TIỂU LUẬN HORMON TRONG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ VÚ

NỘI DUNGPhần 1: ĐẠI CƯƠNGĐịnh nghĩa ung thư vúTriệu chứng ung thư vúPhần 2: HORMON TRỊ LIỆU2.1. HormonĐịnh nghĩa hormonVai trò của hormon trong sự phát triển của ung thư vú2.2. Liệu pháp điều trị bằng hormon2.3. Các cơ chế điều trị bằng hormon trong điều trị ung thư vú2.4. Các phác đồ điều trị bằng hormon trong điều trị ung thư vú2.5. Tác dụng phụ của hormon2.6. Ảnh hưởng của các thuốc khác đến hormon trị liệuPhần 3: MỘT SỐ THUỐC CHÍNH3.1. Tamoxifen (Nolvadex)3.2. Anastrozole (Arimidex)3.3. Goserelin (Zoladex)

H ORMON TRONG

HỌC VIÊN: NGUYỄN THU MINH

NỘI DUNG

 Định nghĩa ung thư vú

 Triệu chứng ung thư vú

2.1 Hormon

 Định nghĩa hormon

 Vai trò của hormon trong sự phát triển của ung thư vú

2.2 Liệu pháp điều trị bằng hormon

2.3 Các cơ chế điều trị bằng hormon trong điều trị ung thư vú 2.4 Các phác đồ điều trị bằng hormon trong điều trị ung thư vú 2.5 Tác dụng phụ của hormon

2.6 Ảnh hưởng của các thuốc khác đến hormon trị liệu

3.1 Tamoxifen (Nolvadex)

3.2 Anastrozole (Arimidex)

3.3 Goserelin (Zoladex)

1 KHÁI NIỆM UNG THƯ VÚ

 Ung thư vú khi các tế bào trong vú, vì một nguyên nhân gì chưa rõ, mọc và lớn mạnh một cách bất thường, chiếm hết cả vú và lan ra các bộ phận khác

 Loại ung thư vú thông thường nhất là ung thư các ống dẫn sữa, nhưng các tuyến sữa hoặc các mô tế bào khác cũng có thể là nơi bị ung thư

2.1 VAI TRÒ CỦA HORMON TRONG UNG THƯ VÚ

 Estrogen và progesterone đều có thể kích thích sự

phát triển của một số loại ung thư vú nhạy cảm

hormon hay ung thư vú phụ thuộc hormon

 Các tế bào ung thư vú nhạy cảm với hormon có các

hormon receptor, các receptor này được hoạt hóa

khi liên kết với các hormon, các hormon hoạt hóa

này sẽ thay đổi sự truyền mã của một số gen do đó

kích thích tế bào phát triển

 Nếu tế bào ung thư có estrogen receptor, ung thư

này gọi là estrogen receptor-dương tính

(ER-positive), nhạy cảm estrogen

 Nếu tế bào ung thư có progesterone receptor, ung

thư này gọi là progesterone receptor-dương tính (PR- or PgR-positive)

 Hầu hết ung thư vú ER-dương tính cũng là

PR-dương tính

2.1 VAI TRÒ CỦA HORMON TRONG UNG THƯ VÚ

2.2 LIỆU PHÁP ĐIỀU TRỊ BẰNG HORMON

 Liệu pháp điều trị bằng hormon là chậm hoặc ngừng

sự phát triển của các tế bào ung thư nhạy cảm hormon bằng cách ức chế khả năng sản xuất hormon của cơ thể hoặc tác động vào các hoạt động của hormon Các tế bào ung thư không nhạy cảm với hormon không đáp ứng với liệu pháp này

 Hormon trong điều trị ung thư vú khác với hormon trong điều trị mãn kinh hoặc liệu pháp điều trị thay thế hormon

 3.1 Ức chế chức năng của buồng trứng

 3.2 Ức chế sản xuất estrogen

 3.3 Ức chế tác dụng của estrogen

3 CÁC CƠ CHẾ ĐIỀU TRỊ BẰNG HORMON

NEJM 348:2432

3 CÁC CƠ CHẾ ĐIỀU TRỊ BẰNG HORMON

3.1 Ức chế chức năng của buồng trứng:

 Buồng trứng là nơi sản xuất estrogen nhiều nhất,

nồng độ estrogen sẽ giảm khi ức chế hoặc cắt bỏ buồng trứng

 Ức chế tạm thời buồng trứng bằng các chất chủ

vận gonadotropin-bài tiết hormone (GnRH) Các thuốc này ức chế tuyến yên, làm ngừng kích thích buồng trứng sản xuất estrogen

 Các thuốc ức chế buồng trứng gồm có

goserelin (Zoladex) và leuprolide (Lupron)

NEJM 348:2432

3 2 Ức chế sản xuất estrogen:

 Các thuốc ức chế Aromatase được sử dụng chủ yếu

ở các phụ nữ tiền mãn kinh do buồng trứng sản xuất quá nhiều aromatase

 Các thuốc này có thể phối hợp với các thuốc ức chế buồng trứng

là anastrozole (Arimidex) và letrozole (Femara), 2 thuốc này ức chế tạm thời aromatase, và exemestane

(Aromasin), ức chế không hồi phục enzyme

3 CÁC CƠ CHẾ ĐIỀU TRỊ BẰNG HORMON

3 3 Ức chế tác dụng của estrogen:

3 3.1 Tác nhân điều biến chọn lọc estrogen (SERMs)

 Liên kết với các estrogen receptor , ngăn cản các recetor này liên kết với estrogen

 Một số thuốc là tamoxifen (Nolvadex®), raloxifene (Evista®),

và toremifene (Fareston®) Tamoxifen đã được sử dụng hơn 30 năm trong điều trị ung thư vú

Vì các thuốc này liên kết với estrogen receptors nên nó không

ức chế hoạt động của estrogen nhưng cũng làm giảm tác dụng của estrogen

 Đa số các SERMs hoạt động như thuốc đối kháng estrogen ở một

số cơ quan nhưng lại là chất chủ vận estrogen ở một số cơ quan khác như tamoxifen ức chế hoạt tính của estrogen ở vú nhưng lại

có hoạt tính như estrogen ở tử cung và xương

3 CÁC CƠ CHẾ ĐIỀU TRỊ BẰNG HORMON

3.3 Ức chế tác dụng của estrogen: Một số thuốc có

khả năng ngăn cản tác dụng của estrogen

 Nhưng khác với SERMs, fulvestrant không có tác dụng chủ vận Thêm vào đó khi thuốc liên kết với estrogen receptor, receptor sẽ bị phá hủy

3 CÁC CƠ CHẾ ĐIỀU TRỊ BẰNG HORMON

4 CÁC PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ HORMON

4.1 Liệu pháp phối hợp trong giai đoạn sớm của ung thư vú

4.2 Điều trị ung thư vú di căn

4.3 Điều trị kết hợp trước phẫu thuật cắt bỏ vú

 Quyết định sử dụng loại hormon trị liệu nào và thời gian điều trị phải dựa trên từng bệnh nhân

Tamoxifen

x 5 years

ER(-)PR(-) ER(+) or PR(+)

no further treatment

surgery +/- radiation +/- chemotherapy

Tamoxifen contraindicated and postmenopausal

Adjuvant Treatment

Anastrozole

x 5 years Letrozole

High Risk Low Risk

no further

treatment

4 CÁC PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ HORMON

4.2 Điều trị ung thư vú di căn: Một vài liệu pháp điều trị hormon

được phê chuẩn cho điều trị ung thư vú nhạy cảm hormon di căn

 Tamoxifen có hiệu quả trong điều trị ung thứ vú di căn ở cả nam

và nữ

 Toremifene cũng được phê chuẩn để điều trị

 Thuốc đối kháng estrogen fulvestrant được chỉ định cho phụ nữ tiền mãn kinh có ung thư vú nhạy cảm hormon di căn đã điều trị bằng các thuốc kháng estrogen trước đó

 Thuốc ức chế aromatase: anastrozole và letrozole là liệu pháp khởi đầu trong điều trị ung thư vú di căn ở phụ nữ tiền mãn kinh

Cả hai thuốc cũng có thể sử dung ở phụ nữ tiền mãn kinh có ung thư vú phát triển sau khi đã thất bại trong điều trị bằng tamoxifen

4 CÁC PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ HORMON

4.3 Điều trị kết hợp trước phẫu thuật cắt bỏ vú:

o Sử dụng liệu pháp hormon trước phẫu thuật cắt bỏ

vú được nghiên cứu trong các thử nghiệm lâm sàng Mục đích của liệu pháp điều trị hormon trước là để giảm kích thước khối u và có thể bảo tồn tuyến vú tránh phẫu thuật

 Không có liệu pháp hormon nào được FDA phê chuẩn trong điều trị ung thư vú trước phẫu thuật

5 TÁC DỤNG PHỤ CỦA HORMON TRỊ LIỆU

 Tác dụng phụ của hormon trị liệu phụ thuộc chủ yếu

và từng thuốc và liệu pháp điều trị Lợi ích và nguy

cơ trong hormon trị liệu phải được cân nhắc trên

từng bệnh nhân

 Ra mồ hôi đêm, khô âm đạo là các tác dụng phụ chủ

yếu Hormon trị liệu làm ngừng chu kỳ kinh nguyệt

ở phụ nữ

5 TÁC DỤNG PHỤ CỦA HORMON TRỊ LIỆU

 Ung thư tử cung

 Mất xương ở phụ nữ tiền mãn kinh

 Rối loạn cảm xúc

 Ở nam: đau đầu, nôn, buồn nôn, mẩn ngứa, bất

lực giảm hứng thú tình dục

6 ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ THUỐC ĐẾN

HORMON TRỊ LIỆU

 Một số thuốc ức chế enzyme CYP2D6 Enzyme này chuyển hóa tamoxifen nên làm giảm tác dụng của tamoxifen

 thuốc chống trầm cảm (Các thuốc ức chế thu hồi serotonin chọn lọc reuptake inhibitors, SSRIs)

 Quinidine

 Diphenhydramine

 Cimetidine