- Bộ tranh Bách khoa tư văn hoá vật chất của VN là một tập hơn 4000 bức vẽ, miêu tả khá đầy đủ, chi tiết về các sinh hoạt xã hội ở các vùng đồng bằng MB VN, các ngành nghề và đồ dùng gia
Trang 1Bài 1: Thường thức mĩ thuật.
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI NGUYỄN (1802- 1945).
I/ Mục tiêu yêu cầu:
- Học sinh hiểu biết được một số kiến thức sơ lược về mĩ thuật thời Nguyễn
- Phát hiện khả năng phân tích, suy luận và tích hợp kiến thức của HS
- HS có nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc; trân trọng và yêu quý các di tích lịch sử- VH của quê hương
II/ Chuẩn bị:
1 Đồ dùng dạy học:
-GV:
+ Bộ đồ dùng dạy học MT 9
+ Aûnh chụp các công trình kiến trúc của cố đô Huế
+ Tranh, ảnh giới thệu về mĩ thuật thời Nguyễn
+ SGK; sưu tầm các bài viết, tranh, ảnh liên quan đến mĩ thuật thời Nguyễn
2.Phương pháp dạy học:
Sử dụng các phương pháp: trực quan, quan sát, thuyết trình, vấn đáp
III/tiến trình dạy học:
1.ổn định tổ chức lớp: 1’
2.kiểm tra bài cũ: 3’
3.các hoạt động dạy học chủ yếu:
giới thiệu bài:
[?] Em biết gì về lịch sử thời Nguyễn?
Nhà Nguyễn là triều đại cuối cùng của triều đại phong kiến trong lịch sử VN MT thời Nguyễn phát triển đa dạng và phong phú, còn để lại cho kho tàng văn hoá dân tộc một số lượng công trình và tác phẩm đáng kể
Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu” SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI NGUYỄN (1802- 1945)”
Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Ghi bảng
* Hoạt động 1:HD HS tìm
hiểu sơ lược về bối
cảnh lịch sử thời
Nguyễn (5 phút)
[?] Chế độ quân chủ
chuyên chế được thiết lập
ntn?
[?] Nhà Nguyễn làm gì để
phát triển đất nước?
[?] Nhà Nguyễn đạt được
như mong muốn không?
-HS ghi vở
- Xã hội chấm dứt nạn cát cứ, nội chiến
- Cải cách nông nghiệp như khai hoang, lập đồn điền
- Do chính sách” bế quan toả cảng ít giao thiệp với bên ngoài làm cho đất nước chậm phát
Bài 1: Thường
thức mĩ thuật.
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI NGUYỄN (1802- 1945) I/ Vài nét về bối cảnh lịch sử:
Tuần 1
Tiết 1 Ngày soạn : Ngày dạy:
Trang 2* Hoạt động 2:HD HS tìm
hiểu sơ lược về mĩ thuật
thời Nguyễn.(30 phút)
-GV tổ chức cho HS thảo
luận theo nhóm
[?] MT thời Nguyễn có
những loại hình nghệ thuật
nào?
[?] MT thời Nguyễn phát
triển ntn? Có những thành
tựu nào?
[?] Nêu vài nét về kiến
trúc kinh đô Huế?
- Nhà Nguyễn dời kinh đô
vào Huế và xây dựng kinh
đô Huế, vì thế kiểu kiến
trúc
- Kinh thành Huế nằm bên
bờ sôngHương là một
quần thể kiến trúc rộng
lớn và đẹp nhất nước ta
thời đó
Thành có mươi cửa chính
để ra vào Bên trên cửa
thành xây các vọng gác
có mái uốn cong hình chim
phượng Nằm giữa kinh
thành Huế là Hoàng
thành Cửa chính vào
Hoàng thành gọi là Ngọ
Môn Tiếp đến là hồ Thái
Dịch, ven hồ có hàng cây
đại Cầu Trung Đạo bắc qua
hồ Thái Dịch dẫn đến
điện Thái Hoà nguy nga
tráng lệ Quanh điện Thái
Hoà là hệ thống cung điện
dành riêng cho vua và
hoàng tộc
- Khuynh hướng kiến trúc
cung đình hướng tới những
công trình có qui mô to lớn,
thường sử dụng những
mẫu hính trang trí mang tính
quy phạm gắn với tư tường
chính thống( Nho giáo);
cách thể hiện nghiêm
triển dẫn đến mất nước”
- HS thảo luận theo nhóm
- Kiến trúc, điêu khắc, đồ hoạ, hội hoạ
- Đa dạng, phong phú, nhiều công trình kiến trúc quy mô lớn
- HS trình bày về lăng tẩm
+ Lăng tẩm là các công trình kiến trúc có giá trị nt cao, được xây dựng theo sở thích của các vua, kết hợp hài hoà giữa kiến trúc và thiên nhiên Những khu lăng tẩmlớn như: lăng Gia long, Minh mạng, Tự đức là những khu vườn rộng và tuyệt đẹp, trong đó có cung điện như một Hoàng thành thu nhỏ; lănh Khải Định nguy nga, tráng lệ được trang trí bằng các mảng hình gắn gốm, sứ rất công phu
- Yếu tố thiên nhiên và cảnh quan luôn được coi trọng đã tạo nên nét đặc trưng riêng của kiến trúc Kinh thành Huế
- Cố đô Huế được UNESSCO công nhận là “
Di sản văn hoá thế giới”
- Lắng nghe
II/ Một số thành tựu về MT:
1.Kiến trúc kinh đô Huế:
2 Điêu khắc:
Trang 3ngặt, chặt chẽ.
[?] Điêu khắc thời Nguyễn
phát triển ntn?
[?] Điêu khắc thường gắn
với loại hình nghệ thuật
nào?
[?] Được làm bằng những
chất liệu gì?
- Điêu khắc cung đình Huế
mang tính tượng trưng rất cao
(những con nghê, cửu đỉnh
đúc bằng đồng; chạm
khắc trên cột đá ở lăng
Khải Định; tượng người và
các con vật như voi, ngựa
bằng chất liệu đá hoặc xi
măng….)
- Ngoài ra, điêu khắc phật
giáo tiếp tục phát huy
truyền thống của khuynh
hướng dân gian làng xã:
tượng Thánh mẫu chùa
Trăm Gian (Hà tây), tượng
Tuyết sơn chùa Tây phương
(Hà tây), tượng Tam thế
(Bắc Ninh)…
- GV nhắc lại những nét
đặc sắc của tranh khắc gỗ
dân gian Đông hồ và
Hàng trống
- Các dòng tranh dân gian
phát triển mạnh, có nội
dung và hình thức ổn định
Tranh dân gian là sản
phẩm của trí tuệ tập thể
qu nhiều thế hệ nên
không chỉ đáp ứng được
nhu cầu về tinh thần, tâm
linh và thẩm mĩ của nhân
dân lao động mà còn ẩn
chứa những nội dung giáo
dục đạo đức, nhân cách
trong cuộc sống hằng
ngày
- MT VN giai đoạn cuối thế
kỉ xx nằm trong một quá
trình chuyển biến và phân
hoá quan trọng Sự giao tiếp
- HS trình bài dựa vào nội dung đã dán trên bảng
- Nghệ thuật kiến trúc
- Băng đá, đồng, gỗ
- Lắng nghe
- Bộ tranh Bách khoa tư văn hoá vật chất của
VN là một tập hơn 4000 bức vẽ, miêu tả khá đầy đủ, chi tiết về các sinh hoạt xã hội ở các vùng đồng bằng MB VN, các ngành nghề và đồ dùng gia đình, dụng cụ lao động thường dùng của người dân thời kì đó
- Lắng nghe
- Lắng nghe
III/ Một vài đặc điểm của
Nguyễn.
Trang 4với phương tây và ảnh
hưởng của VH Trung hoa tạo
nên một nền nghệ thuật
đa dạng, song nghệ thuật
cổ truyền vẫn được bảo
lưu Về hội hoạ chưa có
thành tựu gì đáng kể Giai
đoạn này có một hoạ sĩ
duy nhất của VN được đào
tạo tại pháp là Lê Văn
Miến
- Việc thành lập trường MT
Đông Dương (1925), các hoạ
sĩ VN đã tiếp thu kiến trúc
hội hoạ phương tây, song
đã biết chat lọc, gạt bỏ
những yếu tố lai căng, pha
tạp để tạo nên một phong
cách hội hoạ hiện đại mang
bản sắc dân tộc
[?] Hãy nêu vài đặc điểm
của MT thời Nguyễn
Hoạt động 3: Đánh giá
kết quả học tập (5 phút)
-GV nhận xét, đánh giá về
tiết học và động viên,
khích lệ HS
* Dặn dò:
- Đọc bài trong sgk
- Sưu tầm tranh, ảnh, bài
viết liên quan đến MT thời
Nguyễn
- Sưu tầm tranh tĩnh vật
* Nhận xét- rút kinh
nghiệm:
- Trả lời
- Lắng nghe
Trang 5Tuần 2
Tiết 2 Ngày soạn : Ngày dạy:
Bài 2: Vẽ theo mẫu
TĨNH VẬT (Lọ, hoa và quả- vẽ hình).
I/ Mục tiêu yêu cầu:
- Học sinh biết quan sát, nhận xét tương quan ở mẫu vẽ
- HS biết cách bố cục và dựng hình; vẽ được hình có tỉ lệ cân đối và giống mẫu
- HS yêu thích vẽ đẹp của tranh tĩnh vật.
II/ Chuẩn bị:
1 Đồ dùng dạy học:
-GV:
+ Mẫu vẽ: lọ, hoa và quả Lựa chọn lọ, hoa và quả có tỉ lệ, hình dáng màu sắc đơn giản và đẹp Chuẩn bị một số mẫu để HS vẽ theo nhóm
+ Tranh tĩnh vật (của hoạ sĩ) và một số ảnh chụp tĩnh vật
Trang 6+ Bài vẽ tĩnh vật của HS các lớp trước.
+ Hình gợi ý cách vẽ (các bước dựng hình từ khái quát đến chi tiết)
- HS: sgk, giấy vẽ hoăïc vỡ thực hành, bút chì, tẩy
2.Phương pháp dạy học:
Sử dụng các phương pháp: trực quan, quan sát, thuyết trình, vấn đáp,gơiï mở, luyện tập
III/ Tiến trình dạy học:
1.ổn định tổ chức lớp: 1’
2.kiểm tra bài cũ: 3’
3.các hoạt động dạy học chủ yếu:
Giới thiệu bài:
GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Đón ô chữ”
[?] Dòng chữ có 27 chữ cái nói về một bức tranh, đó là dòng chữ gì?
“ Tranh vẽ các vật ở trạng thái tĩnh”
[?] Tranh đó là tranh gì? (Tranh tĩnh vật)
[?] Tranh tĩnh vật vẽ những gì? (HS kể)
Hôm nay chúng ta sẽ được làm quen với vẽ” Lọ, hoa và quả “
Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Ghi bảng
- Ghi tựa
* Hoạt động 1:HD HS quan
sát, nhận xét (5 phút)
- GV treo tranh
[?] Ngoài việc vẽ bằng
chất liệu màu nước tranh
tĩnh vật còn được vẽ bằng
chất liệu nào?
- GV treo ảnh chụp tĩnh vật
[?]Aûnh chụp tĩnh vật và
tranh tĩnh vật khác nhau
ntn?
- GV bày mẫu
[?] Các vật mẫu được sắp
xếp ntn?
[?] Vật nào ở gần, vật
nào ở xa?
[?] Mẫu có thể qui vào
khung hình gì?
[?] Khung hình cụ thể của
từng vật mẫu là gì?
[?] Em hãy trình bài về tỉ
lệ chiều ngang, chiều cao
của từng phần; các phần
so với nhau ntn?
- Để vẽ được bức tranh tĩnh
vật đẹp, trước khi vẽ cần
quan sát kĩ mẫu vẽ từ
-HS chép tựa
- Quan sát
- Chì, than, màu bột, sáp màu,sơn dầu, sơn mài, lụa…
- Quan sát
- Trả lời
- Quan sát
- Hài hoà hợp lí: có gần, có xa, có to, có nhỏ, có khuất…
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- HS trình bày, em khác bổ sung
- Lắng nghe
- HS trình bày
Bài 2: Vẽ theo mẫu
TĨNH VẬT
(Lọ, hoa và quả- vẽ hình)
I/ Quan sát, nhận xét:
II/ Cách vẽ hình:
1.Vẽ khung hình chung của lọ hoa, và quả
Trang 7tổng thể đến chi tiết.
* Hoạt động 2:HD HS
cách vẽ hình.(10 phút)
-GV gọi HS HS nhắc lại các
bước vẽ theo mẫu có
nhiều đồ vật
[?] Để vẽ được khung hình
chung em làm gì?
[?] khung hình chung ta phải
vẽ ntn cho hợp lí?
- GV minh hoạ
[?] Bước tiếp theo ntn?
- GV minh hoa từng bướcï
- Khi sửa và hoàn chỉnh
hình có thể lược bỏ bớt
những chi tiết rườm rà,
không cần thiết để cho
bài vẽ có trọng tâm, đơn
giản và đẹp
*Hoạt động 3: HD HS làm
bài.(20 phút)
- GV yêu cầu HS vẽ vào
giấy Nhắc HS quan sát,
nhận xét mẫu vẽ để bố
cục hình vẽ theo chiều ngang
hay dọc của tờ giấy cho
phù hợp
- Trong khi HS thực hành, GV
cần quan sát và hướng
dẫn bổ sung
- Nhắc HS vẽ phác nhẹ tay,
không vẽ nét đậm hoạc
nhạc quá để thuận tiện
cho việc vẽ màu ở tiết
sau
*Hoạt động 4: Đánh giá
kết quả học.(5 phút)
- GV cùng HS nhận xét một
số bài vẽ
- GV biểu dương một số HS
vẽ đạt yêu cầu
- Nhận xét bổ sung những
thiếu sót ở một số bài
chưa đạt
-GV nhận xét, đánh giá về
- Trả lời
- Đúng tỉ lệ và cân đối với khổ giấy
- Quan sát
- Ước lượng tỉ lệ của lọ, hoa và quả, vẽ hình bằng nét thẳng, mờ
- Tìm kích thước của thân, miệng, đáy lọ, kích thước của từng trọng tâm, đơn giản và đẹp
- Lắng nghe
- HS làm bài
- HS dựng bài
- HS tự nhận xét bài lẫn nhau
- Lắng nghe
2.Vẽ khung hình riêng của lọ hoa, và quả
3 Vẽ hình chi tiết (phác nhẹ) từng phần của lọ, hoa và quả
4 Sửa và hoàn chỉnh hình
III/ Bài tập:
Vẽ lọ, hoa và quả- vẽ hình
Trang 8tiết học và động viên,
khích lệ HS
* Dặn dò:
- Chuẩn bị màu vẽ cho tiết
học sau ( vẽ tĩnh vật màu)
- Sưu tầm và xem tranh,
ảnh, tĩnh vật màu
* Nhận xét- rút kinh
nghiệm:
Tuần 3
Tiết 3 Ngày soạn : Ngày dạy:
Bài 3: Vẽ theo mẫu
TĨNH VẬT (Lọ, hoa và quả- vẽ màu).
I/ Mục tiêu yêu cầu:
- Học sinh biết sử dụng màu vẽ( màu bột, màu nước, sáp màu…) để vẽ tĩnh vật
- HS vẽ được bài tĩnh vật màu theo mẫu
- HS yêu thích vẽ đẹp của tranh tĩnh vật màu.
II/ Chuẩn bị:
1 Đồ dùng dạy học:
-GV:
+ Mẫu vẽ: lọ, hoa và quả Chuẩn bị một số mẫu lọ, hoa và quả khác nhau về hình dáng và màu để HS vẽ theo nhóm
+ Tranh phiên bản tĩnh vật (màu của hoạ sĩ)
+ Bài vẽ tĩnh vật màu của HS các lớp trước
+ Hình gợi ý cách vẽ tĩnh vật màu
- HS: sgk, tranh, ảnh tĩnh vật, bài vẽ chì của tiết học trước, giấy vẽ hoăïc vở thực hành, bút vẽ, màu vẽ
2.Phương pháp dạy học:
Sử dụng các phương pháp: trực quan, quan sát, thuyết trình, vấn đáp,gợ mở, luyện tập
III/ Gợi ý tiến trình dạy học:
1.ổn định tổ chức lớp: 1’
Trang 92.kiểm tra bài cũ: 3’
3.các hoạt động dạy học chủ yếu:
Giới thiệu bài:
Ở bài trước các em đã được dựng hình tĩnh vật” Lọ, hoa và quả
“ Tiết này các em sẽ d8ược làm quen với vẽ màu ” Lọ, hoa và quả “ Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Ghi bảng
- Ghi tựa
* Hoạt động 1:HD HS quan
sát, nhận xét (5 phút)
- GV giới thiệu tranh của
hoạ sĩ ,bài vẽ của HS và
nêu vài nét về nội dung
tranh để dẫn dắt HS vào
bài
[?] Bức tranh vẽ những gì?
[?] Hình vẽ chính, hình vẽ
phụ của tranh là những hình
nào?
[?] Các hình vẽ trong tranh
được sắp xếp ntn?
[?] Có những màu sắc
được vẽ trong tranh?
[?] Màu nào được vẽ nhiều
nhất? Màu nào đậm? Màu
nào nhạt?
[?] Các màu sắc trong tranh
có ảnh hưởng qua lại với
nhau không?
[?] Em có cảm nhận gì về
màu sắc của bức tranh?
- Để vẽ được bài tĩnh vật
đẹp, khi vẽ cần quan sát kĩ
mẫu để thấy độ đậm
nhạt của các mảng màu
lớn và sự ảnh hưởng qua
lại của các màu với nhau
Vẽ màu cần có đậm, có
nhạt, không sao chép lệ
thuộc hoà toàn vào màu
của mẫu; có thể vẽ theo
cảm xúc của mình trên cơ
sở màu của mẫu thật
* Hoạt động 2:HD HS
cách vẽ màu.(10 phút)
- HS đã có bài vẽ hình GV
gọi HS để trước mặt
- Quan sát mẫu để thấy
-HS chép tựa
- Quan sát
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Lắng nghe
- Quan sát
- HS quan sát mẫu tìm hướng chiếu sáng và nhậ ra các mảng màu
- Trả lời
- Lắng nghe và quan sát
Bài 3: Vẽ theo mẫu
TĨNH VẬT
(Lọ, hoa và quả- vẽ màu)
I/ Quan sát, nhận xét:
II/ Cách vẽ màu:
1.Vẽ các mảng màu ở bài vẽ hình lọ hoa, và quả
2.Vẽ màu theo
đậm, nhạt rồi điều chỉnh dần cho bài vẽ sát với mẫu và sinh động
Trang 10được các mảng màu chính.
[?] Để xác định trên bài
vẽ của mình em sẽ được
khung hình chung em làm gì?
- Vẽ các mảng màu lớn
trước, vẽ màu cụ thể của
từng vật mẫu sau
- Pha màu để vẽ cần chú
ý đến sự ảnh hưởng qua
lài giữa các màu với nhau
- Vẽ mạnh dạn, phóng
khoáng theo các hình mảng
(không nên vẽ theo kiểu
vờn màu, thiếu so sánh
toàn bộ)
- GV giới thiệu hình gợi ý
cách vẽ, kết hợp với chỉ
dẫn trên các tranh ở ĐDDH
hoặc trên mẫu vẽ
*Hoạt động 3: HD HS làm
bài.(20 phút)
- GV yêu cầu HS xem lại bài
vẽ hình ở tiết học trước,
có thể chỉng sửa lại đôi
chút rồi phác các mảng
màu
- Yêu cầu HS quan sát kĩ
mẫu trước khi vẽ và vẽ
màu phải có đậm, có
nhạt
*Hoạt động 4: Đánh giá
kết quả học.(5 phút)
- GV cùng HS nhận xét một
số bài vẽ
- GV biểu dương một số HS
vẽ tốtđể động viên, khích
lệ HS
- Nhận xét bổ sung những
thiếu sót ở một số bài
chưa đạt
-GV nhận xét, đánh giá về
tiết học và động viên,
khích lệ HS
* Dặn dò:
- Chuẩn bị màu vẽ cho tiết
học sau
- Sưu tầm hình ảnh về các
loại túi xách
- HS làm bài
- HS dựng bài
- HS tự nhận xét bài lẫn nhau
- Lắng nghe
III/ Bài tập:
Vẽ lọ, hoa và quả- vẽ màu