Giáo án 10 nâng cao

Kỹ năng - Nhận bíêt hệ vật, hệ kín, khái niệm động lượng, điều kiện áp dụng được định luật bảo toàn động lượng.. T CH C HO T T CH C HO T Ổ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Trang 1

CHƯƠNG IV CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN BÀI 31 ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG

1- Kiến thức

- Nắm được khái niệm hệ kín

- Nắm vững định nghĩa động lượng và nội dung cuả định luật bảo toàn động lượng áp dụng cho hệ kín

2 Kỹ năng

- Nhận bíêt hệ vật, hệ kín, khái niệm động lượng, điều kiện áp dụng được định luật bảo toàn động lượng

-Bíêt vận dụng định luật để giải một số bài toán tìm động lượng và áp dụng định luật bảo toàn động lượng

II CHUẨN BỊ

II T CH C HO T T CH C HO T Ổ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ẠT ĐỘNG DẠY HỌC ĐỘNG DẠY HỌCẠT ĐỘNG DẠY HỌC ĐỘNG DẠY HỌCNG D Y H CNG D Y H CẠT ĐỘNG DẠY HỌCẠT ĐỘNG DẠY HỌC ỌCỌC

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

Hoạt động 1: tìm hiểu

khái niệm hệ kín

- Hướng dẫn HS tìm hiểu

hệ vật, hệ kín (hệ cô lập),

nội lực, ngoại lực

-Đọc phần 1 SGK

- Tìm hiểu về hệ kín và trả lời câu hỏi về hệ vật, hệ kín

và lấy ví dụ

Một hệ vật gọi là hệ kín nếu chỉ

có các vật trong hệ tương tác lẫn nhau (gọi là nội lực)mà không

có tác dụng của những lực từ bên ngoài (gọi là ngoại lực), hoặc nếu có thì phải triệt tiêu lẫn nhau

Hoạt động 2: Tìm hiểu

các định luật bảo toàn

- HS đã học định luật bảo

toàn nào, có tác dụng gì?

- Nêu tác dụng của các

định lậut bảo toàn

- Trả lời câu hỏi về định luật bảo toàn và tác dụng cuả các định luật bảo toàn

- Đại lượng vật lyi1 bảo toàn: không đổi theo thời gian

- Đinh luật bảo toàn: định luật cho biết đại lượng vật lí nào được bảo toàn

- DLBT co vai trò wan trong trong doi sống

Hoạt động 3: TÌm hểiu

động lượng và định luật

bảo toàn động lượng

khái niệm động lượng và

nghĩa của nó

- Hướng dẫn HS thành

- HS tìm hiểu kiến thức và trả lời các câu hỏi dẫn dắt của GV

lượng

"động lượng của mọt vật chuyển độnglà dại lượng được

đo bằng tích của khối lượng và vận tốc của vật."

Trang 2

lập định luật bảo toàn

động lượng từ định luật

II và III Newtơn

v m

p 

lượng

"Vectơ tổng động lượng của một hệ kín được bảo toàn"

'

p

p

Hoạt động 4: vận dụng,

củng cố

lượng cuả hệ vật,

- Nêu tóm tắt kiến thức

bài

HS nêu tóm tắt lại nội dung cuả bài để GV nhận xét

Trang 3

BÀI 32 CHUYỂN ĐỘNG BẰNG PHẢN LỰC BÀI TẬP VỀ ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG

- Nắm vững được nguyên tắc chuyển động bằng phản lực hiểu đúng thuật ngữ chuyển động bằng phản lực trong bài này từ nội dung định luật bảo toàn động lượng

III T CH C HO T T CH C HO T Ổ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ẠT ĐỘNG DẠY HỌC ĐỘNG DẠY HỌCẠT ĐỘNG DẠY HỌC ĐỘNG DẠY HỌCNG D Y H CNG D Y H CẠT ĐỘNG DẠY HỌCẠT ĐỘNG DẠY HỌC ỌCỌC

Hoạt động 1: Tìm hiểu

nguyên tắc chuyển động

bằng phản lực.

