Kiến thức: Giúp học sinh: - Cảm nhận được tình yêu cao đẹp bất chấp thù hận giữa hai dịng họ của Rơ-mê-ơ và Giu-li-ét.. - Phân tích được diễn biến tâm trạng nhân vật qua ngơn ngữ đối tho
Trang 1Tuần 16- Tiết 65-66
Ngày
TÌNH YÊU VÀ THÙ HẬN
(Trích Rơ- mê- ơ và Giu- li- ét)
A MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Cảm nhận được tình yêu cao đẹp bất chấp thù hận giữa hai dịng họ của Rơ-mê-ơ và Giu-li-ét
- Phân tích được diễn biến tâm trạng nhân vật qua ngơn ngữ đối thoại
- Hiểu được tình yêu chân chính tạo ra tình cảm và nhân cách trong sáng, nâng đỡ, cổ vũ con người vượt qua thù hận
2.Về kĩ năng: đọc hiểu văn bản kịch
3 Về thái độ: trân trọng tình yêu chân chính
B PHƯƠNG PHÁP: phát vấn, giảng bình
C CHUẨN BỊ
1 GV: Đọc tài liệu, thiết kế giáo án
2 HS: Đọc sgk, soạn bài
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
I Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số
II Kiểm tra bài cũ:
III Bài mới:
Thời đại Phục hưng ở Châu Âu là thời đại “khổng lồ đẻ ra những con người khổng lồ về tư tưởng, văn hố nghệ thuật, khoa học ” U Sếch- xpia- nhà viết kịch vĩ đại là tên tuổi tiêu biểu nhất
-Phong trào Phục hưng (cốt lõi là chủ
nghĩa nhân văn ) : giải phóng tư tưởng
tình cảm con người khỏi mọi sự kìm hãm
và trói buộc của giáo hội – phong kiến,
đề cao những giá trị tốt đẹp cao quí của
con người à văn hóa Phục hưng là một
bước tiến kỳ diệu trong lịch sử văn minh
Tây Âu
- Những gương mặt tiêu biểu của văn hoá
Phục hưng: Lê-ô-na đơ Vanh-xi,
Mi-ken-lan-giơ, Đan-tê, Ra-bơ-le, Xéc-van-tet,
Sếch-xpia…
Nhận định chung về tg và sáng tác của
ơng?
-Sinh 23/4/1564 mất 23/4/1616 tại thị trấn
Xtơ - rét-phớt- ôn-Ê-vơn, miền tây nam
nước Anh
- Sớm vào đời tự lập kiếm sống vì hoàn
cảnh gia đình sa sút
-1585 lên Luân đôn làm chân giữ ngựa,
I TIỂU DẪN
1 Tác giả Sếch-xpia (1564-1616)
- Nhà thơ, nhà viết kịch thiên tài của nước Anh và của nhân loại thời Phục hưng
- Cĩ 37 tác phẩm gồm hài kịch, bi kịch, chính kịch bằng thơ xen văn xuơi, mà phần lớn là kiệt tác của nhân loại Tp của ơng là tiếng nĩi của lương tri tiến bộ, của khát vọng tự do, của lịng nhân ái bao la và của niềm tin bất diệt vào khả năng hướng thiện và khả năng vươn dậy để khẳng định cuộc sống của con người
2 Văn bản kịch Rơ-mê-ơ và Giu-li-ét
* Tĩm tắt(sgk)
Trang 2nhắc tuồng, diễn viên trước khi trở thành
nhà viết kịch thiên tài của nước Anh
GV hướng dẫn học sinh tĩm tắt nội
dung
Vị trí của đoạn trích?
lớp 2, hồi II, cảnh Rô-mê-ô gặp Giu-li-ét
tại vườn nhàCa-piu-lét sau đêm vũ hội
hoá trang
-Chọn 2 hs đọc các lời thoại Yêu cầu đọc
phải đúng giọng, diễn cảm và biểu cảm
Đoạn trích cĩ mười sáu lời thoại Sáu lời
thoại đầu cĩ gì khác biệt với những lời
thoại sau? Hình thức các lời thoại đĩ là gì?
Từ lời thoại 1- 6 : Lời độc thoại thổ lộ tình
yêu thầm kín của Rô-mê-ô và Giu-li-ét
Từ lời thoại 7- hết: Lời đối thoại của
Rô-mê-ô & Giu-li-ét
GV phân nhĩm cho học sinh thảo luận
những câu hỏi sau:
Lời đối thoại, độc thoại nội tâm của
Rơ-mê-ơ và Giu-li-ét diến ra trong bối cảnh
thời gian,khơng gian như thế nào?
