GIAO AN HH12 CBHKI

MỤC TIÊU:+ Kiến thức cơ bản: nắm được khái niệm khối hộp chữ nhật, khối lập phương, khối chóp, khối lăng trụ; biết được khái niệm hai đa diện bằng nhau; khái niệm phân chia và lắp ghép

Trang 1

I MỤC TIÊU:

+ Kiến thức cơ bản: nắm được khái niệm khối hộp chữ nhật, khối lập phương, khối chóp, khối lăng trụ;

biết được khái niệm hai đa diện bằng nhau; khái niệm phân chia và lắp ghép các khối đa diện

+ Kỹ năng, kỹ xảo: phân chia và lắp ghép các khối đa diện

+ Thái độ nhận thức: tư duy trừu tượng, so sánh và trực quan

II CHUẨN BỊ:

+ Giáo viên: soạn giáo án, chuẩn bị các hoạt động cho học sinh thực hiện

+ Học sinh: Nắm vững các tính chất của hình không gian, đọc trước bài mới

III.NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

 Kiểm tra bài cũ

 Nội dung bài mới

- Yêu cầu học sinh nhắc lại định

nghĩa hình lăng trụ và hình chóp

- Giới thiệu khối rubic có hình

dạng là một khối lập phương Từ

đó đưa ra khái niệm khối lập

phương, tương tự cho khối chóp ,

khối lăng trụ

- Nêu ví dụ: Kim tự tháp ở Ai Cập

là những khối chóp tứ giác và yêu

cầu học sinh nêu một vài ví dụ về

khối chóp, lăng trụ, lập phương

- LT = hình có 2 mặt đáy là 2 đa giác bằng nhau và nằm trên 2 mp song song + cạnh bên song song và bằng nhau

- HC = 1đa giác đáy + các mặt bên

là các tam giác có chung đúng 1 đỉnh

- Học sinh ghi nhận các khái niệm

về khối lập phương, khối chóp, khối lăng trụ và các khái niệm liên quan đến chúng (đáy, mặt bên, đỉnh, điểm trong, điểm ngoài)

- Yêu cầu học sinh kể tên các mặt

ABCDE.A’B’C’D’E’ và hình chóp

S.ABCDE

- Giới thiệu 2 tính chất quan trọng

tạo nên hình đa diện và từ đó đưa

ra khái niệm hình đa diện

- Tương tự khái niệm khối lập

phương, khối chóp, khối lăng trụ

học sinh nêu khái niệm khối đa

diện và khái niệm điểm trong,

ngoài của khối đa diện

- Điểm không thuộc khối đa diện được gọi là điểm ngoài, điểm thuộc

II KHÁI NIỆM VỀ HÌNH ĐA DIỆN VÀ KHỐI ĐA DIỆN

1 Khái niệm về hình đa diện

Hình đa diện là hình gồm hữu hạn các đa giác thỏa mãn 2 tính chất:

- Hai đa giác phân biệt chỉ có thể

có 1 đỉnh chung, hoặc có 1 cạnh chung, hoặc không có điểm chung

- Mỗi cạnh của đa giác nào cũng

là cạnh chung của đúng hai đa giác

2 Khái niệm về khối đa diện

- Khối đa diện là phần không gian được giới hạn bởi một hình đa diện, kể cả hình đa diện đó

- Điểm không thuộc khối đa diện được gọi là điểm ngoài, điểm

BÀI 1: KHÁI NIỆM VỀ KHỐI ĐA DIỆN Tiết: 1

Ngày dạy:

Trang 2

- Yêu cầu học sinh quan sát hình

1.7 và 1.8 SGK HH 12CB tr_7, và

cho biết hình nào là khối đa diện và

hình nào không là khối đa diện ? vì

sao ?

