Tuần 4- Tiết 16Ngày LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH A.. - Biết vận dụng thao tác lập luận phân tích trong bài văn nghị luận.. Nêu ngắn gọn cách sử dụng thao tác phân tích trong văn
Trang 1Tuần 4- Tiết 16
Ngày
LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS:
- Củng cố và nâng cao tri thức về thao tác lập luận phân tích
- Biết vận dụng thao tác lập luận phân tích trong bài văn nghị luận
B Phương tiện dạy học:
- SGK, SGV, STK
- Thiết kế bài dạy
C Phương pháp dạy học:
Tổ chức cho HS làm bài tập; kết hợp làm việc cá nhân và làm việc theo nhĩm.
Gợi ý bằng những câu hỏi nhỏ
D Tiến trình dạy học:
I- Oån định lớp
II Kiểm tra bài cũ: Bài thao tác lập luận phân tích.
1 Nêu ngắn gọn cách sử dụng thao tác phân tích trong văn nghị luận.
2 Kiểm tra bài tập: BT2 (Sgk – tr 29)
Phân tích vẻ đẹp của ngơn ngữ nghệ thuật trong bài thơ Tự tình
III Bài mới:
Trong bài trước, chúng ta đã học về mục đích, yêu cầu và cách sử dụng thao tác lập luận phân tích trong bài văn nghị luận Bài học hơm nay sẽ tập trung luyện tập thao tác này
-HD h/s làm một số bài tập
trong phần luyện tập
* HS làm việc theo nhĩm nhỏ.
Như thế nào là tự ti?
- Tự ti là tự đánh giá thấp mình
nên thiếu tự tin Tự ti hoàn toàn
khác với khiêm tốn
Có những biểu hiện nào của
thái độ tự ti?
+Không dám tin tưởng vào năng
lực,nănglực,sựhiểubiết của mình
+Nhút nhát, tránh những chỗ đông
người
+ Không dám mạnh dạn đảm nhận
những nhiệm vụ được giao
Tự ti có những tác hại gì?
Như thế nào là tự phụ?
- Tự phụ là luơn đề cao bản
thân, cho rằng bản thân hơn hẳn
người khác, thổi phồng những ưu
điểm Tự phụ khác với tự hào
Có những biểu hiện nào của
I- Luyện tập:
1 Bài tập 1.
Khái niệm khơng cĩ niềm tin vào
bản thân, luơn thấy bản thân nhiều khuyết điểm hoặc quá chú tâm vào những khuyết điểm vốn cĩ
Luôn đề cao quá mức bản thân, tự cao, tự đại đến mức coi thường người khác
Biểu hiện Hay mặc cảm, nhút nhát,
rụt rè, bi quan
Kiêu căng, huênh hoang, khốc lác, xem thường người khác
Tác hại Ít cĩ cơ hội để khẳng
định, phát triển bản thân
Ảo tưởng về bản thân, dễ dẫn đến thất bại trong cơng việc; khơng cĩ được thiện cảm của người khác
Thái độ sống hợp lí
Tự tin vào bản thân, khiêm tốn với mọi người.
Trang 2thái độ tự phụ?
+ Luôn đề cao quá mức bản
thân
+ Luôn tự cho mình là đúng
+ Khi làm một việc gì đó lớn
lao th thậm chí còn tỏ ra coi
thường người khác
Tác hại của thái độ tự phụ?
Xác định thái độ hợp lí: Cần
phải biết đánh giá đúng bản
thân để phát huy được hết
những điểm mạnh cũng như có
thể khắc phục những điểm yếu
Bài tập 2:
Nghệ thuật sử dụng từ ngữ?
Tác dụng?
Tác dụng của biện pháp đảo
trật tự từ là gì?
nhấn mạnh cái lơi thơi, ậm oẹ
Phân tích hình ảnh “vai đeo
lọ”, “miệng thét loa”?
Nêu cảm nhận về cảnh thi cử
2, Bài tập 2.
- Nghệ thuật sử dụng từ ngữ giàu hình tượng và cảm xúc qua các từ: lôi thôi, ậm oẹ Làm tốt lên phong thái của các sĩ tử và các vị quan ở trường thi mất vẻ đàng hồng, đĩnh đạc, trang nghiêm
- Nghệ thuật đảo trật tự cú pháp nhằm nhấn mạnh vào dáng điệu và hành động của sĩ tử và quan trường
- Sự đối lập giữa sĩ tử và quan trường ( nhưng đều hài hước) + Sĩ tử đi thi vốn tràn đầy sĩ khí, hăng hái, náo nức; phong thái đĩnh đạc, đang hồng nhưng hiện tại thì lơi thơi, nhếch nhác
+ Quan trường vốn oai vệ nhưng đây là cái oai vệ cố tạo ra; “miệng”
cố “thét” nhưng chỉ được “ậm oẹ”
- Nêu cảm nghĩ chung về cảnh thi cử : Cảnh thi cử phản ánh được thực trạng sa sút của “nho phong sĩ khí”; bên cạnh đĩ, cịn cĩ cái nhốn nháo, lơi thơi như cảnh chợ chiều
*HD h/s đọc thêm
Luận điểm chính của đoạn
trích là gì? Nó được chia ra làm
mấy phần?
Tác giả đã lập luận như thế
nào để thuyết phục người đọc
rằng nhà khoa học phải có óc
dân chủ?
Tác giả đã gắn kết hai mặt
của luận điểm thành một khối
thống nhất bằng cách nào?
II- Đọc thêm:
Bài tập 2 /
- Nhà khoa học phải có óc dân chủ và dũng khí Có 2 bộ phận chính:
+ Nhà khoa học phải có óc dân chủ
+ Nhà khoa học phải có dũng khí
- Cách lập luận:
+ Tác giả mở đầu bằng sự thật: “Đối với những…g thuyết khác nhau”, do đó phải có tranh luận
+ Tác giả phân tích các mối nguy hại khi nhà khoa học, trong tranh luận, không biết nghe ý kiến của mình
+ Tác giả kluận: Oùc khoa học phải đi đôi với óc dân chủ
Tác giả đã gắn kết hai mặt của luận điểm thành một khối thống nhất thông qua một thao tác lập luận về hai mặt khác nhau của mối quan hệ giữa hành động và suy nghĩ của nhà khoa học
Trang 3
IV-Củng cố:
- Những điều lưu ý khi phân tích một vấn đề xã hội
- Biết cách phân tích một vấn đề xã hội bằng cách chia nhỏ đối tượng; xem xét các mối quan hệ
-Những điều lưu ý khi phân tích một tác phẩm thơ
- Biết cách phân tích bài thơ, đoạn thơ bằng cách dựa vào từ ngữ, hình ảnh, biện pháp nghệ thuật
V- Chuẩn bị bài mới: Lẽ ghét thương (Nguyễn Đình Chiểu - Lục Vân Tiên)
+ Đọc lại tĩm tắt Truyện Lục Vân Tiên trong Sgk NV 9
+ Xem lại các đoạn trích đã học