- Đêm khuya, trăng sáng Màn đêm thanh
vắng với vầng trăng trên trời cao tạo chiều
sâu cho sự bộc lộ tình cảm của đơi tình
nhân-> Thiên nhiên được nhìn qua các
điểm nhìn của chàng trai đang yêu do đĩ
thiên nhiên là thiên nhiên hồ đồng, chở
che, trân trọng
Hình ảnh thiên nhiên được miêu tả
trong lời thoại của Rô-mê-ô nói lên điều
gì?
Rô-mê-ô so sánh hình dung Giu-li-ét với
những hình ảnh nào?Nhận xét cách so
sánh?
+ “Vừng dương” lúc bình minh
+ Sự xuất hiện của “vừng dương” khiến “ả
Hằng Nga” trở nên “héo hon”, nhợt nhạt
+ “Nàng Giu-li-ét là mặt trời”
- Mạch suy nghĩ của Rơ-mê-ơ hướng vào
đơi mắt: “Đơi mắt nàng lên tiếng” Đơi mơi
lấp lánh của Giu-li-ét cảm nhận như sự mấp
* Mâu thuẫn cơ bản của vở kịch: khát vọng yêu thương và hồn cảnh thù địch vây hãm
- Chủ đề: tình yêu và lịng chung thuỷ chiến thắng ốn thù
3 Vị trí của đoạn trích: thuộc cảnh 2 hồi 2 Trong đêm
hội hố trang, Rơ-mê-ơ gặp Giu-li-ét và hai người đã yêu nhau say đắm…
II ĐỌC- HIỂU ĐOẠN TRÍCH
1 Hình thức các lời thoại.
* 6 lời thoại đầu, về hình thức là những lời thoại của từng người Họ nĩi về nhau chứ khơng nĩi với nhau-> lời độc thoại nội tâm bày tỏ nỗi lịng suy nghĩ của nhân vật
- Lời độc thoại nội tâm: bày tỏ thành thật, khơng cần giấu diếm, chứa đựng cảm xúc chân thành, đằm thắm
- Độc thoại cĩ hàm chứa đối thoại: làm cho lời độc thoại thêm sinh động, nhiều màu sắc
* 10 lời thoại sau là lời đối thoại thơng thường giữa Rô-mê-ô & Giu-li-ét
2 Tâm trạng của Rơ-mê-ơ.
- Đêm khuya, trăng sáng→ tạo chiều sâu cho sự bộc lộ tình cảm của đơi tình nhân
- Trăng trở thành đối tượng để Rơ-mê-ơ so sánh với vẻ đẹp khơng sánh được của Giu- li-ét.:
+Vầng dương tươi đẹp +Hơn cả Hằng Nga.
+Đôi mắt như: - Hai ngôi sao đẹp nhất
- Làn ánh sáng tưng bừng +Đôi gò má: đẹp rực rỡ như ánh sáng ban ngày
è Với Rô-mê-ô, Giu-li-ét là hiện thân của những cái đẹp nhất trong thiên nhiên
-Dùng nhiều thán từ “ôi!”
àCảm giác choáng ngợp, say đắm trước vẻ đẹp tuyệt vời của Giu-li-ét
- Ước gì ta là chiếc bao tay… mơn trớn gò má ấy!
è Tình yêu cuồng nhiệt làm nảy sinh khao khát chinh phục, gần gũi ở Rô-mê-ô
-Khi nói với Giu-li-ét:
+ sẵn sàng từ bỏ họ tên của mình
+vượt qua bức tường cao và sự nguy hiểm nhờ đôi cánh của tình yêu
Trang 3máy của làn mơi khi nĩi-> liên tưởng.
- “Hai ngơi sao đẹp nhất trên bầu trời”-> so
sánh được đẩy lên cấp độ cao hơn bằng sự
tự vấn “Nếu mắt nàng thế nào nhỉ?”
-> khẳng định vẻ đẹp của đơi mắt, của các
nét đẹp trên khuơn mặt -> khát vọng yêu
đương hết sức mãnh liệt “Kìa! Nàng tì
má gị má ấy!”
- Cảm xúc của Rơ-mê-ơ là cảm xúc của một
con người đang yêu và đang được tình yêu
đáp lại, đây cũng là sự cộng hưởng kì lạ của
những tâm hồn đang yêu
Phân tích diễn biến tâm trạng của
Giu-li-ét? ( Đặc biệt qua lời thoại “Chỉ cĩ tên họ
…)
Qua lời độc thoại nội tâm với Rơ-mê-ơ
cho ta thấy rõ tâm trạng và mong muốn gì
của nàng?
