NHẬN ĐỊNH CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH potx

1.Ý nghĩa của việc lựa chọn các phương pháp phân tích 1 • Việc lựa chọn một phương pháp phân tích thích hợp với vấn đề chính sách nảy sinh trong đời sống hàng ngày có một ý nghĩa vô cùng

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH

(3)Chương 1: Nhận thức chung về chính sách

Chương 2: Hoạch định chính sách công

Chương 3 Tổ chức thực thi chính sách

Chương 4: Những vấn đề cơ bản về phân tích

chính sách Chương 5: Nội dung phân tích chính sách

Chương 6: Tổ chức công tác phân tích chính

sách

Chương 4: Những vấn đề cơ bản về phân tích

4 Các yếu tố ảnh hưởng đến phân tích chính sách

2 Tiêu chí trong phân tích chính sách công

1 Khái niệm và vai trò của tiêu chí trong phân tích chính sách

2 Yêu cầu thiết lập các tiêu chí phân tích

3 Thiết lập các tiêu chí phân tích

4 Các loại tiêu chí thường được sử dụng trong chính sách

3 Phương pháp phân tích

1 Căn cứ lựa chọn phương pháp phân tích

2 Ý nghĩa của việc lựa chọn các phương pháp phân tích

3 Một số phương pháp phân tích

4 Quy trình phân tích chính sách

1 Xác định mục đích, yêu cầu phân tích

2 Chuẩn bị cho công tác phân tích

3 Tiến hành phân tích chính sách

4 Sử dụng kết quả phân tích

III Phương pháp phân tích

1 Căn cứ lựa chọn phương pháp phân tích

2 Ý nghĩa của việc lựa chọn các phương pháp

phân tích

3 Một số phương pháp phân tích

Chương 6: Phương pháp phân

1.Ý nghĩa của việc lựa chọn các

phương pháp phân tích (1)

• Việc lựa chọn một phương pháp phân tích

thích hợp với vấn đề chính sách nảy sinh

trong đời sống hàng ngày có một ý nghĩa vô cùng quan trọng Nó không những ảnh

hưởng trực tiếp đến số lượng, chất lượng và thời hạn phân tích, mà còn làm cho hiệu quả phân tích có đạt mong muốn hay không

1.Ý nghĩa của việc lựa chọn các

phương pháp phân tích (2)

• Tuy nhiên, làm thế nào để lựa chọn được một phương pháp phân tích thích hợp là điều không dễ dàng, nhất là trong trường hợp các nhà phân tích thường đứng trước yêu cầu phải có câu trả lời nhanh nhất cho các khách hàng của mình với một thời

gian hạn chế

1.Ý nghĩa của việc lựa chọn các

phương pháp phân tích (3)

• Trong thực tế, các nhà phân tích thường căn

cứ vào mục đích của từng loại hoạt động

phân tích, vào yêu cầu của khách hàng, vào

giới hạn thời gian cho phép, vào quan điểm

và kiến thức chuyên môn mà họ được đào tạo, vào tính phức tạp và đa dạng của vấn

đề, vào nguồn tài chính và nguồn thông tin

đã có để lựa chọn các phương pháp phân

tích thích hợp

1.Ý nghĩa của việc lựa chọn các

phương pháp phân tích (4)

• Để có được sự thành công trong phân tích thì các nhà phân tích phải biết kết hợp sử

dụng nhiều phương pháp khác nhau Mỗi

phương pháp đều có những ưu điểm và hạn chế riêng Nó có thể thỏa mãn một số mục tiêu này, nhưng lại gây cản trở cho một số

mục tiêu khác Vì vậy người làm phân tích

cần phải kết hợp hài hòa các phương pháp phân tích nhằm thỏa mãn các mục tiêu đề ra

Một thí dụ về chọn phương pháp phân tích chính sách.

Gĩi thầu tư vấn

“Thí điểm tổ chức thi tuyển cạnh tranh một số

chức danh trưởng, phĩ phịng Sở, ngành và quận, huyện ở Thành phố Hồ Chí Minh”

Phương pháp khảo sát:

Phỏng vấn sâu (deep-interviewing) đối với cánbộ

quản lý, kết hợp bảng câu hỏi (questionnaires)đối

với nhân viên

Thời gian khảo sát:

- Ban giám đốc Sở, Chủ tịch, Phó CT UBND Quận : Phỏng vấn khoảng 1 giờ

Thời gian khảo sát:

- Các trưởng, phó phòng của Sở, quận, huyện (chọn lựa 2-3 phòng có khả năng thí điểm tổ chức thi tuyển): 2 giờ mỗi người

- Các tổ trưởng (cấp dưới Phòng) của các phòng được lựa chọn: 1/2 giờ mỗi người.

- Các nhân viên trong các phòng được lựa chọn: Bảng câu hỏi tự điền (1 buổi cho một phòng)

• Cuộc điều tra được tiến hành ngay sau khi Nhóm tư vấn được giao nhiệm vụ nghiên cứu (tháng 10/2003) nhưng do nhiều lý do khách quan, phải đến đầu tháng 1/2004 mới thu thập xong các phiếu câu hỏi (questionnairs) Ý định ban đầu của Nhóm

tư vấn là tiến hành 2 loại khảo sát.

- Phỏng vấn trực tiếp (face-to-face interviewing)

- Bảng câu hỏi (questionnaires)

• Phỏng vấn trực tiếp (face-to-face

interviewing) đối với các cán bộ lãnh đạo

(Giám đốc, Phó giám đốc Sở, Chủ tịch, Phó chủ tịch quận, Bí thư, Phó bí thư Đảng uỷ

Sở và Quận Uỷ) và cán bộ quản lý nhân sự, chuyên môn (Trưởng phòng Tổ chức,

Trưởng phòng chuyên môn được lựa chọn)

để tiếp nhận các thông tin đánh giá và dự

báo trực tiếp từ các đồng chí đang ở cương

vị quản lý

• Đây là cách điều tra thu thập ý kiến phù hợp với loại vấn đề phức tạp và tế nhị, liên quan đến con người và tổ chức

• Ngày 25/11/2003, Nhóm tư vấn đã có Kế

hoạch khảo sát cụ thể cho các cơ quan với

dự kiến tiếp xúc với các cán bộ từ 1/2 giờ

đến 1 giờ mổi đồng chí.

• Tuy nhiên, do gặp trở ngại lúc đầu trong khi chỉ định cơ quan khảo sát và chọn phòng trọng điểm khảo sát, đồng thời vào thời điểm cuối năm, các đồng chí cán bộ rất bận rộn, nên sau đó, nhóm tư vấn đã phải chuyển kế hoạch phỏng vấn riêng sang dạng

sử dụng bảng câu hỏi để tiết kiệm thời gian.

• Loại khảo sát thứ hai dùng Bảng câu

hỏi tự điền khuyết danh, lúc đầu thiết

kế để hỏi nhân viên của các phòng được lựa chọn, sau khi có trở ngại trong tiến

sâu hơn và áp dụng chung cho cả cấp

cán bộ lãnh đạo, quản lý và nhân viên.

2 Cơ sở khoa học của các phương

pháp phân tích

2.1 Cơ sở phương pháp luận

2.2 Tư duy khoa học

2.1 Cơ sở phương pháp luận

Cơ sở khoa học của các phương pháp phân tích

được hiểu là hệ thống tri thức mang tính lý luận và thực tiễn Trong hệ thống tri thức khoa học làm cơ

sở cho các phương pháp phân tích chính sách thì

duy vật biện chứng và lịch sử được coi là phương pháp luận cơ bản nhất Đó là phương pháp xem xét các hiện tượng nảy sinh các vấn đề xã hội trong mối quan hệ thống nhất, vận động và phát triển không ngừng

Phương pháp luận duy vật biện chứng yêu cầucác nhà phân tích khi xem xét các nội dung

Phân tích phải xuất phát từ một số quan điểmsau:

• Một là, với quan điểm hệ thống để xem xét các vấn đề xã hội và chính sách trong một

tổng thể, đồng bộ và quan hệ qua lại với

nhau

• Hai là, quan điểm thực tiễn là quan điểm

vấn đề chính sách và hệ thống chính sách

• Ba là, quan điểm phát triển trong quá trình phân tích các vấn đề chính sách và hệ

thống chính sách

2.2 Tư duy khoa học

• Để vận dụng có kết quả phương pháp luận duy vật biện chứng vào quá trình phân tích chính sách

công, các nhà phân tích cần phải có phương pháp

tư duy khoa học Với cách tiếp cận hệ thống,

phương pháp tư duy được coi như “chiếc cầu tư tưởng” nối liền phương pháp luận với các phương pháp kỹ thuật phân tích chính sách

• Phương pháp tư duy khoa học cho khả năng sáng tạo để tìm ra các phương pháp phân tích khoa học mang lại hiệu quả cao cho từng nội dung phân tích trong các điều kiện, hoàn cảnh khác nhau

3 Căn cứ lựa chọn phương

rộng

• Hoạt động phân tích này thường được các trường, các

viện nghiên cứu khoa học sử dụng dưới các hình thức

như các đề tài, các dự án, hay các công trình nghiên cứu khoa học Mục đích của loại phân tích này là kiến tạo các

lý thuyết lớn về lãnh vực chính sách công Để đạt được mục đích này, các nhà phân tích thường sử dụng hệ

thống phương pháp luận chặt chẽ kết hợp với trắc nghiệm

lý thuyết trên thực tế.

3.1.2.Phân tích nhân quả

• Phân tích nhân quả là nhằm dự đoán những ảnh

hưởng thực tế của việc thực thi các chính sách công Khách hàng của loại phân tích này là các nhà hoạch định chính sách và các ngành khoa học có liên quan Khi tiến hành các hoạt động

phân tích này người ta thường áp dụng các

phương pháp nghiên cứu của nhiều ngành khoa học xã hội như phương pháp nghiên cứu xã hội học, tâm lý học, phương pháp thống kê, so sánh, chuyên gia v v

3.1.3.Phân tích báo chí

• Phân tích báo chí là hoạt động phân tích

nhằm tập trung sự chú ý của công luận

đối với các vấn đề xã hội quan trọng, bức xúc trong một khoảng thời gian nhất định Phương pháp thường hay được sử dụng đối với loại phân tích này chủ yếu là

phương pháp mô tả và phân tích phổ cập

3.1.4.Phân tích chính sách chuyên nghiệp

loại hoạt động phân tích này là các nhà

hoạch định chính sách với mong muốn đặt

ra là giải quyết được các vấn đề xã hội

3.1.4.Phân tích chính sách chuyên nghiệp

(phân tích nhanh) (2)

• Nếu như mục tiêu của phân tích hàn lâm là

thiên về việc lựa chọn các phương pháp

luận chặt chẽ để xây dựng và trắc nghiệm các lý thuyết thì phân tích chuyên nghiệp lại tập trung vào các phương pháp có khả

năng tìm ra các cách thức giải quyết vấn đề nhanh nhất, tốt nhất trong khuôn khổ thời

gian hạn chế

3.1.4.Phân tích chính sách chuyên nghiệp

(phân tích nhanh) (3)

• Các phương pháp thường được sử dụng

đối với loại phân tích này là phương pháp mang tính tổng hợp, hệ thống, phương

pháp điều tra, khảo sát, thống kê, so sánh, phân tích chi phí – lợi ích, thực nghiệm,

bán thực nghiệm, phân tích quyết định

3.2.Căn cứ vào quá trình phân

tích

• Theo các bước trong chu trình chính sách thì hoạt động phân tích có thể tiến hành trước, trong và sau khi chính sách đã được thực

hiện Việc lựa chọn các phương pháp phân tích cần phải phù hợp với các nội dung phân tích trong từng giai đoạn của quá trình chính sách

3.2.1.Phân tích được tiến hành trước khi thực

hiện chính sách hay còn gọi là phân tích tiền chính sách là để dự đoán các kết quả đầu ra của các chính sách thay thế Trên

cơ sở đó sẽ lựa chọn được chính sách tốt nhất Vì vậy, các phương pháp phân tích

có thể sử dụng trong giai đoạn này có thể

là phương pháp phân tích dự báo,

phương pháp phân tích lợi ích chi phí,

phương pháp thực nghiệm, phương pháp phân tích đa mục tiêu

3.2.2.Phân tích được tiến hành sau khi thực

hiện là để mô tả và đánh giá kết quả thực hiện của chính sách, xem chính sách có

được thực hiện đúng như thiết kế hay

không, nếu có sự khác biệt thì tìm nguyên nhân giải thích cho sự khác biệt đó Do đó,

các phương pháp phân tích chủ yếu trong giai đoạn này là tập trung vào việc đo

lường kết quả đầu ra của chính sách

3.2.3.Phân tích được tiến hành trong khi thực

hiện là để mô tả và đánh giá chính sách sau khi nó vừa được đưa vào thực hiện trong

một khoảng thời gian ngắn Mục đích là để nâng cao tính thực thi trong giai đoạn tiếp

theo Vì vậy, có thể xếp hoạt động phân tích trong khi thực thi vào cùng với nhóm hoạt

động sau khi thực thi chính sách

• Phân tích chính sách trước và sau khi thực hiện đều quan trọng như nhau Chất lượng của tiền phân tích sẽ được củng cố và hoàn thiện bởi phân tích sau khi thực hiện Việc tìm ra các nguyên nhân thất bại của chính sách là cơ sở cho việc duy trì, giám sát quá trình thực thi chính sách có thể ngăn chặn, phòng ngừa trước một số thất bại.

4 Một số phương pháp phân tích

4.1 Phương pháp phân tích theo mô hình

4.1.1 Phương pháp đồ thị

4.1.2 Phương pháp bảng biểu

4.2 Phương pháp phân tích chi phí-lợi ích

4.2.1 Khái niệm, nội dung phương pháp

4.2.2 Nguyên tắc chiết khấu

4.3 Phương pháp phân tích quyết định

4.4 Phương pháp phân tích hệ thống

4.1 Phương pháp phân tích theo mô hình

• Phương pháp phân tích theo mô hình là

phương pháp phân tích dựa trên nguyên tắc xây dựng các mô hình (chính sách công)

• Mô hình là sự trừu tượng hóa, mô phỏng hóanhững vấn đề cần phân tích

4 Một số phương pháp phân tích

4.1 Phương pháp phân tích theo

mô hình khu chung cư…

• Nhìn vào bản thiết kế hoặc mô hình người ta

có thể hình dung ra kích thước, hình dáng và kiểu cách của sự vật có được trong thực tế

Map charts

Mobility map

Mapping

4.1 Phương pháp phân tích theo mô hình

4.1.1 Phương pháp đồ thị

4.1.2 Phương pháp bảng biểu

4.1 Phương pháp phân tích theo

phương pháp phân tích số liệu rất cơ bản

Một số đồ thị và biểu đồ thường hay sử

dụng là: biểu đồ hình tròn, biểu đồ hình khối,biểu đồ bằng các chấm nhỏ, biểu đồ phân

bố rải rác, và biểu đồ thời gian…

Phương pháp đồ thị

• Bước 1: Xây dựng giả thuyết

• Bước 2: Lựa chọn hệ đo lường

• Bước 3: Trình bày đồ thị

• Bước 4: Kết thúc đồ thị

Trên đồ thị khi một chỉ số chính sách càng xa tâm của đồ thị

thì chỉ số đó càng đạt được điểm cao hơn.

Daily activity profile

Pie chart

Number seedlings planted

with crops, 1983-1988

Number seedlings planted

with crops, 1983-1988

Vertical bar charts

Horizontal bar charts

Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec

Months (Jan 98 to Dec 1998)

Income Expenditure Savings Credit/Loans

School fees

Easter

School fees

Christmas

Life-Cycle Analysis

Death o f Spo use

Establish HH

B irth 1st Child

Children in P rimary Scho o l

Children in Seco ndary Scho o l

P ro lo nged Illness

Retirement Death o f P arents

Lo o king after ageing P arents

Diễn biến giá xăng dầu đầu năm đến nay

1st Qtr 2nd Qtr 3rd Qtr 4th Qtr

4.1 Phương pháp phân tích

theo mô hình

4.1.2 Phương pháp bảng biểu

Seedling distribution,

1984-1988

Apply slide layout – Other layouts

Tæng thu nhËp Sè hé gia

đình

TØ lÖ phÇn tram thu nhËp tra cho viÖc thuª nhµ ë

Nhãm lo¹i trõ lÉn nhau Nhãm kh«ng lo¹i trõ

lÉn nhau

Møc thu nhËp tõ 500

USD trë lªn

Møc thu nhËp tõ 300- 400 USD

Møc thu nhËp tõ 400

-499 USD

Møc thu nhËp tõ 200 -300 USD

Møc thu nhËp tõ 300

USD trë xuèng

Møc thu nhËp tõ 300 USD trë xuèng

Một số gợi ý cho việc lập các bảng và

biểu đồ:

- Tên gọi cho các đồ thị hoặc bảng biểu làm sao vừa tóm tắt được nội dung và vừa dễ nhớ.

- Cụ thể hoá các biến phụ thuộc (dependent variable) và các biến không phụ thuộc (independent variable)

Mét sè gîi ý cho viÖc lËp c¸c bảng vµ

Một số gợi ý cho việc lập các bảng và

biểu đồ:

- Thời gian được sắp xếp từ trái qua phải,

từ dưới lên trên.

- Mức độ quan trọng có thể sắp xếp từ trái qua phải và từ dưới lên trên.

- Trích dẫn nguồn số liệu.

4 Một số phương pháp phân tích

4.2 Phương pháp phân tích

chi phí-lợi ích

4.2.1 Khái niệm, nội dung phương pháp

4.2.2 Nguyên tắc chiết khấu

4.2 Phương pháp phân tích

chi phí-lợi ích

4.2.1 Khái niệm, nội dung phương

pháp

• Phương pháp phân tích chi phí-lợi ích

là quá trình phân tích, so sánh giữa chi phí cho đầu vào và lợi ích thu được ở đầu ra để đánh giá mức độ khả thi của các chính sách.

4.2 Phương pháp phân tích

chi phí-lợi ích

sách mang lại lớn hơn chi phí bỏ ra

để thực hiện chính sách thì chính

sách đó được xem là có tính khả thi.

• Ví dụ: chính phủ đang phải thông qua chương trình kiểm soát lũ Có 5

phương án xây dựng như sau:

4.2.2 Nguyên tắc chiết khấu

• Nguyên tắc chiết khấu hay còn gọi là nguyên tắc thời giá (Net present value)

• Vì quá trình thực thi chính sách thường trải qua một thời gian dài, cho nên cả lợi ích và chi phí đều phải được chiết khấu tại thời điểm hiện tại.

4.2.2 Nguyên tắc chiết khấu

• Nói cách khác, giá trị của chi phí và lợi ích tính bằng tiền tại thời điểm hôm nay của giải pháp, khác với giá trị tương ứng như thế trong tương lai.

• Do đó, mọi tính toán chi phí-lợi ích tương lai cần được điều chỉnh theo giá hiện tại trước khi tổng kết và so sánh.

• Mọi chi phí hay lợi ích đều tăng thêm giá trị theo thời gian.

• Lãi xuất là công cụ tài chính thường được coi

là nền tảng đo lường sự thay đổi giá trị theo năm tháng.

• Ví dụ, giả sử tỉ lệ lãi suất của một khoản tiền gửi là 8% một năm, thì có nghĩa là $100 hôm nay, gửi vào ngân hàng, sau một năm sẽ có giá trị tương đương với $108.

• Điều có nghĩa ngược lại là, $108 chi phí hay lợi ích của một năm sau chỉ tương đương với $100 chi phí hoặc lợi ích bây giờ hoặc $100 của năm sau có giá trị tương đương với giá trị của $92

ở thời điểm bây giờ

• Nếu lãi xuất ngân hàng là 8% Một khoản tiền là $100, không sử dụng cho chính sách mà gửi vào ngân hàng, sau 1 năm sẽ có giá trị là: