp cho HS
HS sửu taàm caực tử lieọu veà ẹinh Boọ Lúnh
III/ CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY – HOẽC CHUÛ YEÁU:
a Bài cũ: - 3 HS leõn baỷng, yeõu caàu HS traỷ lụứi caực caõu hoỷi:
+ Neõu teõn hai giai ủoùan lũch sửỷ ủaàu tieõn trong lũch sửỷ nửụực ta, moói giai ủoaùnbaột ủaàu tửứ naờm naứo ủeỏn naờm naứo?
+ Khụỷi nghúa Hai Baứ Trửng noồ ra vaứo thụứi gian naứo vaứ coự yự nghúa nhử theỏ naứoủoỏi vụựi lũch sửỷ daõn toọc?
+ Chieỏn thaộng Baùch ẹaống xaỷy ra vaứo thụứi gian naứo vaứ coự yự nghúa nhử theỏ naứoủoỏi vụựi lũch sửỷ daõn toọc? - GV nhaọn xeựt vaứ cho ủieồm HS
b Bài mới:GV giới thiệu bài
Hoùat ủoọng 1:Tình hình đất nớc sau khi Ngô Quyền mất
GV tóm tắt veà tỡnh hỡnh ủaỏt nửụực sau khi Ngoõ Quyeàn maỏt vaứ neõu vaỏn ủeà: Yeõu caàubửực thieỏt trong hoaứn caỷnh ủoự laứ phaỷi thoỏng nhaỏt ủaỏt nửụực veà moọt moỏi
Hoùat ủoọng 2:Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân
GV chia HS thaứnh caực nhoựm nhoỷ, moói nhoựm coự tửứ 3 ủeỏn 4 HS vaứ yeõu caàu HSthaỷo luaọn theo noọi dung câu hỏi:
? Đinh Bộ Lĩnh đã có công gì?
? Sau khi thống nhất đất nớc Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì?
GV goùi caực nhoựm baựo caựo keỏt quaỷ thaỷo luaọn - GV nhaọn xeựt keỏt quaỷ thaỷo luaọn cuỷacaực nhoựm, sau ủoự neõu yeõu caàu:
? Dửùa vaứo noọi dung thaỷo luaọn, baùn naứo coự theồ keồ laùi chieỏn coõng deùp loaùn 12 sửựquaõn cuỷa ẹinh Boọ Lúnh?
HS kể - GV tuyeõn dửụng HS keồ toỏt
Hoạt động3: Đất nớc ta sau khi thống nhất
HS thảo luận nhóm (theo bàn) - GV y/c HS thảo luận theo ND sau:
? So sánh tình hình đất nớc ta trớc và sau khi đợc thống nhất? (theo mẫu)
Trang 20 GV phát phiếu cho các nhóm - HS làm bài, rồi trình bày kết quả
? qua baứi hoùc, em coự suy nghú gỡ veà ẹinh Boọ Lúnh?
GV keỏt luaọn: ẹinh Boọ Lúnh laứ ngửụứi coự taứi, laùi coự coõng lụựn deùp loaùn 12 sửự quaõn,
thoỏng nhaỏt ủaỏt nửụực, ủem laùi cuoọc soỏng hoứa bỡnh, aỏm no cho nhaõn daõn Chớnh
vỡ theỏ maứ nhaõn daõn ta ủụứi ủụứi ghi nhụự coõng ụn cuỷa oõng ẹeồ toỷ loứng bieỏt ụn oõng,nhaõn daõn ta ủaừ xaõy dửùng ủeàn thụứ oõng ụỷ Hoa Lử, Ninh Bỡnh trong khu di tớch coỏủoõ Hoa Lử xửa (GV treo baỷn ủoà Vieọt Nam, yeõu caàu HS chổ tổnh Ninh Bỡnh)
GV treo baỷn ủoà Vieọt Nam vaứ yeõu caàu HS chổ tổnh Ninh Bỡnh
Củng cố, dặn dò: HS đọc phần tóm tắt cuối bài
GV toồng keỏt giụứ hoùc, daởn doứ hs veà nhaứ hoùc thuoọc baứi, traỷ lụứi caực caõu hoỷi cuoỏi baứi,vaứ chuaồn bũ baứi sau
Lịch SửCUOÄC KHAÙNG CHIEÁN CHOÁNG QUAÂN TOÁNG XAÂM LệễẽC LAÀN THệÙ NHAÁT (naờm 981) I/ MUẽC TIEÂU: Sau baứi hoùc,HScoự theồ:
Neõu ủửụùc tỡnh hỡnh ủaỏt nửụực ta trửụực khi quaõn Toỏng xaõm lửụùc
Trang 21 Hieồu ủửụùc sửù vieọc Leõ Hoaứn leõn ngoõi vua laứ phuứ hụùp vụựi yeõu caàu cuỷa ủaỏt nửụực vaứhụùp loứng daõn.
Trỡnh baứy ủửụùc dieón bieỏn cuỷa cuoọc khaựng chieỏn choỏng quaõn Toỏng xaõm lửụùc
Neõu ủửụùc yự nghúa cuỷa cuoọc khaựng chieỏn choỏng quaõn Toỏng
II/ ẹOÀ DUỉNG DAẽY – HOẽC:
Caực hỡnh minh hoùa trong SGK
Lửụùc ủoà khu vửùc cuoọc khaựng chieỏn choỏng quaõn Toỏng (naờm 981)
Phieỏu hoùc taọp của HS
III/ CAÙC HOẽAT ẹOÄNG DAẽY – HOẽC CHUÛ YEÁU:
a Bài cũ: GV goùi 3 hs leõn baỷng, yeõu caàu HS traỷ lụứi:
? Đinh Bộ Lĩnh có công gì trongbuổi đầu độc lập của đất nớc?
