GIáo án lịch sử lớp 8 học kỳ I năm học 2014 2015 chuẩn CHƯƠNG I Thời kỳ xác lập của chủ nghĩa Tư bản ( TỪ GIỮA THẾ KỶ XVI ĐẾN NỬA SAU THẾ KỶ XĨ) NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI TOÀN THẾ GIỚI I. CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP
Trang 1Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Phần I: LỊCH SỬ THẾ GIỚI LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI TỪ GIỮA THẾ KỶ XVI – 1917
CHƯƠNG I THỜI KỲ XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ( TỪ GIỮA THẾ KỶ XVI ĐẾN NỬA SAU THẾ KỶ XĨ)
Tiết 1 Bài 1 NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN
A - Mục tiêu
1 Kiến thức.
- Nguyên nhân diễn biến tính chất ý nghĩa lịch sử của các cuộc cách mạng tưsản (CMTS) CMTS Hà Lan thế kỉ XVI CMTS Anh giữa thế kỉ XVII Chiến tranhgiàng độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và sự thành lập hợp chủng quốcChâu Mĩ
- Nắm được khái niệm "Cách Mạng Tư Sản"
2 Tư tưởng
- Nhận thức đúng vai trò của quần chúng nông dân trong các cuộc CMTS
- Nhận thức đúng về chủ nghĩa tư bản (CNTB) có mặt tiến bộ hơn xã hộiphong kiến và mặt hạn chế của nó
3 Kỹ năng
- Sử dụng tranh ảnh, bản đồ lịch sử
- Chủ động học tập giải quyết các vấn đề trong bài
B Chuẩn bị:
+ Lược đồ, tranh ảnh cĩ liên quan
C Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức :
II Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sách vở đồ dùng học tập, giới thiệu chương trình III Bài mới:
* Giới thiệu bài: GV: Các em đã tìm hiểu về xã hội phong kiến trong chương trình
lịch sử lớp 7 Những mâu thuẫn gay gắt giữa các tầng lớp mới ( tư sản và các tầng lớpnhân dân) với chế độ phong kiến trong lịng xã hội phong kiến đã suy yếu địi hỏi phải
Trang 2Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
được giải quyết bằng một cuộc cách mạng tư sản là tất yếu Vậy các cuộc cách mạng tưsản đầu tiên đã diễn ra như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung của bài hômnay…
Hoạt động của thầy và trò
* Hoạt động 1:
HS: tìm hiểu nội dung mục1/I
- GV: Giới thiệu mốc mở đầu lịch sử thế giới cận đại bằng
cuộc cách mạng tư sản đầu tiên, cách mạng tư sản Hà Lan
năm 1566 đến cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
? Vào đầu TK XV kinh tế Tây Âu có những biến đổi như
thế nào?(nền sản xuất mới ra đời và phát triển trong lòng
XHPK đã bị suy yếu và bị phong kiến kìm hãm.)
? Nêu những biểu hiện mới về kinh tế, xã hội của Tây Âu?
(xuất hiện các công trường thủ công, trung tâm buôn bán
và ngân hàng, hình thành giai cấp mới đó là tư sản và vô
sản.)
Thảo luận: ? Hệ quả của sự biến đổi xã hội, vì sao có sự
biến đổi đó? - Từng nhóm thảo luận, báo cáo kết quả, góp
ý bổ sung
GV: Chuẩn xác kiến thức( Mâu thuẫn giai cấp dẫn đến đấu
tranh Giai cấp tư sản đại diện cho phương thức sản xuất
mới, có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị về chính
trị từ đó dẫn đến mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và phong
kiến → phong trào Văn hoá Phục Hưng, Phong trào Cải
cách Tôn giáo mâu thuẫn đó ngày càng gay gắt và là
nguyên nhân của cuộc cách mạng tư sản
GV: Chỉ trên lược đồ vùng đất Nê - déc - lan có nền kinh
tế CNTB phát triển mạnh nhưng do phong kiến Tây Ban
Nha thống trị đã kìm hãm sự phát triển này
* Hoạt động 2:Tìm hiểu mục 2/I
GV: Trình bày diển biến theo SGK(trang 4)
? Cách mạng Hà Lan diển ra dưới hình thức nào? ( Đấu
tranh giải phóng dân tộc)
Thảo luận: ? Vì sao cách mạng Hà Lan TKXVI được xem
là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới?( Cách
mạng đã đánh đổ phong kiến (ngoại bang) thành lập nước
Nội dung ghi bảng
I Sự biến đổi kinh tế,
xã hội Tây Âu trong các TK XV – XVII, cách mạng Hà Lan TK XVI.
1 Một nền sản xuất mới ra đời.
a Kinh tế :
- Nền sản xuất TBCN ra đời: Các công trường thủcông, buôn bán phát triển
ở Nê đéc lan
Trang 3Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
cộng hoà xây dựng xã hội mới tiến bộ hơn)
- Cuộc cách mạng này có ý nghĩa như thế nào?
* Hoạt đông 3 : Tìm hiểu mục 1/II
GV: Dùng lược đồ chỉ vị trí nước Anh và những vùng kinh
tế TBCN phát triển
? Nêu biểu hiện sự phát triển của CNTB ở Anh? ( HS dựa
vào SGK trang 4, 5 – xuất hiện các công trường thủ công
kinh tế hàng hoá phát triển, nhiều trung tâm công nghiệp,
thương mại, tài chính
? Kinh tế TBCN phát triển đem lại hệ quả gì?( Làm thay đổi
thành phần xã hội: Xuất hiện tầng lớp quí tộc mới và tư sản;
nông dân bị bần cùng hoá
GV: Giải thích thuật ngữ quí tộc mới và vị trí tính chất của
tầng lớp này
GV: Kể chuyện rào đất cướp ruộng ở Anh, đây là thời kì
“Cừu ăn thịt người”
? Vì sao nông dân phải bỏ quê hương đi nơi khác sinh sống?
(nông dân bị mất ruộng đất, bị bần cùng hoá)
* Hoạt động 4 : HS tìm hiểu nội dung mục2/II
? Nêu những mâu thuẫn chính trong lòng xã hội Anh? ( vua,
địa chủ phong kiến mâu thuẫn với quí tộc mới, tư sản, nhân
dân lao động.)
GV: Những mâu thuẫn xã hội ngày càng gắt là nguyên nhân
bùng nổ cách mạng Anh
GV: Sử dụng lược đồ và hình 2 SGK để trình bày diễn biến
của cách mạng qua hai giai đoạn Chủ yếu là so sánh giữa lực
lượng của nhà vua với quốc hội qua vùng đất chiếm giữ
? Việc xử tử vua Sác- lơ I có ý nghĩa như thế nào?(chấm dứt
chế độ quân chủ ở Anh Đồng thời đánh dấu sự sụp đổ của
chế độ phong kiến, thắng lợi của CNTB
? Tại sao vua Sác-lơ I bị xử tử, cách mạng Anh vẫn chưa
b Diển biến: (SGK)
c Kết quả: Hà Lan được
giải phóng, tạo điều kiện cho CNTB phát triển
* Là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên.
II Cách mạng Anh giữa TK XVII.
1 Sự phát triển của CNTB ở Anh.
a Kinh tế:
- Kinh tế TBCN phát triển mạnh
b Xã hội: Xuất hiện các
tầng lớp mới: quí tộc mới và tư sản
- Mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt →bùng nổ cách mạng
2 Tiến trình cách mạng
a Giai đoạn I ( 1642 – 1648)
- Nộị chiến bùng nổ tháng 8 – 1642
- Năm 1648 quân đội nhà vua bại trận
b Giai đoạn II( 1649 – 1688)
- Vua Sác-lơ I bị xử tử
- Anh trở thành nước cộng hoà CMTS đạt đếnđỉnh cao
- Năm 1688, quốc hội
Trang 4Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
chấm dứt? (vua bị xử tử, Anh trở thành nước cộng hoà, cách
mạng đạt đến đỉnh cao, cách mạng chưa chấm dứt vì quần
chúng chưa đạt được quyền lợi gì, muốn đẩy cách mạng đi xa
hơn nữa và đề ra yêu sách của mình nhưng cuối cùng bị chế
độ cộng hoà đàn áp dã man)
? Quí tộc mới có vai trò như thế nào đối với cách mạng Anh(
vừa tham gia lãnh đạo cách mạng vừa tìm cách hạn chế cách
mạng vừa tìm cdách hạn chế cách mạng cho phù hợp với
quyền lợi của mình )
? Vì sao sau cuộc đảo chính năm 1688, Anh trở thành nước
quân chủ lập hiến? GV: giải thích khái niệm quân chủ lập
hiến
Hoạt động 5: HS tìm hiểu ý nghĩa.
Thảo luận: ? Mục tiêu cuộc cách mạng? Ai là người lãnh
đạo cách mạng? Tại sao cách mạng Anh là cuộc cách mạng
không triệt để?
GV:(nhấn mạnh) lãnh đạo cách mạng là liên minh tư sản,
quí tộc mới, nên nhiều tàn dư phong kiến không bị xoá bỏ,
nông dân không được chia ruộng đất mà còn tiếp tục bị
chiếm và đẩy đến chỗ phá sản hoàn toàn
tiến hành đảo chính → chế độ quân chủ lập hiến
ra đời
3 Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Anh giữa TK XVII.
- CNTB được xác lập
- Nền kinh tế TBCN pháttriển và thoát khỏi sự thống trị của chế độ phong kiến
IV.Củng cố:
? Vì sao cách mạng Hà Lan ở TK XVI được xem là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên
trên thế giới? Cách mạng Hà Lan có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
? Nước Anh đầu TK XVII có những mâu thuẫn sau đây, theo em mâu thuẫn nào là
gay gắt nhất
A Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, quí tộc
B Mâu thuẫn giữa công nhân với tư sản
C Mâu thuẫn giữa quí tộc mới, tư sản với chế độ quân chủ chuyên chế
? Với mâu thuẫn xã hội như vậy thì điều gì sẽ xảy ra?
V Dặn dò: (1’) Học bài cũ, đọc và nghiên cứu lại bài đã học.Làm bài tập:Lập niên
biểu cuộc cách mạng tư sản Anh TK XVII theo mẫu
Trang 5+ Giúp HS nắm được các ý sau: nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử
cuộc chiến tranh giành độc lập ở 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ và việc thành lậpHợp chủng quốc Hoa Kỳ
- Lược đồ, tranh ảnh có liên quan
C Phương pháp: Tường thuật, phân tích, đàm thoại, trắc nghiệm
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức :
II Kiểm tra bài cũ:
? Hãy nêu những biểu hiện mới về kinh tế xã hội Tây Âu trong các TK XV – XVII?
? cuộc các mạng tư sản Anh có ý nghĩa như thế nào? Vì sao gọi cuộc cách
mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng chưa triệt để?