+ Vừa gặp Rơ-mê-ơ, trở về phịng đứng bên
cửa sổ thổ lộ nỗi lịng của mình “ Chàng
hãy khước từ…hãy thề yêu em đi” “chỉ cĩ
tên họ chàng là thù địch của em thơi”->
Tình yêu mãnh liệt khơng chút che dấu,
khơng chút ngượng ngùng, suy nghĩ chín
chắn, cảm nhận được mối tình cĩ thể sẻ trở
ngại bởi sự thù hận của hai dịng họ
Hai tiếng Oâi chao ! nói lên tâm trạng
gì của nàng?
Khi thấy Rô –mê –ô đang đứng dưới
vườn nhìn lên thì liờ thoại của Giu-li-ét có
gì thay đổi ? Vì sao?
+ Anh tới đây bằng cách nào và tới đây
làm gì? Câu hỏi để giải toả băn khoăn vì
chưa thật tin vào tình yêu mới bất ngờ của
chàng
+ Anh làm cách nào tới được chốn
này người nhà em bắt gặp nơi đây Câu
hỏi hướng tới Rơ-mê-ơ cũng là để thể hiện
+ em nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại lòng hận thù…
è Mãnh lực tình yêu vượt lên trên mọi nỗi sợ hãi vì “cái
gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám làm”
Tóm lại: Rô-mê-ô là chàng trai mạnh mẽ, đến với tình yêu chân thành, say đắm và dám vượt lên trên tất cả mọi trở ngại để được sống thật với rung cảm của con tim
3 Tâm trạng của Giu-li-ét
*Khi nói một mình:
- Gọi tên Rô-mê-ô tha thiết
- Mong Rô-mê-ô từ bỏ họ tên
- Muốn Rô-mê-ô thề đã yêu mình
è Những rung cảm của Giu-li-ét trước tình yêu mãnh liệt Lời bộc bạch chân thành không cần che giấu, không chút ngượng ngùng
- Ôi chao!
à Tiếng thở dài mang dáng vẻ âu lo của Giu-li-ét khi nhận ra rung động của con tim trong nghịch cảnh éo le
- Tuy chỉ mới mười bốn tuổi nhưng Giu-li-ét rất chín chắn, nhận thức rõ một tình yêu đang nảy sinh giữa sự thù hận của hai dòng họ
*Khi nói với Rô-mê-ô:
- Vừa ngạc nhiên vừa lo lắng vì sự xuất hiện táo bạo của Rô-mê-ô
- Thật sự lo sợ cho tính mạng của Rô-mê-ô
- Kín đáo chấp nhận tình yêu của Rô-mê-ô
è Giu-li-ét là thiếu nữ chân thành, trong sáng, đón nhận tình yêu bất chấp sự hận thù của hai dòng họ Đó là khát vọng được sống thật với con người của chính mình
Trang 4nỗi lo lắng giằng xé tâm can Giu-li-ét Liệu
tình yêu của Rơ-mê-ơ cĩ đủ sức mạnh để
vượt qua bức tường rào hữu hình ở gia đình
Ca-pu-lét hay khơng? Tình yêu của chàng
cĩ đủ sức mạnh vượt qua bức tường thù hận
ở hai gia đình hay khơng?
+ Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh
nơi đây tế nhị chấp nhận tình yêu của
Rơ-mê-ơ, trái tim nàng đã hồn tồn hướng về
Rơ-mê-ơ
Em cĩ nhận xét gì về ngơn ngữ được tác
giả sử dụng ở đây?Nhưng diễn biến nội tâm
của Giu-li-ét nĩi lên tài năng gì của nhà
văn?
=> Qua ngơn ngữ sống động và đầy chất
thơ nhà văn đã thể hiện được diễn biến nội
tâm đầy phức tạp nhưng phù hợp với tâm
trạng của người đang yêu Thể hiện một
tình yêu mãnh liệt trong trắng vượt lên trên
sự hận thù truyền kiếp của hai dịng họ
.Tìm những cụm từ chứng minh tình yêu
của Rơ-mê-ơ và giu-li-ét diễn ra trong bối
cảnh hai dịng họ thù địch?