- Giới thiệu hình 1.9 là những viên

kim cương có dạng khối đa diện

hình đa diện được gọi là điểm trong

- Quan sát hình

- Các hình 1.7 là những khối đa diện vì nó thỏa khái niệm khối đa diện

- Các hình 1.8 không là khối đa diện vì nó không thỏa 2 tính chất của hình đa diện:

+ Hình 1.8a: không thỏa tính chất 2+ Hình 1.8b: không thỏa tính chất 1+ Hình 1.8c: không thỏa tính chất 2

- Yêu cầu học sinh nêu khái niệm

phép dời hình trong mp đã được

học ở lớp 11CB và nêu một số

phép dời hình trong mặt phẳng đã

học

- Từ dó yêu cầu học sinh phát biểu

khái niệm phép dời hình trong

không gian một cách tương tự như

- GV lần lượt giới thiệu các phép

dời hình trên và yêu cầu học sinh

dựng ảnh của điểm M qua các phép

dời hình trên

- Nêu nhận xét SGK HH 12CB tr_9

- Phép dời hình trong phẳng: phép dời hình là phép biến hình bảo toàn khoảng cách giữa hai điểm tùy ý

Ví dụ: phép đồng nhất, tịnh tiến, đối xứng trục, đối xứng tâm, quay

- Nêu khái niệm phép dời hình trong không gian: phép dời hình trong không gian là phép biến hình bảo toàn khoảng cách giữa hai điểm tùy ý

- Theo dõi các khái niệm gv trình bày và xác định được ảnh của các phép dời hình đó

+ Phép tịnh tiến theo vr

Dựng M’ sao cho MMuuuuur r'=v

+ Phép đối xứng qua mp(P)Dựng M1 là giao của mp(P) và đường thẳng d qua M vuông góc với mp(P) Ảnh M’ là điểm trên d sao cho M1 là trung điểm MM’

+ Phép đối xứng tâm ODựng M’ sao cho O là trung điểm MM’

- Nêu khái niệm hai hình bằng

nhau và hai đa diện bằng nhau

- Học sinh quan sát và hực hiện hoạt động 4 SGK HH12CB tr_10

2 Hai hình bằng nhau

- Hai hình được gọi là bằng nhau nếu có một phép dời hình biến hình này thành hình kia

M 1

M'

M P

M1M' M P

M' M

v

O M

M'

Trang 3

Gọi I là tâm hình hộp ABCD.A’B’C’D’

Ta có: phép đối xứng tâm I biến:

A,A’,B,B’,D,D’ tương ứng thành C’,C,D’,D,B’,B Tức là lăng trụ ABD.A’B’D’ bằng lăng trụ BCD.B’C’D’

- Giới thiệu khái niệm phân chia và

lắp ghép các khối đa diện

- Nêu ví dụ SGK HH12CB tr_11

- Nêu nhận xét: một khối đa diện

bất kỳ luôn được phân chia thành

những khối tứ diện

- Hình 1.13 SGK HH12CB tr_11+ (H) được phân chia thành 2 khối

đa diện (H1) và (H2) + Ta có thể lắp ghép (H1) và (H2) thành khối (H)

- Học sinh theo dõi

IV PHÂN CHIA VÀ LẮP GHÉP CÁC KHỐI ĐA DIỆN

Nhận xét: một khối đa diện bất kỳ luôn được phân chia thành những khối tứ diện

IV CỦNG CỐ, DẶN DÒ:

 Củng cố: Nắm khái niệm các hình đa diện và khối đa diện; các phép dời hình trong không gian; phân

chia các khối đa diện

 Bài tập về nhà: Giải các bài tập sách giáo khoa, xem bài mới

 Ruùt kinh nghieäm

Trang 4

I MỤC TIÊU:

+ Giáo viên: soạn giáo án, chuẩn bị các bài tập cho học sinh thực hiện

+ Học sinh: Nắm vững các khái niệm, chuẩn bị bài tập sách giáo khoa

- Dựa vào khái niệm hình đa diện

và khối đa diện; cách phân chia lắp

ghép các khối đa diện yêu cầu học

sinh giải bài tập 1, 3, 4 SGK

- Yêu cầu đại diện mỗi nhóm lên

trình bày các bài tập được phân

2

m

c= Do c Z∈ +⇒ m chẵn

- Bài 3:

Chia khối lập phương thành 5 khối

tứ diện: AB’CD’, A’AB’D’, BACB’, C’B’CD’, DACD’

- Bài 4:

Chia khối lập phương thành 6 khối

tứ diện bằng nhau là: A’ABC, A’BCB’, A’B’C’C, A’ACD, A’CC’D’, A’CDD’

- Bài 1:Giả sư (H) có m mặt vì

mỗi mặt của (H) có 3 cạnh, nên m mặt có 3m cạnh Vì mỗi cạnh của (H) là cạnh chung của đúng 2 mặt nên số cạnh của (H) là 3

- Bài 4:

Chia khối lập phương thành 6 khối tứ diện bằng nhau là: A’ABC, A’BCB’, A’B’C’C, A’ACD, A’CC’D’, A’CDD’

 Củng cố: Nắm khái niệm các hình đa diện và khối đa diện; các phép dời hình trong không gian; phân

chia các khối đa diện

 Bài tập về nhà: Giải các bài tập còn lại và xem bài mới

C B

D

C'

B' A

C B

D

C'

B' A

C B

D

C'

B' A

C B

D

C'

B' A

Trang 5

I MỤC TIÊU:

+ Kiến thức cơ bản: nắm được khái niệm khối đa diện lồi, đa diện đều và nhận biết biết các loại đa diện

đều

+ Kỹ năng, kỹ xảo: chứng minh được khối đa diện đều và tính chất cơ bản

+ Thái độ nhận thức: tư duy liên tưởng, trực quan

Nêu khái niệm về khối đa diện và hình đa diện thực hiện chia khối lăng trụ ABC.A’B’C’ thành 3 khối

tứ diện

- Yêu cầu học sinh nêu khái niệm

đa giác lồi ?

- Tương tự nêu khái niệm về khối

đa diện lồi ?

- Yêu cầu học sinh nêu một số ví

dụ về khối đa diện lồi ?

- GV nêu nhận xét:

Một khối đa diện là khối đa diện lồi

khi miền trong của nó luôn nằm về

một phía đối với mỗi mặt phẳng

chứa một mặt của nó (xem hình

- Khối đa diện lồi là khối đa diện

mà nối 2 điểm bất kỳ thuộc khối đa diện luôn thuộc khối đa diện

- Khối lăng trụ, khối chóp, khối lập phương, khói hộp chữ nhật,

- Học sinh lắng nghe và quan sát hình 1.18 SGK HH12CB tr_15

I KHỐI ĐA DIỆN LỒI

- Khối đa diện lồi là khối đa diện

mà nối 2 điểm bất kỳ thuộc khối

đa diện luôn thuộc khối đa diện

- VD: khối lăng trụ, khối chóp, khối lập phương, khói hộp chữ nhật,

- Nhận xét: Một khối đa diện là khối đa diện lồi khi miền trong của nó luôn nằm về một phía đối với mỗi mặt phẳng chứa một mặt của nó

1.19 SGK HH12CB tr_15 và nêu

nhận xét về: các mặt

(hình vuông là tứ giác đều)

- Nêu các tính chất chung của hình

1.19a và 1.19b

- Đó là 2 tính chất cơ bản tạo nên

khối đa diện đều > khái niệm

khối đa diện đều (có thể là học

sinh)

- Như vậy dựa vào kết qua hình

1.19 hày nêu một số ví dụ về khối

Trang 6

đa diện đều

- GV nêu định lí có 5 khối đa diện

đều

- Thực hiện HĐ 2 SGK tr_16

- Yêu cầu học sinh ghi nhận bảng

tóm tắt của 5 loại khối đa diện đều

tam giác đều)

- Yêu cầu học sinh thực hiện

- Từ kết quả bài toán trên hãy

chứng minh tâm các mặt của một

⇒ I, J, E, F, M, N là các đỉnh của hình bát diện đều

nên theo kết quả ví dụ trên ta suy ra

I, J, M, N, E, F là các đỉnh của một bát diện đều

{3;5}, loại {4;3}, loại {5;3}

(xem hình 1.20 SGK HH12CB tr_16)

- Bảng tóm tắt của 5 loại khối đa diện đều (SGK tr_17)

- ví dụ: SGK tr_17

 Củng cố: nắm khái niệm khối đa diện lồi, các loại khối đa diện đều

 Bài tập về nhà: giải các bài tập sách giáo khoa

 Ruùt kinh nghieäm:

N

J E

M

F

I

B A

I

A

B D

C

Trang 7

I MỤC TIÊU:

- Dựa vào các kiến thức đã học về

khối đa diện đều, kiến thức về hình

học không gian học sinh giải các

bài tập 2,4 SGK

- Yêu cầu đại diện từng nhóm lên

giải các bài tập tương ứng

- Bài 2:

Gọi a là độ dài cạnh của lập phương (H), khi đố độ dài cạnh của bát diện đều là 2

2

a

Diện tích toàn phần của (H) là

2 ( )H 6

232

6

2 33

a

- Bài 4:

a) Do B,C,D,E cách đều A và F nên chúng cùng thuộc mặt phẳng trung trực của đoạn AF Tương tự A,B,F,D cùng thuộc một mp và A,E,F,C cùng thuộc một mp

dễ thấy BCDE, ABFD, AEFC là

- Bài 2:

Gọi a là độ dài cạnh của lập phương (H), khi đố độ dài cạnh của bát diện đều là 2

2

a

Diện tích toàn phần của (H) là

2 ( )H 6

232

6

2 33

a

- Bài 4:

a) Do B,C,D,E cách đều A và F nên chúng cùng thuộc mặt phẳng trung trực của đoạn AF Tương tự A,B,F,D cùng thuộc một mp và A,E,F,C cùng thuộc một mp

dễ thấy BCDE, ABFD, AEFC là

Trang 8

+ Gọi học sinh nhận xét các bài tập

đã thực hiện

+ Củng cố tất cả những dạng bài

tập đã thực hiện

các hình thoi Do đó các đường chéo AF, BD, EC đồng quy tại trung điểm của mỗi đường và đôi một vuông góc nhau

b) Do AI⊥(BCDE) và

IB=IC=ID=IE Vậy BCDE là hình vuông Tương tự ABFD, AEFC cũng là những hình vuông

các hình thoi Do đó các đường chéo AF, BD, EC đồng quy tại trung điểm của mỗi đường và đôi một vuông góc nhau

b) Do AI⊥(BCDE) và

IB=IC=ID=IE Vậy BCDE là hình vuông Tương tự ABFD, AEFC cũng là những hình vuông

 Củng cố: nắm khái niệm khối đa diện lồi, các loại khối đa diện đều

 Bài tập về nhà: giải các bài tập còn lại và xem bài mới

 Ruùt kinh nghieäm:

Trang 9

I MỤC TIÊU:

+ Kiến thức cơ bản: nắm khái niệm của thể tích và các công thức tính thể tích của các khối hộp chữ

nhật, lập phương, khối chóp, khối lăng trụ

+ Kỹ năng, kỹ xảo: tính thể tích và tỉ số thể tích của các khối đa diện

+ Thái độ nhận thức: trực quan và tư duy tổng quát

Nêu khái niệm về khối đa diện đều và kể tên các loại khối đa diện đều

HĐ 1: Giới thiệu về thể tích của khối đa diện (10’)

- Giới thiệu về khái niệm thể tích

hiểu theo nghĩa thông thường

- Nêu khái niệm về thể tích của

khối đa diện

- yêu cầu học sinh áp dụng các tính

chất trên tính thể tích các khối đa

diện (H0), (H1), (H2), (H)

(H0)

- Như vậy thể tích của khối hộp

- Ghi nhận những cách thức đo thể tích mà ngày xưa ông cha ta đã từng làm ( đong, đo lượng nước tràn ra, )

- Nắm khái niệm thể tích có 3 tính chất:

+ Nếu (H) là khối lập phương cạnh

- V(H) là thể tích của khối đa diện (H) nếu thỏa 3 tính chất sau:+ Nếu (H) là khối lập phương

Trang 10

V = B h

(B=diện tích đáy, h là chiều cao

2 3

F E

C'

B

A'

Trang 11

I MỤC TIÊU:

Nêu các công thức tính thể tích của các khối hộp chữ nhật, lập phương, chóp, lăng trụ và áp dụng tính thể tích của khối hộp chữ nhật có kích thước 3, 4, 5

- Yêu cầu học sinh thực hiện theo

nhóm giải các bài tập 1 và 2 SGK

trình bày bài tập được phân công

- Bài 1:

Gọi H là hình chiếu của A lên mp (BCD) Do ABCD là tứ diện đều nên H là trọng tâm của tam giác đều ABC

C A

F

H M

C A

Trang 12

+ Gọi học sinh nhận xét các bài

Theo kết quả bài 4 của bài khối

đa diện đều ta có:

BCDE là hình vuông và AI vuông góc mp(BCDE) Do đó:

giải

+ Củng cố tất cả các dạng bài tập

đã thực hiện/

- Bài 3:

Gọi S là diện tích đáy ABCD

H là chiều cao của khối hộp

.31

.3

ABCD A B C D ACB D

=

- Bài 3:

Gọi S là diện tích đáy ABCD

H là chiều cao của khối hộp

Ta có V ABCD A B C D ' ' ' '=S h.Và

.31

.3

ABCD A B C D ACB D

Trang 13

CF a

DCEF DCAB

Trang 14

 Củng cố: nắm các công thức tính thể tích các khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ và khối chóp

 Bài tập về nhà: bài 6 SGK tr_25,26 và xem bài tập ôn chương

Trang 15

I MỤC TIÊU:

+ Học sinh: Nắm vững các khái niệm, công thức, chuẩn bị bài tập sách giáo khoa

- Yêu cầu học sinh thảo luận theo

nhóm giải bài tập 6,7 SGK

giải các bài tập được phân công

- Bài 6:

Gọi E là trung điểm BC Hạ SH⊥

(ABC), thì H là trọng tâm tam giác ABC Do đó 2

.tan 60

3.sin 60

4

2 32

33

Gọi E là trung điểm BC Hạ SH⊥

(ABC), thì H là trọng tâm tam giác ABC Do đó 2

.tan 60

3.sin 60

4

2 32

33

B S

D

Trang 16

giải

+ Củng cố tất cả các dạng bài tập

đã thực hiện/

3.5 396

SDBC

a V

- bài 7:

Hạ SH⊥(ABC), HE⊥AB, HF⊥

BC, HJ⊥AC Vì các góc SEH, SFH, SJH đều bằng 600 nên HE=HF=HJ=r là bán kính đường tròn nội tiếp tam giác ABC Nửa chu vi của tam giác ABC bằng p=9a theo công thức Hê-rông diện tích tam giác ABC bằng:

SDBC

a V

- bài 7:

Hạ SH⊥(ABC), HE⊥AB, HF⊥

BC, HJ⊥AC Vì các góc SEH, SFH, SJH đều bằng 600 nên HE=HF=HJ=r là bán kính đường tròn nội tiếp tam giác ABC Nửa chu vi của tam giác ABC bằng p=9a theo công thức Hê-rông diện tích tam giác ABC bằng:

- Yêu cầu học sinh thảo luận theo

nhóm giải bài tập 9 và bài tập

TNKQ SGK

giải các bài tập được phân công

EF đi qua I và song song BD

Vì BD⊥(SAC) nên EF⊥(SAC)

Vì góc SAH=SCH=600 nên SAC

là tam giác đều cạnh a 2

Trang 17

 Củng cố: nắm các công thức tính thể tích các khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ và khối chóp

 Bài tập về nhà: giải các bài tập còn lại

Trang 18

I MỤC TIÊU

+ Kiến thức: Đánh giá Hs về các kiến thức chưong I

+ Kỹ năng: tính thể tích và các vấn đề liên quan

+ Tư duy và thái độ:

- Trung thực, nghiêm túc trong kiểm tra, thi cử

II CHUẨN BỊ :

+ Giáo viên: đề, đáp án, thang điểm.

+ Học sinh: kiến thức cũ.

III TIẾN TRÌNH

+ Ổn định tổ chức: kiểm tra vệ sinh, tác phong, sĩ số.

+ Kiểm tra : Gv phát đề kiểm tra.

+ Xem lại các dạng toán bài kiểm tra

+ Giải lại các bài làm sai

Trang 19

I MỤC TIÊU:

+ Kiến thức cơ bản: nắm khái niệm mặt tròn xoay, mặt nón, hình nón, khối nón; mặt trụ, hình trụ, khối

trụ và công thức tính diện tích xung quanh, thể tích của chúng

+ Kỹ năng, kỹ xảo: tính diện tích xung quanh và thể tích khối nón, khối trụ

+ Thái độ nhận thức: tư duy trừu tượng, liên tưởng thực tế

+ Học sinh: Nắm vững kiến thức cũ, đọc trước bài mới

Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Nội dung

- Nắm khái niệm mặt tròn xoay:

+ Cách hình thành+ Khái niệm trục, đường sinh

- Ống nước, tô, đủa, y nước, nón lá,

I SỰ TẠO THÀNH MẶT TRÒN XOAY

Trong mp(P) cho đường ∆ và đường (C) khi quay mp(P) quanh

∆ thì đường (C) sẽ tạo nên một hình gọi là hình tròn xoay

+ (C) gọi là đường sinh+ ∆ gọi là trục

(xem hình 2.2 SGK tr_31)

- Giới thiệu khái niệm mặt nón tròn

xoay

- Giới thiệu hình nón tròn xoay

- Giới thiệu khối nón tròn xoay

- Học sinh ghi nhận khái niệm mặt nón:

+ Hình dạng như 2 nón lá có chung đỉnh

+ Được tạo thành khi đường sinh của mặt tròn xoay là đường thẳng cắt trục

+ O gọi là đỉnh nón+ Góc ở đỉnh mặt nón là 2β

- Học sinh nắm khái niệm hình nón + Được tạo thành khi quay một tam giác vuông quanh cạnh góc vuông+ Đáy, đỉnh, chiều cao, mặt xung quanh hình nón

- Học sinh ghi nhận khối nón tròn xoay = hình nón và phần trong của hình nón

II MẶT NÓN TRÒN XOAY

1 Định nghĩa: Sgk trang 31

2 Hình nón tròn xoay và khối nón tròn xoay

a) Hình nón

O: đỉnh nónHình tròn (I, IM) là mặt đáyOI: chiều cao

CHƯƠNG 2: MẶT NÓN, MẶT TRỤ, MẶT CẦU BÀI 1: KHÁI NIỆM VỀ MẶT TRÒN XOAY

M

Trang 20

- Yêu cầu học sinh chỉ ra cách phân

biệt mặt nón, hình nón và khối nón

- Mặt nón giống 2 nón đâu đỉnh với nhau; hình nón giống cái nón lá có dáng vòng lại; khối nón là hình nón

và cả phần trong của nó

OM= độ dài đường sinh

b) Khối nón là phần không gian

giới hạn bởi hình nón, kể cả hình nón đó

- Nêu khái niệm hình chóp nội tiếp

hình nón

- Nêu định nghĩa về diện tích xung

quanh hình nón

- Hãy tính diện tích xung quanh

của một hình chóp tứ giác đều nội

tiếp có chu vi đáy là p, khoảng

cách từ đỉnh đến cạnh đáy là q ?

- Khi số cạnh của hình chóp đều

tăng lên vô hạn thì p dần tới chu vi

đường tròn đáy của hình nón, còn q

dần tới độ dài đường sinh của hình

nón Theo định nghĩa thì diện tích

quạt được tạo ra từ hình nón

- Nắm được hình chóp nội tiếp hình nón là hình chóp có đa giác đáy nội tiếp đường tròn đáy của hình nón, đỉnh hình chóp là đỉnh hình nón

xq

S = πr l=πrl

Với r là bán kính đường tròn đáy, l

là độ dài đường sinh của hình nón ngoại tiếp

- Ghi nhận và quan sts hình 2.6 SGK tr_33

3 Diện tích xung quanh của hình nón

- Diện tích xung quanh hình nón được tính theo công thức:

- Nêu định nghĩa về thể tích khối

nón và công thức tính thể tích của

khối nón

- Nắm công thức tính thể tích khối nón 1

Thể tích của khối nón tròn xoay

là giới hạn của thể tích khối chóp đều nội tiếp khối nón đó khi số cạnh đáy tăng lên vô hạn

I O

M

Định dạng
Số trang	40
Dung lượng	1,28 MB