*Trả lời : - Nền kinh tế có sự thành lập các xưởng sản xuất như dệt vải luyện
kim nấu đường có thuê mướn nhân công Nhiều thành thị trở thành trung tâm sảnxuất và buôn bán Các ngân hàng thành lập Đó là nền kinh tế tư bản chủ nghĩa
- Ý nghĩa: Mở đường cho CNTB phát triển mạnh mẽ hơn,đem lại thắng lợi chogiai cấp tư bản và quí tộc mới nhưng quyền lợi của nhân dân lao động không được đápứng
- Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng chưa triệt để vì chỉ đem lại quyềnlợi cho giai cấp tư sản còn quyền lợi của nhân dân lao động chưa được đáp ứng
III Bài mới:
*Giới thiệu bài: Sau khi Cô-lôm-bô tìm ra châu Mĩ, người Anh đã chiếm Bắc
Mĩ, lập ra 13 thuộc địa Thế kỉ XVIII đã nổ ra cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa đó
Trang 6Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
* Hoạt động 1: HS tìm hiểu mục 1/III
? Nêu vài nét về sự xâm nhập và thành lập các thuộc địa
của Anh ở Bắc Mĩ?
GV đến giữ TK XVIII kinh tế 13 thuộc địa phảt triển theo
hướng TBCN Dùng lược đồ giới thiệu vị trí 13 thuộc địa
đó
? Vì sao mâu thuẫn giữa thuộc địa và chính quốc nảy sinh?
( thực dân Anh tìm cách ngăn cản sự phát triển của nền
kinh tế công thương nghiệp )
GV Mâu thuẫn thuộc địa và chính quốc dẫn đến chiến
tranh
* Hoạt động 2: Tìm hiểu mục 2/III
? Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc chiến tranh (đó là sự
kiện Bô-xtơn)
GV dùng lược đồ chỉ vị trí xảy ra sự kiện và trình bày tiếp
từ ngày 5-9 đến ngày26-10-1774 hội nghị Phi-la-đen-phi-a
→ chiến tranh bùng nổ
HS xem H4 sgk GV giới thiệu thêm về Giooc-giơ
Oa-sinh-tơn
HS đọc “Tuyên ngôn Độc lập” sgk
N thảo luận những điểm chính trong Tuyên ngôn Độc lập
của nước Mĩ? Tính chất tiến bộ của tuyên ngôn thể hiện ở
những điểm nào?
GV nhấn mạnh: Những điểm chính trong tuyên ngôn đó là:
Mọi người có quyền bình đẳng, khẳng định quyền tư hữu
tài sản, duy trì chế độ nô lệ và bóc lột công nhân
? Ở Mĩ nhân dân có hưởng được những quyền nêu trong
Tuyên ngôn không?( không, các quyền đó chỉ áp dụng cho
III Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ:
1.Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân của cuộc chiến tranh:
a Tình hình các thuộc địa:
13 thuộc địa sớm phát triểntheo con đường TBCN
b Nguyên nhân của chiến tranh:
Mâu thuẫn giữa thuộc địa
Phi-la-đen 4Phi-la-đen 1775 chiến tranh bùng
nổ, chỉ huy của nghĩa quân
là Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn
- Ngày 4-7-1776, Tuyên ngôn Độc lập ra đời: xác định quyền con người và quyền độc lập của các thuộc địa
- Quân khởi nghĩa thắng nhiều trận lớn
- Hiệp ước Véc-xai năm
1773 công nhận nền độc lập của 13 thuộc địa
Trang 7Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
những người có của và da trắng)
GV ngày 4-7 được lấy làm ngày quốc khánh của nước Mĩ.
GV dựa trên lược đó trình bày tiếp chiến sự đến việc kí
hiệp ước Vec-xai
? Nội dung chính của hiệp ước Vec-xai?
* Hoạt đông 3: Tìm hiểu mục 3/III
? Cuộc chiến tranh giành độc lập đã đem lại kết quả gì?(13
thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ được độc lập, một nước cộng hoà
tư sản ra đời
GV năm 1787 Hiến pháp được ban hành.
? Nêu nội dung chính của Hiến pháp 1787? ( chỉ có người
da trắng có tài sản mới có quyền về chính trị )
N thảo luận ? Vì sao gọi cuộc chiến tranh giành độc lập
này là cuộc cách mạng tư sản?( mục tiêu: giành độc lập,
ngoài ra chiến tranh còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự
phát triển của CNTB ở Bắc Mĩ → thực chất là cuộc cách
mạng tư sản
3, Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.
- Anh thừa nhận độc lập của các thuộc địa - một nước cộng hòa tư sản được thành lập( nước Mĩ)
- Mở đường cho kinhtế TBCN phát triển mạnh mẽ.Đây là cuộc cách mạng tư sản
IV.Củng cố:
? Nguyên nhân dẫn tới các cuộc cách mạng tư sản?
? Vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng tư sản?
? Ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản?
V Dặn dò: Học bài cũ và làm bài tập sau:
? Nhà nước Hoa Kì tồn tại dưới hình thức nào?
- Lập niên biểu chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc đia Anh ở Bắc Mĩ
Trang 8- Kiến thức: Giúp HS nắm được các ý sau:
+ Những tiền đề dẫn đến cách mạng tư sản Pháp 1789 Những sự kiện cơ bản về diển biến của cách mạng qua các giai đoạn Vai trò của quần chúng nhân dân trong việc phát triển cuộc cách mạng
- Tư tưởng: Nhận thức được tính chất hạn chế của cách mạng tư sản.
- Kĩ năng: Sử dụng lược đồ, lập niên biểu, thống kê
B Chuẩn bị:
- Lược đồ nước Pháp trước TK XVIII, nội dung các kênh hình, các tài liệu liên quan
C Phương pháp:
- Phân tích, đàm thoại, giảng giải
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức :
II Kiểm tra bài cũ:
? Những điểm hạn chế của Hiến pháp 1787 của Mĩ
? Nêu ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản đầu tiên.
Trả lời :- Hạn chế của Hiến pháp 1787của Mĩ là: Duy trì chế độ nô lệ và bóc
lột công nhân và trên thực tế chỉ những người có của và người da trắng mới có nhữngquyền được ghi trong hiến pháp
-Ý nghĩa của của cuộc CMTS đầu tiên : Mở đường cho kinh tế TBCN phát
triển mạnh mẽ và ảnh hưởng đến phong trào đấu tranh giành độc lập của nhiều nước
và cuối thế kỷ XVIII-đầu thế kỷ XX
III Bài mới:
* Hoạt động giới thiệu bài: Cách mạng tư sản đã thành công ở nhiều nước và đang
tiếp tục nổ ra, trong đó nước Pháp đạt đến sự phát triển cao? Vì sao cách mạng nổ
ra?
*.Các hoạt động dạy và học bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
* Hoạt động 1:
HS tìm hiểu nội dung mục 1/I
? Nêu tình hình kinh tế nước Pháp trước cách mạng?
? Tính chất lạc hậu thể hiện ở những điểm nào? Nguyên
nhân lạc hậu?(sự bóc lột của địa chủ, phong kiến)
I Nước Pháp trước cách mạng
1 Tình hình kinh tế :
a Nông nghiệp: lạc hậu,
năng suất thấp
Trang 9Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
? Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của công
thương nghiệp ra sao?( thuế nặng, )
* Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung mục 2/II
GV khai thác kênh hình “ Tình cảnh nông dân Pháp trước
cách mạng”
? Xã hội Pháp lúc bấy giờ gồm những đẳng cấp nào?
GV cho HS thấy được sự khác nhau giữa đẳng cấp và giai
cấp( giai cấp phong kiến gồm 2 đẳng cấp đó là quí tộc và
tăng lữ ; đẳng cấp thứ ba gồm các giai cấp: nông dân,tư sản
và các tầng lớp khác.)
* Hoạt đông 3: Tìm hiểu mục 3
GV giới thiệu 3 nhà tư tưởng ( qua H 6,7,8) nổi tiếng của
giai cấp tư sản lúc bấy giờ
HS đọc các đoạn trích sgk
N thảo luận: Dựa vào những đoạn trích ngắn trên, em hãy
nêu một vài điểm chủ yếu trong tư tưởng của
Mông-te-xki-ơ, Vôn-te,G GRút-xô
GV chuẩn xác kiến thức ghi bảng.
* Sơ kết: Tình hình kinh tế, chính trị,xã hội nước Pháp TK
XVIII đã làm cho mâu thuẫn giữa phong kiến với tư sản và
nông dân ngày càng gay gắt các nhà tư tưởng đã góp phần
thúc đẩy cách mạng bùng nổ
* Hoạt động 4 :
HS tìm hiểu mục 1,2/II
? Sự suy yếu của chế độ quân chủ chuyên chế thể hiện ở
những điểm nào?( số nợ lên cao, công thương nghiệp bị đình
đốn, khởi nghĩa nông dân, )
? Hệ quả tất yếu của sự khủng hoảng( cách mạng sẽ bùng
nổ)
? Nguyên nhân trực tiếp bùng nổ cách mạng? ( Mâu thuẫn
giữa nhà vua và đẳng cấp thứ ba lên đến tột đỉnh.)
GV: Sử dụng H9 nói về cuộc đấu tranh của quần chúng
nhân dân đưa cách mạng lên đến thắng lợi
N thảo luận ? Vì sao việc đánh chiếm pháo đài nhà tù
Ba-xti đã mở đầu cho sự thắng lời của cách mạng tư sản Pháp?
( chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng một đòn quan trọng
đầu tiên, cách mạng bước đầu thắng lợi và tiếp tục phát
triển.)
b Công thương nghiệp:
Phát triển nhưng chế độ phong kiến kìm hãm
2 Tình hình chính trị,
xã hội: Gồm ba đẳng cấp:
Tăng lữ, quí tộc và đẳng cấp thứ ba
3 Đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng:
Thức tỉnh nhân dân đấu tranh chống phong kiến
và có tác dụng chuẩn bị cho cách mạng
II Cách mạng bùng nổ :
1 Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế:
- Số nợ lên cao, công thương nghiệp đình đốn, khởi nghĩa nông dân nổ ra → cách mạng chống phong kiến do giai cấp tư sản lãnh đạo sẽ nổ ra
2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng:
- Hội nghị ba đẳng cấp
→cách mạng bùng nổ
- 14-7-1789, cuộc tấn công pháo đài nhà tù Ba-xti mở đầucho thắng lợi của cách mạng tư sản
Trang 10Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
Pháp
IV.Củng cố:
? Nguyên nhân bùng nổ của cách mạng tư sản pháp?
* Bài tập: Hãy chọn ý đúng và đủ nhất nói về tác dụng của những tư tưởng tiên tiến
trong lĩnh vực văn hoá, tư tưởng TK XVIII ở Pháp:
A Chống thiên chúa giáo và truyền bá văn hoá mới
B Có tác dụng thức tỉnh mọi người đứng lên chống chế độ quân chủ chuyên chế
C Đề cao quyền tự do, bình đẳng của con người
V Dặn dò: Học bài cũ, làm bài tập: lập niên biểu những sự kiện chính của cách mạng
- Kiến thức : Giúp HS nắm được các ý sau:
+ Những sự kiện cơ bản về diển biến cuộc cách mạng phát triển qua 3 giai đoạn( quân chủ lập hiến,cộng hoà và chuyên chính dân chủ cách mạng
+ Ý nghĩa của cuộc cách mạng tư sản Pháp và những hạn chế của nó
Đẳng cấp thứ ba
Trang 11C Phương pháp: Trực quan, thảo luận, trắc nghiệm,
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức : BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ:
? Cách mạng tư sản Pháp bắt đầu như thế nào?
Trả lời: Học sinh trả lời theo sự chuẩn bị , GVdẫn dắt vào bài mới.
III Bài mới:
* Hoạt động giới thiệu bài : Cuộc tấn công pháo đài- nhà tù Ba-xti đã mở đầu cho sự
thắng lợi của cuộc cách mạng tư sản Pháp, cách mạng tiếp tục phát triển và kết thúc rasao
*.Các hoạt động dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
? Khái niệm về chế độ quân chủ lập hiến?( chế độ chính trị
của một nước, trong đó quyền lực của vua bị hạn chế bởi Hiến
pháp do Quốc hội đặt ra.)
GV: Sau 14-7-1789 cách mạng nhanh chóng lan rộng ra cả
nước, giai cấp tư sản lợi dụng sức mạnh của quần chúng để
nắm chính quyền, hạn chế quyền lực của vua và xoa dịu quần
chúng
HS: đọc nội dung của “Tuyên ngôn độc lập”
N thảo luận: Em có nhận xét gì( hạn chế, tích cực) qua nội
dung Tuyên ngôn?
GV chốt ý sau khi HS trình bày Tiến bộ : xác nhận những
quyền tự nhiên của con người Hạn chế: Bảo vệ quyền sở hữu
tư bản chủ nghĩa
GV: 9-1971 Thông qua hiến pháp
? Trước sự việc đó nhà vua có có hành động gì?( chống lại
cách mạng)
III Sự phát triển của cách mạng
1 Chế độ quân chủ Lập hiến( 14-7-1798 đến 10-8-1792)
- Từ ngày14-7-1789 phái Lập hiến của đại
tư sản lên cầm quyền
- 8-1789 Quốc hội thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền
- 9-1791: Hiến pháp được thông qua, xác lập chế độ quân chủ lậphiến
Trang 12Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
GV: Tháng 4-1792 8 vạn quân Phổ tràn sang nước Pháp
? Trước tình hình đó nhân dân nước Pháp đã làm gì?( Lật đổ
sự thống trị của phái Lập hiến đồng thời bỏ chế độ phong
kiến)
? Tình hình nước Pháp như thế nào sau cuộc khởi nghĩa của
nhân dân lật đổ phái Lập hiến? ( Nền cộng hoà được xác lập)
N thảo luận: Kết quả có cao hơn giai đoạn trước không? Thể
hiện ở những điểm nào?
GV: Nhấn mạnh: cách mạng phát triển đi lên một bước, do
quần chúng thúc đẫy
GV Dùng lược đồ H 10 trình bày sự tấn công nước Pháp của
phong kiến Anh, phong kiến châu Âu và sự nổi loạn bên
trong - tổ quốc lâm nguy
? Trước tình hình ấy thái độ của phái Gi-rônh-đanh ra sao?
? Quần chúng nhân dân Pháp phải làm gì?
? Tình hình nước Pháp? Sau khi phái Gi-rông-đanh bị lật đổ?
GV giới thiệu về Rôbe-spie qua H1? những phẩm chất tốt đẹp
của ông(Kiên quyết cách mạng, là “ con người không thể mua
chuộc”
? Chính quyền cách mạng đã làm gì trước tình hình ngoại
xâm, nội phản? các biện pháp đó có tác dụng gì?( thi hành
nhiều biện pháp tác dụng: đem lại quyền lợi cơ bản cho
nhân dân Tập hợp đông đảo quần chúng, khơi dậy và phát
huy tính cách mạng, sức mạnh của quần chúng )
? Sau khi chiến thắng ngoại xâm và nội phản tình hình phái
Gia-cô-banh như thế nào?( chia rẽ )
GV: 27-7-1794, tư sản phản cách mạng tiến hành đảo chính
? Vì sao có cuộc đảo chính này( ngăn chặn cách mạng tiếp tục
phát triển vì sợ đụng chạm đến quyền lợi của chúng.)
? Nguyên nhân thất bại của phái Gia-cô-banh( mâu thuẫn nội
bộ, nhân dân xa rời vì không được đáp ứng quyền lợi như đã
hứa)
N thảo luận : Vì sao nói cách mạng tư sản Pháp là cách mạng
triệt để nhất ? Cách mạng tư sản Pháp có những hạn chế gì?
GV chốt ý: Cách mạng đã lật đổ chế độ phong kiến, đã giải
quyết được vấn đề ruộng đất cho nông dân, đua giai cấp tư sản
lên cầm quyền, xoá bỏ những trở ngại trên con đường phát
triển của CNTB Hạn chế: Chưa đáp ứng được những quyền
lợi cơ bản của nhân dân
N thảo luận: Vì sao nói cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách
- 4-1792: Nội phản, ngoại xâm
- 10-8-1792:Lật đổ phái Lập hiến, xoá bỏ chế độ phong kiến
2 Bước đầu của nền cộng hoà( từ ngày 21-
1792 đến 2-6-1793)
- 21-9-1791 Nền cộng hoà được thành lập
- 1793 Tổ quốc lâm nguy
- 2-6-1793 Khởi nghĩa lật đổ phái Gi-rông-đanh
3 Chuyên chính dân chủ Gia-cô-banh( 2-6-
1793 đến 27-7-1794)
- 2-6-1793 Phái cô-banh lên nắm quyềntạp hợp nhân dân chiếnthắng ngoại xâm và nộiphản
Gia 27Gia 7Gia 1794 Tư sản phản cách mạng đảo chính, cách mạng kết thúc
4 Ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối TK XVIII.
- Là cuộc cách mạng
Trang 13Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
mạng tư sản triệt để nhất? cách mạng tư sản Pháp có những
hạn chế gì?
GV chốt ý : Cách mạng đã lật đổ chế độ phong kiến, đã giải
quyết được vấn đề ruộng đất cho nhân dân; đưa giai cấp tư
sản lên cầm quyền, xoá bỏ những trở ngại trên con đường phát
triển của CNTB Hạn chế: Chưa đáp ứng được đầy đủ quyền
lợi cơ bản của nhân dân
triệt để nhất
- Đã lật đổ chế độ phongkiến, đưa giai cấp tư sảnlên cầm quyền và có ảnh
h ư ởng lớn đến sự pháttriển của lịch sử thế giới
IV.Củng cố:
* Bài tập: Nhân dân lao động Pháp đã làm được gì trong cách mạng năm 1789- 1794
A lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế
B Đánh tan thù trong giặc ngoài
C Lật đổ phái Gi-rông-đanh xoá bỏ nền thống trị của đại tư sản
D tất cả các ý trên
? Sau khi cách mạng thành công quần chúng lao động đã được hưởng những quyền lợi gì?
V Dặn dò: Học bài cũ, nghiên cứu lại bài học ở sgk Làm bài tập 1 sgk/17
- Chuẩn bị bài sau: Nghiên cứu phần I bài 3
+ Nội dung và hệ quả của cuộc cách mạng công nghiệp
- Tư tưởng: + HS nhận thứcđược sự áp bức, bóc lột của CNTB đã gây nên bao đau
khổ cho nhân dân lao động trên toàn thế giới
+ Nhân dân lao động thực sự là người sáng tạo, chủ nhân của các thành tựu kĩ thuật, sản xuất
- Kĩ năng: Khai thác kênh hình, kênh chữ sgk Phân tích sự kiện đ ể rút ra kết luận,
nhận định để liên hệ thực tế
B Chuẩn bị:
- GV: các tài liệu liên quan, bảng phụ
- HS: Đọc bài, chuẩn bị các câu hỏi thảo luận gv ra
C Phương pháp:
Trang 14Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
- Trực quan, phân tích, nêu vấn đề, thảo luận, trắc nghiệm,
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức :
II Kiểm tra bài cũ:
? Vai trò của nhân dân lao động trong cuộc cách mạng tư sản Pháp được thể
hiện ở những điểm nào?
? Trình bày và phân tích ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối
TK XVIII?
• Trả lời:
- Quần chúng nhân dân lao động có vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh , họphấn khởi , hưởng ứng lệnh tổng động viên, tham gia quân đội cách mạng, tổ chức vũtrang và có tinh thần chiến đấu cao Liên minh chống Pháp bị đánh bại và tan rã từngày 26/6/1794
-Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Pháp : Lật đổ chế độ phong kiến , đưagiai cấp tư sản lên cầm quyền , xoá bỏ nhiều trở ngại trên con đường phát triển củaCNTB
III Bài mới:
* Hoạt động giới thiệu bài : Cách mạng tư sản đã nổ ra ở nhiều nước Âu, Mĩ đánh đổ
chế độ phong kiến, giai cấp tư sản lên cầm quyền phát triển sản xuất, đã sáng chế và
sử dụng máy móc cuộc cách mạng công nghiệp
*.Các hoạt động dạy và học bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt Động 1 :
HS Đọc Sgk Và Tìm Hiểu Mục 1/I
GV: Anh là nước đầu tiên tiến hành cách mạng công nghiệp
đạt nhiều thành tựu và trở thành nước công nghiệp phát triển
nhất thế giới HS nêu khái niệm về cách mạng công nghiệp
? Vì sao cách mạng công nghiệp đầu tiên diển ra ở Anh?
( giai cấp tư sản lên cầm quyền đã tích luỹ được nguồn vốn
khổng lồ, có nguồn nhân công, sớm cải tiến kĩ thuật sản
xuất )
? Nội dung của cuộc cách mạng nông nghiệp?
? Những phát minh nào có ảnh hưởng lớn đến sản xuất công
I Cách mạng công nghiệp:
1 Cách mạng công nghiệp ở Anh
a Nguyên nhân: Xuất
hiện những điều kiện để tiến hành cách mạng công nghiệp: Vốn, nhân công và phát minh kĩ thuật
b Nội dung: Chế tạo
máy móc sử dụng trong sản xuất và giao thông vận tải
c Thành tựu:
Trang 15Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
nghiệp ở Anh? ( dệt là ngành sản xuất chủ yếu nên máy móc
được phát minh và sử dụng sớm )
HS: Khai thác kênh hình 12, 13
? Qua kênh hình em hãy cho biết việc kéo sợi đã thay đổi
như thế nào?( năng suất tăng lên nhiều)
? Theo em điều gì sẽ xãy ra trong ngành dệt của Anh khi
máy kéo sợi Gien-ni được sử dụng rộng rãi?