Nêu câu hỏi C1

Gọi y cho HS trả lời, lấy

ví dụ

Nêu câu hỏi C2

Giải thích cho HS câu C2

Trả lời câu C1 Lấy ví dụ thực tế về chuyển động bằng phản lực

Tìm hểiu nguyên tác chuyển động bằng phản lực

Trả lời câu C2

1 Nguyên tắc chuyển động bằng phản lực

Chuyển động bằng phản lực là chuyển động của một vật tự tạo

ra phản lực bằng cách phón về một hướng một phần khối lượng của chính nó, dêphần kia

chuyển động theo hướng ngược lại

Hoạt động 2: Động cơ

phản lực, tên lửa

- Gợi y tìm hiểu động cơ

phản lực và động cơ tên

lửa

- Hướng dẫn so sánh

động cơ phản lực và

động cơ tên lửa

- Tìm hiểu hoạt động của động cơ phản lực và động

cơ tên lửa

- So sánh động cơ phản lực

và động cơ tên lửa

2 Động cơ phản lực Tên lửa (tham khảo SGK)

Hoạt động 3: bài tập về

chuyển động bằng phản

lực.

- Yêu cầu hs đọc bài tập,

tiềm hiểu rồi áp dụng giải

bài tập

- Nếu chú trong bài tập

- Giải bài 1,2,3 sgk

- Nêu nhận xét và nghĩa kết quả các bài toán

3 Bài tập về chuyển động bằng phản lực (sgk)

Hoạt động 4: Vận dụng,

củng cố.

- Yêu cầu hs kể tên một

số ứng dụng của chuyển

- Hs kể tên một số ứng dụng của chuyển động bằng phản lực

- Trình bày cách giải bài

Trang 4

động bằng phản lực.

- Yếu cầu HS nêu

phương pháp giải bài tập

ậtp áp dụng định luật bảo toàn động lượng

Hoạt động 5: Hướng

dẫn về nhà

- Nếu câu hỏi và bài tập

về nhà

- Yếu cầu HS chuẩn bị

bài sau

- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

- Những sự chuẩn bị cho bài sau

Trang 5

Bài 33 CÔNG – CÔNG SUẤT

I MỤC TIÊU

với công phát động hặoc công cản

thuật

phương độ dời, vật chịu tác dụng của nhiều lực

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Hình vẽ thí nghiệm về sự sinh công cơ học

- Bảng giá trị một số công suất

2 Học sinh

- Công và công suất đã học cấp phổ thông cơ sở

- Đọc trước bài này

3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin

- Chuẩn bị hình ảnh sinh công của các máy khác nhau

- Mô phỏng họat động của hộp số

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Tiềm hiểu

công, cônmg suất và

hiễu xuất

- Hướng dẫn cho HS tìm

giá trị của công trong các

trường hợp khác nhau

- Nêu câu hỏi C1, C2,

C3

- Nhận xét câu trả lời của

HS

-

- Tìm cách tính công các trường hợp lực và độ dời cùng phương và khác phương để đưa ra công thức

- thảo luận và đưa ra nhận xét về công phát động và công cản

- TÌm hiểu về đơn vị của công

- Trả lời câu hỏi C1, C2, C3

1 Công

a Định nghĩa:

Công thực hiện bởi một lực không đổi là đại lượng đo bằng tích độ lớn của lực và hình chiếu của độ dời điểm đặt trên phương của lực

 cos

.s

F

A 

b Công phát động, công cản















2 0

và đựơc gọi là công phát động















   

 2 0

A<0 và đựơc gọi là công cản













2 0

Trang 6

dù có lực tác dụng nhưng không

có công thực hiện

c Đơn vị của công Trong he SI, công được tính bằng Joule (J)

Yêu cầu HS tìm hiểu

khái niệm công suất và y

nghĩa của nó

- Nêu câu hỏi C4, hướng

dẫn HS trả lời

- Tìm hiểu khái niệm công suất

- Tìm hiểu định nghĩa công suất và đơn vị của công suất

- Tìm hiểu ứng dụng cuả hợp số

- Trả lời câu C4

- Phân biệt đơn vị của công

và công suất

2 Công suất

a Định nghĩa:

Công suất là đại lượng cho tốc

độ thực hiện công của một động

cơ, có gái trị bằng thương số giữa công A và thời gian t cần

để thực hiện công ấy

t

A

P 

b Đơn vị:

Trong hệ Si, công suất được đo bằng Oát, kí hiệu W

c Biểu thức khác của công suất

v F t

s F t

A



.