- Sự thù hận của hai dịng họ cứ ám ảnh cả
hai người trong suốt cuộc gặp gỡ
+ Rơ-mê-ơ: Tơi thù ghét cái tên tơi
Chẳng phải Rơ-mê-ơ cũng chẳng phải
Mơn-ta-ghiu Tù nay tơi sẽ khơng bao giờ
cịn là Rơ- mê- ơ nữa
+ Giu-li-ét: Chàng hãy khước từ cha
chàng và từ chối dịng họ của chàng đi, Chỉ
cĩ tên họ chàng là thù địch của em thơi
Nơi tử địa họ mà bắt gặp anh
Nỗi ám ảnh hận thù xuất hiện ở ai nhiều
hơn? Vì sao? Cả hai đều nhắc đến hận thù
trong khi tỏ tình để làm gì?
- Nỗi ám ảnh thù hận xuất hiện ở Giu-li-ét
nhiều hơn Nàng lo lắng day dứt khơng chỉ
cho mình mà cịn cả người yêu
- Thái độ Rơ-mê-ơ quyết liệt hơn, chàng
sẵn sàng từ bỏ dịng họ mình để đến với
tình yêu Cái chàng sợ là khơng cĩ được,
khơng chiếm được tình yêu của Giu- li- ét,
sợ nàng nhìn mình bằng ánh mắt của sự thù
hận
=> Cả hai đều nhắc đến thù hận song
khơng phải để khơi dậy hay khoét sâu hận
thù mà chỉ để vượt lên thù hận, bất chấp thù
4/-Tình yêu trong sáng và dũng cảm bất chấp thù hận.
+Rô-mê-ô gặp Giu-li-ét và yêu nàng không một chút băn khoăn, đắn đo – chàng trước, sau trả lời Giu-li-ét sẵn sàng từ bỏ tên họ của mình
+Giu-li-ét có nhiều băn khoăn không biết chàng có vượt qua mối thù hận kia không ?
è Tình yêu trong sáng diễn ra trên cái nền của thù hận thù hận bị đẫy lùi chỉ cịn lại tình đời tình người bao la, phù hợp với lí tưởng nhân văn
à Họ là những hình ảnh đẹp của văn học thời đại phục hưng Tây Âu
III Tổng kết.
1 Về nghệ thuật
- Đoạn trích đã tập trung được nghệ thuật xây dựng kịch của Sếch-xpia
- Lời thoại giàu nhạc điệu, hình ảnh, cảm xúc, bộc lộ
Trang 5hận -> Quyết tâm xây đắp tình yêu
Chứng minh rằng “ tình yêu và thù
hận” đã được giải quyết xong trong mười
sáu lời thoại này?
- Thù hận khơng xuất hiện như một thế lực
cản trở tình yêu mà thù hận chỉ hiện qua
dịng suy nghĩ của các nhân vật, song
khơng phải là động lực chi phối hành động
của nhân vật
Qua đoạn trích em cĩ thể rút ra được gì
về gia trị nội dung và nghệ thuật?
được tâm trạng của nhân vật
- Tính cách nhân vật khắc họa qua ngôn ngữ và hành động kịch
2 Nội dung
- Đoạn trích đã tôn vinh vẻ đẹp của một tình yêu trong sáng, dũng cảm, vượt lên trên cả hận thù
- Rô-mê-ô và Giu-li-ét là những hình tượng đẹp của văn học Phục hưng ở Tây Âu và đã phản ánh được khát vọng sống của con người thời ấy
- Đoạn trích đã khẳng định tình người tình đời theo lí tưởng nhân văn
IV- CỦNG CỐ: Câu hỏi trắc nghiệm
1/ Vở kịch “Tình yêu và thù hận” được trích từ tác phẩm nào?
tình đầu
2/ Đoạn trích “ Tình yêu và thù hận” có bao nhiêu nhân vật?
nhân vật
3/ Nhân vật Rômêô khi xuất hiện trong đoạn trích “Tình yêu và thù hận” (ở số thu tự 1), đã gọi nàng Juliet là gì?
yêu của anh
4/ Tại sao nàng Juliet lại nói: “Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ cảu chàng đi”? A-Juliet có mâu thuẩn với cha của Rômêô
B-Hai dòng họ Môn – ta – ghiu và Vê – rô – na có hận thù với nhautừ lâu đời
C-Juliet sợ Rômêô lừa dối, không tin tưởng vào tình yêu của Rômêô dành cho mình
D-Juliet muốn độc chiếm tình yêu của Rômêô
5/ Lời thoại trong kịch bao gồm:
trên
ĐÁP ÁN: 1,B; 2.A; 3.C; 4.B; 5.C
V- CHUẨN BỊ BÀI MỚI:
Oân tập văn học