Luu biet khi xuat duong - Van 11

+ Quan niệm về chí làm trai.. - Chủ đề: Bài thơ khẳng định chí làm trai và quyết tâm xuất dương làm nên sự nghiệp lớn cứu nước, cứu dân... Phân tích Mở đầu bài thơ, Phan Bội Châu đã thể

Lưu biệt khi xuất dương

( Phan Bội Châu)

I/ TÌM HIỂU CHUNG

1/ Tác giả ( 1867-1940) :

- Phan Bội Châu là chiến sĩ

yêu nước vĩ đại, là nhà văn,

nhà thơ lớn của đất nước trong

thế kỷ 20

- Thơ văn Phan Bội Châu là

thơ văn yêu nước và tuyên

truyền, cổ động bầu nhiệt

huyết Cách mạng

Transitional Page

NHÀ TƯỞNG NI M PHAN B I CHÂU NGH ANỆ Ộ Ở Ệ

2/ T¸c phÈm

- Hoàn cảnh sáng tác: năm 1905, khi chia tay đồng chí, bạn bè, trước

lúc bí mật sang Nhật theo phong trào Đông du

- Bố cục : 4 phần

+ Quan niệm về chí làm trai

+ ý thức trách nhiệm cá nhân trước thời cuộc

+ Thái độ quyết liệt trước tình cảnh đất nước và những tín điều xưa cũ

+ Khát vọng, hành động tư thế buổi lên đường

- Chủ đề:

Bài thơ khẳng định chí làm trai và quyết tâm xuất dương làm nên sự nghiệp lớn cứu nước, cứu dân

2 Phân tích

Mở đầu bài thơ, Phan Bội Châu

đã thể hiện quan niệm của mình

về chí làm trai như thế nào?

Nét độc đáo trong cách thể hiện quan niệm ấy của tác giả?

2 Phân tích

a Hai câu đề :

- Quan niệm về chí làm trai

+ Làm trai phải lạ …/ Không sống tầm thường mà phải làm nên

nghiệp lớn, lưu lại tiếng thơm muôn đời

+ Há để càn khôn tự chuyển dời / Là nam nhi thì phải sống chủ

động , tích cực, có tinh thần làm chủ thiên nhiên, làm chủ cuộc đời

* Câu khẳng định, lời thơ mộc mạc, rắn rỏi, dứt khoát… => Hai

câu thơ thể hiện một quan niệm hết sức mới mẻ về chí làm trai, khẳng định một lẽ sống đẹp và cũng là lý tưởng và tầm vóc của người làm trai : khoẻ khoắn, ngang tàng, ngạo nghễ, thách thức

với càn khôn

b Hai câu thực :

Quan niệm làm trai được

nhà thơ thể hiện cụ thể như

thế nào?

Nhận xét về nghệ thuật biểu

đạt trong 2 câu thơ?

b Hai câu thực :

- Ý thức trách nhiệm của người trai trước thời cuộc

Trong khoảng trăm năm cần có tớ

Sau này muôn thuở há không ai?

+ Câu 1: Tác giả tự ý thức về cái TÔI ( ngã, tôi, tớ)  tự hào về

vai trò của mình trong cuộc đời ( 100) và trong xã hội lịch sử

( ngàn năm

Khẳng định dứt khoát : Chí làm trai gắn với ý thức về “ cái tôi” – “ cái tôi” công dân đầy tinh thần trách nhiệm trước cuộc đời

+ Câu 2: nghi vấn nhưng nhằm khẳng định quyết liệt hơn quan niệm công danh mới mẻ, tiến bộ về Tổ quốc, nhân dân

c.Hai câu luận: Quan niệm sống của kẻ sĩ trước thời cuộc.

Non sông đã chết sống thêm nhục

Hiền thánh còn đâu học cũng hoài.

- Gắn chí làm trai vào thời cuộc :

+ “Non sông đã chết” / một cách nói rất hay, rất cảm động về nỗi đau thương của đất nước bị nô lệ.

 Là nam nhi – là kẻ sĩ sống phải sống nô lệ là sống nhục.

+ Hiền thánh còn đâu…/ Phủ định cách học cũ kỹ, lạc hậu là đọc sách thánh hiền – cách học không hợp thời , vô nghĩa

=> Tư tưởng tiến bộ và sâu sắc , cho thấy Phan Bội Châu là một chí

sĩ tiên phong.

* Bài thơ kết lại trong tư thế

và khát vọng buổi lên đường của nhân vật trữ tình như thế

nào?

*Nhận xét cách dùng hình ảnh của tác giả trong hai câu thơ?

d Hai câu kết

d Hai câu kết :

Khát vọng, tư thế buổi lên đường

Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi.

- Hình ảnh: bể đông, cánh gió, muôn trùng sóng bạc…  tầm vóc lớn lao, kỳ vĩ

 tất cả đều hoà nhập với con người trong tư thế “bay lên”

= > Hình ảnh thơ đẹp, lãng mạn, hào hùng giàu chất sử thi Nhân vật ra đi như được chắp thêm đôi cánh thiên thần, bay bổng trên thực tại tối tăm, khắc nghiệt, vươn ngang tầm vũ trụ bao la

Your Topic Goes Here

* Theo em, những yếu tố nào đã tạo nên sức lôi cuốn mạnh mẽ của bài

thơ?

III/ TỔNG KẾT

1 NghÖ thuËt

Giäng thơ trang nghiêm, đĩnh đạc, hào hùng, mạnh mẽ, lôi

cuốn

2 Nội dung

- Khát vọng sống hào hùng, mãnh liệt

- Tư thế con người kỳ vĩ, sánh ngang tầm vũ trụ

- Lòng yêu nước cháy bỏng và ý thức về lẽ nhục – vinh gắn liền sự tồn vong của Tổ quốc

- Tư tưởng đổi mới táo bạo, đi tiên phong cho thời đại

- Khí phách ngang tàng, cứng cỏi, dám đương đầu với mọi thử thách