 Yêu cầu HS tìm hiểu

A

4 Bài tập vận dụng (sgk)

Hoạt động 2: Vận dụng

và củng cố

- Yêu cầu HS đọc bài và

làm bài tập SGK

- Nhận xét đáp án

- Nếu câu hỏi vận dụng

hs

- Đánh giá giời dạy

- Đọc và làm bài tập phần 4

SGK

- Trình bày đáp án

-Trả lời câu hõi của GV

- làm việc cá nhân giải bài

tập 4 SGK

Trang 7

BÀI 34 ĐỘNG NĂNG VÀ ĐỊNH LÝ ĐỘNG NĂNG

I MỤC TIÊU

động

và vận tốc của vật

động năng

toán liên quan

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

.- Biên sọan các câu hỏi 1-4 SGK thành các câu trắc nghiệm

- Dụng cụ thí nghiệm động năng của các vật phụ thuộc vào hai yếu tố m và v

- Bảng một số giá trị động năng của các vật

2 Học sinh

- Khái niệm động năng và công đã học cấp phổ thông cơ sở

- Đọc trước bài này

- Giáo viên có thể sọan các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng

- Chuẩn bị hình ảnh mô tả động năng phụ thuộc vàao m và v

III T CH C HO T T CH C HO T Ổ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC ẠT ĐỘNG DẠY HỌC ĐỘNG DẠY HỌCẠT ĐỘNG DẠY HỌC ĐỘNG DẠY HỌCNG D Y H CNG D Y H CẠT ĐỘNG DẠY HỌCẠT ĐỘNG DẠY HỌC ỌCỌC

Hoạt động 1: Tìm hiểu

khái niệm động năng

- Hướng dẫn HS tìm hiểu

khái niệm động năng

- Nếu câu hỏi C1, C2,

nhận xét các câu trả lời

Cho HS đọc ví dụ, rút ra

nhận xét

- TÌm hểiu định nghĩa, công thức, những nhận xét

về động năng

- Trả lời câu C1, C2

- Đọc ví dụ SGK, rút ra nghĩa của động năng

1 Động năng

a Định nghĩa Động năng của một vật là năng lượng làm vật có được do chuyển động Động năng có giá trị bằng một nửa tích khối lượng

và bình phương vận tốc của vật

2

mv

* Chú y:

- Động năng của một vật là đại lượng vô hướng và luôn luôn dương

- vận tốc có tính tương đối, phụ thuộc vào hệ quy chiếu, nên động năng củng có tính tương đối, phụ thuộc vào hệ quy chiếu

- Công thức trên cũng đúng cho

Trang 8

vật chuyển động tịnh tiến.

b.Ví dụ: (sgk) Hoạt động 2: tìm hểiu

định lí động năng

- hướng dẫn Hs rút ra

công thức (34.3)

- Nêu câu hỏi C3, hướng

dẫn trả lời

- Tìm ra d0ược công thức

độ biến thiên động năng (34.3) Phát biểu định lí

- Trả lời câu C3

2 Định lí động năng

Độ biến thiên động năng của một vật bằng công của ngoại lực tác dụng vào vật

Nếu công của ngoại lực là dương (công phát động), động năng tăng; nếu công này âm (công cản), động năng giảm

2 1

2 2

2

1 2

1

W

Hoạt động 3: vận dụng,

củng cố

- Hướng dẫn HS đọc và

làm bài tập vận dụng

- Nhận xét kết quả giải

- Yêu cầu HS trả lời các

câu hỏi

- Đọc và làm bài tập vận dụng phần 3 SGK

- Trình bày lời giải và nhận xét

- Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm theo nội dung 1 – 4 SGK

- Nhận xét câu trả lời của bạn

3 Bài tập vận dụng (sgk)

Trang 9

BÀI 35 THẾ NĂNG THẾ NĂNG TRỌNG TRƯỜNG

I MỤC TIÊU

năng

II CHUẨN BỊ

- Dụng cụ thí nghiệm về thế năng trọng trường, của lực đàn hồi

- Các hình vẽ mô tả trong bài

2 Học sinh

- Làm thí nghiệm về thế năng của lực đàn hồi

- Công, khả năng sinh công

- Hình ảnh thế năng của nước trong nhà máy thủy điện, búa máy…

- Hình ảnh thế năng đàn hồi

khái niệm thế năng

- Hướng dẫn hs tìm hiểu

khái niệm thế năng

- Yêu cầu Hs lấy ví dụ

- Nhận xét câu trả lời

- Đọc phần 1 SGK, tìm hểiu các ví dụ để dẫn đến khái niệm tếh năng

- Lấy ví dụ thực tiễn về thế năng

1 Khái niệm thế năng Thế năng là dạng năng lượng phụ thuộc vào vị trí tương đối của vật so với mặt đất, hoặc phụ

của vật so với mặt đất, hoặc phụ thuộc độ biến dạng của vật so với trạng thái khi chưa biến dạng

Hoạt động 2: Công cuả

trọng trường

công của trọng trường

- Yêu cầu hs nêu nhận

xét

- Dọc phần 2 SGk, tìm hiểu công cuả trọng lực và rút ra nhận xét

2, Công của trọng lực Công của trọng lực không phụ thuộc vào hình dạng đường đi của vật mà chỉ phụ thuộc vào các vị trí đấu và cuối Lực có tính chất như thế gọi là lực thế Hoạt động 3: thế năng

trọng trường

thế năng trọng trường và

độ giảm thế năng

- Nêu câu hỏi C1, C2,

hướng dẫn trả lời

- Đọc phần 3 SGK, tìm công thức (35.3) và độ giảm thế năng

- Nhận xét câu trả lời của bạn

3 Thế năng trọng trường Công của trọng lực bằng hiệu thế năng của vật tại vị trí đầu và

vị trí cuối, tức bằng độ giảm thế năng của vật

1 2

1

2 W mgz mgz W

A P  t  t  

của vật tại vị trí đang xét

4 Lực thế và thế năng Thế năng là năng lượng của một

Trang 10

- Gợi y cho hs nhận xát

quan hệ giữa lực thế và

thế năng

- Nhận xát câu trả lời cùa

Hs

hiểu rõ hơn khái niệm lực thế và thế năng

- Lấy ví dụ

hệ có được do tương tác giữa các phần của hệ thông qua lực thế

Hoạt động 5: Vận dụng,

củng cố

- Nêu câu hỏi

hs

- yêu cầu hs trình bày đáp

án và nậhn xét câu trả lời

- Trả lời câu hỏi trắc nghiệm theo nd câu 1 – 4 SGK

- Làm việc cá nhân giải bài

3 SGK

Trang 11

BÀI 36 THẾ NĂNG ĐÀN HỒI

I MỤC TIÊU

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Dụng cụ thí nghiệm:lò xo, dây cao su, thanh tre

- Một số hình vẽ trong bài

2 Học sinh

- Khái niệm về thế năng, thế năng trọng trường

- Lực đàn hồi, công của trọng lực

- Mô phỏng thế năng đàn hồi của một số vật

- Hình ảnh bắn cung

Hoạt động 1: Công của

lực đàn hồi

- Yêu cầu hs đọc SGk và

tìm hiểu công của lực đàn

hồi

- Hướng dẫn hs tìm công

thức (36.2)

- Nêu câu hỏi C1, C2

- Nhận xét câu trả lời

- Đọc phần 1 SGk, tìm hểiu công của lực đàn hồi

- Tìm công bằng phương pháp đồ thị

- Nêu nhận xét: Lực đàn hồi cũng là lực thế Công thức (36.2)

1 Công của lực đàn hồi

* Mọi vật biến dạng đàn hồi đếu

có khả năng sinh công, tức là mang năng lượng Năng lượng này được gọi là thế năng đàn hồi

* Công của lực đàn hồi:

12

Công này phụ thuộc vào các độ biến dạng của lò xo, vậy lực đàn hồi cũng là lực thế

Hoạt động 2: Thế năng

đàn hồi

- Hướng dẫn học sinh các

công thức tính

hs

- Đọc phần 2 SGK và tìm hiểu về khái niệm thế năng đàn hồi, độ giảm của thế năng đàn đồi

- Ghi nhận công thức (36.3)

và (36.4)

2 Thế năng đàn hồi

* Thế năng đàn hồi của một vật gắn vào đầu lò xo có độ biến dạng x bằng:

2

1

kx

xo

* Định lí thế năng: Công A của lực thế bằng độ giảm thế năng:

2 1

Trang 12

* Thế năng đàn hồi cũng được xác định sai kém bằng một hằng

số cộng tuỳ theo cách chọn gốc toạ độ ứng với vị trí cân bằng Hoạt động 4: Vận dụng,

củng cố

- Yêu cầu hs nhận xét về

thế năng trọng trường và

tếh năng đàn hồi

- Nhận xét về phương án

trả lời

- trả lời câu hỏi trắc nghiệm theo nôi dung câu 1 – 3 SGK

- Thảo luận và trình bày đáp án

Trang 13

BÀI 37 ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN CƠ NĂNG

I MỤC TIÊU

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Dụng cụ thí nghiệm con lắc đơn, con lắc lò xo, vật rơi

- Các hình vẽ mô tả trong bài

2 Học sinh

- Định luật bảo tòan và chuyển hóa năng lượng ở cấp THCS

- Khái niệm động năng và thế năng, công của trọng lực , của lực đàn hồi

- Mô phỏng hình ảnh nước trong nhà máy thủy điện được chuyển từ thế năng sang động năng…

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Thành lập

định luật

- Làm thí nghiệm chuyển

động con lắc đơn, Hs

quan sát nhận xét

- Làm thí nghiệm vật rơi

tụ do, nhận xét và tìm

công của trọng lực, độ

biến thiên động năng

- Tìm hiểu cơ năng lúc

đầu và sau để rút ra nhận

xét

Nêu câu hỏi C1, C2, gợi

HS trả lời

- Yêu cầu HS đọc phần 2

và rút ra kết luận về công

của lực không phải là lực

thế

- Quan sát thí nghiệm con lắc đơn, nhận xét sự biến đổi của thế năng, động năng

- Đọc phần 1 SGK, tìm hiểu cơ năng của vật trong trường hợp trọng lực av2 trường hợp lực đàn hồi

Trả lời câu C1, C2

- HS đọc phần 2, tìm hiểu

về biến thiên cơ năng, công của lực không phải là lực thế

1 Thiết lập định luật

a Trường hợp trọng lực

2

2 2 1

2 1

2

mv mgz

mv





 Trong quá trình chuyển động, nếu vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực , động năng có thể chuyển thành thế năng và ngược lại, va tổng của chúng, tức cơ năng của vật được bảo toàn (không đổi theo thời gian)

b Trường hợp lực đàn hồi

2 2

2

mv W

W

số

c Định luật bảo toàn cơ năng tổng quát

Cơ năng của một vật chỉ chịu tác dụng của những lực thế luôn được bảo toàn

2 Biến thiên cơ năng Công của lực không phải là lực thế

W W

W

A12  2  1  

Tiêu đề	Giáo án 10 nâng cao
Trường học	Trường THPT Vũng Tàu
Chuyên ngành	Vật Lý
Thể loại	Giáo án
Thành phố	Vũng Tàu

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	215,5 KB