Bài 5 : Cách thức vận động , phát triển của sự vật hiện tợng . Mục tiêu : Hiểu đợc khái niệm chất và lợng của sự vật , hiện tợng . Biết đợc mối quan hệ biện chứng giữa sự biến đổi về lợng và sự biến đổi về chất của sự vật hiện tợng . Kiểm tra 15 phút : 1- Thế nào là mâu thuẫn ? Thế nào là mặt đối lập ? Những mặt đối lập có quan hệ với nhau nh thế nào mới tạo thành mâu thuẫn ? Cho ví dụ . 2 Hãy lựa chọn phơng án trả lời đúng nhất trong các phơng án sau đây . Bàn về sự phát triển , V.I .Lê-nin viết : Sự phát triển là một cuộc đấu tranh giữa các mặt đối lập . Câu đó V.I.Lê-nin bàn về : A- Hình thức của sự phát triển . B- Nội dung của sự phát triển . C- Điều kiện của sự phát triển . D- Nguyên nhân của sự phát triển . 1- Chất . a- Ví dụ : - Muối - Đờng - Đồng ( Cu ) - Cách mạng tháng 8-1945. Vy : Hãy phát biểu định nghĩa về chất ??? Chất chính là để quy định tính bên trong của sự vật , hiện tợng ; đợc tạo nên bởi các tính chất khác nhau của SV , HT . Mặn Ngọt Chất - NTL 63.5 - NĐNC 1083 - NĐS - 2880 Chất - Là cuộc CM - dân chủ nhân dân - khác về chất Để phân biệt nó là nó , khác với sự vật hiện tợng khác !! b- Khái niệm : Chất dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản , vốn có của sự vật và hiện tợng , tiêu biểu cho sự vật và hiện tợng đó , phân biệt nó với các sự vật và hiện tợng khác . ? Tìm một số ví dụ khác về chất ! - CNTB ? Búc lt , Bt cụng , Bt bỡnh ng ! 2 Lợng . a- Ví dụ : - 1 phân tử nớc ( H O) 2 Ngt Hi-đrô(H) , 1Ngt Ô-xi(O). - Lợng của nớc CH XHCN VN Dân số + Diện tích - 10 Kg đờng . - 1 hình tam giác có cạnh = 10m ; 1 hình vuông có cạnh = 10 m . Vậy : KN lợng dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản , vốn có của SV và HT biểu thị trình độ phát triển ( cao , thấp ) , quy mô ( lớn , nhỏ ) , tốc độ vận động ( nhanh , chậm ) , số l ợng ( ít , nhiều ) của SV và HT . 2 - Tìm một số VD khác về lợng ? 1- Cao trào Xô viết Nghệ - Tĩnh , cuộc vận động dân chủ ( 1936 1939 ) , phong trào giải phóng dân tộc ( 1939 1945 ) . 2- Quốc lộ số 5 ( Hải Phòng Hà Nội ) dài 105 Km . - Mọi SV , HT trong thế giới đều có mặt chất và mặt lợng thống nhất với nhau : - Đều là thuộc tính vốn có của SV , HT : - Không thể có chất và lợng thuần tuý tồn tại bên ngoài các SV và HT : - Không thể có chất tồn tại bên ngoài lợng và ngợc lại : - VD : 10 Kg đờng . 10 kg là lợng . Ngọt là chất . 3- Quan hệ giữa sự biến đổi về lợng và sự biến đổi về chất . a- Sự biến đổi về lợng dẫn đến sự biến đổi về chất . VD : - 1 Pht H O = 2 ngt H + 1 ngt O - 2 Pht H O = ? ? 2 2 - Sự biến đổi về chất của các SV , HT bao giờ cũng bắt đầu từ sự biến đổi về lợng ! - Sự biến đổi này diễn ra một cách dần dần ! - Quá trình này ảnh hởng đến trạng thái chất của SV , HT Chất của SV , HT cha biến đổi ngay . Giới hạn mà trong đó sự biến đổi về lợng cha làm thay đổi về chất của SV , HT đợc gọi là độ . Kết luận : Độ dùng để chỉ giới hạn ( hay ranh giới ) tồn tại của SV , HT , tức là khuôn khổ giới hạn của sự thống nhất giữa chất và lợng . VD : 1- Truyện kể : Thi nói khoác . 2- Một hình chữ nhật : - chiều dài = 30 m . a- Nếu chiều rộng = 0 đoạn thẳng . b- chiều rộng = 30m hình vuông *Điểm giới hạn mà tại đó sự biến đổi của lợng làm thay đổi chất của SV , HT đợc gọi là điểm nút . b- Chất mới ra đời lại bao hàm một lợng mới tơng ứng . - Mỗi SV-HT đều có chất và lợng đặc trng của nó , phù hợp với nó khi một chất mới ra đời lại bao hàm một lợng mới tạo thành sự thống nhất mới giữa chất và lợng . VD : 1- Nớc ở trạng thái lỏng khác với nớc ở trạng thái hơi . 2- Một em bé khi lên 3 t. khác với em bé đó khi lên 10 t. BT : Tổ 1 : Thế nào là chất và lợng của SV và HT ? Cho VD ? Tổ 2 : Sự biến đổi về lợng và sự biến đổi về chất khác nhau nh thế naò ? Cho VD ? Tổ 3 : Trong những câu dới đây , câu nào thể hiện mối quan hệ l ợng đổi dẫn đến chất đổi ? Tại sao ? - Chín quá hoá nẫu . - Có công mài sắt có ngày nên kim . - Kiến tha lâu cũng đầy tổ . - Đánh bùn sang ao . Tổ 4 : Hãy nêu một vài VD nói lên sự biến đổi về lợng dẫn đến sự biến đổi về chất trong quá trình học tập và rèn luyện của bản thân . . động dân chủ ( 1936 1939 ) , phong trào giải phóng dân tộc ( 1939 19 45 ) . 2- Quốc lộ số 5 ( Hải Phòng Hà Nội ) dài 1 05 Km . - Mọi SV , HT trong thế giới đều có mặt chất và mặt lợng thống. 1Ngt Ô-xi(O). - Lợng của nớc CH XHCN VN Dân số + Diện tích - 10 Kg đờng . - 1 hình tam giác có cạnh = 10m ; 1 hình vuông có cạnh = 10 m . Vậy : KN lợng dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản ,. Bài 5 : Cách thức vận động , phát triển của sự vật hiện tợng . Mục tiêu : Hiểu đợc khái niệm chất