Là một giáo viên giảng dạy môn Địa lí tôi thấy việc ứng dụng CNTT để dạy trong các tiết học là cần thiết đối với sự tiếp thu của học sinh.. Môn đị lí trong tr ờng THCS giúp cho học s
Trang 1Công nghệ thông tin
với việc đổi mới ph ơng pháp dạy học
môn Địa lý
Trang 2Phần I – đặt vấn đề
Ng ời giáo viên khi đứng trên bục giảng luôn gặp những vấn đề và tình huống đa dạng, phong phú nhất là trong thời cuộc bùng nổ công nghệ thông tin đòi hỏi phải có cách sử lý, giải quyết sáng tạo, nhanh nhạy
Là một giáo viên giảng dạy môn Địa lí tôi thấy việc ứng dụng
CNTT để dạy trong các tiết học là cần thiết đối với sự tiếp thu của học sinh Nhất là việc đổi mới ph ơng pháp dạy học
Mục tiêu đào tạo trong giáo dục là giúp trẻ phát triển toàn diện, giúp trẻ hình thành những phẩm chất cơ bản của con ng ời, với những vốn kiến thức cơ bản về tự nhiên xã hội làm cho trẻ học lên các cấp học trên đ ợc dễ dàng Một yêu cầu đặt ra: Là một giáo viên cần phải làm gì? Làm thế nào trong các giờ dạy của mình có chất l ợng để “ Sản phẩm”
do mình tạo ra có một nền móng thật vững chắc
Trang 3• Xu h ớng chung của sự đổi mới ph ơng pháp giảng dạy ở bậc trung học cơ sở là làm sao để giáo viên không chỉ là ng ời
truyền thụ kiến thức mà còn là ng ời tổ chức định h ớng cho học sinh hoạt động để học sinh huy động vốn hiểu biết và kinh
nghiệm của bản thân vào sự chiếm lĩnnh tri thức mới.
• Vì thế việc đổi mới ph ơng pháp giảng dạy bằng cách tạo
ra nhiều hình thức học tập là cần thiết nhằm cuốn hút học sinh say mê hào hứng, tự giác lĩnh hội tri thức, từ đó phát huy năng lực, trí sáng tạo của mỗi học sinh.
• Xuất phát từ yêu cầu đó mà vấn đề ứng dụng CNTT trong các giờ học phục vụ đổi mới ph ơng pháp dạy học đ ợc quan
tâm Vậy làm thế nào để việc ứng dụng CNTT trong dạy học
có hiệu quả nhất trong các giờ lên lớp phục vụ đổi mới ph ơng pháp dạy học, mà cụ thể là môn địa lý:
Trang 4Phần II - Nội dung và biện pháp thực hiện
1/ Nhận định tình hình:
*Thuận lợi:
Tr ờng PTDT Nội Trú là nơi chăm sóc nuôi d ỡng và đào tạo toàn diện con em các dân tộc từ các thôn khe bản của huyện nhà, các em đa phần ngoan, so với một số xã trên địa bàn Huyện các em có phần tiếp thu tốt hơn, có điều kiện về thời gian trong học tập và đ ợc học vi tính từ ngay sau khi nhập tr ờng.
Nhà tr ờng có cơ sở vật chất phục vụ cho việc dạy học công nghệ thông tin nh phòng học vi tính, phòng dạy giáo án điện tử, máy chiếu, máy S can, hệ
thống mạng đ ợc nắp đặt tới cả phòng của giáo viên làm việc cán bộ quản lý, phong chờ của giáo viên, phòng học vi tính HS
Đ ợc sự quan tâm chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu nhà tr ờng trong việc việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, đội ngũ giáo viên có đồng chí có trình độ Đại học tin học và đa phần các đồng chí giáo viên trẻ việc tiếp cận công nghệ thông tin t ơng đối tốt, đó là điều kiện thuận lợi trong việc đ a công nghệ thông tin trong giảng dạy nhất là môn Địa lý.
Trang 5 Khó khăn:
Hầu hết các em mới từ các khe bản xuống nên việc tiếp cận với CNTT là phần mới, trình độ nhận thức ch a đồng
đều, khả năng tiếp thu, miêu tả, phân tích, t duy chậm
Nhà tr ờng học sinh đ ợc học vi tính song mới chỉ có học sinh khối 6 và khối 7 nên các em ch a đ ợc học nhiều năm tại nhà tr ờng, số lớp học ít nên giáo viên không có điều kiện nhiều đồng chí cùng chuyên môn để trao đổi kinh nghiệm giảng dạy.
Tr ờng mới chỉ bố trí đ ợc một phòng học máy, nh ng nhiều môn học cần sử dụng CNTT nên đôi khi việc giảng dạy
có ứng dụng CNTT cũng gặp hạn chế
Trang 6Tầm quan trọng của việc ứng dụng cntt trong dạy học môn
địa lí.
Môn đị lí trong tr ờng THCS giúp cho học sinh có đ ợc những kiến thức
phổ thông cơ bản về Trái Đất – môi tr ờng sống của con ng ời và những hoạt động của loài ng ời trên bình diện quốc tế, b ớc đầu hình thành thế giới quan khoa học, t t ởng tình cảm đúng đắn và làm quen với việc vân dụng những kiến thức địa lí để ứng sử phù hợp với môi tr ờng tự nhiên, xã hội xung quanh, phù hợp với yêu cầu của đất n ớc, xu thế của thời đại Vì thế dạy cho học sinh nắm bắt đ ợc những kiến thức đó ngoài việc sử dụng những ph ơng pháp truyền thụ của bộ môn thì việc sử dụng CNTT trong giảng dạy là một ph ơng tiện vô cùng quan trọng nó thúc đẩy việc đổi mới
ph ơng pháp dạy học Địa lí
Thông qua sử dụng CNTT giáo viên có thể cập nhật đ ợc những
thông tin địa lí mới nhất, đầy đủ và chính xác, những t liệu địa lí bổ ích ( tranh ảnh th c sinh động, mô hình, hình ảnh mô phỏng, bản đồ, biểu đồ với màu sắc đẹp rõ nét, những hiện t ợng mà các em không thể quan sát trực tiếp bằng mắt th ờng đ ợc nh : núi lửa, động đất, sóng thần
Trang 7• Trong tiết dạy có sử dụng CNTT giáo viên sẽ truyền tải đến học sinh những thông tin, kiến thức địa lí từ: tranh ảnh, mô hình, hình ảnh mô phỏng, bản đồ, biểu đồ với màu sắc đẹp rõ nét , những hiện t ợng mà các em không thể quan sát trực tiếp bằng mắt th ờng đ ợc nh : núi lửa, động đất, sóng
thần một cách chính xác rõ ràng mà không tạo sự khó khăn cho việc giải thích, t ởng t ợng của học sinh và không tốn thời gian từ đó gv lại truyền thụ thêm nhiều kiến thức cho
học sinh, giúp các em có thêm nhiều kiến thức về các hiện t ợng tự nhiên, KTXH mà sách giáo khoa ch a cung cấp hết, khắc phục đ ợc những nh ợc điểm của những ph ơng tiện dạy học khác đem lại nh :( mô hình, tranh ảnh, bản đồ quá to,
cồng kềnh ) gây khó khăn cho gv khi lên lớp và từ đó rèn thêm các kĩ năng địa lí cho học sinh (kĩ năng chỉ bản đồ,
quan sát, phân tích tranh ảnh, sử lí phân tích số liệu, bảng
biểu
Trang 8 Có thể nói ứng dụng CNTT vào dạy học nó sẽ giúp điều khiển mọi hoạt động nhận thức của học sinh từ trực quan sinh động đến t duy trừu t ợng, nó tác động
to lớn trong việc phát huy trí sáng tạo, kích thích hứng thú trong việc dạy và học của thầy và trò Chính vì vậy việc ứng dụng CNTT trong dạy học địa lí một cách phù hợp với nhận thức của học sinh thì sẽ nâng cao hiệu quả giờ dạy của giáo viên lên rất nhiều đó là:
+Tạo cho trẻ thay đổi hình thức hoạt động trên lớp (Thông qua hình thức trao
đổi phiếu theo nhóm )
+ Tạo ra sự vui vẻ thoải mái ( Học mà chơi – chơi mà học )
+Tạo ra một không khí đoàn kết thông hiểu lẫn nhau
Chính vỉ vậy nếu biết sử dụng CNTT một cách hợp lí thì bao giờ học sinh cũng tiếp thu nhanh hơn, hiểu bài giảng nhanh hơn, nhất là những nội dung ở bài trắc nghiệm : Đúng – Sai, kể cả đối với giờ ôn tập kiểm tra .
Song vấn đề đặt ra hiện nay là chúng ta th ờng sử dụng một cách lạm
dụng CNTT vào giảng dạy nh : Trong một tiết học trình chiếu liên tục suốt từ
đầu đến hết tiết, nội dung kiến thức bài giảng có sinh động nh ng l ớt qua một cách nhanh chóng không đọng lại kiến thức trọng tâm của bài học (học sinh học nh c ỡi ngựa xem hoa), nhiều học sinh còn không biết mình đã học những gì, giáo viên sử dụng nhiều hình ảnh phụ nổi hơn nội dung bài học sẽ khiến các
em không chú tâm vào bài dạy.
Trang 92/ một số biện pháp ứng dụng cntt để GóP PHầN N
ÂNG CAO CHấT LƯợng trong dạy học môn địa lí.
• Nhận thức đ ợc CNTT là ph ơng tiện dạy học chứ không phải là ph ơng pháp dạy học
• Phải biết sử dụng và sử dụng thành thạo CNTT, ph ơng tiện liên quan,
sử dụng đúng nội dung tiết học, phù hợp đối t ợng học sinh
• Ph i dám ngh dám l m, ch u khó tìm tòi nghiên c u ải dám nghĩ dám làm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao ĩ dám làm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao àm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao ịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao ứu để nâng cao để nâng cao nâng cao
trình độ và không ngừng nghĩ ra những phương pháp giảng dạy hợp àm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao v không ng ng ngh ra nh ng phừng nghĩ ra những phương pháp giảng dạy hợp ĩ dám làm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao ững phương pháp giảng dạy hợp ương pháp giảng dạy hợp ng pháp gi ng d y h p ải dám nghĩ dám làm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao ạy hợp ợp
lý t o sự hấp dẫn cho học sinh Trong khi đó ,nh ng ki n th c tìm ạy hợp ững phương pháp giảng dạy hợp ến thức tìm ứu để nâng cao
ki m ến thức tìm đượp c trên m ng c ng nh các phần mềm l vô tận nh ng ngạy hợp ũng như các phần mềm là vô tận nhưng người àm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao ư ười i
th y ph i bi t ch n l c phầy phải biết chọn lọc phương pháp nào là hữu hiệu nhất để giới ải dám nghĩ dám làm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao ến thức tìm ọn lọc phương pháp nào là hữu hiệu nhất để giới ọn lọc phương pháp nào là hữu hiệu nhất để giới ương pháp giảng dạy hợp ng pháp n o l h u hi u nh t àm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao àm, chịu khó tìm tòi nghiên cứu để nâng cao ững phương pháp giảng dạy hợp ệu nhất để giới ất để giới để nâng cao ới gi i thi u cho các em học sinh ệu nhất để giới
• - Không thể coi CNTT thay thế hoàn toàn vai trò chủ đạo của ng ời thầy
mà nó chỉ nh là một chiếc bảng phụ để từ những hình ảnh trình chiếu, học sinh có thể phân tích, nhận xét d ới sự h ớng dẫn của giáo viên rút
ra kiến thức cần nắm của bài, phải phát huy đ ợc vai trò chủ động sáng tạo của học sinh, giáo viên phải kết hợp đ ợc máy chiếu và ghi bảng
• - Không đ ợc trình chiếu liên tục trong suốt tiết học, phải chú ý đến phông chữ, hình nền
Trang 10 VÝ dơ:
Khi d¹y bµi 24 ( BiĨn vµ §¹i D ¬ng) phÇn:
1 Độ muối cđa nước biển và đại dương: ( §ia lÝ 6)
a Nguồn cung cấp
Bằng kiến thức thực tế và kiến thức đã học em hãy cho biết
độ muối cđa nước biển do đâu mà có?
Do nước sông hòa tan các loại muối từ đất đá trong lục địa đưa ra
b Đặc điểm
Dựa vào nội dung SGK em hãy cho biết độ muối trung bình cđa
biển và đại dương là bao nhiêu ?
Độ muối trung bình cđa nước biển là:35 0 \ 00.
Trang 11Quan saựt lửụùc ủoà sau (GV chiếu l ợc đồ lên) vaứ baống kieỏn thửực ủaừ hoùc haừy cho bieỏt :
ẹoọ muoỏi của caực vuứng bieồn coự gioỏng nhau khoõng? Vuứng naứo coự ủoọ muoỏi maởn nhaỏt ? Vỡ sao ?
Trang 12Độ muối trung bình của nước biển ở các vùng không giống nhau Nước biển ở vùng chí tuyến mặn hơn các vùng khác
Độ muối của nước biển phụ thuộc vào:
Độ bốc hơi
Lượng mưa
Mật độ sông suối đổ ra biển
2 Sự vận động cđa nước biển và đại dương
a Sóng biển
* Khái niệm
Bằng kiến thức thực tế và quan sát h×nh sau
em hãy cho biết sóng là gì ?
Sóng là sự chuyển động cđa các hạt nước biển
theo những vòng tròn lên xuống theo chiều
thẳng đứng Đó là sự chuyển động tại chỗ cđa
các hạt nước biển
Trang 13Khi dạy về hệ quả của Trái Đất quay quanh trục, giáo viên chiếu
hình ảnh sau và đặt câu hỏi
Nhận xột gỡ về diện tớch Trỏi Đất được chiếu sỏng bởi Mặt Tr Tr ời? Vỡ sao
khắp nơi trờn Tr Tr ỏi Đất đều lần lượt cú ngày và đờm?
Nửa được chi chi ếu sỏng là ngày, nửa khụng được chiếu sỏng ng
là đờm đờm
Sự vận động tự quay quanh trục của Trỏi Đất
Trang 14Kết quả đạt đ ợc: Sau một năm thực hiện việc đ a ứng dung công nghệ thông tin trong dạy học môn Địa lý tôi nhận thấy so với những năm học không đ a công nghệ thông tin vào trong giảng dạy và những tiết không
đ a công nghệ thông tin vào trong giảng dạy:
Đối với học sinh: việc ứng dụng công nghệ thông tin
trong dạy học giúp cho học sinh đ ợc quan sát các hiện
t ợng mà các em không thể quan sát trực tiếp trong
thực tế, trong thiết bị dạy học, giúp học sinh có thể
nắm đ ợc các hiện t ợng có tính chuyển động, diễn biến theo giai đoạn trong thời gian dài Đã tạo nên không khí sôi nổi, thay đổi nếp học thầm lặng, tẻ nhạt mà
học sinh phải học cả ngày Nhất là nó giúp học sinh có
điều kiện để nêu suy nghĩ của mình Từ đó giúp các
Trang 15• Sử dụng CNTT trong dạy học còn rèn đ ợc trí thông minh, sáng tạo, giúp học sinh ôn luyện, củng cố khắc sâu kiến thức, khai thác đ ợc nhiều kiến thức, tao cho các em chủ động tự giác trong học tập
• Khi ứng dụng CNTT trong dạy học giúp học sinh phán đoán nhanh chóng, chính xác các tình huống xảy ra, tìm đ ợc nhanh nhất các câu trả lời Sử dụng giáo án điện tử trong học tập trong các giờ dạy góp phần làm giàu thêm kiến thức cho trẻ, thúc đẩy năng lực hoạt động thực tiễn, giúp học sinh tiếp thu bài học nhẹ nhàng, thoải mái không mang tính c ỡng ép,
gò bó
• Đối với giáo viên: có điều kiện thu nhập đ ợc giáo án mẫu, các ph
ơng pháp giảng dạy tốt để vận dung vào bài giảng của minh hợp lý hơn cũng từ đó chủ động hơn trong việc truyền thụ kiến thức cho học sinh Giáo viên thành thạo trong việc sử dung máy chiếu, máy S can nhịp
nhàng, ít lạm dung máy chiếu trong giảng dạy cho phù hợp với tiết học
đạt hiệu quả cao
• Nếu thực hiện tốt việc ứng dụng CNTT trong dạy học trong các giờ dạy
địa lí thì sẽ tạo cho giáo viên tự khẳng định mình thông qua việc tự
nghiên cứu ph ơng pháp dạy học góp phần nâng cao chất l ợng giảng dạy
Trang 16Phần III: Kết luận và kiến nghị
• ứ ng dung công nghệ thông tin trong giảng dạy môn Địa lý là một việc rất cần thiết nh mng để đạt hiệu quả cao thì mỗi giáo viên cần phải tự học hỏi nâng cao kiến thức, kinh nghiệm và cách ứng dụng thông tin trong giảng dạy một cách hợp lý.
• Trong quá trình giảng dạy, cần kết hợp linh hoạt các ph ơng pháp
để giờ dạy học đạt kết quả cao nhất, không nên coi việc sử dung công nghệ thông tin là ph ơng tiện chính để dạy học mà chỉ xác
đinh nó chỉ là ph ơng tiện hỗ trợ khi trong thực tế không thể lấy đ ợc.
• Không nên để giờ dạy học là một tiết cho học sinh xem trình chiếu giáo án của mình.
• Nhà tr ờng phải tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục
vụ cho việc dạy và học trong việc ứng dung công nghệ thông tin.
• Trong mỗi nhà tr ờng cán bộ giáo viên cần phải có sự hỗ trợ lẫn
nhau trong việc tìm hiểu khai thác công nghề thông tin.
Trang 17* Đề nghị
bị theo h ớng hiện đại và đồng bộ (phải có phòng học riêng cho các
bộ môn để ứng dụng CNTT, tạo điều kiện nối mạng máy tính để
giáo viên học hỏi trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm thông tin bộ
môn )
tham dự, học hỏi.
giáo viên trao đổi kinh nghiệm giảng dạy, nhất là áp dung công nghệ thông tin trong giảng dạy là một vấn đề mới.
để góp phần nâng cao chất l ợng dạy học môn địa lí ở tr ờng
PTDTNT Tôi rất mong nhận đ ợc sự giúp đỡ, góp ý của đồng nghiệp
Xin chân thành cảm ơn
