Giáo án lịch sử lớp 6 pot

* Đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạyNgày tháng 9 năm 2008 Phần I Khái quát lịch sử thế giới cổ đại Nắm đợc đời sống vật chất và tổ chức xã hội của ngời nguyên thuỷ; vì sao xã hội nguyên t

Trang 1

II – Phơng tiện dạy học

- Tranh, ảnh lịch sử;

- Sơ đồ minh họa.

III – Hoạt động dạy học

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

3 Giới thiệu bài

Học tập lịch sử là để tìm hiểu sự hình thành, phát triển của con ngời và xã hội loài ngời Vì vậy, cần cần hiểu Lịch sử là gì; học Lịch sử để làm gì; căn cứ vào đâu để biết lịch sử?

4 Tổ chức các hoạt động

HĐ 1: Cá nhân, nhóm

- Nêu vấn đề: Con ngời, cây cỏ,

mọi vật, có phải từ khi xuất hiện đã

có hình dạng nh ngày nay không?

- GV trình bày HS tự lấy ví dụ.

- Vậy, lịch sử là gì? Có gì khác

nhau giữa lịch sử của một con ngời

và lịch sử xã hội loài ngời?

- Nh vậy, môn học Lịch sử nghiên

cứu những gì? Tại sao nói đó là một

bộ môn khoa học?

1 Lịch sử là gì?

(Sự vật, con ngời, làng xóm, phố ờng, đất nớc,… mà chúng ta thấy hiện nay, đều đã trải qua một quá trình hình thành, phát triển và biến đổi; nghĩa là đều có một quá khứ, quá khứ đó chính

ph-là lịch sử).

- Lịch sử là những gì diễn ra trong quá khứ.

- Lịch sử xã hội loài ngời là toàn bộ những hoạt động của con ngời từ khi xuất hiện đến ngày nay.

- Lịch sử là một khoa học (Khoa học

nghiên cứu và dựng lại toàn bộ những hoạt động của con ngời và xã hội loài

Trang 2

HĐ 2: Cá nhân, nhóm

- HD quan sát H.1

- Nhìn lớp học, em thấy có gì khác

với lớp học ở trờng em? Theo em, tại

sao lại có sự khác nhau đó?

- Chúng ta có cần biết nguyên nhân

của sự thay đổi đó không? Qua đó,

em thấy đợc mục đích của việc học

lịch sử là gì?

HĐ 3: Cá nhân

- Gợi nhắc về cuộc sống của ông

bà, cha mẹ…

- Tại sao em biết đợc tổ tiên, ông

cha đã sống và lao động nh thế nào?

- HD quan sát H.1; H.2.

- Theo em, đó là những chứng tích

hay t liệu gì của ngời xa để lại, giúp

ta biết đợc lịch sử?

- Tại sao nhìn vào những bia đá,

ngời ta biết đợc đó là những bia tiến

- Hiểu đợc cội nguồn…, biết và quý trọng quá khứ.

- Mở rộng nhu cầu hiểu biết; xây dựng xã hội văn minh.

3 Dựa vào đâu để biết và dựng lại lịch sử?

- T liệu chữ viết (bản ghi, sách vở

chép tay hay in khắc bằng chữ viết).

5 Củng cố và hớng dẫn học ở nhà

* Tổng kết:

- Lịch sử là một khoa học dựng lại toàn bộ hoạt động của con ngời trong quá khứ.

- Mỗi ngời đều phải học và biết lịch sử.

- Để xây dựng lịch sử, có ba nguồn t liệu chính: t liệu truyền miệng, t liệu hiện vật, t liệu chữ viết.

* Câu hỏi, bài tập

- Câu hỏi ôn bài (SGK).

- Bằng dẫn chứng cụ thể hãy giải thích: “Lịch sử là thầy dạy của cuộc sống”.

- Su tầm, tìm hiểu những t liệu lịch sử ở địa phơng.

* Chuẩn bị bài sau

- Nghiên cứu SGK và trả lời các câu hỏi trong bài.

- Tham khảo các tài liệu có liên quan đến nội dung bài học.

- Chuẩn bị các mẫu lịch.

Trang 3

2 Biết cách đọc, ghi và tính năm, tháng theo Công lịch.

3 Bớc đầu nhận thức và biiết quý trọng những thành tựu văn minh của loài ngời.

II – phơng tiện dạy học

- Tranh, ảnh minh hoạ (theo SGK).

- Lịch treo tờng.

- Quả địa cầu.

III – Tổ chức các hoạt động

* Kiểm tra bài cũ

- ND: Lịch sử là gì? Tại sao cần phải học lịch sử?

- HT: Kiểm tra miệng.

- Y/c: (x tiết 1).

* Giới thiệu bài

Nh bài học trớc, lịch sử là những gì đã xảy ra trong quá khứ theo trình tự thời gian, có trớc, có sau.

* Ho t ạt động dạy học động dạy học ng d y h c ạt động dạy học ọc

Hoạt động của thầy và trò kiến thức cần đạt

Hoạt động 1

- Giảng theo SGK

- HD quan sát hình ảnh (1;2)

- Xem những hình ảnh trên, em có thể

nhận biết đợc trờng làng hay tấm bia đá đợc

dựng lên cách đây bao nhiêu năm?

- Chúng ta có cần biết những thời gian đó

không? Tại sao?

- Vậy, dựa vào đâu và bằng cách nào, con

ngời tính đợc thời gian?

1 Tại sao phải xác định thời gian?

(Không biết/ đã lâu rồi)

- Xác định thời gian là một nguyên tắc

cơ bản quan trọng trong lịch sử

- Cơ sở để xác định thời gian: mốiquan hệ giữa Mặt Trời, Mặt Trăng và

Trang 4

- Giảng theo SGK

- HD quan sát bảng thống kê

- Xem trên bảng ghi, em thấy có những

đơn vị thời gian nào?

- Giảng theo SGK

- Giới thiệu: cách đây 3.000 – 4.000 năm,

ngời phơng Đông đã sáng tạo ra lịch (minh

hoạ bằng quả Địa cầu)

- Giải thích: âm lịch; dơng lịch

- Lu ý: Ngời xa cho rằng, Mặt Trời, Mặt

Trăng đều quay quanh Trái Đất Tuy nhiên,

- Thử lấy một vài ví dụ cho thấy sự thống

nhất cách tính thời gian là rất cần thiết

- Vậy, thế giới có cần một thứ lịch chung

hay không?

