Tiết 52: Luyện tập benzen và đồng đẳnh

1 Cách gọi tên các đồng đẳng của benzen, các đồng phân có 2 nhánh ở vòng benzen Bezen và đồng đẳng có những cách gọi tên nào?... I Kiến thức cần nắm.1 Cách gọi tên các đồng đẳng của be

Gv thùc hiÖn: Ph¹m §¨ng hîp

I Kiến thức cần nắm.

1) Cách gọi tên các đồng đẳng của benzen, các

đồng phân có 2 nhánh ở vòng benzen

Bezen và đồng đẳng

có những cách gọi

tên nào?

CH3

CH3

CH3

CH3

CH3

CH3

Bµi tËp1: Gäi tªn cña c¸c chÊt sau:

Benzen toluen o-xilen m-xilen p-xilen

(Metylbezen) 1,2-®imetyl 1,3-®imetyl 1,4-®imetyl

benzen benzen benzen

I Kiến thức cần nắm.

1) Cách gọi tên các đồng đẳng của benzen, các đồng phân có 2 nhánh ở vòng benzen

Tên thay thế= tên gốc ankyl (R) + benzen

R

Cách gọi tên thay thế?

Do bezen có cấu tạo vòng đặc biệt

Benzen và đồng đẳng dễ tham gia phản ứng thế, khó tham gia phản ứng cộng vào vòng benzen

2.Tính chất hoá học chung của hiđrocacbon thơm

 Phản ứng thế nguyên tử H (trong vòng

benzen và ở nhánh ankyl)

 Phản ứng cộng (vào vòng benzen và liên kết bội của nhánh)

 phản ứng oxi hoá nhánh ankyl

Tại sao???

Bài tập 2: Điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống?

a) Benzen tham gia phản ứng thế tương đối dễ hơn

phản ứng cộng

b) Benzen thuộc loại ankan vì có khả năng tham gia

phản ứng thế halogen

c) Aren có công thức phân tử chung là CnH2n-6 (n≥6)

d) Stiren (C8H8) là đồng đẳng của bezen

e) Benzen có cấu trúc phẳng, hình lục giác đều

f) Toluen khó thế H trong vòng bezen hơn benzen

II Bài tập

S

Đ

Đ S

Đ S

Bài tập 3: Cho các chất nước brom, brom (bột sắt), H2, Cl2 (As), HCl, HNO3 đặc (H2SO4), Chất nào tác dụng được

với benzen Viết PTHH xảy ra

+ Nước brom và HCl không phản ứng với benzen

Giải

PT: 1/ C6H6 + Br2(hơi) C6H5Br + HBr

2/ C6H6 + H2 C6H12

3/ C6H6 + HNO3 C6H5NO2 + H2O

4/ C6H6 + 3Cl2 C6H6Cl6

Fe

Ni, t O

H2SO4

As

Bài tập 4: Viết các PTTH biểu diễn sơ đồ sau?

2,4,6-tribromtoluen

2,4,6-trinitro toluen

C6H5-CH3

Bài tập 5: (BT5 SGK)

Ankylbenzen X có phần trăm khối lượng cacbon bằng 91,31%

a) Tìm công thức phân tử của X

b) Viết công thức cấu tạo và gọi tên của X

Giải Ankylbenzen X có công thức phân tử CnH2n-6 (n ≥ 6)

12n 14n-6

MC Mx

%C = 100%

91,31 = 100 n = 7 C7H8

Công thức cấu tạo C7H8

Toluen

Bài tập về nhà

Câu hỏi: Chất A là một đồng đẳng của benzen, Đốt cháy

hoàn toàn 13,25 g chất A cần dùng hết 29,4 lit O2 (đktc) Xác

định công thức phân tử của A

Bài tập 5: Bằng phương pháp hoá học hãy phân biệt 3 chất lỏng sau: Toluen, benzen, stiren

Giải + Trích mỗi mẩu hoá chất một ít để tiến hành thí nghiệm + Chất là mất màu nước brom là stiren

+ chất làm mất màu dd KMnO4 (đun nóng) là toluen

+ Benzen không có phản ứng

Bài tập 6: (BT4 SGK)

Cho 23,0 gam toluen tác dụng với hỗn hợp axit HNO3 đặc, dư (xúc tác H2SO4 đặc) Giả sử toàn bộ toluen chuyển thành 2,4,6-trinitrotoluen (TNT)

a) Tính khối lượng TNT

b) Tính khối lượng axit HNO3 đã phản ứng

Giải a) Số mol toluen = =0,25 mol23,0

92 PT:

CH3

+ 3H2O

CH3

+ 3HNO3 H2 SO4 (đặc)

Toluen 2,4,6-trinitrotoluen (TNT)

Theo PT ta có nTNT = n toluen = 0,25 mol

Khối lượng TNT = 0,25 x 227= 56,75 g

b) Theo PT n HNO3 = 3n toluen = 0,75 mol

m = 0,75 x 63 = 47,25 g

Đáp án:

BT1;

+ Dùng dung dịch AgNO3 trong NH3 để nhận ra but-1-in do

có kết tủa màu vàng

+ Dùng nước brom để nhận ra stiren do làm mất màu nước brom

C6H5-CH=CH2 + Br2(dd)  C6H5-CHBr-CH2Br (Không màu)

+ Dùng dung dịch KMnO4 để nhận ra toluen do khi đun

nóng thì toluen làm mất màu dung dịch thuốc tím, còn

benzen không phản ứng

a) Ph¶n øng thÕ nguyªn tö H ë vßng benzen vµ thÕ H ë nh¸nh ankyl

+ Xóc t¸c bét Fe thÕ H ë vßng benzen

+ Khi cã ¸nh s¸ng hoÆc ®un nãng thÕ H ë vßng benzenKhi nµo thÕ H ë vßng

Bezen, khi nµo thÕ H

ë nh¸nh ankyl?

KÕt luËn