GV giới thiệu H14: Giêm Oát và tầm quan trọng của việc
phát minh ra máy hơi nước?
? Vì sao máy móc được sử dụng rộng rãi trong giao thông
vận tải? (Nhu cầu chuyển nguyên vật liệu, hàng hoá, khách
hàng tăng, )
GV giới thiệu H 15, khai thác kênh hình
? Vì sao giữa TK XIX Anh đẩy mạnh sản xuất gang, thép,
than đá? ( Máy móc, đường sắt cần nhiều than đá gang thép)
? Kết quả cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh?
GV liên hệ đến công nghiệp hoá-hiện đại hoá ở nước ta.
* Hoạt động 2: HS tìm hiểu mục 2/II
? Khi tiến hành cách mạng công nghiệp Pháp và Đức gặp
những khó khăn, thuận lợi gì?( khó khăn: kinh tế Pháp lạc
hậu Đức chưa thống nhất Thuận lợi: Thừa hưởng được
kinh nghiệm và thành quả của Anh.)
? Sự phát triển của cách mạng công nghiệp ở Pháp? Vì sao ở
Pháp cách mạng công nghiệp tiến hành muộn nhưng lại phát
triển nhanh? ( nhờ đẩy mạnh sản xuất gang sắt, sử dụng
nhiều máy hơi nước)
? Sự phát triển của cách mạng công nghiệp ở Đức thể hiện ở
những mặt nào? ( kinh tế phát triển với tốc độ nhanh )
? Vì sao ở Đức cách mạng công nghiệp bắt đầu muộn song
lại phát triển nhanh về tốc độ và năng suất? ( do tiếp nhận
những thành tựu của Anh)
* Hoạt đông 3 : HS tìm hiểu mục 3/I
GV hướng dẩn HS tìm hiểu H 17,18
N thảo luận: Hãy nêu những biến đổi ở Anh sau khi hoàn
thành cách mạng công nghiệp(HS dựa vào lược đồ hoàn
thành bảng thống kê theo mẫu)
Nước Anh giữa TK XVIII > Nước Anh nửa đầu TK
- Anh trở thành nước có nền công nghiệp phát triển nhất thế giới
2 Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức
a Pháp:
- Bắt đầu từ năm 1830đến giữa TK XIX
- Các ngành sản xuất tăng lên nhiều
- Kinh tế phát triển đứngthứ hai thế giới( sau Anh)
b Đức:
- Bắt đầu từ năm 1840
- Kinh tế phát triển nhanh về tốc độ và năngsuất
3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp:
Trang 16Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
- Chưa có đường sắt - Nhiều vùng công nghiệp mới bao
trùm hầu hết nước Anh
? Xã hội tư bản có những giai cấp cơ bản nào? vì sao có sự
mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản?
- Làm thay đổi bộ mặt của các nước tư bản
- Xã hội:Hình thành hai giai cấp cơ bản đó là tư sản và vô sản Mâu thuẫn giai cấp nảy sinh
IV.Củng cố:
? Nêu kết quả cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh?
? Sự phát triển cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đúc như thế nào?
* Bài tập: Nhận xét về hệ quả của cách mạng công nghiệp, đã có ý kiến sau đây, theo
em hệ quả nào là quan trong nhất đối với nền kinh tế xã hội:
□ Xuất hiện nhiều khu công nghiệp mới
□ Xuất hiện nhiều thành thị đông dân
□ Máy móc xâm nhập vào tất cả các ngành kinh tế, đưa năng suất lao động lên cao
□ Nhiều nông dân đổ ra thành thị
□ Hình thành hai giai cấp tư sản và vô sản
V Dặn dò : Học bài cũ Chuẩn bị bài sau( nghiên cứu và tìm các phương án trả lời
cho các câu hỏi của bài 3 phần II)
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 6 Bài 3:
CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI (TT)
II CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI
A Mục tiêu :
- Kiến thức: Giúp HS nắm được : Sang TK XIX CNTB đã được xác lập trên phạm vi
thế giới
- Tư tưởng: Nhận thức được sự bóc lột của CNTB
- Kĩ năng: Khai tác nội dung, Sử dụng kênh hình Phân tích sự kiện để rút ra kết luận.
B.Chuẩn bị:
- Lược đổ, tranh ảnh, tư liệu liên quan,
C Phương pháp: Nêu vấn đề, phân tích, thảo luận,
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức :
II Kiểm tra bài cũ:
Trang 17Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
? Nêu kết quả cuộc cách mạng tư sản Anh?
? Trong các hệ quả trên thì hệ quả nào là nguyên nhân làm cho các cuộc cách mạng tư
sản bùng nổ?
III Bài mới :
* Hoạt động giới thiệu bài: Sang TK XIX do sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế
TBCN, phong trào dân tộc ở các nước Âu, Mĩ ngày càng dâng cao, tấn công mạnh mẽ vào thành trì của xã hội phong kiến, xác lập CNTBtrên phạm vi thế giới Bài hôm nay
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
• Hoạt động 1:
Tìm hiểu nội dung mục 1/II
GV: do tác động của chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ và
cuộc cách mạng tư sản Pháp, cuộc đấu tranh giành độc lập
lên cao ở các nước Mĩ la tinh
HS: Quan sát lược đồ Mĩ la tinh đầu TK XIX Đọc tên các
quốc gia tư sản và năm thành lập
GV cho HS nắm được khu vực này trước đây là thuộc địa
của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha
? Vì sao đến thế kỉ XIX các quốc gia này đấu tranh giành
độc lập?
- GV dùng lược đồ trình bày về phong trào cách mạng ở
châu Âu với cuộc cách mạng 1848-1849 củng cố chế độ tư
bản ở Pháp Tập trung trình bày cuộc đấu tranh thống nhất
Đức và Ý
? Hình thức đấu tranh thống nhất Đức và I-ta-li-a khác nhau
như thế nào?( ở Italia quần chúng đứng lên đấu tranh
-H/22 Ở Đức, đất nước được thống nhất bằng cuộc chiến
tranh chinh phục do quí tộc quân phiệt Phổ đứng đầu)
? Vì sao ở Nga, Nga hoàng tiến hành cải cách, giải phóng
nông nô?( do phản ứng của nhân dân)
? Cách mạng ở Đức, I-ta-li-a,Nga hình thức khác nhau song
có điểm gì chung? Vì sao? (đều mở đường cho CNTB phát
triển- là những cuộc cách mạng tư sản)
- GV với sự thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản TK
XIX, CNTB đã xác lập trên phạm vi thế giới
II Chủ nghĩa tư bản xác lập trên phạm vi thếgiới :
1 Các cuộc cách mạng
tư sản TK XIX
a Ở Mĩ la tinh
- Một loạt các quốc gia
tư sản mới được thành lập
b Ở châu Âu
- 1848-1849, cách mạngbùng nổ ở Pháp
- Năm 1859 - 1870 đấu tranh thống nhất I-ta-li-a
- Năm 1864- 1871, đấu tranh thống nhất nước Đức
- 2-1861: cải cách nông
nô ở Nga
Trang 18Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
* Hoạt động 2: HS đọc SGK phần 2/II
Tìm hiểu nội dung
? Vì sao các nước phương Tây đẩy mạnh việc xâm chiếm
thuộc địa? ( CNTB phát triển, nhu cầu về nguyên liệu, thị
trường tăng nhanh)
? Đối tượng xâm lược của tư bản phương Tây(Ấn Độ,
Trung Quốc, châu Phi, Đông Nam Á)
HS: Đọc chữ in nghiêng SGK-GV: Đánh dấu những nước
bị thực dân phương Tây xâm lược( ghi tên nước thực dân)
N thảo luận ? Dựa vào đoạn thông tin sgk, và lược đồ trên
em có nhận xét gì về việc xâm chiếm thuộc địa của tư bản
phương Tây? ( các nước tư bản phương Tây đã chia nhau
xâm chiếm và thống trị các nước châu Á, Phi và khu vực
Mĩ la tinh
2 Sự xâm lược của tư bản phương tây đối với các nước Á, Phi.
a Nguyên nhân:
- Chủ nghĩa tư bản phát triển, nhu cầu về nguyênliệu, thị trường tăng nhanh
b Kết quả: hầu hết các
nước châu Á, Phi trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực dân phương Tây
V Dặn dò: Học bài cũ, nghiên cứu lại bài ở sgk.
- Làm bài tập: Lập bảng thống kê các nước thuộc địa của thực dân phương Tây ở TK
XV - TK XIX theo mẫu
Niên đại Tên nước thực dân Tên nước thuộc địa hay phụ thuộc
Trang 19Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
+ nguyên nhân dẩn đến phong trào đấu tranh của công nhân Hình thức đấu tranh banđầu: đập phá máy móc và bãi công trong đầu TK XIX
+ kết quả của phong trào đó
- Tư tưởng: giáo dục tinh thần đoàn kết đấu tranh chống áp bức bóc lột của giai cấp
- Trực quan, thảo luận, nêu vấn đề, phân tích,
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức:
II Kiểm tra bài cũ:
? Cách mạng I-ta-li-a, Đức, Nga diển ra dưới hình thức khác nhau song có điểm gì
III Bài mới:
* Hoạt động giới thiệu bài: Giai cấp vô sản ra đời cùng với giai cấp tư sản, nhưng bị
áp bức bóc lột nặng nề, dẩn đến sự mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản ngày càng gay gắt
*.Các hoạt động dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt động 1 :HS đọc sgk và tìm hiểu mục
? Vì sao ngay từ lúc mới ra đời, giai cấp công nhân đã
chống CNTB?( bị áp bức bóc lột nặng nề, do lệ thuộc vào
máy móc, nhịp độ nhanh và liên tục Công nhân phải làm việc
nhiều giờ, nặng nhọc và tiền lương thấp
GV Miêu tả cuộc sống của nhân dân Anh đầu TK XIX
HS Quan sát H24sgk ? Em hiểu gì qua bức tranh? GV
phân tích thêm HS đọc thêm phần chữ nhỏ sgk
? Vì sao giới chủ lại thích sử dụng lao động trẻ em?(làm
a Nguyên nhân:
Công nhân bị bóc lột nặng nề, lương tấp điều kiện ăn ở tồi tàn
b Hình thức đấu
Trang 20Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
? Vì sao công nhân lại đập phá máy móc? ( nhận thức
tháp tưởng nhầm là máy móc làm cho họ khổ)
GV Trong quá trình đấu tranh, giai cấp công nhân đã
thành lập công đoàn
* Hoạt động 2 :HS làm việc theo nhóm
GV dùng lược đồ châu Âu chỉ cho HS xác định những
nước có phong trào công nhân phát triển trong thời kì này
GV Giao việc cụ thể cho mỗi nhóm và hướng dẩn các
nhóm làm việc theo nội dung sau:
-N1: Xác định thời gian diển ra phong trào đấu tranh của
công nhan ở các nước Pháp, Đức, Anh
N2: Nêu hình thức đấu tranh
N3: Nhận xét về qui mô, phong trào đấu tranh
N4: Nêu kết quả, ý nghĩa
* Các nhóm báo cáo kế quả thảo luận GV ghi vào bảng
thống kê (đã kẻ sẳn ở bảng phụ) HS dựa vào bảng thống kê
để ghi bài
tranh :
§ập phá máy móc, đốt công xưởng, bãi công
c Kết quả:
Thành lậpcác công đoàn
2 Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840
*DiÔn biÕn:
- 1831 công nhân dệt tơ thành phố Li-ông (Pháp) khởi nghĩa
- 1844 công nhân dệt vùng Sơ-lê-din(Đức)nổi dậy khởi nghĩa
- 1836-1847 phong trào Hiến chương nổ ra
Quốc
gia
Thời gian
Hình thức đấu tranh
1836-1847
Đấu tranh chínhtrị
Rộnglớn
* GV kết luận: vào giữa TK XIX phong trào công nhân nổ ra mạnh mẽ ở hầu hết các
nước tư bản nhưng đều không thu được thắng lợi
Trang 21Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
? Vì sao phong trào nổ ra mạnh mẽ nhưng không thắng lợi?( thiếu tổ chức lãnh đạo,
chưa có đường lối đúng đắn, thiếu lí luận cách mạng
IV.Củng cố:
? Nguyên nhân dẩn đến phong trào công nhân nửa đầu TK XIX?
* Bài tập: Hãy khoanh tròn chữ cái đầu câu mà em cho là đúng nhất về sự thất bại của
phong trào công nhân nửa đầu TK XIX
A Do thiếu lương thực, vũ khí
B Chưa xác định được kẻ thù
C Thiếu đường lối chính trị đúng đắn, chưa có tổ chức lãnh đạo
D Giai cấp tư sản còn mạnh dễ đàn áp phong trào
V Dặn dò: Học bài cũ, làm bài tập: Tóm tắt phong trào đấu tranh của công nhân vào
PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
II SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp HS nắm được các ý sau:
-C Mác, Ăng-ghen và sự ra đời của chủ nghĩa Mác
- Vai trò của chủ nghĩa Mác và Ăng-ghen đối với phong trào công nhân quốc tế1848-1870
2 Tư tưởng : Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học Giáo
dục tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân
3 Kỉ năng : Biết phân tích nhận định về quá trình phát triển của phong traò công
nhân vào TK XIX Bước đầu làm quen với các văn kiện lịch sử-Tuyên ngôn của Đảngcộng sản
II/ Các bước chuẩn bị:
-Chân dung, tranh ảnh về mác, ăng-ghen, các tài liệu liên quan
III/ TiÕn tr×nh l ên lớp :
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: ? Kết quả, ý nghĩa của phong trào công nhân.
* Chọn câu đúng về sự thất bại của phong trào công nhân nữa đầu TK XIX
A Do thiếu lương thực, vũ khí
B Chưa xác định được kẻ thù
C Thiếu đường lốichínhtrị đúng đắn,chưa có tổ chức lãnh đạo
D Giai cấp tư sản còn mạnh dễ đàn áp được phong trào
Trang 22Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
3 Bài mới:
a Hoạt động giới thiệu bài Phong trào cong nhân nữa đầu TK XIX tuy phát triển
mạnh nhưng cuối cùng bị thất bại Mác, Ăng-ghen là những người đã đưa đến chogiai cấp công nhân vũ khí lí luận trong cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản
b.Các hoạt động dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
GV treo chân dung Mác và Ăng ghen
GV giới thiệu: Mác sinh năm 1818 ở Tơ-ri-ơ (Đức) là
người thông minh đỗ đạt cao, Mác sớm tham gia cách mạng
Ăng ghen sinh năm 1820 ở Bác-men (Đức) Trong một gia
đình tư sản giàu có
GV:: Điểm giống nhau trong tư tưởng của Mác và Ăng
ghen?
HS thảo luận: Mác và Ăng ghen đều nhận thức được sứ
mệnh lịch sử của giai cấp vô sản và đánh đổ ách thống trị
của giai cấp tư sản, giải phóng giai cấp vô sản và loài người
khỏi ách áp bức bóc lột
HS tự đọc SGK
GV lưu ý:"Đồng minh những người cộng sản"kế thừa "
Đồng minh những người chính nghĩa" Là chính đảng độc
lập đầu tiên của vô sản quốc tế
GV: Tập trung hướng dẫn HS tìm hiểu về "Tuyên ngôn
của Đảng cộng sản"
HS thảo luận: "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản" ra đời
trong hoàn cảnh nào? ND chủ yếu?
+ Hoàn cảnh ra đời:
+ Nội dung chủ yếu:
- Nêu rõ quy luật phát triển của xã hội loài người và sự
thắng lợi của CNXH.Giai cấp vô sản là lực lượng lật đổ chế
độ tư sản và xây dựng chế độc XHCN
Nêu cao tinh thần quốc tế vô sản
GV: Ý nghĩa ra đời của "Tuyên ngôn"?
HS: Trình bày về học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học
Ủ A CH Ủ NGH Ĩ A MÁC:
1.Mác và Eng- Ghen
2"Đồng minh những người cộng sản"và"Tuyên ngôn của Đảng cộng sản"
- "Đồng minh những người
cộng sản"là tổ chức chính Đảng độc lập đầu tiên của giai cấp vô sản quốc tế
+ Hoàn cảnh :Yêu cầu bức thiết phải có một lí luận cách mạng cho phong trào công nhân quốc tế
+ Nội dung :Nêu
rõ quy luật phát triển của xã hội loài người
…Nêu cao tinh thần quốc tế vô sản
Trang 23Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
nửa đầu thế kỉ XIX Đây là phong trào mang tính tự phát
GV: Phong trào công nhân từ năm 1848 dến năm
1870 có nét gì nổi bật?
HS: Giai cấp công nhân đã nhận thức rõ hơn về giai cấp
của mình, có sự đoàn kết quốc tế trong phong trào công
nhân vì có cùng kẻ thù
GV: Ngày 28-9-1864 Quốc tế thứ nhất được thành lập
Tường thuật buổi lễ thành lập (SGK trang 37)
GV: Vai trò của Mác đối đối với quốc tế thứ nhất
HS thảo luận:
+ Mác chuẩnbị cho sự thành lập và tham gia thành lập
+ Đứng đầu ban lãnh đạo chống lại những tư tưởng sai
lệch, thông qua những nghị quyết đúng đắn
+Mác là linh hồn của quốc tế thứ nhất
3 Phong trào chủ nghĩa từ năm 1848- QTÕ I
a) Phong trào côngnhân:
Phát triển có sự đoàn kết quốc tế
b) Quốc tế thứ nhất:
-Thành lập
28-9-1864 -Hoạt động:
+ Đấu tranh chốngnhững tư tưởng sai lầm.+ Thúc đẩy phong trào công nhân phát triển
Mác là linh hồn của quốc tế thứ nhất
4 Củng cố: Nêu hoàn cảnh ra đời của tuyên ngôn Đảng cộng sản?
Vai trò của quốc tế thứ nhất đối với phong trào công nhân quốc tế?
5 Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau:" Công xã Pa ri 1871"
1.Kiến thức: Công xã Pa ri là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới vì
vậy học sinh cần nắm được:
Nguyên nhân đưa đến sự bùng nổ và diễn biến sự thành lập công xã Pa-ri
Thành tựu nổi bậc của công xã Pa-ri
Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản
2.Tư tưởng: Giáo dục học sinh nieemf tin vào lãnh đạo,quản lí nhà nước của giai
cấp vô sản,chủ nghĩa anh
hùng cách mạng ,lòng căm thù đối với giai cấp bóc lột
3.Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng trình bày,phân tích một số rự kiện lịch sử.
Trang 24Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
Liên hệ kiến thức đã học với thực tế cuộc sống
II/Phương tiện dạy học:
-Bản đồ Pa-ri ở vùng ngoại ô,nơi xãy ra công xã Pa-ri
-Vẽ sơ đồ bộ máy hội đồng công xã
III/Tiến trình dạy học:
1.Ổn định:
2.Kiếm tra bài cũ :
-Nêu những nội dung chính của tuyên ngôn Đảng Cộng Sản?
-Vai trò của quốc tế thứ nhất đối với phong trào công nhân quốc tế?
3.Bài mới : GT: Bị đàn áp đẫm máu trong phong trào cách mạng 1848,song giai
cấp vô sản Pháp đã trưởng nhanh chóng và tiến hành cuộc đấu tranh quyết liệt chốnglại giai cấp tư sản đưa đến sự ra đời của công xã Pa-ri
Hoạt động dạy và học Kiến thức cơ bản
GV: Nền thống trị của đế II(1852-1870)
thực chất là nền chuyên chế tư sản Trong thì đàn
áp nhân dân ,ngoài thì tiến hành chiến tranh xâm
lược
-Sự trưởng thành của giai cấp làm cho giai
cấp tư sản càng lo sợ Mâu thuẩn không thể
điều hoà được và rất gay gắt giữa tư sản và vô
sản
GV:Công xã Pa -ri ra đời trong hoàn cảnh
nào? Mục đích của cuộc chiến tranh Pháp
và đàn áp phong trào trong nước
GV:Vì sao chính phủ vệ quốc lại vội vã
đầu hàng quân Đức?
HS: Để bảo vệ quyền lợi của mình
GV: Kết quả của chiến tranh?
I/Sự thành lập công xã Pa-ri: 1/Hoàn cảnh ra đời của công xã Pa-ri:
- Pháp và Phæ đều muốn gâychiến tranh
-Ngày 19-7-1870 chiến tranhPháp- Phổ bùng nổ, Pháp thất bại( 2-9-1870)
-Ngày 4-9-1870 nhân dân Pa-ri đứng lên khởi nghĩa
- Chính phủ tư sản lâm thời được thành lập ( chính phủ vệ quốc),vội vã đầu hàng quân Đức
-ND chống lại sự dầu hàng của tư sản đứng lên bảo vệ tổ quốc
2 Cuộc khởi nghĩa ngày
Trang 25Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
HS: Pháp thất bại
GV:Thái độ của nhân dân Pa-ri đối với
thất bại đó?
HS:Nhân dân rất bất bình ,căm tức ,đã đứng
lên lật đổ chính quyền,thành lập chính phủ lâm
thời tư sản
GV:Thái độ của chính phủ tư sản và nhân
dân như thế nào đối với nước Pháp sau ngày
4/9/1970 ?
GV: Dùg lược đồ công xã Pa- ri để trình bày
diễn biến cuộc khởi nghĩa 18-3-1871
GV: Sau cuộc khởi nghĩa 18-3-1871 chính
quyền thuộc về tay ai?
GV:Nhấn mạnh : Cuộc khởi nghĩa ngày
18/3/1871 là cuộc cách mạng đầu tiên trên thế
giới đã lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản
GV: Dùng sơ đồ bộ máy hội đồng công xã
trình bày các sự kiện về tổ chức nhà nước,biện
pháp của công xã trên các lĩnh vực
GV: Nhận xét về bộ máy hội đồng công xã?
HS:Đầy đủ và chặt chẽ ,đảm bảo quyền làm
chủ của nhân dân lao động
HS: Thảo luận nhóm:
Những điểm nào chứng tỏ công xã Pa-ri
khác hẳn nhà nước tư sản?
GV:Tại sao Đức ủng hộ chính phủ Vec xai
trong việc chống lại công xã?
HS: Công xã Pa-ri thực sự là nhà nước của
dân,do dân ,vì dân đối lập với nhà nước tư sản
GV:Vì sao công nhân Pa-ri thất bại?
HS:Giai cấp vô sản chưa đủ mạnh để lãnh
đạo phong trào cách mạng
Công xã không cương quyết trấn áp kẻ thù
ngay từ đầu,không triệt để trong tịch thu tài
sản,khôngtước đoạt ruộng đất của bọn phản động
,chưa thực hiện tốt liên minh công -nông,Giai
cấp tư sản mạnh và được sự giúp đở của quân
18/3/1871.Sự thành lập công xã.
-18/3/1871 Chie tấn công đồi Mông mac
- Binh lính ngã về phía cáchmạng
-26/3/1871 Bầu hội đồng công xã
- 28/3/1871 công xã Pa ri tuyên bố thành lập
II/ Tổ chức bộ máy và chính sách của công xã Pa ri :
+Tæ chức bộ máy nhà nước.+Các biện pháp cách mạng:
- xã hội
- kinh tế -Văn hoá, giáo dục
=>Phục vụ cho quyền lợi của quần chúng nhân dân
Công xã Pa ri là nhà nước kiểu mới
III/ Nội chiến ở Pháp-Ý nghĩa LS của công xã Pa ri:
* Nội chiến:
-Từ 20/5 đến 28/5/1871 -Công xã Pa ri bị thất bại
*Ý nghĩa:
- Công xã Pa ri đã lật đổ chính quyền của g/c tư sản, xây duengj nhà nước kiểu mới của g/c VS
* Bài học:
Phải có Đảng chân chính lãnh đạo, thực hiện liên minh công – nông, trấn áp kẻ thù
Trang 26Giỏo ỏn: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
phiệt Phổ
4/Củng cố: Vỡ sao núi cụng xó Pa-ri là nhà nước kiểu mới? Lấy dẫn chứng để
chứng minh?
-Lõp bảng niờn biểu những sự kiện cơ bản của cụng xó Pa-ri ?
5 Dặn dũ: Học thuộc bài về nhà hoàn thành bảng niờn biểu.Làm các bài
tập,đọc và nghiên cứu bài 6
Trang 27Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 10 Bài 6 CÁC nƯíc ANH -PHÁP -ĐỨC -MỸ CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỈ XX I.Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức: HS hiểu và biết các nước tư bản lớn chuyển sang giai đoạn đế
quốc chủ nghĩa
Tình hình đặc điểm của từng nước đế quốc
Những điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc
2.Tư tưởng: Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản.
Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng ,đấu tranh chống các thế lực gây chiến tranh,bảo vệ hoà bình
3.Kỹ năng: Bồi dưỡng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu đặc điểm ,vị trí
lịch sử của chủ nghĩa đế quốc
II.Thiết bị dạy học:
-Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX
-Biểu đồ so sánh sự phát triển kinh tế của các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
III.Tiến trình dạy học :
1.Ổn định tổ chức:
2.KTBC: -Tại sao nói "Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới"?
-Nêu ý nghĩa và bài học kinh nghiệm của công xã?
3.Bài mới: Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX sau thời kì tự do cạnh tranh ,các
nước tư bản bước sang thời kì phát triển mới là tư bản độc quyền còn gọi là chủ nghĩa
đế quốc Vậy bước sang thời kì nầy ,tình hình kinh tế,chính trị của các nước nầy có gìthay đổi.Chúng ta cùng hiểu qua bài học hôm nay
Hoạt động dạy và học Kiến thức cơ bản
GV:Nhắc lại tình hình nước Anh sau
cách mạng công nghiệp?
HS: Cách mạng công nghiệp khởi đầu sớm
nhất ,đứng đầu thế giới về công nghiệp
GV: Cuối thế kỉ XIX kinh tế nước Anh
thay đổi như thế nào?
HS:Tốc độ phát triển chậm ,công nghiệp
Trang 28Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
HS:Tư bản Anh chú trọng đầu tư vào thuộc
hơn đầu tư vào chính quốc
GV: Mặc dù vậy cuối thế kỉ XIX đầu thé kỉ
XX nhiều công ty độc quyền ra đời,chi phối
toàn bộ kinh tế của đất nước
GV:Vì sao tư bản Anh chủ trương vào các
nước thuộc địa thuộc địa?
HS:Vì đầu tư vào thuộc ít vốn thu lãi
nhanh(mua rẻ nguyên liệu ,bán hàng giá cao)
GV:Trình bày về thể chế chính trị:Thể chế
chính trị quân chủ lập hiến.Các đảng cầm quyền
bảo vệ quyền lợi cho giai cấp tư sán.Đẩy mạnh
xâm lược thuộc địa(GV chỉ các thuộc địa Anh
trên bản đồ)
GV: Vì sao Lênin gọi chủ nghĩa đế quốc
Anh là"Chủ nghĩa đế quốc thực dân"?
GV: Vì chủ nghĩa đế quốc Anh xâm chiếm
và bóc lột cả một hệ thống thuộc địa rộng lớn
nhất thế giới
GV:Gọi HS nhớ lại tình hình nước Pháp
sau năm 1871
GV:Vì sao kinh tế Pháp phát triển chậm?.
HS: Pháp thua trận bồi thường chiến
phí,nghèo tài nguyên
GV: Sang đầu thế kỉ XX kinh tế pháp có
gì đáng chú ý?
HS: Xuất hiện nhiều công ty độc
quyền,Pháp chú trọng xuất cảng tư bản (cho các
nước nghèo vay)
=>Chủ nghĩa đế quốc Pháp là"Chủ nghĩa
đế quốc cho vay lãi"
GV:Tình hình chính trị ở Pháp có gì nổi
bật?
HS:Thể chế cộng hoà,tăng cường đàn áp
các cuộc đấu tranh của công nhân và nông
dân,chạy đua vũ trang tăng cường xâm lược
thuộc địa
GV:Dùng bản đồ chỉ hệ thống thuộc địa
của Pháp ,đứng thứ 2 sau Anh.
-Tư bản Anh chú trọng vào đầu
tư thuộc địa
Nhiều công ty độc quyền ra đời
b.Chính trị:
- Quân chủ lập hiến, các đảng cầm quyền bảo vệ lợi ích cho giai cấp tư sản
-ĐÈy mạnh xâm lược thuộc địa
Đăc điểm: chủ nghĩa đế quốc thực dân
2/Pháp:
a.Kinh tế: Kinh tế phát triển
chậm
Các công ty độc quyền ra đời
Chú trọng xuất cảng tư bản
=>Đặc điểm:Chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi
b.Chính trị:
-ThÓ chế cộng hoà -Quan hệ trong nước căng thẳng
-Tăng cường xâm chiếmthuộc địa
Trang 29Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
GV:Gọi HS đọc SGK
GV: Các công ty độc quyền Đức ra đời
trong hoàn cảnh như thế nào?
GV:Tình hình nước Đức về chính trị ?
HS: Là thể chế liên Bang ,quyền lực nằm
trong tay quý tộc địa chủ và tư sản độc quyền
GV:Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Đức?
HS: Là chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu
chiến
3/Đức:
a.Kinh tế:
-Phát triển nhanh chóng đứng hàng thứ 2 thế giới
-Các công ty độc quyền ra đời
b.Chính trị :
Là nhà nước thể chế Liên bang.Quyền lực nằm trong tay quý tộc ,địa chủ và tư sản độc quyền.Chính sách đối nội ,đối ngoại phản động
=> Đặc điểm: Chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu chiến
4 Củng cố:
- Lập bảng so sánh vị trí kinh tế của Anh,Pháp,Đức trước và sau 1870
-Đặc điểm chung nổi bật nhất trong đời sống kinh tế của các nước tư bản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX là gì?
5.Dặn dò: Học thuộc bài ,lµm bµi t©p và xem lại phần còn lại của bài nµy tiết
I.Mục tiêu bài học:
1KT: - Tình hình và đặc điểm của nước Mỹ.
- Điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc ở Mỹ
2.TT: - Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản.
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng ,đấu tranh chống các thế lực gây chiến bảo vệ hoà bình
3.KN: Bồi dưởng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử,hiểu đặc điểm của chủ
nghĩa đế quốc.Sưu tầm tài liệu
học tập về các nước đế quốc vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
II.Phương tiện dạy học:
Trang 30Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
-Lược đồ các đế quốc và thuộc địa cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
III.Tiến trình dạy học :
1.Ổn định:
2.Kiểm tra bài cũ
-Nêu lên tình hình kinh tế,chính trị của nước Anh cuối thế kỉ XIX đầu thế Kỉ XX?-Nêu tình hình kinh tế ,chính trị của nước Đức từ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ?
3.Bài mới :
Tiết trước ta học về tình hình kinh tế chính trị của 3 nước Anh ,Pháp ,Đức Hôm nay chúng ta t×m hiªñ về nước Mỹ và những chuyễn biến quan trọng của các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu XX
Hoạt động dạy và học Kiến thức cơ bản GV:Tại sao nền kinh tế Mỹ phát triển nhanh
chóng?
HS: Chế độ nô lệ bị xoá bỏ,tài nguyên thiên
nhiên phong phú thị trường trong nước không ngừng
mở rộng,ứng dụng thành tựu khoa học kĩ thuật
GV: Các công ty độc quyền ở Mỹ hình thành
như thế nào?
HS: Các công ty độc quyền là những Tơ rớt
đứng đầu ,là những ông "vua" như "vua dầu mỏ" Rốc
pheo lơ,"vua thép" Mooc gan
GV:Chế độ chính trị ở Mỹ như thế nào?
HS: Đề cao vai trò tổng thống do Đảng Dân chủ
và Đảng Cộng hoà thay nhau lên nắm quyền
* Liên hệ chế độ chính trị ở Mỹ ngày nay.
GV: Chính sách đối ngoại của Mỹ?
HS: Bành trướng khu vực Thái Bình Dương,gây
chiến tranh với Tây Ban Nha để tranh giành thuộc
địa,can thiệp khu vực trung-Nam Mỹ bằng sức mạnh
GV:Qua việc học tập về các đế quốc lớn cuối
thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX em thấy trong sản xuất
chuyển biến như thế nào?
-Nhiều công ty độc quyền xuất hiện
b Chính trị :
-Đề cao vai trò tổng thống do Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hoà thay nhau lên nắm quyền
-Tiến hành chính sách đối nội ,đối ngoại phục vụ giai cấp tư sản
Tăng cường xâm lược thuộc địa
II/Chuyển biến quan trọng ở các đế quốc:
1.Sự hình thành các
tổ chức độc quyền:
Trang 31Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
GV:Trước 1870 có hiện tượng nµy không?
HS:Không! chỉ có tự do cạnh tranh ở các nước
tư bản
GV: Các công ty độc quyền có vai trò như thế
nào trong đời sống của các nước đế quốc?
HS: Nắm giữ, chi phối đời sống kinh tế
GV: Sang thế kỷ XX các công ty độc quyền
chiếm ưu thế, chi phối toàn bộ đời sống kinh tế ở các
nước tư bản, thì chủ nghĩa tư bản chuyển san giai
đoạn đế quốc chủ nghĩa- Giai đoạn cao nhất và cuối
cùng của chủ nghĩa tư bản
HS xem hình 32 SGK
GV: Em hãy cho biết quyền lực của các công ty
độc quyền?
HS: Vai trò và quyền lực của các công ty độc
quyền ở Mỹ cấu kết chặc chẽ và chi phối nhà nước tư
sản để thống trị và khống chế cuộc sống của nhân
dân, được xem là" Tự do"ở xã hội các nước đế quốc
GV: Tại sao các nước đế quốc tăng cường xâm
lược thuộc
địa?
HS: Bước sang giai đoạn chủ nghĩa độc quyền
nhu cầu về nguyên liệu, thị trường, xuất khẩu tư bản
tăng lên nhiều- Xâm lược thuộc địa
GV: Qua lược đồ em có nhận xét gì về phần
thuộc địa của các nước đế quốc?
HS: Các đế quốc già( Anh, Pháp) kinh tế phát
triển chậm nhưng chiếm nhiều thuộc địa Các đế
quốc trẻ (Đức, Mỹ) kinh tế phát triển nhanh nhưng ít
thuộc địa
GV: Từ đó nảy sinh mâu thuẫn giữa các nước
đế quốc về thị rường và thuộc địa dẫn đến xu hướng
chạy đua vũ trang chuẩn bị chiến tranh chia lại thế
giới
-Tập trung sản xuất hình thành các công ty độc quyền,chi phối đời sống kinh tế
-Chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc
2 Tăng cường xâm lược thuộc địa, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới.
-Nguyên nhân: Nhu cầu về nguyên liệu, thị trường, Xuất khẩu tư bản tăng lên nhiều
-Đến đầu thế kỷ XX " Thế giới đã bị phân chia xong"
4 Củng cố:
+ Đặc trưng chủ yếu của chủ nghĩa đế quốc là gì?
( Sự tập trung sản xuất và tư bản, sự thống trị của các công ty độc quyền chi phối toàn bộ đời sống kinh tế, chính trị của một nước)
+ Những mâu thuẩn chủ yếu trong giai đoạn chủ nghĩa đế quốc? Kết quả của những cuộc mâu thuẩn đó?
Trang 32Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
5 Dặn dò:
- Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ
XIX đầu thế kỉ XX"
Trang 33Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 12 Bài 7 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN QUỐC TẾ CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỈ XX I.Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức
Giúp HS hiểu được: -Trong thời kì chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn
đế quốc chủ nghĩa (cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX).Cuộc đấu tranh của giai cấp côngnhân chống giai cấp tư sản ngày càng trở nên gay gắt,sự phát triển của phong tràocông nhân đã dẩn đến sự thành lập Quốc tế thứ II
2.Tư tưởng:
Nhận thức đúng đắn về cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp tưsản vì quyền tự do tiến bộ xã hội
3.Kỹ năng
Bước đầu hiểu được những nét cơ bản về các khái niệm " Chủ nghĩa cơ hội
","cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới"
-Khả năng phân tích các sự kiện lịch sử cơ bản
II.Thiết bị dạy học:
-Tiểu sử,chân dung Lê nin
-Các tài liệu, tranh ảnh liên quan đến bài học
III.Tiến trình dạy học:
1.Ổn định :
2.Kiểm tra bài cũ
- Cho biết tình hình kinh tế,chính trị của Mỹ cuối thế kỉ XIX đàu thế kỉ XX?
- Những chuyển biến quan trọng của các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế
kỉ XX?
3.Bài mới:
Sau khi Eng ghen qua đời, quốc tế II tan rã, ngọn cờ đấu tranh cho sự nghiệp của giai cấp công nhân, cho sự thắng lợi của chủ nghĩa Mác đã thuộc về Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga và lãnh tụ Lê nin
Hoạt động dạy và học Kiến thức cơ bản
- GV hướng dẫn HS đọc thêm mục I.
* HS nắm được nguyên nhân, diễn biến, kết
quả, ý nghĩa của phong trào công nhân quốc
tế cuối TK XIX Lý giải được tại sao ngày
1/5 là ngày Quốc tế lao động
* Hoàn cảnh, sự thành lập, hoạt động, ý nghĩa
I Phong trào công nhân Quốc tế cuối TK XIX Quốc tế thứ 2.
Trang 34Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
của Quốc tế thứ 2
GV: Yêu cầu HS trình bày những hiểu
biết của mình về Lê nin và công lao của
người với cách mạng Nga
GV: Lê nin đã tham gia tuyên truyền chủ
nghĩa Mác từ rất sớm Năm 1895, ông đã
thành lập Hội liên hiệp đấu tranh giải phóng
công nhân Tổ chức đầu tiên của chính đảng
vô sản 1903 thành lập Đảng công nhân xã hội
dân chủ Nga
Đảng Công nhân XH dân chủ Nga thành
lập khi nào?
HS thảo luận: Những điểm chứng tỏ
Đảng công nhân XH dân chủ Nga là đảng
kiểu mới?
+ Triệt để đấu tranh vì quyền lợi của giai
cấp công nhân và nhân dân lao động, mang
tính giai cấp, tính chiến đấu triêt để
+ Chống chủ nghĩa cơ hội, tuân theo
nguyên lí của chủ nghĩa Mác
+ Dựa vào nhân dân, lãnh đạo nhân dân
V: Tình hình nước Nga cuối thế kỉ XIX
đầu thế kỉ XX?
HS: Nước Nga là một nước đế quốc
quân phiệt, chủ nghĩa tư bản phát triển nhưng
còn nhiều tàn dư của chế độ nông nô lạc hậu
GV: Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc
cách mạng Nga năm 1905-1907?
HS: Nước Nga lâm vào khủng hoảng,
mâu thuẩn giai cấp gây gắt Hậu quả nặng nề
của chiến tranh Nga - Nhật
GV: Trình bày : Ngày chủ nhật đẫm
máu"
HS thảo luận: Nguyên nhân thất bại, ý
nghĩa của cách mạng Nga 1805-1907?
- Nguyên nhân: Liên minh công nông
chưa vững chắc, quân đội chưa ngã hẳn về
II Phong trào công nhân Nga
2 Cách mạng Nga 1905-1907:
*Nguyên nhân:
+ Khủng hoảng kinh tế, chính trị.+ Hậu quả chiến tranh Nga- Nhật
*Diễn biến:
+ 9.1.1905: Ngày chủ nhật đẫm máu
+12.1905 Khởi nghĩa vũ trang
ở Macơva
Trang 35Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
phía cách mạng, Nga hoàng còn mạnh, được
các nước phương tây giúp đỡ
-Ý nghiã:
+ Đối với nước Nga: Nó giáng
1 đòn chí tử vào nền thống trị của địa chủ, tư
sản làm suy yếu chế độ Nga hoàng là bước
chuẩn bị cho cách mạng XHCN
+Đối với thế giới: Ảnh hưởng
đến phong trào giải phóng dân tộc ở các nước
thuộc địa và phụ thuộc
+Đến năm 1907 cách mạng chấm dứt
*Ý nghĩa :
:+ Đối với nước Nga: Nó giáng 1 đòn chí tử vào nền thống trịcủa địa chủ, tư sản làm suy yếu chế
độ Nga hoàng là bước chuẩn bị cho cách mạng XHCN
+ Đối với thế giới: Ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụthuộc
4 Củng cố :
Nêu tính chất của cuộc cách mạng Nga 1905-1907?
( Là một cuộc cách mạng dân chủ tư sản vì nhiệm vụ của nó là đánh
đổ Nga hoàng Nhưng khác với các cuộc cách mạng dân chủ tư sản khác ở chổ do giaicấp vô sản lãnh đạo)
Trang 36Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
+Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế với sự xâm nhập của kĩ thuật tiên tiên tiến và tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội đã tạo điều kiện cho các ngành khoa học phát triển
2.Tư tưởng:
So với chế độ phong kiến ,chủ nghĩa tư bản với cuộc cách mạng khoa học kĩthuật là một bước tiến lớn,có những đóng góp tích cực vào phát triển của lịch sử xãhội Nó đưa xã hội sang kỉ nguyên của nền văn minh khoa học công nghiệp
- Nhận thức rõ yếu tố năng động,tích cực của khoa học -kĩ thuật đối với sự tiến
bộ của xã hội CNXH chỉ có thể thắng CNTB khi nó ứng dụng nền sản xuất lớn ,hiệnđại Trên cơ sở đó ,xây dựng niềm tin vào sự nghiệp công nghiệp hoá ,hiện đại hoá
3.Kỹ năng:
Phân biệt khái niệm "cách mạng tư sản","cách mạng công nghiệp"
-Bước đầu phân tích được vai trò của kĩ thuật ,khoa học ,văn học,nghệ thuật đốivới sự phát cña lịch sử
II.Phương tiện dạy học:
+Tranh ảnh phản ánh về những thành tựu khoa học- kĩ thuật ở thế kỉ XIX
+Chân dung các nhà bác học ,các nhà văn,nhạc sĩ ,hoạ sĩ của thời kì nµy
III.Tiến trình dạy học:
1.Ổn định:
2.KTBC: -Nêu những sự kiện cách mạng chính của nước Nga 1905-1907?.
- Vì sao cách mạng Nga (1905-1907) thất bại?
3.Bài mới
Hoạt động dạy và học Kiến thức cơ bản
GV:Hoàn cảnh cụ thể nào đã đưa đến việc phải
cải tiến kỉ thuật ở thế kỉ XVII-XIX ?
HS: Các cuộc cách mạng tư sản thắng lợi ở hầu hết
các nước châu Âu và Bắc Mỹ
GV: Để chiến thắng hoàn toàn chế độ phong kiến
giai cấp tư sản cần phải làm gì?
HS: Tiến hành cách mạng cải tiến kỉ thuật sản xuất
GV: Giai cấp tư sản đã làm cách mạng cải tiến kỉ
thuật sản xuất chưa?
HS: Rồi - Đó là cuộc cách mạng công nghiệp
GV: Nhưng giai cấp tư sản không thể tồn tại được
nếu không luôn luôn cách mạng công cụ, vì thế giai cấp
tư sản tiếp tực làm cuộc cách mạng khoa học - kỉ thuật
HS đọc đoạn tư liệu SGK, trang 57
GV: Nêu các thành tựu trong công nghiệp?
HS: KÜ thuật luyện kim, chế tạo máy móc, đặt biệt
I/Những thành tựu chủ yếu về nghệ thuật:
1 Hoàn cảnh:
-Cách mạng tư sản thắng lợi ở các nước tư bản châu Âu
và Bắc Mỹ
-Nhu cầu cải tiến kỉ thuật sản xuất
2 Thành tựu:
Trang 37Giỏo ỏn: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
là mỏy hơi nước, sử dụng nhiờn liệu than đỏ đầu mỏ
(phỏt triển nghề khai thỏc mỏ)
GV: Kĩ thuật luyện kim phỏt triển với lũ Mac-tanh
và Lũ-bet-xơ-me Ra đời mỏy phay , tiện, bỏo
GV: Cỏc thành tựu trong giao thụng vận tải và
thụng tin?
HS: Đúng tàu thuỷ, chế tạo xe lửa , phỏt minh mỏy
điện tớn
GV:Những tiến bộ trong nụng nghiệp ?
HS: Sử dụng phõn hoỏ học,mỏy kộo,mỏy cày, tăng
hiệu quả và năng xuất cõy trồng
GV: Thành tựu trong lĩnh vực quõn sự ?
HS: Sản xuất nhiều loại vũ khớ mới,chiến hạm,ngư
lụi,khớ cầu
GV: Việc ứng dụng thành tựu kĩ thuật vào quõn
sự cú tỏc hại như thế nào ?
GV: Hóy kể tờn cỏc nhà khoa học và cỏc nhà
phỏt minh vĩ đại trong thế kỉ XIX mà em biết?
HS thảo luận: í nghĩa của những phỏt minh khoa
học đú?
+ Con người hiểu biết thờm về thế giới vật chất
xung quanh
+ Đặt cơ sở cho những nghiờn cứu ứng dụng sau
này để thỳc đẩy sản xuất và kỉ thuật phỏt triển
GV: Nờu những phỏt minh về khoa học xó hội?
HS: + Chủ nghĩa duy vật và phộp biện chứng: Phơi-bỏch
và Hờ- ghen
+ Chớnh trị kinh tế học tư sản: Xmớt và
Ri-cac-đụ
+ Chủ nghĩa xó hội khụng tưởng: Xanh- xi
-mụng, Phu -ri ờ, ễ- oen
+ Chủ nghĩa xó hội khoa học: Mỏc, Ăng ghen là
cuộc cỏch mạng trong lịch sử tư tưởng của loài người
GV sử dụng hỡnh 39, 40 SGK
HS thảo luận: Nhắc lại tờn cỏc tỏc phẩm của cỏc
nhà tư tưởng, nhà văn, nhạc sĩ mà em biết?
+ Trào lưu " Triết học ỏnh sỏng": + Trào lưu hiện
thực phờ phỏn: Ban Zắc, Gụ-gụn, Lep tụn xtụi
+ Cụng nghiệp: Chế tạo mỏy múc ( mỏy hơi nước)
+ Giao thụng vận tải, thụng tin liờn lạc: đúng tàu thuỷ, chế tạo xe lửa, phỏt minhmỏy điện tớn
+ Nụng nghiệp: Sử dụng phõn hoỏ học, mỏy kộo, mỏy cày,
+ Quõn sự: Nhiều vũ khớ mới, chiến hạm,
Thế kỉ XIX là thế kỉcủa sắt, mỏy múc và động cơ hơi nước
II- Những tiến bộ về khoa học tự nhiờn và khoa học xó hội:
- Chớnh trị kinh tế học tư sản
- Chủ nghĩa xó hội khụng tưởng
- Chủ nghĩa xó hội khoa học
3 Sự phỏt triển của văn học-nghệ thuật thuật.
Trang 38Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
+ Các nhạc sĩ thiên tài: Mô da, Sô panh, Bet thô
ven
+ Các danh hoạ: Đa Vít, Gôi a,
- Trào lưu:" Triết học ánhsáng"
- Trµo lưu văn học hiện thực phê phán
-Sự phát triễn của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc chống thực dân Anh của nhân dân Ấn Độ và điển hình là khởi nghĩa Xi-pay,khởi nghĩa Bom bay và hoạt động của Đảng Quốc Đại,của giai cấp tư sản Ấn Độ
2.TT: -Bồi dưỡng lòng căm thù đối với sự thống trị dã man,tàn bạo của thực dân
Anh đối với nhân dân Ấn Độ
-Biểu lộ sự cảm thông và lòng khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân Ấn
Độ chống chủ nghĩa đế quốc
3.KN: -Bước đầu phân biệt được các khái niệm "cấp tiến" và "ôn hoà" đánh giá
được vai trò của giai cấp tư sản
Ấn Độ trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
-Biết đọc và sử dụng bản đồ Ấn Độ để trình bµy các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
II.Phương tiện dạy học:
-Bản đồ phong trào cách mạng ở Ấn Độ cuối thé kỉ XIX đầu thế kỉ XX
- Bảng thống kê xuất khẩu lương thực và số người chết đói ở Ấn Độ
Trang 39Những tiến bộ của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội ?
3.Bài mới: GV dùng bản đồ để giới thiệu :
Hoạt động dạy và học Kiến thức cơ bản
GV: Từ thế kỉ XIV, tư bản phương Tây đã
từng bước xâm nhập vào châu Á, đặc biệt ở Ấn
Độ
GV:Vì sao thực dân phương Tây, nhất là
Anh, Pháp lại giành Ấn Độ?
HS: Là nước đất rộng người đông, tài nguyên
phong phú, có truyền thống văn hoá lâu đời, là
miếng mồi ngon chúng không thể bỏ qua
GV:Thực dân Anh đã đẩy mạnh xâm lược
Ấn Độ như thế nào? Kết quả?
HS: Dựa vào giai đoạn đầu SGK trang 56
GV treo bảng thống kê (bảng phụ) cho HS
quan sát
GV:Qua bảng thống kê trên, em có nhận xét
gì về chính sách thống trị của Anh?
HS: Giá trị xuất khẩu của Ấn Độ tăng nhanh
tỉ lệ thuận với số người chết đói ngày càng tăng
Anh chỉ chú ý tăng cường vơ vét lương thực xuất
khẩu kiếm lợi mà không quan tâm đến cuộc sống
của nhân dân Ấn Độ
GV: Chính sách thống trị của Anh đã gây
những hậu quả gì cho xã hội và nhân dân Ấn
Độ?
HS:- Đất nước ngày càng lạc hậu, xã hội bị
kìm hãm không phát triển được
Đời sống nhân dân lâm vào cảnh bần cùng,
chết đói hoàn loạt
GV:Xã hội Ấn Độ nãy sinh những mâu
thuẫn nào?
HS:Mâu thuẫn giữa nhân dân Ấn Độ với thực
dân Anh
I- Sự xâm lược và chính sách thống trị của Anh:
- Đầu thế kỉ XVIII ,Ấn Độ trởthành thuộc địa của Anh
- Chúng thi hành chính sách
vơ vét tàn bạo
- Nhân dân Ấn Độ mâu thuẩn
với thực dân Anh cho nên dẫn đến phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc
- Hậu quả:
+ Đất nước ngày càng lạc hậu
+ Đời sống nhân dân lâm vàocảnh bần cùng chết đói hàng loạt
II-Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân
Ấn Độ:
Trang 40Giáo án: Lịch sử lớp 8 Năm học: 2014 - 2015
GV:Vì sao cuộc khởi nghĩa bùng nổ?
HS:Sự bất mãng của binh lính Ấn Độ trong quân
đội Anh
GV:Theo em đó có phải là nguyên nhân
chính để cuộc khởi nghĩa nổ ra hay còn nguyên
nhân nào khác?
HS: Nguyên nhân chủ yếu là do sự xâm lược và sự
thống trị tàn bạo của thưc dân Anh
GV: Vì sao có thể gọi cuộc khởi nghĩa
Xi-pay là cuộc khởi nghĩa dân tộc?
HS thảo luận làm rõ: Từ binh lính khởi nghĩa đã
lôi cuốn đông đảo tầng lớp nhân dân tham gia từ
một địa phương, khởi nghĩa lan rộng giải phóng
được nhiều nơi
GV: Cuộc khởi nghĩa có ý nghĩa như thế
nào?
GV:Vì sao khởi nghĩa XI-pay bị thất bại?
vũ khí,không có người chỉ huy giỏi
GV:ĐảngQuốc đại được thành lập nhằm
mục đích gì?
HS: Mục đích giành quyền tự chủ ,phát triển
kinh tế dt
GV:Hoạt động của đảng Quốc đại cuối thế
kỉ XIX đầu thế kỉ XX có những điểm nào đáng
chú ý?
HS: Phân hoá thành hai phái "ôn hoà " và
"cấp tiến"
-Đầu thế kỉ XX phong trào đấu tranh của
công nhân và nông dân Ấn Độ lên cao,mạnh
mẽ,tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Bom-bay
Giáo viên : Trường thuật những nét chính
của cuôc khởi nghĩa
GV: Kết luận: Từ giữa thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc Ấn
Độ phát triển mạnh mẽ Tuy thất bại ,phong trào
đặt cơ sở cho những thắng lợi về sau
1 Khởi nghĩa Xi-pay 1859):
(1857 Nguyªn nh©n: +do sù x©m l(1857
l-îc vµ thèng trÞ tµn b¹o cña thùc d©n Anh
+M©u thuÉn gi÷a nh©n d©n Ên §é víi thùc d©n s©u s¾c
-Diễn biến : SGK
-Ý nghĩa: Tiêu biểu cho tinh thần bất khuất ,chống chủ nghĩa thực dân ,giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ
2.Đảng Quốc đại của giai cấp tư sản:
4 Củng cố: Nhắc lại những hậu quả thống trị của Anh ở Ấn Độ?