- Giảng về Công lịch

- Nếu chia số ngày trên cho 12 tháng trong

năm thì kết quả ra sao? Điều đó đợc giải

- Đơn vị thời gian: ngày, tháng, năm

- Cách tính thời gian: âm lịch; dơnglịch

3 Thế giới có cần một thứ lịch chung hay không?

(Ví dụ cụ thể gần đây trong quan hệcủa nớc ta với các nớc khác, hoặc giữabạn bè, anh em ở xa nhau)

- Cần có một thứ lịch chung (vì nhucầu thống nhất cách tính thời gian)

- Công lịch:

+ 1 năm có 365 ngày 6 giờ

+ 4 năm có một năm nhuận (thêm mộtngày cho tháng Hai)

+ 100 năm là một thế kỉ; 1.000 năm làmột thiên niên kỉ

* Củng cố và hớng dẫn học ở nhà

1 Tổng kết

- Xác định thời gian là một nguyên tắc cơ bản quan trọng của lịch sử.

- Từ xa con ngời đã sáng tạo ra lịch,

- Có hai loại lịch: âm lịch và dơng lịch; trên cơ sở đó, hình thành Công lịch.

2 Câu hỏi, bài tập (SGK).

3 Chuẩn bị bài sau

- Nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi trong mỗi mục.

- Tham khảo tài liệu (Lịch sử 10, các bài viết trên báo chí, )

- Su tầm t liệu (bài viết, tranh ảnh, ).

Trang 5

* Đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạy

Ngày tháng 9 năm 2008

Phần I Khái quát lịch sử thế giới cổ đại

Nắm đợc đời sống vật chất và tổ chức xã hội của ngời nguyên thuỷ; vì sao

xã hội nguyên thuỷ tan rã.

2 Bớc đầu rèn luyện kĩ năng quan sát, nhận xét tranh ảnh lịch sử.

3 Bớc đầu hình thành ý thức đúng đắn về vai trò của lao động sản xuất trong sự phát triển của xã hội loài ngời.

- Tranh, ảnh (theo SGK).

- Cổ vật phục chế.

- T liệu lịch sử có liên quan.

- ND: Kiểm tra bài tập về nhà.

- HT: Kiểm tra xác suất.

- Y/c: (x tiết 2).

- Chúng ta đã biết lịch sử là gì, vì sao phải học lịch sử;

- Lịch sử loài ngời có từ bao giờ? Buổi đầu của xã hội loài ngời nh thế nào?

Trang 6

* HD nghiên cứu SGK:

- GV giải thích khái niệm: “Vợn cổ”; “Ngời

tối cổ”

- Quá trình chuyển biến từ loài Vợn cổ

thành Ngời tối cổ diễn ra nh thế nào?

* HD quan sát hình ảnh (3); (4):

- Ngời tối cổ sống nh thế nào?

- Cuộc sống của họ khác với loài vợn và các

động vật khác ở chỗ nào?

* Tiểu kết: Trải qua hàng triệu năm, Ngời tối

cổ dần dần trở thành Ngời tinh khôn

* HD quan sát hình ảnh (5):

- Ngời tinh khôn khác Ngới tối cổ ở điểm

nào?

- Đời sống của Ngời tinh khôn tiến bộ hơn

Ngời tối cổ nh thế nào?

(Giải thích khái niệm “thị tộc”)

- Em có nhận xét gì về đời sống của Ngời

tinh khôn so với Ngời tối cổ?

- Giảng (theo SGK)

- Ngời nguyên thuỷ đã phát hiện và sử dụng

kim lọi nh thế nào?

1 Con ngời đã xuất hiện nh thế nào?

- Vợn cổ (khoảng 5 – 15 tiệu năm)

- Ngời tối cổ (khoảng 3 – 4 triệunăm):

+ Sống theo bầy đàn; săn bắt và háilợm

+ Có tổ chức, bớc đầu biết chế tạocông cụ lao động, biết dùng lửa

2 Ngời tinh khôn sống nh thế nào?

- Cấu tạo cơ thể giống nh ngời ngàynay (xơng, bàn tay, ngón tay, hộp sọ

và thể tích của não, trán, mặt, cơ thể)

3 Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã?

- Khoảng 4000 năm TCN, con ngời

đã phát hiện ra kim loại (đồng, sắt) vàdùng để chế tạo công cụ lao động

-> năng xuất lao động tăng - Củacải d thừa

- Xã hội phân hoá thành ngời giầu,ngời nghèo

- Chế độ công xã thị tộc bị phá vỡ

1 Tổng kết

- Sự khác nhau giữa Ngời tối cổ và ngời tinh khôn?

- Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã?

2 Câu hỏi, bài tập

Trang 7

- Bài tập (Vở bài tập).

- Tham khảo tài liệu (Lịch sử 10; Những mẩu chuyện lịch sử Thế giới cổ đại, )

- Su tầm t liệu (bài viết, tranh ảnh, về Trung Quốc, ấn Độ cổ đại).

- Sự ra đời của xã hội có giai cấp và Nhà nớc;

- Những Nhà nớc đầu tiên hình thành ở phơng Đông;

- Nền tảng kinh tế, thể chế Nhà nớc của các quốc gia này.

2 Thấy đợc sự phát triển cao hơn của xã hội cổ đại so với xã hội nguyên thuỷ; bớc đầu ý thức về sự bất bình đẳng, sự phân chia giai cấp trong xã hội, về nhà nớc chuyên chế.

3 Biết khai thác kênh hình, bản đồ lịch sử

- Lợc đồ các quốc gia cổ đại.

- T liệu lịch sử về Trung Quốc, ấn Độ, Ai Cập, Lỡng Hà thời cổ đại.

- ND: Công cụ bằng kim loại ra đời đã có tác động nh thế nào đến xã hội nguyên thuỷ.

- Y/c: (x tiết 3).

- Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã? (Do sự xuất hiện công cụ bằng kim loại- - sản xuất phát triển ).

- Xã hội có giai cấp và Nhà nớc ra đời, trơc tiên là ở phơng Đông.

Trang 8

* HD quan sát lợc đồ và nghiên cứu

SGK:

- Giảng (theo SGK)

- Các quốc gia đầu tiên ở phơng

Đông ra đời ở đâu và nh thế nào?

- Tại sao nh vậy?

* HD quan sát hình ảnh (8):

- Hãy miêu tả cảnh làm ruộng của

ng-ời Ai Cập cổ đại qua hình vẽ

- Em có nhận xét gì về sản xuất nông

nghiệp ở phơng Đông thời cổ đại và sự

phân hoá xã hội ở các quốc gia này?

- Nh vậy cơ sở ra đời Nhà nớc ở

ph-ơng Đông là gì? Kể tên các quốc gia cổ

đại phơng Đông

* HD nghiên cứu SGK::

- Xã hội cổ đại phơng Đông bao gồm

những tầng lớp nào? Quan hệ và địa vị

- Nêu thể chế chính trị chung của các

1 Các quốc gia cổ đại phơng Đông đã đợc hình thành ở đâu và từ bao giờ?

- Hình thành ven các dòng sông lớn

(vì đất trồng trọt là đất phù xa màu mỡ,mềm, xốp, dễ canh tác, cho năng xuất cao;nớc tới đầy đủ quanh năm)

(Từ dới lên trên, từ trái qua phải - từ phảiqua trái: cảnh gặt lúa; cảnh những ngời nôngdân gánh lúa về, cảnh đắp đê, đào kênh;cảnh đập lúa, và đóng lúa vào bao; cảnh nộpthóc cho quý tộc; cảnh trong nhà quý tộc)

- Nông nghiệp trở thành nghành kinh tếchính; đã biết làm thuỷ lợi

- Xã hội có giai cấp sớm đợc hình thành

- Nhà nớc cổ đại đầu tiên: Ai Cập, Lỡng

Hà, ấn Độ, Trung Quốc (cuối thiên niên kỉthứ III - đầu thiên niên kỉ thứ III TCN)

2 Xã hội cổ đại phơng Đông bao gồm những tầng lớp nào?

- Nông dân công xã: chiếm đa số, là lực ợng lao động chính, làm ruộng công và nộpmột phần sản phẩm cho quý tộc

- Quý tộc: tầng lớp trên, nắm mọi quyềnhành trong xã hội

- Nô lệ: không có quyền lợi, địa vị thấphèn nhất

(Nhà nớc quan tâm phát triển sản xuất,buộc nhân dân phải tích cực cày cấy; đờisống kinh tế đợc nâng lên; nông dân và nô lệ

bị bóc lột nặng nề)

3 Nhà nớc chuyên chế cổ đại phơng Đông

- Chế độ quân chủ chuyên chế: vua nắm

Trang 9

quốc gia cổ đại phơng Đông.

- Nêu cách tổ chức Nhà nớc của các

quốc gia này

* Giảng: ở Ai Cập, ấn Độ, bộ phận tăng

lữ khá đông Họ tham gia vào các việc

chính trị và có quyền hành khá lớn, có

khi lấn át cả vua)

mọi quyền hành chính trị ( ) và đợc cha truyền con nối

- Bộ máy Nhà nớc ở trung ơng và địa ph-ơng còn đơn giản và do quý tộc nắm quyền

1 Tổng kết

- Điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự hình thành sớm các quốc gia cổ đại đầu tiên ở phơng Đông.

- Xã hội gồm ba tầng lớp: quý tộc, nông dân, nô lệ.

- Chế độ chính trị: quân chủ chuyên chế.

- Vẽ lợc đồ Các quốc gia cổ đại phơng Đông.

- Tham khảo tài liệu (Lịch sử 10; Những mẩu chuyện lịch sử Thế giới cổ

đại, )

- Su tầm t liệu (bài viết, tranh ảnh, Hi Lạp và Rô-ma cổ đại) * Đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạy

Ngày tháng năm 2008

Trang 10

- Tên, vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên của các quốc gia cổ đại phơng Tây;

- Những đặc điểm về nền tảng kinh tế, cơ cấu xã hội và thể chế Nhà nớc

Hi Lạp, Rô-ma cổ đại;

- Những thành tựu cơ bản của các quốc gia cổ đại phơng Tây.

2 Có ý thức đầy đủ hơn về sự bất bình đẳng trong xã hội.

3 Bớc đầu tập liên hệ điều kiện tự nhiên vói sự phát triển kinh tế

- T liệu lịch sử về Hi Lạp, Rô-ma thời cổ đại.

- ND: Kể tên và chỉ trên lợc đồ các quốc gia cổ đại phơng Đông Nêu thể chế chính trị và các tầng lớp xã hội chính ở các quốc gia này.

- Y/c: (x tiết 4).

- Sự xuất hiện Nhà nớc không chỉ xảy ra ở phơng Đông, nơi có điều kiện

tự nhiên thuận lợi, mà còn xuất hiện cả ở những vùng khó khăn nh ở phng Tây.

- (?)

* Giới thiệu (chỉ trên lợc đồ).

SGK:

- Kể tên, xác định vị trí địa lí và thời

gian hình thành của các quốc gia cổ đại

phơng Đông

- Điều kiện tự nhiên ở nơi đây có đặc

điểm gì? Điều kiện đó thuận lợi ch

nghành kinh tế nào phát triển?

- Nh vậy, Nhà nớc ở phơng Tây ra

đời trên cơ sở nào?

1 Sự hình thành các quốc gia cổ đại ơng Tây

- Hi Lạp và Rô-ma cổ đại: miền namchâu Âu, vùng bán đảo Ban-căng và I-ta-li-a(thiên niên kỉ thứ I TCN)

- Điều kiện tự nhiên: địa hình đồi núi, ítđất trồng trọt, chỉ thích hợp trồng cây luniên,

- Nền tảng kinh tế: thủ công nghiệp và ơng nghiệp

Trang 11

* Giảng (theo SGK, giải thích thuật

ngữ giai cấp).

- Xã hội cổ đại phơng Tây bao gồm

những giai cấp nào? Quan hệ và địa vị

của họ ra sao?

- Sự phân chia giai cấp trong xã hội

cổ đại phơng Tây đã đa tới hệ quả gì?

* Giảng (theo SGK, giải thích: Chế độ

chiếm hữu nô lệ).

- Em hiểu nh thế nào là xã hội chiếm

hữu nô lệ?

- Xã hội này có gì khác với xã hội cổ

đại phơng Đông?

