rửa dạ dày trong ngộ độc cấp

Đại c ơng ♦ Biện pháp quan trọng hạn chế hấp thu, loại bỏ độc chất qua đ ờng tiêu hóa trong cấp cứu ngộ độc cấp đ ờng uống.. BN đến muộn hơn có thể rửa nếu ngộ độc thuốc gây giảm nhu

Rửa dạ dày trong ngộ độc cấp

Đại c ơng

♦ Biện pháp quan trọng hạn chế hấp thu, loại bỏ

độc chất qua đ ờng tiêu hóa trong cấp cứu ngộ

độc cấp đ ờng uống

♦ Hiệu quả: trong 1 giờ loại 80% l ợng độc chất

Muộn hơn: giảm nhẹ mức độ ngộ độc

♦ RDD → lấy dịch XN độc chất chẩn đoán NN

♦ RDD không đúng chỉ định, sai kỹ thuật → các

Chỉ định và chống chỉ định

1 Chỉ định:

Ngộ độc đ ờng uống đến tr ớc 6 giờ

Chú ý:

- 6 giờ: giới hạn t ơng đối BN đến muộn hơn có

thể rửa nếu ngộ độc thuốc gây giảm nhu động

đ ờng tiêu hoá, BN shock

- Tr ờng hợp lợi ích của RDD không rõ ràng mà

nguy cơ biến chứng cao → thay thế bằng uống

than hoạt

Chỉ định và chống chỉ định

2 Chống chỉ định:

2.1 Chống chỉ định tuyệt đối:

- Uống các chất gây ăn mòn: a xít, kiềm mạnh

- Các chất khi gặp n ớc tạo ra các phản ứng làm

tăng tác dụng độc

- Xăng, dầu hoả, các chất tạo bọt

- Có tổn th ơng niêm mạc đ ờng tiêu hoá

ChuÈn bÞ

Dông cô:

Bé dông cô röa d¹ dµy hÖ thèng kÝn:

- èng th«ng Fauchet ®Çu tï, cã nhiÒu lç ë c¹nh c¸c cì:

Chuẩn bị

- Dây nối chữ "Y" và các van điều chỉnh đóng mở

đ ờng ra đ ờng vào

- Hai túi đựng dịch có chia vạch đo mỗi 50 ml:

+ Túi trên treo cao > 1m so với mặt gi ờng có dung tích 3000 ml (đựng n ớc muối 0,5-0,9 % )

+ Túi d ới treo d ới mặt gi ờng ít nhất 30cm

- Dụng cụ mở miệng

- Canun Guedel.

Bộ rửa dạ dày cải tiến

Túi đựng dịch vào có chia vạch thể tích

Bộ rửa dạ dày cải tiến

Túi đựng dịch ra có chia vạch thể tích

Bé röa d¹ dµy c¶i tiÕn

Bé röa d¹ dµy c¶i tiÕn

HÖ thèng kÝn khi b¾t ®Çu tiÕn hµnh röa

d¹ dµy

Chuẩn bị

- Xô đựng n ớc sạch (5-10 lít) pha muối 5-9g/lit

n ớc và xô/chậu đựng n ớc dịch sau rửa

- Seringe 50 ml

- ống nghe, bơm cho ăn, bóng ambu

- Lọ đựng dịch dạ dày (200ml) để XN độc chất

- Dầu paraffin

- Than hoạt, thuốc tẩy: Sorbitol

- Thuốc an thần: Valium 10mg (ống) cho BN kích

- T thÕ BN: N»m nghiªng tr¸i, ®Çu thÊp

- Tr¶i mét tÊm nilon ë ®Çu gi êng

Nhân viên làm thủ thuật:

- Đã đ ợc đào tạo kỹ thuật RDD, đội mũ, đeo

khẩu trang, đi găng tay sạch

- Cần 2 ng ời: một ng ời đặt xông dạ dày, cố

định xông, xoa bụng trong quá trình rửa Một

ng ời điều chỉnh l ợng n ớc vào ra

Chuẩn bị

Kỹ thuật

Bư ớcư1: Đ a ống xông vào dạ dày

- Chọn lựa ống xông

- Đo độ dài ống xông cần đ a vào

- Bôi trơn đầu ống xông dạ dày bằng gạc thấm paraffin

- Đặt đ ờng miệng:

+ Bảo BN há miệng nếu bệnh nhân tỉnh, hợp tác Nếu

cần thiết dùng dụng cụ mở miệng, sau đó luồn canun Guedel vào rồi rút dụng cụ mở miệng ra

+ Đặt xông dạ dày Điều chỉnh trong quá trình RDD để

đầu ống xông luôn ở vị trí thấp nhất

+ Cố định đầu ngoài ống xông ở vị trí đã đánh dấu

Kỹ thuật

- Đặt đ ờng mũi: Luồn ống xông cho ăn vào lỗ

mũi đồng thời để đầu BN gập vào thành ngực Khi qua lỗ mũi sau vào đến hầu thì bảo BN nuốt đồng thời đẩy vào

- Khó đặt: dùng đèn NKQ và dùng panh Magil để

gắp đầu ống xông đ a vào thực quản

- Khi có NKQ: tháo bóng chèn tr ớc khi đặt

Kỹ thuật

Bư ớcư2: Nối hệ thống RDD - đầu ngoài ống xông

- Nối ống chữ "Y" vào đầu ngoài ống xông

- Nối hai túi vào hai đầu còn lại của chữ "Y"

+ Túi đựng dịch vào treo cao trên mặt gi ờng

0,8-1m

+ Túi đựng dịch ra đặt thấp hơn mặt gi ờng

Kỹ thuật

Bư ớcư3: Tiến hành rửa dạ dày

– Đ a dịch vào: Đóng đ ờng ra, mở khoá đ ờng vào để dịch chảy vào nhanh 200 ml, sau đó khoá đ ờng dịch vào lại

– Dùng tay lắc và ép vùng th ợng vị để cặn thuốc và thức ăn

đ ợc tháo ra theo dịch

– Mở khoá đ ờng ra cho dịch chảy ra túi đựng đến khi hết số

l ợng dịch đ a vào, đồng thời lắc, ép bụng để dịch chảy ra nhanh và đủ hơn Lấy dịch làm XN độc chất (khoảng 200ml)

Kü thuËt

Chó­ý:­

- Theo dâi c©n b»ng l îng dÞch vµo - ra NÕu

l îng dÞch ch¶y ra < 150ml nghi ngê t¾c x«ng, kiÓm tra l¹i ®Çu x«ng

- DÞch ® a vµo ph¶i pha muèi 0,5-0,9%

- Thêi tiÕtl¹nh dïng n íc Êm 37 0 C

- BN N§C thuèc trõ s©u khi röa pha thªm than

ho¹t

• LÇn ®Çu tiªn ¸p dông t¹i ViÖt Nam

quanh

• KiÓm so¸t chÆt chÏ l îng dÞch vµo, ra,

h¹n chÕ tèi ®a biÕn chøng.

nh÷ng ®iÓm s¸ng t¹o vµ gi¸ trÞ

cña kü thuËt RDD c¶i tiÕn

- Dông cô theo tiªu chuÈn

So s¸nh hai pp cò va míi

BiÕn chøng

2 Viªm phæi do sÆc: nÆng nÒ, dÔ tiÕn triÓn thµnh ARDS g©y tö vong

+ BP dù phßng:

√ §Æt NKQ cho BN cã rèi lo¹n ý thøc

√ N»m nghiªng tr¸i ®Çu thÊp

√ KiÓm tra l¹i vÞ trÝ x«ng tr íc khi RDD

√ Mçi lÇn ® a dÞch vµo ≤ 200ml, hót hÕt dÞch d¹ dµy

khi ngõng thñ thuËt

+ §iÒu trÞ: theo dâi vµ ®iÒu trÞ kh¸ng sinh hoÆc kÕt hîp

víi NKQ, soi hót vµ b¬m röa phÕ qu¶n

Biến chứng

môn, hoặc phản xạ gây co thắt thanh môn

do đầu xông đi vào đ ờng khí quản, đặt thô bạo

Điều trị:

√ Nhẹ: khí dung corticoid

√ Nặng: Đặt NKQ, nếu không đ ợc phải

Biến chứng

4 Chảy máu:

- Mũi: nm mũi nhiều mạch nông, xông to, không bôi trơn, thô bạo

- Miệng: ít gặp hơn, chủ yếu chảy máu chân răng khi khó mở miệng,

BN dãy giụa khi đặt ống xông

- Thựcưquảnưdạưdày: dùng xông có đầu cứng, đ a vào quá sâu

+ Phòng: Phải giải thích để BN hợp tác, làm đúng động tác, nhẹ

nhàng đầu xông không vát cạnh và cứng

+ Điều trị:

⋅ Nhẹ: th ờng tự cầm nếu BN không có RL đông máu

⋅ Nặng: adrrenalin 1/10.000 nhỏ vào chỗ chảy máu Không đỡ:

nút lỗ mũi sau, mời chuyên khoa TMH để cầm máu

⋅ Chảy máu dạ dày nặng phải soi dạ dày để cầm máu, có khi

phải truyền máu khi có tình trạng mất máu nặng

Biến chứng

5 Hạ thân nhiệt:

+ Biểu hiện: BN rét run, da tím và nổi da gà,

nhiệt độ trung tâm hạ < 36°C

+ Phòng: thời tiết lạnh phải RDD bằng n ớc ấm,

nới kín gió, dùng máy s ởi trong quá trình rửa

+ Điều trị: lau khô, ủ ấm BN, dùng máy s ởi

Biến chứng

độc n ớc do rửa nhiều n ớc, không pha muối

Biểu hiện:

Nhẹ: hạ Na, K máu

Nặng: phù phổi, hôn mê, co giật gây sặc phổi

khi BN đã tiểu nhiều (Natriclorua ống tiêm TM và cho uống)

giật, đặt NKQ, thở máy, manitol truyền TM

Biến chứng

Th ờng do phản xạ, RL n ớc điện giải nặng (hạ Kali máu), NĐC một số thuốc tác động lên tim (digitalis, chloroquin, cacabamat )

- Có thể gặp: Nhịp chậm xoang do kích thích dây

X; NTT thất do hạ kali máu

- Điều trị: Nhịp chậm <40 lần/phút tiêm atropin

Xin tr©n träng c¶m ¬n