SINH 7 (tu tuan 11) 4 COT

III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: 1 Kiểm tra bài cũ: 2 Nội dung bài mới: Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng loài & sự phong phú về số lượng cá t

Trang 1

62Tiết PPCT: 1 MỞ ĐẦU

Bài số : 1 (Lý thuyết)

I/ MỤC TIÊU:

- Chứng minh được sự đa dạng, phong phú của động vật thể hiện ở số loài và môi trường sống

- Giáo dục ý thức học tập yêu thích môn học, bảo vệ thực vật

II/ CHUẨN BỊ:

1) Giáo viên:

- Tranh ảnh động vật ở các môi trường sống khác nhau

2) Học sinh:

- Đọc trước bài 1

- Tranh ảnh động vật

III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

1) Kiểm tra bài cũ:

2) Nội dung bài mới:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng loài & sự phong phú về số lượng cá

thể

I Đa dạng loài và phongphú về số lượng các thể: Thế giới động vật xung quanh chúng ta vô cùng đa dạng, phong phú Chúng đa dạng về số loài, kích thước cơ thể, lối sống và môi trường sống

- Yêu cầu HS đọc phần 

- Yêu cầu HS quan sát hình 1.1,

1.2 và trả lời câu hỏi:

+ Nhận xét hình 1.1, 1.2?

+ Sự đa dạng về loài thể hiện ở

mấy yếu tố?

+ Trả lời phần SGK trang 6

- Yêu cầu HS đọc phần

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Sự đa dạng của động vật còn

thể hiện ở yếu tố nào?

+ Cho ví dụ những loài có số

lượng cá thể đông?

- Yêu cầu HS kết luận

- Yêu cầu HS trả lời bài tập hình - HS thảo luận trả lời

THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG,

PHONG PHÚ THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG,

PHONG PHÚ

Trang 2

+ Động vật sống ở những môi

trường nào?

+ Nhận xét về môi trường sống

của động vật?

- Yêu cầu HS trả lời phần 

+ Ngoài Bắc Cực vùng nào có khí

hậu khắc nghiệt vẫn có động vật

sinh sống? Kể tên? Đặc điểm

thích nghi của động vật đó?

+ Tại sao động vật sống được ở

nhiều loại môi trường khác nhau?

Ví dụ

+ Làm thế nào để thế giới động

vật mãi đa dạng, phong phú?

- HS trả lời:

+ Dưới nước, trên cạn, trên không

+ Động vật sống ở nhiều loại môi trường

- HS thảo luận trả lời

IV/ HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 2 “Phân biệt động vật với thực vật Đặc điểm chung của động vật”

- Làm bài tập

- Sưu tầm hình ảnh động vật

Trang 3

Tiết PPCT: 2

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm cơ bản để phân biệt động vật với thực vật

- Nêu được đặc điểm chung cũa động vật

- Nắm được sơ lược cách phân chia giới động vật

- Nêu được vai trò của động vật

- Sưu tầm hình ảnh động vật

- Động vật sự đa dạng , phong phú như thế nào?

- Động vật phân bố ở đâu? Đặc điểm thích nghi với các loại môi trường đó? Ví dụ

- Làm thế nào thế giới động vật mãi đa dạng, phong phú?

Hoạt động 1: Phân biệt động vật với thực vật I Phân biệt động vật

với thực vật:

Giống nhau:

- Cấu tạo từ tế bào

- Lớn lên và sinh sản

Khác nhau:

- Động vật:

+ Không có thành xenlulôzơ

+ Sử dụng chất hữu cơ

- Yêu cầu HS quan sát hình 2.1 và

hòan thành bảng 1

-Yêu cầu HS trả lời và cho ví dụ

giải thích các đặc điểm có trong

bảng 1

- Yêu cầu HS dựa vào bảng 1 trả

lời câu hỏi SGK trang 10

- HS quan sát & thảo luận trả lời

- HS trả lời và bổ sung

Trang 4

+ Không di chuyển.+ Không có hệ thần kinh và giác quan.

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của động vật. II Đặc điểm chung của

- Yêu cầu HS trả lời phần .

+ Đặc điểm nào dễ phân biệt với

thực vật nhất?

+ Đặc điểm nào giúp động vật chủ

động phản ứng với kích thích bên

ngoài hơn so với thực vật?

- Yêu cầu HS nêu đặc điểm chung

của động vật

Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ lược phân chia giới động vật III Sơ lược phân chia

giới động vật:

Sinh học 7 đề cập đến 8 ngành chủ yếu:

- Ngành Động vật nguyên sinh

- Ngành Ruột khoang

- Các ngành: Giun dẹp Giun tròn, Giun đốt

- Ngành Thân mềm

- Ngành Chân khớp

- Ngành Động có xương sống gồm các lớp:

- Yêu cầu HS đọc phần 

+ Động vật có bao nhiêu ngành?

+ Sinh học 7 đề cập những ngành

nào?

+ Quan sát hình 2.2 nhận dạng các

ngành?

+ Phân chia các loại động vật em

sưu tầm vào các ngành?

+ Có thể chia các ngành ra làm mấy

nhóm lớn? Dựa vào đặc điểm nào?

Trang 5

- Có lợi:

+ Cung cấp nguyên liệu cho con người: thực phẩm, lông da.+ Dùng làm thí nghiệmcho: học tập nghiên cứu khoa học, thử nghiệm thuốc

+ Hỗ trợ con người trong: lao động, giải trí,thể thao, bảo vệ an ninh

- Có hại: Truyền bệnh

sang người

- Yêu cầu HS hoàn thành bảng 2

dựa vào hình ảnh các đại diện động

vật em sưu tầm

- Yêu cầu HS trả lời và nêu cụ thể

tác dụng của động vật ở từng vai trò

qua hình ảnh em sưu tầm

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 3 “Thực hành: Quan sát một số động vật nguyên sinh”.

- Làm bài tập

- Chuẩn bị thực hành: Rơm rạ khô cắt nhỏ 2 – 3cm cho vào 2/3 bình đựng đầy nước mưa(nước ao,

nước cống rãnh), để ngoài sáng 5 – 7 ngày Khăn lau

Trang 6

Tiết PPCT: 3 CHƯƠNG I: NGÀNH ĐỘNG VẬT

NGUYÊN SINHBài số : 3 (Thực hành)

I/ MỤC TIÊU:

- Thấy được ít nhất 2 đại diện điển hình của ngành động vật nguyên sinh là trùng roi & trùng đế giày

- Phân biệt được hình dạng, cách di chuyển của 2 đại diện

- Có thái độ nghiêm túc, tỉ mỉ, cận thận khi thực hành

1) Giáo viên:

- Dụng cụ thực hành

- Tranh trùng roi & trùng đế giày

2) Học sinh:

- Mẫu vật

- Khăn

- Phân biệt động vật với thực vật?

- Đặc điểm chung của động vật?

- Vai trò của động vật?

Hoạt động 1: Kiểm tra dụng cụ, mẫu vật của học sinh I Vật liệu và dụng cụ

cần thiết:

- GV kiểm tra dụng cụ , mẫu vật và

đánh giá sự chuẩn bị của học sinh

- GV phân công việc cho học sinh,

- HS để mẫu vật trên bàn cho GV kiểm tra

- HS lắng nghe

QUAN SÁT MỘT SỐ ĐỘNG VẬT

NGUYÊN SINH QUAN SÁT MỘT SỐ ĐỘNG VẬT

NGUYÊN SINH

Trang 7

sau khi GV làm mẫu thì mỗi học

sinh sẽ tự thực hành

- Yêu cầu HS nhận dụng cụ thực

Hoạt động 2: Hướng dẫn quy trình thực hành II Quy trình thực hành:

1) Quan sát trùng giày:

- GV hướng dẫn thao tác thực hành:

+ Dùng ống nhỏ giọt lấy 1 giọt nước

ngâm rơm ở thành bình

+ Nhỏ lên lam, đậy lamen, lấy bông

thấm bớt nước

+ Đặt lam lên kính hiển vi, điều

chỉnh nhìn cho rõ

2) Quan sát trùng roi:

Tiến hành như quan sát trùng đế

giày

- HS quan sát & lắng nghe

- HS quan sát, ghi nhớ

- GV theo dõi, chỉnh sửa chỗ sai của

học sinh

- Làm phiếu thực hành

- HS tiến hành thực hành

- Trả lời câu hỏi và ghi kết quả thựchành vào phiếu thực hành

Hoạt động 4: Đánh giá kết quả IV Đánh giá kết quả :

- Cho HS báo cáo kết quả theo nhóm và mô tả cáu tạo dựa theo tranh

- GV đánh giá lại cho điểm

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 4 “Trùng roi”.

- Kẻ phiếu học tập vào vở bài học:

TRÙNG ROI XANH

Trang 8

Tiết PPCT: 4

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm cấu tạo, dinh dưỡng, sinh sản của trung roi xanh

- Thấy được bước chuyển quan trọng từ động vật đơn bào sang động vật đa bào ở tập đoàn trùng roi

- Kẻ bảng đã dặn vào vở

- Cách lấy mẫu trùng giày &ø trùng roi?

- Đặc điểm nhận dạng trùng giày & trùng roi?

- Cách di chuyển của trùng giày & trùng roi?

Hoạt động 1: Tìm hiểu trùng roi xanh I Trùng roi xanh:

- Cấu tạo: gồm nhân,

chất nguyên sinh chứahạt diệp lục, hạt dự trữ,

Treo tranh trùng roi xanh

- Yêu cầu HS thuyết trình nội

dung được phân công

- HS thuyết trình, lắng nghe và đặt câu hỏi chất vấn

TRÙNG ROI

Trang 9

- GV nhận xét & đặt câu hỏi bổ

sung

- Yêu cầu HS tổng kết hoàn thành

bảng đã kẻ trong tập - HS ghi bảng và chép vào tập.

roi và điểm mắt

- Di chuyển: roi xoáy

vào nước giúp cơ thể dichuyển về phía trước

- Dinh dưỡng: tự dưỡng

và dị dưỡng

- Hô hấp: trao đổi khí

qua màng tế bào

- Bài tiết: không bào co

bóp tập trung nước thừathải ra ngoài

- Sinh sản: vô tính bằng

phân đôi theo chiều dọc

cơ thể

- Tính hướng sáng: nhờ

roi và điểm mắt

Hoạt động 2: Tìm hiểu tập đoàn trùng roi II Tập đoàn trùng roi:

Tập đoàn trùng roigồm nhiều tế bào có roi,liên kết lại với nhau tạothành Chúng gợi ra mốiquan hệ về nguồn gốcgiữa động vật đơn bào vàđộng vật đa bào

- Yêu cầu HS thuyết trình

- GV nhận xét và đặt câu hỏi:

+ Cách dinh dưỡng?

+ Cách sinh sản?

+ Ưu điểm của tập đoàn trùng roi

so với trùng roi?

+ Mối quan hệ giữa động đơn bào

và đa bào như thế nào?

- HS thuyết trình và đặt câu hỏi

- HS trả lời:

+ Các tế bào ở ngoài làm nhiệm vụ

di chuyển, bắt mồi

+ Khi sinh sản vào bên trong, phânchia tế bào mới

+ Dinh dưỡng nhiều, được bảo vệtốt hơn

+ Bắt đầu có sự phân chia chức năng cho 1 số tế bào

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 5 “ Trùng biến hình và trùng giày”.

- Chia nhóm thuyết trình

- Kẻ phiếu học tập vào vở bài học

- Cấu tạo

- Di chuyển

- Dinh dưỡng

- Sinh sản

Trang 10

Tiết PPCT: 5

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được các đặc điểm của trùng biến hình và trùng giày

- Thấy được sự phân hóa chức năng trong tế bào của trùng giày -> mầm mống của động vật đa bào

- Chuẩn bị nội dung thuyết trình

- Nêu các đặc điểm của trùng roi?

- Trùng roi giống và khác thực vật như thế nào?

- Thế nào là tập đoàn trùng roi? Ưu điểm của tập đoàn trùng roi?

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm trùng biến hình I Trùng biến hình:

1) Cấu tạo:

- Yêu cầu HS thuyết trình theo - HS HS thuyết trình và chất vấn

TRÙNG BIẾN HÌNH VÀ TRÙNG GIÀY

Trang 11

nhóm đã phân công.

- GV nhận xét và đặt câu hỏi bổ

sung:

+ Quan sát hình 5.2 thấy không bào

tiêu hóa hình thành khi nào?

2) Di chuyển: chân giả.3) Dinh dưỡng:

- Tiêu hóa nội bào

- Hô hấp: trao đổi khí qua bề mặt cơ thể

- Bài tiết: không bào cobóp

4) Sinh sản: vô tính phân đôi

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm trùng giày. II Trùng giày:

1) Cấu tạo:

Cơ thể đơn bào gồm:

2 nhân, lông bơi, lỗmiệng, hầu, không bào

co bóp, không bào tiêuhóa, lỗ thoát thải bã.2) Di chuyển: lông bơi.3) Dinh dưỡng:

- GV nhận xét và đặt câu hỏi:

+ Sinh sản hữu tính ở trùng giày xảy

+ Trùng giày là mầm mống của

động vật nào?

- HS thuyết trình và chất vấn

- HS trả lời:

+ Khi trùng giày già xảy ra sinh sảnhữu tính nhằm tăng cường sức sốngcho cơ thể (2 cơ thể tiếp hợp thành

1 cơ thể) -> hiện tượng “cải lãohoàn đồng”

+ Là chất tiêu hóa chất dinh dưỡng

do không bào tiêu hóa tiết ra

+ Động vật đa bào

- HS kết luận

- Đọc trước bài 6 “Trùng kiết lị và trùng sốt rét”

- Học bài cũ

- Kẻ phiếu học tập vào vở

Cấu tạo

Di chuyển

Dinh dưỡng

Trang 12

- Nêu được đặc điểm của trùng kiết lị và trùng sốt rét thích nghi lối sống kí sinh.

- Chỉ rõ tác hại của 2 loại trùng và biện pháp phòng bệnh

- Giáo dục ý thức vệ sinh, bảo vệ môi trường và cơ thể

- Nêu đặc điểm của trùng biến hình?

- Nêu đặc điểm của trùng giày?

- So sánh trùng biến hình và trùnh giày?

- Nêu đặc điểm tiến hóa hơn của trùng giày so với trùng biến hình?

TRÙNG KIẾT LỊ VÀ TRÙNG SỐT RÉT

Trang 13

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm trùng kiết lị. I Trùng kiết lị:

1) Cấu tạo:

- Chân giả ngắn

- Không có không bào.2) Di chuyển: chân giả.3) Dinh dưỡng:

- Qua màng tế bào

- Nuốt hồng cầu

4) Sinh sản: vô tính phân đôi

5) Phát triển:

Trong môi trường -> kết bào xác -> vào ruộtngười -> ra khỏi bào xác -> bám vào thành ruột

sung:

+ Tại sao phân người bệnh liết lị có

lẫn máu và chất nhày?

+ Vai trò của bào xác?

+ Vai trò chân giả?

+ Cách phòng bệnh sốt rét?

- HS trả lời:

+ Ruột bị loét

+ Bảo vệ trùng khi sống ở môi trường ngoài

+ Bám vào thành ruột

+ Ăn chín uống sôi, rửa tay trước khi ăn, giữ vệ sinh thân thể và môi trường

3) Dinh dưỡng:

- Qua màng tế bào

- Lấy chất dinh dưỡngcủa hồng cầu

4) Sinh sản: vô tínhphân nhiều

+ Tại sao người bị sốt rét da tái

xanh, sốt cao nhưng vẫn run cầm

cập?

+ So sánh cách dinh dưỡng của

trùng sốt rét và trùng kiết lị?

+ Tại sao bệnh sốt rét thường xảy ra

ở miền núi?

+ Cách phòng bệnh sốt rét?

- HS thuyết trình và chất vần

- HS trả lời:

+ Muỗi anophen có vằn trắng đen, khi hút máu người chúc đầu xuống chổng vó lên trên

+ Muỗi miễn nhiễm

+ Mất hồng cầu

+ Diệt muỗi và vệ sinh môi trường

+ Ngủ có màn

+ Dùng thuốc diệt muỗi và vệ sinh màn

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 7 “ Đặc điểm chung và vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh”

Trang 14

Tiết PPCT: 7

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm chung của động vật nguyên sinh

- Chỉ ra được vai trò tích cực và tác hại của động vật nguyên sinh

- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường

- Sưu tầm hình một số động vật nguyên sinh

- Nêu đặc điểm của trùng kiết lị?

ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

Trang 15

- Nêu đặc điểm của trùng sốt rét?

- Cách phòng bệnh sốt rét và kiết lị?

- So sánh cách dinh dưỡng của trùng sốt rét và trùng kiết lị?

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm chung của động vật nguyên sinh. I Đặc điểm chung:

- Kích thước hiển vi

- Cấu tạo từ 1 tế bào

- Phần lớn dị dưỡng

- Di chuyển bằng roi,lông bơi, chân giả hoặcchân giả

- Sinh sản vô tính vàhữu tính

- Yêu cầu HS trả lời phần bảng 1

SGK và phần 

- Yêu cầu HS trả lời

+ Làm sách môi trườngnước

+ Góp phần tạo nên vỏTrái Đất

+ Giúp xác định tuổiđịa tầng tìm mỏ dầu

- Hại: gây bệnh chongười và động vật

- Yêu cầu HS đọc phần  và trả lời

phần  SGK trang 26

- Yêu cầu HS đọc phần  và trả lời

phần  SGK trang 27

- HS đọc và trả lời

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 8 “ Thủy tức”

Trang 16

Tiết PPCT: 8 CHƯƠNG II: NGÀNH RUỘT

- Đặc điểm chung của động vật nguyên sinh?

- Vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh?

- Nêu điểm khác nhau của động vật nguyên sinh sống tự do và sống ký sinh?

THỦY TỨC

Trang 17

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo ngoài và cách di chuyển của thủy tức I Hình dạng ngoài và

- Kiểu sâu đo

- Kiểu lộn đầu

- GV nhận xét

- YÊu cầu HS kết luận

+ Tế bào thần kinh: điều khiển hoạt động sống

+ Tế bào sinh sản: sinhsản

- HS lắng nghe

- HS kết luận

Hoạt động 3: Tìm hiểu cách dinh dưỡng của thủy tức. III Dinh dưỡng:

- Lấy thức ăn bằng tua miệng

- Tiêu hóa thức ăn bằng tế bào mô cơ tiêu hóa trong ruột túi

- Thải thức ăn ra ngoài bằng lỗ miệng

- Hô hấp: qua thành cơ thể

- GV nhận xét

- HS lắng nghe

- HS kết luận

Hoạt động 4: Tìm hiểu cách sinh sản của thủy tức. IV Sinh sản :

- Sinh sản vô tính: mọc chồi

- GV nhận xét

- HS lắng nghe

Trang 18

- Yêu cầu HS kết luận - HS kết luận - Sinh sản hữu tính: xảy

ra ở mùa lạnh, ít thức ăn

- Tái sinh: từ 1 phần cơ thể tạo ra 1 cơ thể mới

- Học bài cũ

- Chuẩn bị KT 15’

- Đọc trước bài 9 “ Đa dạng của ngành Ruột khoang”

- Sưu tầm tranh ảnh về nhành Ruột khoang

- Sưu tầm tranh ảnh về ngành Ruột khoang

- Chuẩn bị thuyết trình

ĐA DẠNG CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG

Trang 19

- Trình bày cấu tạo của thủy tức?

- Cách di chuyển và dinh dưỡngc ủa thủy tức?

- Cách sinh sản của thủy tức?

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của sứa I Sứa:

- Hình dạng: hình dù

- Có tầng keo dày

- Miệng ở phía dưới cơ thể

- Di chuyển bằng cách

co bóp dù

- Bắt mồi và tự vệ nhờ tế bào gai

sung :

+ Trình bày cách di chuyển của

sứa?

+ Tầng keo dày giúp gì cho sứa ?

+ Tại sao miệng ở phía dưới cơ

thể ?

+ So sánh với thủy tức ?

- HS trả lời

+ Co bóp dù hút và đẩy nước giúp sứa di chuyển

+ Giúp sứa nổi

+ Giúp hút và đẩy nước giúp sứa di chuyển

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo của hải quỳ và san hô. II Hải quỳ và san hô:

- Hình trụ, sống bám, có nhiều màu sắc sặc sỡ

- San hô có khung xương đá vôi và sống thành tập đoàn

sung :

+ So sánh hải quỳ và san hô ?

+ So sánh cách sinh sản của san hô

+ Tại sao sứa, hải quỳ, san hô được

xếp vào ngành Ruột khoang ?

+ Tại sao cấu tạo mỗi loài có sự

khác nhau ?

+ Nhận xét về sự đa dạng của

ngành Ruột khoang ?

- HS trả lời:

+ Tạo hình dáng nhất định và cho các cá thể san hô bám

+ Thông nhau

+ Có ruột túi( ruột khoang)

+ Thích nghi với lối sống

+ Rất đa dạng

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 10 “ Đặc điểm chung và đa dạng của ngành Ruột khoang”.

- Sưu tầm 1 số vai trò của ngành Ruột khoang

Trang 20

- Chia nhóm thuyết trình.

Tiết PPCT: 10

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm chung nhất của ngành Ruột khoang

- Chỉ rõ được vai trò của ngành ruột khoang trong tự nhiên và đời sống con người

- Có ý thức bảo vệ động vật quý có giá trị

Trang 21

- Hình ảnh về vai trò của ngành ruột khoang.

2) Học sinh:

- Sưu tầm hình ảnh vai trò của ngành ruột khoang

- Nêu cấu tạo của sứa? So sánh với thủy tức?

- So sánh hải quỳ và san hô?

- So sánh san hô với sứa?

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành ruột khoang. I Đặc điểm chung:

- Cơ thể đối xứng tỏa tròn

- Dinh dưỡng: dị dưỡng

- Thành cơ thể có hai lớp tếbào

- Tự vệ và tấn công nhờ tếbào gai

- Ruột túi

- Yêu cầu HS quan sát hình

10.1, thảo luận trả lời phần 

SGK trang 37

- HS quan sát và thảo luận

* Tạo hê sinh thái biển

+ Trong đời sống:

* Làm đồ trang trí, trangsức: san hô đỏ, đen,…

* Nguyên liệu cho xâydựng: san hô đá

* Làm thực phẩm: sứasen, sứa rô

* Hóa thạch san hô giúpnghiên cứu địa chất

- HS lắng nghe

- HS kết luận

- Học bài cũ

Trang 22

- Đọc trước bài “ Sán lá gan”.

- Kẻ bảng vào tập

Mắt Cơ quan tiêu

hóa

Sán lông

Sán lá gan

NGÀNH GIUN DẸP

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm nổi bật của ngành giun dẹp

- Chỉ rõ đặc diểm của sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh

- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng chống giun sán kí sinh cho vật nuôi

Trang 23

2) Học sinh:

- Đặc điểm chung của ngành ruột khoang?

- Vai trò của ngành ruột khoang?

Hoạt động 1: Tìm hiểu sán lông I Sán lông:

1) Cấu tạo:

- Mắt: 2 mắt ở đầu

- Cơ quan tiêu hóa:

sung:

+ Trứng được bao bọc trong kén

nhằm mục đích gì?

+ Thùy khứu giác có chức năng gì?

+ Cách sinh sản của sán lông?

- Mắt: tiêu giảm

- Cơ quan tiêu hóa:

+ Nhánh ruột phát triển.+ Chưa có hậu môn

2) Di chuyển:

- Tiêu giảm

- Giác bám phát triển

- Thành cơ thể chun dãn

- Bám vào gan mật

- Luồn lách trong môi

sung:

+ Tại sao mắt và lông bơi sán lá

gan tiêu giảm, giác bám phát triển?

+ Tại sao nhánh ruột sán lá gan

phát triển hơn sán lông?

+ Tại sao cơ quan sinh sản sán lá

gan phát triển?

+ Sán lá gan đẻ nhiều nhằm mục

đích gì?

+ Vòng đời sán lá gan có kí sinh

qua vật chủ trung gian có ý nghĩa

+ Thích nghi môi trường kí sinh

+ Chứa nhiều chất dinh dưỡng cho cơ thể duy trì sinh sản

+ Thực hiện sinh sản nhiều

+ Tăng tỷ lệ trứng tiếp cận đượcvới vật chủ

+ Duy trì sức sống và năng lượng khi chưa gặp vật chủ, tăngkhả năng gặp được vật chủ

+ 60 – 700C

+ Có, gây lóet gan, phù mật

Trang 24

+ Sán lá gan có kí sinh trong cơ thể

người không? Tác hại?

+ Cách phòng trừ bệnh sán lá gan?

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 12 “ Một số giun dẹp khác và đặc điểm chung của ngành giun dẹp”.

- Sưu tầm 1 số hình ảnh đại diện của ngành giun dẹp

- Thông qua các đại diện của ngành giun dẹp nêu được đặc điểm chung của ngành giun dẹp

- Giáo dục ý thức vệ sinh cơ thể và môi trường

MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN DẸP MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC

ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN DẸP

Trang 25

1) Giáo viên:

- Hình 12.1, 12.2, 12.3

2) Học sinh:

- Sưu tầm hình ảnh 1 số loại giun dẹp khác

- Nêu đặc điểm của sán lá gan?

- So sánh với sán lông? Tại sao có sự khác nhau?

- Trình bày vòng đời của sán lá gan?

- Cách phòng trừ sán lá gan?

Hoạt động 1: Tìm hiểu 1 số giun dẹp khác I Một số giun dẹp khác:

- Sán lá máu: phân tính,

chui qua da người, kí sinh trong máu người

- Sán bã trầu: giống sán lá

gan, kí sinh trong ruột lợn

- Sán dây: dài, nhiều đốt,

trong mỗi đốt mang cơ quan sinh sản lưỡng tính, đốt già chứa trứng, kí sinh trong ruột người và cơ bắp trâu, bò, lợn

sung:

+ Tại sao sán lá máu phân tính

nhưng luôn ghép đôi?

+ Con đường lây nhiễm bệnh do

sán?

+ Tại sao sán kí sinh trong ruột,

máu, gan, cơ mà không ở những

cơ quan khác?

+ Tại sao cơ quan tiêu hóa sán

dây tiêu giảm?

+ Cách phòng bệnh do sán gây

ra?

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành giun dẹp. II Đặc điểm chung:

- Cơ thể dẹp, đối xứng 2bên

- Phân biệt đầu đuôi, lưngbụng

- Ruột phân nhánh, chưacó hậu môn

- Cơ quan sinh sản pháttriển

- Phát triển qua các giaiđoạn ấu trùng

- Yêu cầu HS làm phần bảng SGK

trang 45

- HS thảo luận

- HS kết luận

Trang 26

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 13 “ Giun đũa”

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm cấu tạo của giun đũa thích nghi với đời sống kí sinh

- Nêu được tác hại của giun đũa và cách phòng tránh

- Giáo dục ý thức vệ sinh môi trường, vê sinh cá nhân

GIUN ĐŨA

Trang 27

- Nêu đặc điểm 1 số đại diện ngành giun dẹp?

- Nêu đặc điểm chung của ngành giun dẹp?

- Nêu biện pháp phòng bệnh do giun dẹp gây ra?

Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu tạo ngoài,cấu trong và di chuyển của giun

đũa

I Cấu tạo ngoài:

- Dài bằng chiếc đũa

- Có lớp vỏ cuticun bọcngoài cơ thể luôn căngtròn giúp không bị tiêu hủybởi dịch tiêu hóa

II Cấu tạo trong và dichuyển:

* Di chuyển: cong duỗi cơ

thể để chui rúc trong môitrường kí sinh

- GV nhận xét đặt câu hỏi bổ

sung:

+ Phân biệt giun đũa đực và cái?

+ So sánh cấu tạo ngoài với sán lá

gan?

+ So sánh cấu tạo trong với sán lá

gan?

+ Chức năng 3 môi bé?

+ Đặc điểm phân biệt với ngành

giun dẹp?

+ Ngành giun tròn tiến hóa hơn

giun dẹp ở điểm nào?

- HS trả lời:

+ Ruột thẳng, có hậu môn

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách dinh dưỡng và sinh sản của giun đũa. III Dinh dưỡng:

- Hút chất dinh dưỡng

IV Sinh sản:

1) Cơ quan sinh sản:

- Phân tính

- Cơ quan sinh dục dạng

sung:

+ Thụ tinh trong?

+ Tác dụng của vỏ trứng khi ấu

trùng ở môi trường ngoài?

- HS trả lời:

+ Trứng thụ tinh trong cơ thể mẹ

+ Bảo vệ ấu trùng

+ Khả năng tiếp xúc trực tiếp vật

Trang 28

+ Tại sao giun đũa không qua vật

chủ trung gian?

+ Tại sao giun đũa vào ruột người

thì đi vào máu, tim, gan, phổi mới

trở lại ruột?

+ Tại sao trẻ em hay mắc bệnh

giun đũa?

+ Cách phòng bệnh do giun đũa?

chủ cao

+ Do giun thích chui rúc, qua cácbộ phận để hấp thu chất dinhdưỡng, ở ruột để sinh sản

+ Do chưa có ý thức vệ sinh

+ Ăn uống vệ sinh, không ăn rausống, uống nước lã, rửa tay trướckhi ăn, che đậy thức ăn chốngruồi nhặng

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 14 “ Một số giun tròn khác và đặc điểm chung của ngành giun tròn”.

Tiết PPCT: 14

MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM

CHUNG CỦA NGÀNH GIUN TRÒN MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM

CHUNG CỦA NGÀNH GIUN TRÒN

Trang 29

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu rõ được 1 số giun tròn đặc biệt là nhóm giun kí sinh gây bệnh, từ đó có biện pháp phòng tránh

- Nêu được đặc điểm chung của ngành giun dẹp

- Giáo dục ý thức giữ vệ sinh môi trường, cá nhân và vệ sinh ăn uống

- Nêu cấu tạo của giun đũa?

- Nêu cách dinh dưỡng và sinh sản của giun đũa?

- Nêu cách phòng tránh bệnh giun đũa?

Hoạt động 1:Tìm hiểu một số giun tròn khác. I Một số giun tròn khác:

- Giun kim: kí sinh trong

ruột già gây ngứa ngáy

- Giun móc câu: kí sinh ở

tá tràng làm xanh xao,vàng vọt

- Giun rễ lúa: kí sinh ở rễ

lúa gây thối rễ, lá úa vàng

sung:

+ Ruột non và ruột già nơi nào có

nhiều chất dinh dưỡng hơn?

+ Tá tràng là phần nào của ruột?

+ Tại sao trẻ em hay mắc bệnh

giun kim?

+ Cách phòng bệnh do giun tròn

gây ra?

- HS trả lời:

+ Ruột non

+ Phần đầu của ruột già

+ Do thói quen mút tay

+ Giữ vệ sinh môi trường, cánhân, không tưới rau bằng phântươi, diệt muỗi nhặng

- HS kết luận

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành giun tròn. II Đặc điểm chung:

- Cơ thể hình trụ,thuôn 2 đầu

- Đầu nhọn đuôi tù

- Có vỏ cuticun trong suốt

- Kí sinh ở 1 vật chủ

- Khoang cơ thể chưa chínhthức

- Cơ quan tiêu hóa từ miệng đến hậu môn

- Yêu cầu HS hòan thành phần

bảng SGK trang 51

- HS trả lời

- HS kết luận

Trang 30

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 15 “ Giun đất”.

GIUN ĐẤT

Trang 31

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm của giun đất

- Chỉ rõ được đặc điểm tiến hóa hơn của giun đất so với giun tròn

- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích

- Nêu đặc điểm 1 số đại diện ngành giun tròn và tác hại?

- Đặc điểm chung của ngành giun tròn?

- Nêu biện pháp phòng trừ bệnh do giun tròn gây ra?

Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu tạo ngoài, cấu tạo trong và cách di chuyển

của giun đất.

I Cấu tạo ngoài:

- Hình trụ, thuôn hai đầu

- Cơ thể nhiều đốt, mỗi đốtcó vàng tơ

- Có đai sinh dục, mặtbụng mang 1 lỗ sinh dụccái và 2 lỗ sinh dục đực

- Có hậu môn

- Da trơn, có chất nhầy

II Di chuyển: nhờ sự chungiãn cơ thể và các vòng tơ

III Cấu tạo trong:

- Hệ tiêu hóa:miệng ->

hầu > thực quản > diều

-> dạ dày cơ > ruột tịt >ruột

- Hệ tuần hoàn:

+ Tim đơn giản

+ Có mạch lưng và mạchbụng

- HS trả lời:

+ Thành cơ thể có cơ vòng và cơdọc, có các vòng tơ

+ Hệ tuần hoàn

+ Hệ tiêu hóa phân hóa rõ, hệthần kinh dạng chuỗi hạch,khoang cơ thể chính thức

- HS kết luận

Trang 32

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách dinh dưỡng và sinh sản của giun đất. IV Dinh dưỡng:

- Thức ăn: vụn thực vật và mùn đất

- Hô hấp qua da

- GV nhận xét đặc câu hỏi bổ

sung:

+ Tại sao mưa nhiều, giun đất

chui lên mặt đất?

+ Cuốc phải giun đất có chất lỏng

chảy ra? Đó là chất gì, tại sao?

+ Tại sao giun đất lưỡng tính

nhưng vẫn phải ghép đôi?

+ Chặt đứt cơ thể giun đất còn

sống không?

- HS trả lời:

+ Giun ngạt thở chui lên hô hấp

+ Máu mang sắc tố chứa sắt, gặpoxi có màu đỏ

+ Không tự thụ tinh do vị trí cơquan sinh dục

+ Còn vì giun đất có khả năng táisinh

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 16 “ Thực hành:Mổ và quan sát giun đất”.

- Mỗi nhóm mang:

+ Phiếu thực hành

+ Khăn lau

+ 1 con giun đất

Tiết PPCT: 16

Trang 33

I/ MỤC TIÊU:

- Nhận biết loài giun đốt

- Chỉ rõ cấu tạo ngoài của giun đất

- Nhận biết được cấu tạo trong của giun đất qua mô hình hoặc tranh

- Giáo dục ý thức tự giác, kiên trì, tinh thần hợp tác khi thực hành

1) Giáo viên:

- Dụng cụ thực hành

- Tranh, mô hình giun đất

2) Học sinh:

- Chuẩn bị theo dặn dò của giáo viên

- Cấu tạo ngoài và cách di chuyển?

- Cấu tạo trong và dinh dưỡng?

- Cách sinh sản?

- Lợi ích của giun đất?

- Đặc điểm tiến hóa hơn so với giun tròn?

Hoạt động 1: Kiểm tra dụng cụ, mẫu vật của học sinh I Vật liệu và dụng cụ

cần thiết:

- GV kiểm tra dụng cụ , mẫu vật và

đánh giá sự chuẩn bị của học sinh

- GV phân công việc cho học sinh

- Yêu cầu HS nhận dụng cụ thực

hành

- HS để mẫu vật trên bàn cho GV kiểm tra

- HS lắng nghe

- HS nhận dụng cụ thực hành

Hoạt động 2: Hướng dẫn quy trình thực hành II Quy trình thực hành:

+ Quan sát cách di chuyển: để giun

đất trong khay quan sát cách di

chuyển

+ Quan sát cấu tạo trong: nhúng

giun vào cồn loãng, cố định trên

- HS quan sát & lắng nghe

MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT

Trang 34

khay, trả lời phần SGK trang 57.

+ Quan sát cấu tạo trong: quan sát

tranh xác định các bộ phận bên

trong của giun đất

- GV theo dõi, chỉnh sửa chỗ sai của

học sinh

- Làm phiếu thực hành

- HS tiến hành thực hành

- Trả lời câu hỏi và ghi kết quả thựchành vào phiếu thực hành

Hoạt động 4: Đánh giá kết quả IV Đánh giá kết quả :

- Cho HS báo cáo kết quả theo nhóm và mô tả cấu tạo dựa theo tranh

- GV đánh giá lại cho điểm

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 17 “ Một số giun đốt khác và đặc điểm chung của ngành giun đốt”.

Trang 35

Tiết PPCT: 17

I/ MỤC TIÊU:

- Chỉ ra đặc điểm 1 số giun đốt khác phù hợp lối sống

- Nêu được đặc điểm chung và vai trò của ngành Giun đốt

- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật

- Nêu cấu tạo ngoài của giun đất?

- Nêu cấu tạo của:

+ Hệ tiêu hóa?

+ Hệ thần kinh?

+ Hệ sinh dục?

Hoạt động 1:Tìm hiểu một số loại giun đốt khác. I Một số giun đốt khác:

- Giun đỏ: sống thành búi

ở cống rãnh được khai thácđể nuôi cá cảnh

- Đỉa: kí sinh ngoài, hút

máu vật chủ

- Rươi: sống ở nước lợ, là

thức ăn cho cá và người

sung:

+ Tại sao giun đỏ đầu cắm xuống

bùn, thân uốn sóng để hô hấp?

+ Tên gọi khác của giun đỏ?

+ Cắt đôi đỉa có chết không? Vai

trò của đỉa?

+ Tại sao giác quan của rươi phát

MỘT SỐ GIUN ĐỐT KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM

CHUNG CỦA NGÀNH GIUN ĐỐT MỘT SỐ GIUN ĐỐT KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM

CHUNG CỦA NGÀNH GIUN ĐỐT

Trang 36

- Yêu cầu HS kết luận.

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung và vai trò của ngành giun đốt II Đặc điểm chung:

- Cơ thể phân đốt

- Có khoang cơ thể chính thức

- Có hệ tuần hòan, máu thường đỏ

- Di chuyển nhờ chi bên, tơhoặc thành cơ thể

- Oáng tiêu hóa phân hóa

- Hô hấp qua da hay bằng mang

- Yêu cầu HS làm phần bài tập

SGK trang 61

- HS làm bài

- HS kết luận

- Học bài chuẩn bị kiểm tra 1 tiết

- Nội dung ôn tập: chương 3: Các ngành giun

- Tư liệu: ghi nhớ trong SGK, hình vẽ và nội dung trong vở thực hành sinh 7

Trang 37

Tiết PPCT: 18

Bài số : (Kiểm tra)

I/ MỤC TIÊU:

- Kiểm tra kiến thức HS tiếp thu được trong chương 3

- Biết cách vận dụng kiến thức đã học vào vệ sinh cá nhân và môi trường

1) Giáo viên:

- Hệ thống câu hỏi

- Đề kiểm tra

2) Học sinh:

- Học bài trong chương 3

III/ NỘI DUNG:

1) Cơ sở soạn đề kiểm tra:

- Xác định mạch kiến thức: chương 3

- Xác định mức độ đánh giá: biết, hiểu, vận dụng

- Xác định lượng kiến thức kiểm tra:

+ Số câu hỏi:

Ngành giun dẹp: 5 câu

Ngành giun tròn: 5 câu

Ngành giun đốt: 5 câu

 Đặc điểm chung: 1 điểm

 Cách phòng chống hoặc vai trò: 1 điểm

2) Soạn câu hỏi theo ma trận:

KIỂM TRA 1 TIẾT

Mạch đánh giá

Trang 38

Giun dẹp

Giun tròn

Giun đốt

2(0.5)1(0.5)1(0.5)

2(0.5)2(0.5)

2(0.5)2(1)3(1)

3) Trọng tâm:

- Ngành giun dẹp:

+ Cấu tạo, vòng đời sán lá gan

+ Đặc điểm chung ngành giun dẹp

+ Cách phòng bệnh

- Ngành giun tròn:

+ Cấu tạo và biện pháp phòng chống giun đũa

+ Đặc điểm chung

+ Cách phòng bệnh

- Ngành giun đốt:

+ Cấu tạo ngoài và trong giun đất

+ Lợi ích của giun đất

+ Sự đa dạng và đặc điểm chung

+ Vai trò

- Đọc trước bài 18 “ Trai sông”.

- Sưu tầm 1 số vỏ trai

Trang 39

Tiết PPCT: 19 CHƯƠNG IV: NGÀNH THÂN MỀMBài số : 18 (Lý thuyết)

I/ MỤC TIÊU:

- Biết được vì sao trai sông được xếp vào ngành thân mềm

- Giải thích được đặc điểm cấu tạo của trai thích nghi với đời sống ẩn mình trong bùn cát

- Nắm được các đặc điểm dinh dưỡng, sinh sản của trai

- Hiểu rõ khái niệm: áo, cơ quan áo

- Trả và sửa bài kiểm tra 1 tiết

Hoạt động 1:Tìm hiểu hình dạng, cấu tạo, cách di chuyển của trai

2 cơ khép vỏ điều chỉnh động tác đóng, mở vỏ

- Gồm lớp sừng ở ngoài, lớp đá vôi ở giữa, lớp xà

sung:

+ Cách tính tuổi của trai?

+ Vai trò của vỏ trai?

+ Tại sao khi đốt vỏ trai có mùi

- HS trả lời:

+ Đếm số vòng tăng trưởng trênvỏ

+ Bảo vệ thân mềm bên trong

+ Vỏ trai có lớp sừng

TRAI SÔNG

Trang 40

+ Tại sao trai tạo được ngọc?

+ Trình bày cách di chuyển của

trai?

+ Trai tiết lớp xà cừ bao bọc hạtcát để bảo vệ mình khi có vật lạxâm nhập

- HS kết luận

cừ ở trong

2) Cơ thể trai:

- Ngoài: áo trai tạo thành khoang áo, có ống hút và ống thoát

- Giữa: 2 tấm mang

- Trong: thân trai, chân trai

II Di chuyển:

Chân trai thò ra thụt vàokết hợp với động tác đóng mở vỏ

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách dinh dưỡng, sinh sản của trai sông. III Dinh dưỡng:

- Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ

- Hô hấp qua mang

IV Sinh sản:

- Phân tính

- Trứng thụ tinh phát triển thành ấu trùng, ấu trùng phát triển thành trai trưởngthành

sung:

+ Tại sao nói cách dinh dưỡng của

trai là thụ động?

+ Tại sao trứng sau khi đẻ ở lại

trong mang trai, nở thành ấu trùng

ở trong mang hoặc da cá?

+ Cách sinh sản của trai?

+ Vai trò của trai?

+ Trai phóng tinh trùng vào nước,nước mang tinh trùng vào thụ tinhtrong cơ thể con cái

+ Tạo ngọc trai, lọc nước, là thứcăn cho người và động vật

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 19 “ Một số thân mềm khác”

Định dạng
Số trang	113
Dung lượng	1,42 MB

SINH 7 (tu tuan 11) 4 COT

MỔ VÀ QUAN SÁT TễM SễNG