2 Xã hội cổ Hi Lạp, Rô-ma gồm những giai cấp nào?

- Giai cấp chủ nô (chủ xởng, chủ lò, nhà buôn): giàu có và có thế lực chính trị

- Nô lệ: lực lợng sản xuất chính trong xã hội; là “công cụ” và là tài sản riêng của chủ nô

->Sự bất bình đẳng trong xã hội -> nô lệ đấu tranh chống lại chủ nô

3 Chế độ chiếm hữu nô lệ

- Giai cấp cơ bản: chủ nô và nô lệ - Chế độ chính trị: Nhà nớc dân chủ chủ nô hoặc cộng hoà (do dân tự do và quý tộc bầu ra, theo thời hạn) (Về cơ cấu xã hội và thể chế Nhà nớc) * Củng cố và hớng dẫn học ở nhà 1 Tổng kết - Nền tảng kinh tế, cơ cấu xã hội và thể chế Nhà nớc ở các quốc gia cổ đại phơng Đông khác với các quốc gia cổ đại phơng Đông - Nhà nớc cổ đại phơng Tây theo thể chế dân chủ chủ nô hoặc cộng hoà 2 Câu hỏi, bài tập - Câu hỏi ôn bài (SGK) - Bài tập (Vở bài tập) - Vẽ lợc đồ Các quốc gia cổ đại phơng Tây. 3 Chuẩn bị bài sau - Nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi trong mỗi mục - Tham khảo tài liệu (Lịch sử 10; Những mẩu chuyện lịch sử Thế giới cổ đại, )

Trang 12

Tiết 6 Bài 6

Văn hoá cổ đại

I – Mục tiêu cần đạt

Giúp HS:

1 Nắm đợc:

- Qua mấy nghìn năm tồn tại, thời cổ đại đã để lại cho loài ngời một di sản văn hoá đồ sộ, quý báu;

- Tuy ở mức độ khác nhau, nhng ngời phơng Đông và phơng Tây thời cổ đại đều đã sáng tạo nên nhhwngx thành tựu văn hoá đa dạng, phong phú.

2 Tự hào về những thành tựu văn minh của loài ngời thời cổ đại; ý thức

về việc tìm hiểu, bảo tồn các thành tựu văn minh cổ đại.

3 Tập mô tả một công trình kiến trúc, nghệ thuật lớn thời cổ đại qua tranh ảnh

- Tranh, ảnh một số công trình văn hoá tiêu biểu thời cổ đại.

- Thơ văn thời cổ đại.

- T liệu lịch sử, văn hoá có liên quan.

- ND: Kể tên và chỉ trên lợc đồ các quốc gia cổ đại phơng Đông Nêu thể chế chính trị và các tầng lớp xã hội chính ở các quốc gia này.

- Y/c: (x tiết 4).

- Sự xuất hiện Nhà nớc không chỉ xảy ra ở phơng Đông, nơi có điều kiện

tự nhiên thuận lợi, mà còn xuất hiện cả ở những vùng khó khăn nh ở phng Tây.

- (?)

Trang 13

ph-* Giới thiệu (chỉ trên lợc đồ).

SGK:

- Kể tên, xác định vị trí địa lí và thời

gian hình thành của các quốc gia cổ đại

phơng Đông

- Điều kiện tự nhiên ở nơi đây có đặc

điểm gì? Điều kiện đó thuận lợi ch

nghành kinh tế nào phát triển?

- Nh vậy, Nhà nớc ở phơng Tây ra

đời trên cơ sở nào?

* Giảng (theo SGK, giải thích thuật

ngữ giai cấp).

- Xã hội cổ đại phơng Tây bao gồm

những giai cấp nào? Quan hệ và địa vị

của họ ra sao?

- Sự phân chia giai cấp trong xã hội

cổ đại phơng Tây đã đa tới hệ quả gì?

* Giảng (theo SGK, giải thích: Chế độ

chiếm hữu nô lệ).

- Em hiểu nh thế nào là xã hội chiếm

hữu nô lệ?

- Xã hội này có gì khác với xã hội cổ

đại phơng Đông?

ơng Tây

- Hi Lạp và Rô-ma cổ đại: miền namchâu Âu, vùng bán đảo Ban-căng và I-ta-li-a(thiên niên kỉ thứ I TCN)

- Điều kiện tự nhiên: địa hình đồi núi, ítđất trồng trọt, chỉ thích hợp trồng cây luniên,

- Nền tảng kinh tế: thủ công nghiệp và ơng nghiệp

2 Xã hội cổ Hi Lạp, Rô-ma gồm những giai cấp nào?

- Giai cấp chủ nô (chủ xởng, chủ lò, nhàbuôn): giàu có và có thế lực chính trị

- Nô lệ: lực lợng sản xuất chính trong xãhội; là “công cụ” và là tài sản riêng của chủnô

->Sự bất bình đẳng trong xã hội -> nô lệđấu tranh chống lại chủ nô

3 Chế độ chiếm hữu nô lệ

- Nhà nớc cổ đại phơng Tây theo thể chế dân chủ chủ nô hoặc cộng hoà.

- Vẽ lợc đồ Các quốc gia cổ đại phơng Tây.

Trang 14

- Tham khảo tài liệu (Lịch sử 10; Những mẩu chuyện lịch sử Thế giới cổ

đại, )

Tiết 7 Bài 7

ôn tập

I – Mục tiêu cần đạt

Giúp HS:

1 Nắm đợc các kiến thức cơ bản của lịch sử thế giới cổ đại.

2 Bồi dỡng kĩ năng khái quát; bớc đầu tập so sánh và xác định các điểm chính.

3 Tạo cơ sở đầu tiên cho việc học tập lịch sử dân tộc.

- Tranh, ảnh một số công trình văn hoá tiêu biểu thời cổ đại.

- Thơ văn thời cổ đại.

(Khái quát về lịch sử loài ngời từ nguồn gốc cho đến thời cổ đại).

Dấu vết của Ngời tối cổ đợc phát hiện

ở đâu? Cách ngày nay bao lâu?

Ngời tối cổ trở thành Ngời tinh khôn

vào thời gian nào? Ngời tinh khôn có gì

khác với Ngời tối cổ?

1 Dấu vết của Ngời tối cổ

- Địa điểm: Đông Phi, Gia-va, gần Bắc Kinh

- Thời gian: 3 – 4 triệu năm trớc đây

2 Ngời tinh khôn xuất hiện

- Thời gian: khoảng 4 vạn năm trớc đây, nhờ lao động sản xuất

- Đặc điểm:

Trang 15

* HD quan sát lợc đồ và thảo luận:

- Tại sao Nhà nớc cổ đại ra đời? Kể

tên và chỉ trên lợc đồ các quốc gia lớn

- Mô tả một trong những công trình

nghệ thuật tiêu biểu thời cổ đại

+ Ngời đứng thẳng, trán cao, hàm lùi vào,răng gọn, đều; tay chân nh ngời ngày nay, + Công cụ sản xuất và đồ dùng đa dạng,bằng nhiều nguyên liệu khác nhau, nh: đá,sừng, tre, gỗ, đồng,

+ Tổ chức xã hội: sống theo thị tộc; biếtlàm nhà, chòi để ở

3 Các quốc gia cổ đại

a) Các quốc gia cổ đại phơng Đông (AiCập, Lỡng Hà, ấn Độ, Trung Quốc):

- Tầng lớp xã hội: quý tộc quan lại, nôngdân công xã, nô lệ

- Nhà nớc: Quân chủ chuyên chế

b) Các quốc gia cổ đại phơng Tây (HiLạp, Rô-ma):

- Tầng lớp xã hội: quý tộc chủ nô và nô lệ

- Nhà nớc: Chiếm hữu nô lệ

4 Những thành tựu văn hoá thời cổ đại

- Chữ tợng hình; chữ theo mẫu a, b, c, ;chữ số;

- Các nghàmh khoa học cơ bản: Toán, Vật

lí, Thiên văn, Lịch sử, Địa lí, Triết học,

- Các công trình nghệ thuật: kiến trúc,điêu khắc, văn học – nghệ thuật

1 Tổng kết

- Đánh giá các thành tựu văn hoá lớn của thời cổ đại.

- Khái quát tiến trình lịch sử từ khi xuất hiện loà ngời đến thời cổ đại.

- Vẽ lợc đồ Các quốc gia cổ đại.

(X tiết 8)

Phần II lịch sử việt nam từ nguồn gốc đến thế kỉ X

Trang 16

Giúp HS:

1 Biết đợc:

- Trên đất nớc ta, từ xa xa đã có con ngời sinh sống;

- Trải qua hàng chục vạn năm, những con ngời đó đã chuyển dần từ Ngời tối cổ đến Ngời tinh khôn.

2 Bồi dỡng ý thức về:

- Lịch sử lâu đời của dân tộc ta;

- Vai trò của lao động xây dựng xã hội.

3 Thông qua những quan sát công cụ, phân biệt và hiểu đợc các giai đoạn phát triển của Ngời nguyên thuỷ trên đất nớc ta.

- Bản đồ khảo cổ Việt Nam;

- Tranh ảnh, chế bản công cụ bằng đá.

- ND: Tóm tắt các giai đoạn phát triển của Lịch sử Thế giới thời cổ đại.

- Y/c: Nêu các giai đoạn phát triển theo thứ tự thời gian.

- Khái quát về Lịch sử Thế giới cổ đại.

- Cũng nh một số nớc trên Thế giới, nớc ta cũng có một lịch sử lâu đời, cũng trải qua các thời kì phát triển của xã hội nguyên thuỷ và xã hội cổ đại.

* HD quan sát lợc đồ:

- GV giới thiệu về cảnh quan

- Tại sao cảnh quan thiên nhiên đó lại

cần thiét đối với ngời nguyên thuỷ?

* HD đọc SGK (đoạn 3):

- Ngời tối cổ là ngời nh thế nào?

- Chỉ trên lợc đồ các địa điểm đã phát

hiện đợc di tích của Ngời tối cổ

- GV giới thiệu ảnh, mẫu vật

- Nhận xét về địa điểm sinhg sống

của Ngời tối cổ

* Giảng (theo SGK, giải thích về sự ra

1 Những dấu tích của Ngời tối cổ đợc tìm thấy ở đâu?

(Vì ngời nguyên thuỷ sống chủ yếu dựavào tự nhiên)

- ở Thẩm Khuyên, Thẩm Hai (Lạng Sơn),phát hiên răng của Ngời tối cổ, than, xơngđộng vật cổ

- ở Núi Đọ, Quan Yên (Thanh Hoá); XuânLộc (Đồng Nai), phát hiện công cụ đá ghèđẽo thô sơ

=> Ngời tối cổ sinh sống trên khắp đất

n-ớc ta

2 ở giai đoạn đầu, Ngời tinh khôn sống

nh thế nào?

Trang 17

đời của Ngời tinh khôn).

* HD nghiên cứu SGK, quan sát bản

đồ:

- Ngời tối cổ đã chuyển thành Ngời

tinh khôn trên đất nớc ta vào khoảng

thời gian nào?

- Xác định và chỉ trên bản đồ các địa

điểm sinh sống của Ngời tinh khôn

* HD quan sát tranh ảnh, mẫu vật:

- Thử so sánh công cụ của Ngời tối

cổ và Ngời tinh khôn

- Cuộc sống của Ngời tinh khôn ở gia

đoạn đầu nh thế nào?

- Tại sao có sự tiến bộ đó?

- Những tiến bộ đó có giá trị gì đối

với đời sống của Ngời nguyên thuỷ?

- Nêu những nét mới trong công cụ

và đồ dùng của Ngời nguyên thuỷ

- Công cụ: đá đẽo thô sơ, có hình thù rõràng

=> Ngời tinh khôn có bớc tiến mới về kĩthuật chế tác công cụ đá -> cuộc sống tiến bộhơn -> con ngời cần có những mối quan hệmới

3 Giai đoạn phát triển của Ngời tinh khôn có gì mới?

- Sự tiến bộ trong kĩ thuật chế tác đá (đámài lỡi)

-> nhờ lao động sản xuất và cải tiến kĩthuật

- Sản xuất phát triển, cuộc sống định c lâudài

- Xuất hiện các loại hình công cụ mới ơng, sừng), đồ gốm ra đời

(x-* Củng cố và hớng dẫn học ở nhà

1 Tổng kết

- Các giai đoạn phát triển của Ngời nguyên thuỷ.

- Thời gian (mở đầu và kết thúc).

- Công cụ điển hình (kĩ thuật chế tác đá).

- Vẽ lợc đồ Một số di chỉ khảo cổ ở Việt Nam.

- Tham khảo tài liệu (Lịch sử Việt Nam, Tập I).

- Su tầm t liệu (tranh ảnh, hiện vật).

Trang 18

Tiết 9 Bài 9

đời sống của ngời nguyên thuỷ

trên đất nớc ta

I – Mục tiêu

HS cần đạt:

1- Hiểu đợc ý nghĩa quan trọng của những đổi mới trong đời sống vật chất của Ngời nguyên thuỷ thời Hoà Bình – Bắc Sơn;

- Ghi nhận tổ chức đầu tiên của Ngời nguyên thuỷ và ý thức nâng cao đời sống tinh thần của họ.

2 Bồi dỡng ý thức về lao động và tinh thần cộng đồng.

3 Tiếp tục rèng luyện kĩ năng nhận xét, so sánh.

II – phơng tiện

- Tranh ảnh, hiện vật phục chế;

- ND: Nêu tóm tắt các giai đoạn phát triển của thời Nguyên thuỷ trên đất nớc ta.

- Y/c: Tóm tắt thời gian, địa điểm chính, công cụ chủ yếu.

- Nhắc lại thời điểm đã nêu ở bài học trớc.

- Nêu vấn đề của bài học.

* Nêu vấn đề: Ngời nguyên thuỷ thời Hoà

Bình, Bắc Sơn, Hạ Long đã sống, lao động và

1 Đời sống vật chất

Trang 19

sản xuất nh thế nào?

* HD nghiên cứu SGK và quan sát tranh ảnh,

hiện vật:

- Kể ra những công cụ và đồ dùng mới của

ngời nguyên thuỷ Trong số này, công cụ, đồ

- Việc cải tiến công cụ lao động và đồ dùng

phản ánh cuộc sống lao động và sản xtuất của

- Ngời nguyên thuỷ lúc bấy giờ có cuộc sống

khác bầy ngời nguyên thuỷ ở thời kỳ đầu nh

thế nào? Căn cứ vào đâu ngời ta biết đợc điều

đó?

- Cuộc sống đó dẫn đến nhu cầu và quan hệ

xã hội mới nh thế nào?

Đời sống tinh thần của ngời nguyên thuỷ

thời Hoà Bình, Bắc Sơn có những điểm gì

mới?

* Hớng dẫn quan sát tranh ảnh ( hiện vật phục

chế): đồ trang sức.

- Giáo viên mô tả

- HS nghiên cứu sgk nêu nhận xét:

Sự xuất hiện của những đồ trang sức nh

-> làm tăng thêm nguyên liệu vàloại hình công cụ, đồ dùng cần thiết

- Biết trồng trọt và chăn nuôi

- Con ngời đã tạo ra lơng thực,thức ăn cần thiết

- Sống chủ yếu ở trong hang động,mài đá , lều lợp cỏ, lá cây

2 Tổ chức xã hội

- Sống định c lâu dài ở một nơi,thành từng nhóm ( Trong hang độngphát hiện những lớp vỏ sò dày 3 -4m, )

- Chế độ thị tộc mẫu hệ

Quan hệ nhóm Gốc huyết thống

 

Thị tộc Mẹ  Mẫu hệ

-> Đây là hình thức xã hội có tổchức đầu tiên

3 Đời sống tinh thần

- Nhu cầu trang sức và các đồ trangsức đa dạng

Trang 20

- Gv mô tả

- Hình ảnh khắc trên hang động nói lên diều

gì? * Gv tờng thuật (Tục chôn ngời chết); Hs

nhận xét:

- Tại sao ngời ta lại chôn ngời chết cẩn thận?

- Việc chôn theo những ngời chết những lỡi

rìu, lỡi cuốc có ý nghĩa gì?

* Tiểu kết:

- Cuộc sống tinh thần phong phú

( )

- Quan hệ giũa ngời với ngời ngày càng gắn bó - Lao động sản xuất đợc coi trọng * Củng cố và hớng dẫn học ở nhà 1 Tổng kết - Cuộc sống của ngời nguyên thuỷ thời Hoà Bình – Bắc Sơn – Hạ Long đã khác trớc rất nhiều - Đây là giai đoạn quan trọng, mở đầu cho bớc tiếp sau, thời kỳ nguyên thuỷ 2 Câu hỏi, bài tập - Câu hỏi ôn bài (SGK) - Bài tập (Vở bài tập) - Điền lợc đồ Một số di chỉ khảo cổ ở Việt Nam. 3 Chuẩn bị bài sau - Nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi trong mỗi mục - Tham khảo tài liệu (Lịch sử Việt Nam, Tập I) - Su tầm t liệu (tranh ảnh, hiện vật) * Đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạy

Tiết 10

Kiểm tra 1 tiết

I – Mục tiêu

HS cần đạt:

1 Nắm đợc những kiến thức đã học về lịch sử Thế giới và lịch sử Việt Nam thời cổ đại.

Trang 21

2 Luyện tập kĩ năng làm bài tập lịch sử, suy luận, ghi nhớ và trình bày các sự kiện lịch sử.

3 Nâng cao tinh thần tự giác, trách nhiệm trong học tập lịch sử.

2 Nâng cao tinh thần sáng tạo trong lao động

3 Bồi dỡng kỹ năng nhận xét, so sánh, liên hệ thc tế.

- ND: Nêu những điểm mới trong đời sống vật chất và xã hội của ngời nguyên thuỷ thời Hoà Bình – Bắc Sơn - Hạ Long

- Y/c: ( X Tiết 10)

- Nhắc lại nội dung bài 9

- Trong quá trình lao động sản xuất, con ngời đã từng bớc di c từ vung rừng xuống vùng đồng bằng, hình thành nên những chuyển biến lớn về kinh tế.

Hoạt đông 1 1 Công cụ sản xuất đợc cải tiến nh thế

Trang 22

* Gv giảng theo sgk:

- Quá trình di c của con ngời;

- Sản xuất tiếp tục phát triển

* Hớng dẫn quan sát tranh, ảnh( mẫu

- Đời sống ổn định và định c lâu dài;

- Nhu cầu cải tiến công cụ sản xuất

- Những dấu tích nào cho thấy nghề

nông trồng lúa nớc ra đời?

- Nh vậy, ai là ngời phát minh ra nghề

nông trồng lúa nớc? Phát minh này có ý

nghĩa gì?

* HD thảo luận:

So sánh cuộc sống của ngời nguyên

thuỷ trớc và sau khi có nghề nông trồng

nào?

- Công cụ bằng đá đợc mài nhẵn

- Công cụ bằng sơng, sừng nhiều hơn

- Đồ gốm xuất hiện và ngày càng pháttriển

-> Kỹ thuật chế tác đá ở trình độ cao,công cụ, đồ dùng ngày càng phát triển; đồgốm ra đời

=> Từ trình độ cao của kỹ thuật chế tác

đá và làm đồ gốm, con ngời đã tiến thêmmột bớc căn bản – phát minh ra thuậtluyện kim

2 Thuật luyên kim đã đqợc phát minh

nh thế nào?

- Nhờ sự phát triển của nghề làm đồgốm, thuật luyện kim ra đời

- Công cụ kim loại đầu tiên: dùi đồng,dây đồng,

=> Từ đây, con ngời đã tìm ramột thứnguyên liệu mới để làm công cụ theo ýmuốn và nhu cầu của mình

3 Nghề nông trồng lúa nớc ra đời ở đâu và trong điều kiệnnào?

(Công cụ, đồ đựng, gạo cháy, thóc, ởHoa Lộc, Phùng Nguyên)

- Ngời Hoa Lộc và Phùng Nguyên đãphát minh ra nghề nông trồng lúa nớc

- Thóc gạo dần trở thành lơng thựcchính

- Cuộc sống định c lâu dài ven các consông lớn

-> Trớc đây: cuộc sống bấp bênh,phụthuộc vào thiên nhiên -> liên tục phải

Trang 23

lúa nớc Từ đó hãy giải thích vì sao từ đây

con ngời đã định c lâu dài ở đồng bằng

ven các con sông lớn?

di chuyển chỗ ở;

Sau khi có nghề nông trồng lúa nớc:cuộc sống ổn định hơn; chủ động đợc lơngthực -> định c lâu dài ven các con sônglớn (có đất đai màu mỡ, đủ nớc tới chocây lúa nớc, thuận lợi cho cuộc sống sảnxuất)

- Điền lợc đồ Một số di chỉ khảo cổ ở Việt Nam.

Trang 24

- Sự nảy sinh những vùng văn hoá lớn khắp ba miền đất nớc, chuẩn bị bớc sangthời dựng nớc, trong đó đáng chú ý là văn hoá Đông Sơn.

2 rèn luyện kĩ năng nhận xét, so sánh sự việc; bớc đầu biết sử dụng bản đồ.

3 Bồi dỡng ý thức về cội nguồn dân tộc.

- ND: Nêu những chuyển biến trong đời sống của ngời Phùng Nguyên – Hoa Lộc.

- HT: Kiêm tra miệng.

- Y/c: (x.tiết 11).

- Thuật luyện kim và nghề nông trồng lúa nớc là hai phát minh quan

trọng, dẫn đến sự thay đổi lớn trong xã hội.

- (?)

* Kiểm tra bài cũ:

- Ngời Phùng Nguyên – Hoa Lộc đã có

nớc), một ngơi có thể đảm đơng và thông

thạo tất cả công việc đợc không?

(Chất liệu: bền hơn, chắc hơn, dễ tạohình hơn; nguồn gốc: quặng, đất sét; cáchlàm: phức tạp hơn, đòi hỏi kĩ thuật caohơn)

(Không phải ai cũng biết luyện kimhoặc đúc đồng hay làm đồ gốm)

- Xuất hiện sự chuyên môn hoá:

+ Phân công lao động theo nghànhnghề;

+ Thủ công nghiệp tách khỏi nôngnghiệp

(Không thể)

Trang 25

- Trong sự phân công lao động xã hội,

phụ nữ và nam giới, ai là lao động chính?

- Thị tộc mẫu hệ có còn phù hợp nữa

không?

- Em có nhận xét gì về cách tổ chức

quản lí xã hội ở làng bản, bộ lạc?

* Giải thích về tục chôn ngời chết:

- Có gì khác nhau trong các ngôi mộ cổ

- GV giới thiệu vị trí của các di chỉ: óc

Eo, Sa Huỳnh, Đông Sơn;

- Theo em, công cụ nào góp phần tạo

nên bớc chuyển bién trong xã hội

đó là một chuyển biến cực kì quan trọng

2 Xã hội có gì đổi mới?

(Tổ chức thị tộc mẫu hệ)

(Cuộc sống ổn định, đông đảo hơn, định

c lâu dài hơn, )

- Ngời cao tuổi đợc coi trọng

(Có những ngôi mộ có chôn theo củacải: giàu có; có những ngôi mộ khôngchôn theo của cải: nghèo)

- Xã hội có sự phân hoá giàu nghèo

3 Bớc phát triển mới về xã hội đợc nảy sinh nh thế nào?

- Các khu vực văn hoá phát triển đềukhắp trên cả ba miền của đất nớc ta

(Các công cụ chủ yếu bằng đồng, hìhdáng trang trí hài hoà ; nhiều loại hìnhcoong cụ khác nhau, phù hợp với nhiềucông việc, nghành nghề -> Nghề luện kim,đúc đồng và nghề nông rất phát triển)

- Công cụ bằng đồng thay thế hẳn công

cụ bằng đá

Trang 26

=> C dân của văn hoá Đông Sơn gọichung là ngời Lạc Việt.

1 Tổng kết

Trên cơ sở những phát minh lớn về kinh tế, quan hệ xã hội có nhiều chuyển biến, tạo điều kiện hình thành những khu vực văn hoá lớn: óc Eo, Sa Huỳnh và đặc biệt là văn hoá Đông Sơn (gọi chung là ngời Lạc Việt).

- Điền lợc đồ Một số di chỉ khảo cổ ở Việt Nam.

Trang 27

- Những nét cơ bản về điều kiện hình thành Nhà nớc Văn Lang;

- Nhà nớc văn Lang tuy còn sơ khai, nhng đó là một tổ chức quản lí đất

n-ớc bền vững, đánh dấu giai đoạn mở đầu thời kì dựng nn-ớc.

2 Bồi dỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, nhận xét, đánh giá lịch sử.

3 Nâng cao ý thức tự hào dân tộc và tình cảm cộng đồng.

II – phơng tiện

- Tranh ảnh, cổ vật phục chế;

- Sơ đồ Tổ chức Nhà nớc thời Hùng Vơng;

- T liệu lịch sử, văn học có liên quan.

Trang 28

- ND: Nêu những nét mới về tình hình kinh tế, xã hội của c dân Lạc Việt.

- Y/c: (x.tiết 12).

Những chuyển biến lớn trong đời sống sản xuất và xã hội đã dẫn đến một

sự kiện có ý nghĩa rất quan trọng dối với ngời Việt cổ – sự ra đời Nhà nớc Văn Lang, mở đầu cho một thời đại mới của dân tộc.

* Kiểm tra bài cũ:

- Nhà nớc ra đời cần những điều kiện

nào? (X Phần Lịch sử Thế giới cổ đại)

- Điều kiện kinh tế dẫn đến sự ra đời Nhà

nớc Văn Lang là gì?

* Gợi nhắc truyện Thánh Gióng; Sơn Tinh,

Thuỷ Tinh:

- Theo em, truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

phản ánh hoạt động và nhu cầu gì của xã

hội?

- Quan sát một số vũ khí thuộc nền văn

hoá Đông Sơn và liên hệ với truyện Thánh

Gióng, em rút ra đợc điều gì?

* GV kết luận:

* Nêu vấn đề:

Nếu một chiềng, chạ cần có ngời đứng

đầu, thì tình hình xã hội mới đòi hỏi một tổ

chức nh thế nào?

* HD quan sát lợc đồ và nghiên cứu SGK:

- Giới thiệu các khu vực Sông Hồng, sông

Mã, sông Cả

- Trong sự các khu vực trên, khu vực nào

phát triển hơn cả?

- Bộ lạc Văn Lang trở thành Nhà nớc

Văn Lang nh thế nào?

* Gợi nhớ truyện Con Rồng, cháu Tiên:

- Sự tích Âu cơ và Lạc Long Quân nói

lên sự thật gì?

* HD quan sát sơ đồvà nghiên cứu SGK:

1 Nhà nớc Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào?

(Sự ra đời của Nhà nớc không phải làmột hiện tợng ngẫu nhiên, mà xuất phát

từ nhu cầu và điều kiện cụ thể của xãhội)

- Sự hình thành các bộ lạc lớn

- Sự phân hoá giàu nghèo

- Hoạt động chống lũ lụt, bảo vệ sảnxuất

- ý thức tự vệ chống ngoại xâm

2 Xã hội có gì đổi mới?

- Vùng đất ven sông Hồng, nơi bộ lạcVăn Lang sinh sống là phát triển hơn cả

- Bộ lạc Văn Lang hợp nhất các bộ lạckhác, thành lập nớc Văn Lang (thế kỉVII.TCN)

- Đứng đầu Nhà nớc là Hùng Vơng

- Kinh đô: Văn Lang

3 Nhà nớc Văn Lang đợc tổ chức nh

Trang 29

- Giải thích sơ đồ tổ chức Nhà nớc Văn

Lang

- Nhà nớc quản lí xã hội nh thế nào? (Ai

là ngời trực tiếp giải quyết các công việc?)

- Theo truyện Thánh Gióng, thì Nhà nớc

Văn Lang bảo vệ đất nớc nh thế nào?

- Luật pháp và quân dội cha có:

+ Tuỳ theo các việc lớn, nhỏ mà có

ng-ời giải quyết, ngng-ời có quyền tối cao làvua Hùng

+ Khi có chiến tranh, Nhà nớc chiêu

mộ nhân dân chiến đấu

=> Nhà nớc Văn Lang tuy còn đơngiản, nhng đã là tổ chức chính quyền caiquản cả đất nớc và tồn tại lâu dài

1 Tổng kết

- ở thế kỉ VII TCN, trên vùng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đã hình thành một quốc gia đầu tiên của ngời Việt – Nhà nớc Văn Lang Nhà nớc do Hùng V- ơng đứng đầu, có tổ chức từ trên xuống dới, lấy chiềng, chạ làm cơ sở.

- Giới thiêu ảnh Lăng vua Hùng và liên hệ lời dậy của Hồ Chủ Tịch.

Tiết 14 Bài 13

đời sống vật chất và tinh thần Của c dân văn lang

I – Mục tiêu

HS cần đạt:

1 Hiểu đợc: thời Văn Lang, ngời dân Lạc Việt dã xây dựng đợc cho mình một cuộc sống vật chất và tinh thần riêng, vừa đầy đủ, và phong phú, tuy còn sơ khai.

Trang 30

2 Rèn luyện thêm kĩ năng liên hệ thực tế, quan sát hình ảnh và nhận xét.

3 Bớc đầu có ý thức về lòng yêu nớc, tự hào về nền văn hoá dân tộc.

- ND: Nêu những lí do ra đời Nhà nớc Văn Lang Em có nhận xét gì về tổ chức Nhà nớc đầu tiên này?

- Y/c: (x.tiết 13).

Nhà nớc Văn Lang hình thành trên cơ sở kinh tế, xã hội phát triển, trên

một địa bàn rộng lớn gồm 15 bộ

* Giới thiệu

* HD quan sát hiện vật (H33; 34):

- Ngời dân Văn Lang làm nông nghiệp

bằng những công cụ gì? So sánh với công

- Em nhận thấy, nghề nào đợc phát triển

thời bấy giờ?

- Dẫn chứng

- Theo em, việc tìm thấy trống đồng ở

nhiều nơi trên đất nớc ta và cả ở nớc ngoài

- Công cụ: bằng đồng (trớc đây: cuốc

đá, rìu đá, ; ngày nay; đa dạng hơn, nhngvẫn còn sử dụng những công cụ truyềnthống (cày, liềm)

- Sản xuất: trồng trọt (lúa, rau, quả, )

và chăn nuôi (trâu, bò, gia súc, tằm, )

* Về thủ công nghiệp:

- Nghề thủ công, đúc đồng rất pháttriển

Tiêu đề	Giáo án lịch sử lớp 6 pot
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Lịch sử
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2008
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	60
Dung lượng	457 KB