GV nhaọn xeựt vieọc hoùc baứi ụỷ nhaứ cuỷa HS
b Bài mới:
- GV cho hs quan saựt tranh Leó leõn ngoõi cuỷa Leõ Hoaứn, sau ủoự giụựi thieọu: ẹaõy laứ caỷnh leõnngoõi cuỷa Leõ Hoaứn, ngửụứi saựng laọp ra trieàu Tieàn Leõ, trieàu ủaùi noỏi tieỏp cuỷa trieàu ẹinh, LeõHoaứn ủaừ laọp ủửụùc coõng lao gỡ ủoỏi vụựi lũch sửỷ daõn toọc? Baứi hoùc hoõm nay seừ giuựp caực em
traỷ lụứi caõu hoỷi ủoự
Hoaùt ủoọng 1:Tình hình nớc ta trớc khi quân Tống xâm lợc
GV toồ chửực cho HS laứm vieọc theo caởp
GV treo baỷng phuù coự ghi noọi dung thaỷo luaọn nh sau:
Haừy choùn caõu traỷ lụứi ủuựng cho caực caõu hoỷi sau:
+ Vỡ sao Thaựi Haọu hoù Dửụng mụứi Leõ Hoaứn leõn laứm vua?
+ Vỡ khi leõn ngoõi vua, ẹinh Toaứn coứn quaự nhoỷ
+ Vỡ quaõn Toỏng ủem quaõn sang xaõm lửụùc nửụực ta
+ Vỡ Leõ Hoaứn laứ ngửụứi taứi gioỷi, ủang chổ huy quaõn ủoọi
+ Taỏt caỷ caực yự treõn
Leõ Hoaứn leõn ngoõi coự ủửụùc nhaõn daõn uỷng hoọ khoõng? Vỡ sao?
+ Leõ Hoaứn ủửụùc nhaõn daõn uỷng hoọ vỡ oõng laứ ngửụứi taứi gioỷi, ủang laừnh ủaùo quaõn ủoọivaứ coự theồ ủaựnh ủuoồi giaởc ngoaùi xaõm
+ Leõ Hoaứn ủửụùc nhaõn daõn uỷng hoọ vỡ ẹinh Toaứn coứn nhoỷ khoõng gaựnh vaực ủửụùc vieọcnửụực
+ Taỏt caỷ caực yự kieỏn treõn
GV yeõu caàu ủaùi dieọn HS phaựt bieồu yự kieỏn GV nhaọn xeựt caõu traỷ lụứi cuỷa HS, sau ủoựhoỷi HS caỷ lụựp:
? Dửùa vaứo phaàn thaỷo luaọn, haừy toựm taột tỡnh hỡnh nửụực ta trửụực khi quaõn Toỏng xaõmlửụùc?
?Baống chửựng naứo cho thaỏy khi Leõ Hoaứn leõn ngoõi raỏt ủửụùc nhaõn daõn uỷng hoọ?
?Khi leõn ngoõi, Leõ Hoaứn xửng laứ gỡ? Trieàu ủaùi cuỷa oõng ủửụùc goùi laứ trieàu gỡ?
?Nhieọm vuù ủaàu tieõn cuỷa nhaứ Tieàn Leõ laứ gỡ?
GV keỏt luaọn noọi dung 1 vaứ chuyeồn sang noọi dung 2: Chuựng ta cuứng tỡm hieồu veà
cuoọc khaựng chieỏn choỏng quaõn Toỏng cuỷa nhaõn daõn ta dửụựi sửù laừnh ủaùo cuỷa LeõHoaứn
Trang 22 Hoạt động 2:Cuéc kh¸ng chiÕn chèng qu©n Tèng x©m lỵc lÇn thø nhÊt
GV tổ chức cho HS hoạt động theo nhóm
GV treo lược đồ khu vực cuộc kháng chiến chống quân Tống (năm 981) lên bảngvà nêu yêu cầu:
Hãy dựa vào lược đồ, nội dung SGK và các câu hỏi gợi ý dưới đây để trình bàydiễn biến chính của cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất
Câu hỏi gợi ý:
1 Thời gian quân Tống vào xâm lược nước ta?
2 Các con đường chúng tiến vào nước ta?
3 Lê Hoàn chia quân thành mấy cánh và đóng quân ở những đâu để đón giặc?
4 Kể lại hai trận đánh lớn giữa quân ta và quân Tống?
5 Kết quả của cuộc kháng chiến như thế nào?
- GV yêu cầu đại diện HS trình bày kết quả thảo luận
- GV nhận xét, sau đó GV hoặc 1 HS khá trình bày lại diễn biến của cuộc khángchiến chống quân Tống xâm lược lần thứ nhất
- GV hỏi: Cuộc kháng chiến chống quân Tống thắng lợi có ý nghĩa như thế nàođối với lịch sử dân tộc ta?
- GV nhận xét tuyên dương những nhóm HS hoạt động tốt, có hiệu quả
- HS suy nghĩ và viết các từ mình điền theo đúng thứ tự ra giấy
- GV gọi 1 HS chữa bài, sau đó yêu cầu HS các tổ đổi chéo giấy để kiểm tra lẫn nhau, tổ nào có nhiều bạn điền đúng nhất là tổ thắng cuộc
- GV tổng kết trò chơi, tuyên dương các tổ có nhiều HS nhớ được nội dung bài
- GV dặnø HS về nhà ôn lại bài, trả lời các câu hỏi cuối bài và chuẩn bị bài sau
Cuộc kháng chiến chống Tống …… nền …… của dân tộc được giữ vững.
Trang 23Sau baứi hoùc, HS coự theồ neõu ủửụùc:
Neõu ủửụùc lyự do nhaứ Lyự tieỏp noỏi nhaứ Leõ vaứ vai troứ cuỷa Lyự Coõng Uaồn
Lyự do Lyự Coõng Uaồn quyeỏt ủũnh rụứi ủoõ tửứ Hoa Lử ra thaứnh ẹaùi La
Sửù phoàn thũnh cuỷa kinh thaứnh Thaờng Long thụứi Lyự vaứ keồ ủửụùc caực teõn goùi khaựccuỷa kinh thaứnh Thaờng Long
II/ ẹOÀ DUỉNG DAẽY – HOẽC:
Caực hỡnh minh hoùa trong SGK
Tranh aỷnh veà kinh thaứnh Thaờng Long (neỏu coự)
Baỷn ủoà haứnh chớnh Vieọt Nam (loaùi cụừ to)
HS caỷ lụựp tỡm hieồu veà caực teõn goùi khaực cuỷa kinh thaứnh Thaờng Long
III/ CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY – HOẽC:
a Bài cũ:
- GV goùi HS leõn baỷng, yeõu caàu HS traỷ lụứi:
? Tình hình nớc ta trớc khi quân Tống sang xâm lợc nh thế nào?
? Cuộc kháng chiến chống quân Tống có ý nghĩa nh thế nào?
- GV nhaọn xeựt vieọc hoùc baứi ụỷ nhaứ cuỷa HS
b Bài mới:GV giớ thiệu bài:
- GV yeõu caàu HS quan saựt hỡnh 1 trang 30 SGK vaứ hoỷi:
? Hỡnh chuùp tửụùng cuỷa ai? Em bieỏt gỡ veà nhaõn vaọt lũch sửỷ naứy?
- GV giụựi thieọu: ẹaõy laứ aỷnh chuùp tửụùng vua Lyự Coõng Uaồn, oõng vua ủaàu tieõn cuỷa nhaứLyự Nhaứ Lyự ủaừ ra ủụứi nhử theỏ naứo vaứ coự coõng lao gỡ ủoỏi vụựi lũch sửỷ daõn toọc ta? Baứi
hoùc hoõm nay seừ giuựp caực em traỷ lụứi ủửụùc caõu hoỷi ủoự
Hoaùt ủoọng 1:Nhà Lý- sự tiếp nối của nhà Lê
GV yeõu caàu HS ủoùc SGK tửứ “Naờm 2005 ủeỏn nhaứ Lyự baột ủaàu tửứ ủaõy”,trả lời
câu hỏi:
? Sau khi Leõ ẹaùi Haứnh maỏt, tỡnh hỡnh ủaỏt nửụực nhử theỏ naứo?
? Vỡ sao khi Leõ Long ẹúnh maỏt, caực quan trong trieàu laùi toõn Lyự Coõng Uaồn leõn laứmvua?
? Vửụng trieàu nhaứ Lyự baột ủaàu tửứ naờm naứo?
Kết luận: nhử vaọy, naờm 1009, nhaứ Leõ suy taứn, nhaứ Lyự tieỏp noỏi nhaứ Leõ xaõy dửùng ủaỏt
nửụực ta Chuựng ta cuứng tỡm hieồu veà trieàu ủaùi nhaứ Lyự.
Hoaùt ủoọng 2:Nhà Lý dời đô ra Đại La, đặt tên kinh thành là Thăng Long
? GV hoỷi: naờm 1010, vua Lyự Coõng Uaồn quyeỏt ủũnh dụứi ủoõ tửứ ủaõu veà ủaõu?
GV treo baỷn ủoà haứnh chớnh Vieọt Nam vaứ yeõu caàu HS chổ vũ trớ cuỷa vuứng Hoa Lử,Ninh Bỡnh, vũ trớ cuỷa Thaờng Long – Haứ noọi treõn baỷn ủoà
HS thảo luận cặp với ND câu hỏi:
? So vụựi Hoa Lử thỡ vuứng ủaỏt ẹaùi La coự gỡ thuaọn lụùi hụn cho vieọc phaựt trieồn ủaỏtnửụực?
HS phaựt bieồu yự kieỏn (Vũ trớ ủũa lyự vaứ ủũa hỡnh cuỷa vuứng ủaỏt ẹaùi La)
GV toựm taột laùi nhửừng ủieồm thuaọn lụùi cuỷa vuứng ủaỏt ẹaùi La so vụớ Hoa Lử, sau ủoựhoỷi HS:
? Vua Lyự Thaựi Toồ suy nghú theỏ naứo khi dụứi ủoõ ra ẹaùi La vaứ ủoồi teõn laứ Thaờng Long?
Trang 24 GV giụựi thieọu: Muứa thu naờm 1010, vua Lyự Thaựi Toồ quyeỏt ủũnh dụứi ủoõ tửứ Hoa Lử ra
Thaờng Long Theo truyeàn thuyeỏt, khi thuyeàn vua taùm ủoó dửụựi thaứnh ẹaùi La, coự roàng vaứng hieọn leõn ụỷ choó thuyeàn ngửù, vỡ theỏ vua ủoồi teõn ẹaùi La laứ Thaờng Long, coự nghúa laứ roàng bay leõn Sau ủoự, naờm 1054, vua Lyự Thaựnh Toõng ủoồi teõn nửụực ta laứ ẹaùi Vieọt
Hoaùt ủoọng 3:Kinh thành Thăng Long dới thời Lý
GV yeõu caàu HS quan saựt caực aỷnh chuùp moọt soỏ hieọn vaọt cuỷa kinh thaứnh ThaờngLong trong SGK vaứ nhửừng tranh aỷnh tử lieọu khaực(HS su tầm) trả lời câu hỏi:
? Nhaứ Lyự ủaừ xaõy dửùng kinh thaứnh Thaờng Long nhử theỏ naứo?
GV: Taùi kinh thaứnh Thaờng Long, nhaứ Lyự ủaừ cho xaõy dửùng nhieàu laõu ủaứi, cung
ủieọn, ủeàn chuứa Nhaõn daõn tuù hoùp laứm aờn ngaứy caứng ủoõng taùo neõn nhieàu phoỏ,
nhieàu phửụứng nhoọn nhũp tửụi vui.Ù
Củng cố - dặn dò: HS đọc tóm tắt cuối bài.
GV toồng keỏt giụứ hoùc, daởn doứ HS veà nhaứ oõn laùi baứi, traỷ lụứi caực caõu hoỷi cuoỏi baứi vaứchuaồn bũ baứi sau
Lịch SửCHUỉA THễỉI LYÙ I/ MUẽC TIEÂU:
Sau khi hoùc, HS neõu ủửụùc:
Dửụựi thụứi Lyự, ủaùo Phaọt raỏt phaựt trieồn, chuứa chieàn ủửụùc xaõy dửùng ụỷ nhieàu nụi
Trang 25 Chuứa laứ coõng trỡnh kieỏn truực ủeùp, laứ nụi tu haứnh cuỷa caực nhaứ sử, laứ nụi sinh hoaùtvaờn hoựa cuỷa coọng ủoàng.
II/ ẹOÀ DUỉNG DAẽY – HOẽC:
Caực hỡnh minh hoùa trong SGK (phoựng to)
Sửu taàm caực tranh aỷnh, tử lieọu veà chuứa thụứi Lyự (GV vaứ HS)
Baỷng phuù, phieỏu hoùc taọp
III/ CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY – HOẽC:
a Bài cũ: GV goùi 2 HS leõn baỷng, yeõu caàu HS traỷ lụứi 2 caõu hoỷi cuoỏi baứi 9.
? Vì sao Lý Thái Tổ chọn Đại La làm kinh đô?
? Em biết Thăng Long còn có tên gọi nào khác nữa?
- GV nhaọn xeựt vieọc hoùc baứi ụỷ nhaứ cuỷa HS
b Bài mới: GV giới thiệu bài:
GV cho HS quan saựt aỷnh tửụùng Phaọt A-di-ủaứ, aỷnh moọt soỏ ngoõi chuứa vaứ giụựi thieọu baứi: treõn ủaỏt nửụực ta, haàu nhử laứng naứo cuừng coự chuứa, chuứa laứ nụi thụứ phaọt Vaọy, taùi sao ủaùo Phaọt vaứ chuứa chieàn ụỷ nửụực ta laùi phaựt trieồn nhử vaọy? Chuựng ta cuứng tỡm hiểu qua baứi hoùc “Chuứa thụứi Lyự”.
Hoạt ủoọng 1:Đạo phật khuyên làm điều thiện, tránh làm điều ác
GV yeõu caàu HS ủoùc SGK tửứ “ủaùo Phaọt raỏt thũnh ủaùt”
? GV hoỷi: ẹaùo Phaọt du nhaọp vaứo nửụực ta từ bao giụứ vaứ coự giaựo lyự nhử theỏ naứo?
? Vỡ sao nhaõn daõn ta tieỏp thu ủaùo phaọt?
GV : ẹaùo Phaọt coự nguoàn goỏc tửứ AÁn ẹoọ, ủaùo Phaọt du nhaọp vaứo nửụực ta thửứ thụứi phong kieỏn phửụng Baộc ủoõ hoọ Vỡ giaựo lyự cuỷa ủaùo Phaọt coự nhieàu ủieồm phuứ hụùp vụựi caựch suy nghú, loỏi soỏng cuỷa daõn ta neõn sụựm ủửụùc nhaõn daõn tieỏp nhaọn vaứ tin theo
Hoaùt ủoọng 2:Sự phát triển của đạo phật dới thời Lý
GV chia HS thaứnh caực nhoựm nhoỷ, yeõu caàu HS ủoùc SGK vaứ thaỷo luaọn ủeồ traỷ lụứicaõu hoỷi:
? Nhửừng vieọc naứo cho ta thaỏy dửụựi thụứi Lyự, ủaùo Phaọt raỏt thũnh ủaùt?
GV goùi ủaùi dieọn caực nhoựm phaựt bieồu yự kieỏn
keỏt luaọn: dửụựi thụứi Lyự, ủaùo Phaọt raỏt phaựt trieồn vaứ ủửụùc xem laứ Quoỏc giaựo (laứ toõn
giaựo cuỷa quoỏc gia)
Hoaùt ủoọng 3:Chùa trong đời sống sinh hoạt của nhân dân.
GV yeõu caàu HS ủoùc SGK vaứ hoàn thành phiéu học tập sau:
Điền dấu (x) vào những ý em cho là đúng?
? Chùa là nơi tu hành của các nhà tu
? Chùa là nơi lễ tế của đạo phật
? Chùa là trung tâm văn hóa của làng, xã
? Chùa là nơi tổ chức văn nghệ
? HS nêu ý kiến - lớp nhận xét, bổ sung
GV chốt KT cơ bản (theo ND SGK)
Hoaùt ủoọng 4:Tìm hiểu về một số ngôi chùa thời Lý
GV chia HS thaứnh caực toồ, yeõu caàu HS caực toồ trửng baứy caực tranh aỷnh, taứi lieọu veàcaực ngoõi chuứa thụứi Lyự maứ toồ mỡnh sửu taọp ủửụùc
Trang 26 Yêu cầu mỗi tổ chuẩn bị thuyết minh về các tư liệu của mình, hoặc chọn để giớithiệu về một ngôi chùa.
GV tổ chức cho các tổ lần lượt trình bày trước lớp
GV tổng kết, khen ngợi các tổ sưu tầm được nhiều tư liệu, sau đó nhắc HS góp chung thành tư liệu của lớp để cùng tìm hiểu
Nếu HS không sưu tầm được tư liệu, GV cho HS quan s¸t c¶nh chùa Một Cột,chùa Dâu theo hình chụp của SGK
Cđng cè - dỈn dß:
Theo em, những ngôi chùa thời Lý còn lại đến nay có giá trị gì đối với văn hóadân tộc ta?
Em biết gì về sự khác nhau giữa chùa và đình?
GV tổng kết giờ học, dặn dò HS về nhà ôn lại bài, trả lời các câu hỏi cuối bài vàchuẩn bị bài sau
LÞch SưBài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC LẦN
THỨ 2 (1075 – 1077) I/ MỤC TIÊU:
Sau bài học, Hs biết :
Trang 27 Nêu được nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc kháng chiến chống quânTống xâm lược lần thứ 2.
Kể đôi nét về anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt
Tự hào về truyền thống chống giặc ngọai xâm kiên cường, bất khất của dân tộcta
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
Lược đồ trận chiến tại phòng tuyến sông Như Nguyệt (phóng to)
Phiếu học tập cho Hs
Tìm hiểu về Lý Thường Kiệt và các tư liệu liên quan đến trận quyết chiến trênphòng tuyến sông Như Nguyệt (Gv và Hs)
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:
KIỂM TRA BÀI CŨ- GIỚI THIỆU BÀI MỚI
-Gv gọi 2 hs lên bảng, yêu cầu hs trả lời 2 câu hỏi cuối bài 10
-Gv nhận xét việc học bài ở nhà của hs
- Gv giới thiệu bài : Sau lần thất bại đầu tiên của cuộc tiến công xâm lược nước ta lầnthứ nhất năm 981, nhà Tống luôn ấp ủ âm mưu xâm lược nước ta một lần nữa Năm
1072, vua Lý Thánh Tông từ trần, vua Lý Nhân Tông lên ngôi khi mới 7 tuổi NhàTống coi đó là một cơ hội tốt, liền xúc tiến việc chuẩn bị xâm lược nước ta Trong hoàncảnh vô cùng khó khăn ấy, ai sẽ là người lãnh đạo nhân dân ta kháng chiến Cuộckháng chiến chống quân Tống xâm lược lần thứ 2 diễn ra như thế nào? Bài học hôm naysẽ giúp các em trả lời được câu hỏi này
Hoạt động 1:
LÝ THƯỜNG KIỆT CHỦ ĐỘNG TẤN CÔNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG
Gv yêu cầu Hs đọc SGK từ “Năm 1072 rồi rút về nước”.
- Gv giới thiệu sơ qua về nhân vật lịch sử Lý Thường Kiệt: Ông sinh năm 1019, mấtnăm 1105 Ông là người làng An Xá, huyện Quảng Đức, nay thuộc địa phận của HàNội Ông là người giàu mưu lược, có biệt tài làm tướng súy, làm quan trải 3 đời vua LýThái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông Có công lớn trong kháng chiến chống giặcTống xâm lược, bảo vêï độc lập chủ quyền đất nước ta
Gv hỏi: Khi biết quân Tống đang xúc tiến việc chuẩn bị xâm lược nước ta lần thứ hai,Lý Thường Kiệt có chủ trương gì?
- Ông đã thực hiện chủ trương đó như thế nào?
- Gv kết luận nội dung hoạt động 1 : Lý Thường Kiệt chủ động tấn công nơi tập trunglương thảo của quân Tống để phá âm mưu xâm lược nước ta của nhà Tống Vì trướcđó, khi nghe tin vua Lý Thánh Tông mất, vua Lý Nhân Tông còn nhỏ, nhà Tống đãlợi dụng tình hình khó khăn của nước ta để chuẩn bị kéo quân sang xâm lược nướcta
Hoạt động 2:
TRẬN CHIẾN TRÊN SÔNG NHƯ NGUYỆT
- Gv treo lược đồ kháng chiến, sau đó trình bày diễn biến trước lớp
Trang 28- Gv hỏi lại Hs để các em nhớ và xây dựng các ý chính của diễn biến kháng chiếnchống quân xâm lược Tống:
+ Lý Thường Kiệt đã làm gì để chuẩn bị chiến đấu với giặc?
+ Quân Tống kéo sang xâm lược nước ta vào thời gian nào?
+ Lực lượng của quân Tống khi sang xâm lược nước ta như thế nào? Do ai chỉ huy? + Trận chiến giữa ta và giặc diễn ra ở đâu? Nêu vị trí quân giặc và quân ta trong trậnnày
+ Kể lại trận quyết chiến trên phòng tuyến sông Như Nguyệt?
- Gv yêu cầu 2 Hs ngồi cạnh nhau cùng trao đổi và trình bày lại diễn biến của cuộckháng chiến cho nhau nghe
- Gv gọi đại diện Hs trình bày trước lớp
Họat động 3:
KẾT QUẢ CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN VÀ NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI
- Gv yêu cầu Hs đọc SGK từ “sau hơn ba tháng Nền độc lập của nước ta được giữvững”
- Gv hỏi: Em hãy trình bày kết quả của cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lượclần thứ hai
- Gv: theo em, vì sao nhân dân ta có thể giành được chiến thắng vẻ vang ấy?
- Gv nêu kết luận: dựa vào nội dung phần ghi nhớ SGK / 36
CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
- Gv giới thiệu bài thơ Nam Quốc sơn hà, sau đó cho Hs đọc diễn cảm bài thơ này
- Gv hỏi: Em có suy nghĩ gì về bài thơ này?
- Gv nêu: Bài thơ chính là tiếng của núi sông nước Việt vang lên cổ vũ tinh thần đấutranh của người Việt trước kẻ thù và nhấn chìm quân cướp nước để mãi mãi giữ vẹn bờcõi nước Nam ta
- Gv tổng kết giờ học, dặn dò Hs về nhà ôn lại bài, trả lời các câu hỏi cuối bài, làm các
bài tập tự đánh giá (nếu có) và chuẩn bị bài sau
LÞch SưNƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN
(Từ năm 1226 đến năm 1400)
Trang 29Bài 12: NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
I/ MỤC TIÊU:
Sau bài học, hs có thể:
Nêu được hoàn cảnh ra đời của nhà Trần
Nêu được tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, luật pháp, quân đội thời Trần vànhững việc nhà Trần làm để xây dựng đất nước
Thấy được mối quan hệ gần gũi, thân thiết giữa vua với quan, giữa vua với dân dướithời nhà Trần
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
Hình minh học trong SGK
Phiếu học tập cho Hs
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC CHỦ YẾU:
KIỂM TRA BÀI CŨ – GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
- Gv gọi 2 Hs lên bảng, yêu cầu Hs trả lời 2 câu hỏi cuối bài 11
- Gv nhận xét việc học bài ở nhà của Hs
- Gv giới thiệu bài: Nhà Lý thành lập vào năm 1009, sau hơn 200 năm tồn tại đã có cônglao to lớn trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước ta Tuy nhiên, cuối thời Lý, vua quan ănchơi sa đọa, nhân dân đói khổ, giặc ngoại xâm lăm le xâm chiếm nước ta Trước tình hìnhđó, nhà Trần lên thay nhà Lý Bài học hôm nay giúp các em hiểu hơn về sự thành lập củanhà Trần
Hoạt động 1:
HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA NHÀ TRẦN
- Gv yêu cầu Hs đọc SGK đoạn “Đến cuối thế kỉ XII Nhà Trần được thành lập”
- Gv hỏi: Hoàn cảnh nước ta cuối thế kỉ XII như thế nào?
- Trong hoàn cảnh đó, nhà Trần đã thay thế nhà Lý như thế nào?
- Gv kết luận: Khi nhà Lý suy yếu, tình hình đất nước khó khăn, nhà Lý không còn gánh vác được việc nước nên sự thay thế nhà Lý bằng nhà Trần là một điều tất yếu Chúng ta cùng
tìm hiểu tiếp bài để biết nhà Trần đã làm gì để xây dựng và bảo vệ đất nước
Hoạt động 2:
NHÀ TRẦN XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
- Gv tổ chức cho Hs làm việc cá nhân để hoàn thành phiếu học tập trong SGK
- Gv yêu cầu Hs báo cáo kết quả trước lớp
- Gv yêu cầu Hs cả lớp nhận xét
- Gv hỏi: Hãy tìm những sự việc cho thấy dước thời Trần, quan hệ giữa vua và dân chưaquá cách xa?
- Gv kết luận về những việc nhà Trần đã làm để xây dựng đất nước
CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
- Gv gọi Hs đọc phần ghi nhớ cuối bài
- Gv tổng kết giờ học, dặn dò Hs về ôn lại bài, trả lời các câu hỏi cuối bài, làm các bài tập
tự đánh giá (nếu có) và chuẩn bị bài sau
LÞch SưBài 13: NHÀ TRẦN VÀ VIỆC ĐẮP ĐÊ
Trang 30I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Sau bài học, Hs biết:
Nhà Trần coi trọng việc đắp đê, phòng chống lũ lụt
Do có hệ thống đê điều tốt, nền kinh tế nông nghiệp dưới thời Trần phát triển,nhân dân no ấm
Bảo vệ đê điều và phòng chống bão lũ ngày nay là truyền thống của nhân dân ta
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
Tranh ảnh minh họa trong SGK (phóng to, nếu có điều kiện)
Phiếu học tập cho Hs
Bản đồ tự nhiên Việt Nam (loại khổ to)
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:
KIỂM TRA BÀI CŨ – GIỚI THIỆU BÀI MỚI
- Gv gọi 2 Hs lên bảng, yêu cầu hs trả lời 2 câu hỏi cuối bài 12
- Gv nhận xét về việc học bài ở nhà của Hs
- Gv treo tranh minh họa cảnh đắp đê thời Trần (nếu có) và hỏi: Tranh vẽ cảnh gì?
- Gv giới thiệu: Đây là tranh vẽ cảnh đắp đê dưới thời Trần Mọi người đang làm việcrất hăng say Tại sao mọi người lại tích cực đắp đê như vậy? Đê điều mang lại lợi ích gìcho nhân dân? Trong bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu điều đó
Hoạt động 1:
ĐIỀU KIỆN NƯỚC TA VÀ TRUYỀN THỐNG CHỐNG LỤT CỦA NHÂN DÂN
TA
Gv yêu cầu Hs đọc SGK và trả lời các câu hỏi:
+ Nghề chính của nhân dân ta dưới thời Trần là nghề gì?
+ Sông ngòi ở nước ta như thế nào? Hãy chỉ trên bản đồ và nêu tên một số con sông? + Sông ngòi tạo ra những thuận lợi và khó khăn gì cho sản xuất nông nghiệp và đờisống nhân dân?
- Gv chỉ trên bản đồ và giới thiệu lại cho Hs thấy sự chằng chịt của sông ngòi nước ta
- Gv hỏi: em có biết câu chuyện nào kể về việc chống thiên tai, đặc biệt là chống lụt lội
không? Hãy kể tóm tắt câu chuyện đó
- Gv kết luận: Từ thuở ban đầu dựng nước, cha ông ta đã phải hợp sức để chốnglại thiêu tai địch họa Trong kho tàng truyện cổ Việt Nam câu chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh cũng nói nên tinh thần đấu tranh kiên cường của cha ông ta trước nạn lụt lội Đắp đê, phòng chống lụt lội đã là một truyền thống có từ ngàn đời của người Việt.
Hoạt động 2:
NHÀ TRẦN TỔ CHỨC ĐẮP ĐÊ CHỐNG LỤT
Gv yêu cầu Hs đọc SGK, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi: Nhà Trần đã tổ chức đắpđê chống lụt như thế nào?
- Gv yêu cầu 2 nhóm Hs tiếp nối nhau lên bảng ghi lại những việc nhà Trần đã làm đểđắp đê phòng chống lụt bão
Trang 31- Gv yêu cầu Hs cả lớp nhận xét phần trình bày của cả 2 nhóm.
- Gv tổng kết và kết luận: Nhà Trần rất quan tâm đến việc đắp đê phòng chống lụt bão: + Đặt chức quan Hà đê sứ để trông coi việc đắp đê
+ Đặt ra lệ mọi người đều phải tham gia đắp đê
+ Hằng năm, con trai từ 18 tuổi trờ lên phải dành một số ngày tham gia việc đắp đê
+ Có lúc, các vua Trần cũng tự mình trông nom việc đắp đê
Hoạt động 3:
KẾT QUẢ CÔNG CUỘC ĐẮP ĐÊ CỦA NHÀ TRẦN
Gv yêu cầu Hs đọc SGK và hỏi: Nhà Trần đã thu được kết quả như thế nào trong côngcuộc đắp đê?
- Gv: Hệ thống đê điều đó đã giúp gì cho sản xuất và đời sống nhân dân ta?
- Gv kết luận: “dưới thời Trần phát triển” (SGK/39)
Hoạt động 4:
LIÊN HỆ THỰC TẾ
- Gv yêu cầu Hs trả lời câu hỏi: Địa phương em có sông gì? Nhân dân địa phương đãcùng nhau đắp đê, bảo vệ đê như thế nào?
- Gv tổng kết ý kiến của Hs, sau đó hỏi tiếp: Việc đắp đê đã trở thành truyền thống củanhân dân ta từ ngàn đời xưa, nhiều hệ thống sông đã có đê kiên cố, vậy theo em tại saovẫn có lũ lụt xảy ra hàng năm? Muốn hạn chế lũ lụt xảy ra chúng ta phải làm gì?
CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
- Gv giới thiệu cho hs một số tư liệu thêm về việc đắp đê của nhà Trần (nếu có)
- Gv yêu cầu Hs đọc phần ghi nhớ trong SGK, sau đó dặn dò hs về nhà học lại bài, làm
các bài tập tự đánh giá (nếu có) và chuẩn bị bài sau
Ngày tháng năm
Trang 32Bài 14: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG –
NGUYÊN I/ MỤC TIÊU:
Sau bài học, Hs biết:
Dưới thời nhà Trần, quân Mông – Nguyên đã ba lần sang xâm lược nước ta và cả
ba lần chúng đều bị đánh bại
Quân và dân nhà Trần ba lần chiến thắng vẻ vang trước giặc Mông – Nguyên là
do có lòng đoàn kết, quyết tâm đánh giặc, lại có kế sách đánh hay
Kể về tấm gương yêu nước Trần Quốc Toản
Tự hào về truyền thống chống giặc ngoại xâm vẻ vang của dân tộc
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
Phiếu học tập cho Hs
Hình minh họa SGK, phóng to nếu có điều kiện
Sưu tầm những mẩu chuyện về anh hùng Trần Quốc Toản (Gv và Hs cùng sưutầm)
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:
KIỂM TRA BÀI CŨ – GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
- Gv gọi 2 hs lên bảng, yêu cầu Hs trả lời 2 câu hỏi cuối bài 13
- Gv nhận xét việc học bài ở nhà của Hs
- Gv treo tranh minh họa về hội nghị Diên Hồng và hỏi: Tranh vẽ cảnh gì? Em biết gì
về cảnh được vẽ trong tranh?
- Gv giới thiệu bài: Tranh vẽ cảnh hội nghị Diên Hồng Hội nghị này được vua TrầnThánh Tôn tổ chức để xin ý kiến của các bô lão khi giặc Mông – Nguyên sang xâmlược nước ta Bài học hôm nay sẽ giúp các em biết thêm về hội nghị lịch sử này và đặcbiệt biết thêm nhiều điều về cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên xâm lượccủa nhân dân ta
Hoạt động 1:
Ý CHÍ QUYẾT TÂM ĐÁNH GIẶC CỦA VUA TÔI NHÀ TRẦN
- Gv gọi 1 Hs đọc SGK từ “Lúc đó, quân Mông – Nguyên đang tung hoành khắp châu Âu và châu Á các chiến sĩ tự thích vào tay mình hai chữ “Sát Thát” (giết chết giặc Nguyên).
- Gv nêu câu hỏi: Tìm những sự việc cho thấy vua tôi nhà Trần rất quyết tâm chống
giặc
- Gv kết luận: Cả ba lần xâm lược nước ta, quân Mông – Nguyên đều phải đối đầu với ýchí đoàn kết, quyết tâm đánh giặc của vua tôi nhà Trần Cuộc kháng chiến diễn ra nhưthế nào? Vua tôi nhà Trần đã dùng kế sách gì để đánh giặc? Chúng ta cùng tìm hiểutiếp bài
Hoạt động 2:
KẾ SÁCH ĐÁNH GIẶC CỦA VUA TÔI NHÀ TRẦN VÀ KẾT QUẢ CỦA CUỘC
KHÁNG CHIẾN
Trang 33- Gv tổ chức cho Hs thảo luận theo nhóm với định hướng: Hãy cùng đọc SGK và trả lờicác câu hỏi sau:
+ Nhà Trần đã đối phó với giặc như thế nào khi chúng mạnh và khi chúng yếu?
+ Việc cả ba lần vua tôi nhà Trần đều rút khỏi Thăng Long có tác dụng như thế nào?
- Gv yêu cầu đại diện các nhóm phát biểu ý kiến
- Gv kết luận về kế sách đánh giặc của vua tôi nhà Trần, sau đó chuyển hoạt động: Vớicách đánh giặc thông minh đó, vua tôi nhà Trần đã đạt được kết quả như thế nào?Chúng ta cùng tìm hiểu kết quả của cuộc kháng chiến ba lần chống lại giặc Mông –Nguyên
- Gv yêu cầu Hs đọc tiếp SGK và hỏi: Kháng chiến chống quân xâm lược Mông –Nguyên kết thúc thắng lợi có ý nghĩa như thế nào đối với lịch sử dân tộc?
- Gv: Theo em, vì sao nhân dân ta đạt được thắng lợi vẻ vang này?
Hoạt động 3:
TẤM GƯƠNG YÊU NƯỚC TRẦN QUỐC TOẢN
Gv tổ chức cho Hs cả lớp kể những câu chuyện đã tìm hiểu được về tấm gương yêunước Trần Quốc Toản
- Gv tổng kết đôi nét về vị tướng trẻ yêu nước Trần Quốc Toản (xem mục tài liệu tham
khảo dành cho GV ở cuối bài này)
CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
- Gv tổng kết giờ học, dặn dò hs về nhà học thuộc bài, trả lời các câu hỏi ở cuối bài,làm các bài tập tự đánh giá (nếu có) và chuẩn bị bài sau
HÕt häc kú 1
Trang 34Giáo án thực tập.
GVHD: Nguyễn Thị hie n.àn
Ngày dạy: 16/1/2007
Lớp dạy: 4A
Phân môn: Lịch sử
Bài 15: NƯỚC TA CUỐI THỜI TRẦN
I/ MỤC TIÊU: Sau bài học, Hs có thể:
Nêu được tình hình nước ta cuối thời Trần
Hiểu được sự thay thế nhà Trần bằng nhà Hồ
Hiểu được vì sao nhà Hồ không thắng được quân Minh
II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
Phiếu học tập cho Hs
Aûnh phóng to thành Tây Đô
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ – giới thiệu bài mới:
- Hãy nêu những việc làm của nhà Trần để cỗ
vũ tinh thần đoàn kết, dũng cảm đấu tranh chống
giặc Nguyên Mông- Gv nhận xét việc học bài ở
nhà của Hs
- 3 Hs lên bảng thực hiện yêu cầu
- Gv giới thiệu bài: Trong gần hai thế kỉ trị vì nước ta, nhà Trần đã lập được nhiều cônglớn, chấn hưng, xây dựng nền kinh tế nước nhà, ba lần đánh tan quân xâm lược Mông –Nguyên, Nhưng tiếc rằng, đến cuối thời Trần, vua quan lao vào ăn chơi hưởng lạc, đờisống nhân dân cực khổ trăm bề Trước tình hình đó, nhà Trần có tồn tại được không?Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay
Hoạt động 1:
TÌNH HÌNH ĐẤT NƯỚC CUỐI THỜI TRẦN
- Gv tổ chức cho Hs hoạt động theo nhóm:
+ Gv chia lớp thành các nhóm nhỏ, mỗi
nhóm có từ 4 đến 6 Hs
+ Phát phiếu học tập cho Hs và yêu cầu Hs
thảo luận nhóm để hoàn thành phiếu
- Làm việc theo nhóm dưới sự hướng dẫncủa Gv:
+ Chia nhóm, cử nhóm trưởng điều hànhhoạt động
+ Cùng đọc SGK và thảo luận để hoànthành nội dung phiếu
Đáp án:
1 a – ăn chơi sa đọa e – Chu Văn An
b – ngang nhiên vơ vét g – Chăm Pa
c – vô cùng cực khổ h – Nhà Minh
Trang 35d – nổi dậy đấu tranh.
2 Nhà Trần suy tàn, không còn đủ sức gánh vác công việc trị vì đất nước, cần có mộttriều đại khác thay thế nhà Trần
- Gv yêu cầu đại diện các nhóm Hs phát
biểu ý kiến
- Gv nhận xét sau đó gọi 1 Hs nêu khái quát
tình hình của nước ta cuối thời Trần
- Một nhóm báo cáo kết quả, các nhómkhác theo dõi và bổ sung ý kiến
- Hs: Giữa thế kỉ XIV, nhà Trần bước vàothời kì suy yếu Vua quan ăn chơi sa đọa,bóc lột nhân dân tàn khốc Nhân dân cựckhổ, căm giận nổi dậy đấu tranh Giặcngoại xâm lăm le xâm lược nước ta
Hoạt động 2:
NHÀ HỒ THAY THẾ NHÀ TRẦN
- Gv yêu cầu Hs đọc SGK từ “Trước tình
hình phức tạp và khó khăn Nước ta bị nhà
Minh đô hộ”
- Gv lần lượt hỏi các câu hỏi:
+ Em biết gì về Hồ Quý Ly?
+ Triều Trần chấm dứt năm nào? Nối tiếp
nhà Trần là triều đại nào?
+ Hồ Quý Ly đã tiến hành những cải cách
gì để đưa nước ta thoát khỏi tình hình khó
khăn?
+ Theo em, việc Hồ Quý Ly truất ngôi vua
Trần và tự xung làm vua là đúng hay sai? Vì
sao?
+ Theo em vì sao nhà Hồ lại không chống
lại được quân xâm lược nhà Minh?
- 1 Hs đọc trước lớp, cả lớp theo dõi nộidung trong SGK
- Hs trao đổi, thảo luận cả lớp và trả lời: + Hồ Quý Ly là quan đại thần có tài củanhà Trần
+ Năm 1400, nhà Hồ do Hồ Quý Ly đứngđầu lên thay nhà Trần, xây thành Tây Đô(Vĩnh Lộc, Thanh Hóa), đổi tên nước làĐại Ngu
+ Hs trả lời theo nội dung SGK/43
+ Việc Hồ Quý Ly truất ngôi vua Trần vàtự xưng làm vua là đúng vì lúc đó nhàTrần lao vào ăn chơi hưởng lạc, khôngquan tâm đến phát triển đất nước, nhândân đói khổ, giặc ngoại xâm lăm le xâmlược Cần có triều đại khác thay thế nhàTrần gánh vác giang sơn
+ Vì nhà Hồ chỉ dựa vào quân đội, chưađủ thời gian thu phục lòng dân, dựa vàosức mạnh đoàn kết của các tầng lớp xãhội
Gv kết luận: Năm 1400, Hồ Quý Ly truất ngôi vua Trần, lập nên nhà Hồ Nhà Hồ đãtiến hành nhều cải cách tiến bộ đưa đất nước thoát khỏi tình trạnh khó khăn Tuy nhiên,
do chưa đủ thời gian đoàn kết được nhân dân nên nhà Hồ đã thất bại trong cuộc khángchiến chống quân Minh xâm lược Nhà Hồ sụp đổ, nước ta rơi vào ách đô hộ của nhàMinh
CỦNG CỐ – DẶN DÒ: