Tuần 11- Tiết 43Ngày LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT Vận dụng thao tác lập luận so sánh để làm sáng tỏ một ý kiến, một quan điểm.. Hãy xác định đối tượng được s
Trang 1Tuần 11- Tiết 43
Ngày
LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH
A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Vận dụng thao tác lập luận so sánh để làm sáng tỏ một ý kiến, một quan điểm
B- PHƯƠNG PHÁP:
- Nhắc lại những kiến thức về thao tác lập luận SS
- Gợi mở, dẫn dắt HS phát biểu, trả lời câu hỏi, tranh luận, thảo luận nhóm
C- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
SGK + SGV + Giáo án
D- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
I Oån định tổ chức.
II Kiểm tra bài cũ.
- NTuân quan niệm về con người ntn trong tác phẩm “Chữ người tử tù”?
- Lời khuyên của HC có ý nghĩa ra sao?
- Nghệ thuật được sử dụng trong tác phẩm?
III- Bài mới:
Em hãy xác định luận điểm
của đề 1?
Đề yêu cầu chúng ta so sánh
làm rõ mặt nào? (giống hay
khác)
Đâu là nét giống nhau của
hai nhà thơ qua hai bài thơ?
Dẫn chứng và phân tích?
Hãy xác định đối tượng
được so sánh và đối tượng so
sánh của đề?
GV: mỗi bài thơ vừa là đối
tượng được so sánh (bản thân
nó cần được làm rõ), vừa là
đối tượng so sánh ( được dùng
để làm rõ nội dung của một
bài thơ khác)
1 Bài 1: Tâm trạng của nhân vật trữ tình (khi về thăm quê) trong
hai bài thơ (trang 116) Cả hai bài thơ đều nói lên tình cảm của người xa quê đã lâu, đến khi lớn tuổi mới quay trở lại
a, Sự giống nhau ở 2 bài thơ
- Cả hai nhà thơ (Hạ Tri Chương và Chế Lan Viên) đều rời xa quê hương khi còn trẻ, lúc trở về tuổi đã cao
+ “Khi đi trẻ, lúc về già” (Hạ Tri Chương) + “Trở lại An Nhơn tuổi lớn rồi”(Chế Lan Viên)
sự cảm nhận về thời gian và tuổi tác Thời gian trôi đi ko bao giờ trở lại Nó kéo theo bao sự thay đổi Sự vật biến đổi, con người già nua Cả hai đều bắt nguồn cảm nhận của mình từ quy luật ấy Giọng thô cũng giống nhau, có nỗi buồn man mác từ cảnh cũ người xưa Cả hai đều bỡ ngỡ, đều có tâm trạng bâng khuâng
- Cả hai đều cảm thấy mình xa lạ ngay trên quê hương
+ “ Trẻ con nhìn lạ ko chào Hỏi rằng khách ở chốn nào lại chơi” (Hạ Tri Chương) + “Bạn bè ngày nhỏ chẳng còn ai
Nền nhà nay dựng cơ quan mới Chẳng lẽ thăm quê lại hỏi người” (Chế Lan Viên)
Quê hương đã thay đổi nhiều Tác giả cảm thấy mình xa lạ và cả hai nhả thơ đều có tâm trạng ngậm ngùi, thổn thức
b, Kết luận
Trang 2Hai con người ở hai thời đại
khác nhau, có những điều khác
nhau nhưng lại có cảm xúc
khác nhau, theo em cái gì dẫn
tới điều này?
Xác định luận điểm của đề?
Đối tượng được so sánh và
đối tượng đưa ra để so sánh là
gì?
Đề thuộc dạng so sánh nào?
Cần sắp xếp các ý như thế
nào?
Từ đó rút ra kết luận gì?
Xác định luận điểm của đề?
Điểm chung và sự khác
nhau của hai bài thơ là gì?
Giống nhau:
-Cùng là thơ bảy chữ tám câu
-Đều gieo vần và tuân thủ
đúng luật đôi (câu 3+ 4 và 5
+6 )
Khác nhau:
-Thơ Hồ Xuân Hương dùng
ngôn ngữ hằng ngày,chỉ một
câu có từ Hán Việt
-Thơ Bà Huyện Thanh Quan
dùng nhiều từ Hán Việt
phong cách khác:
-Hồ Xuân Hương:bình
dân,gần gũi tinh nghịch nhưng
hiểm hóc
-Bà Huyện Thanh Quan: trang
nhã, đài các trí thức thượng
lưu
Hai nhà thơ ở hai thời đại khác nhau nhưng cảm xúc về nỗi lòng của người xa xứ ngày ttrở về quê hương đều có những nét giống nhau Vì, bản chất của nhân loại, của từng người là thế
2 Bài 2:
- Luận điểm: ích lợi của việc học tập
- Đối tượng được so sánh và đối tượng đưa ra để so sánh:
+ đối tượng được so sánh: việc học tập.
+ đối tượng đưa ra để so sánh: việc trồng cây
- Dạng so sánh: làm rõ những nét chung giữa hoạt động trồng cây và học tập
- Cách tổ chức, sắp xếp:
* Học và trồng cây đều có ích như nhau:
+ Học mang lại tri thức của nhân loại đã tổng kết cho bản thân để thực hành vào cuộc sống
+ Trồng cây cho hoa, cho quả, cho môi trường trong sạch, điều hoà khí hậu và thời tiết
* Học và trồng cây đều cần phải có thời gian:
+ Học cần có thời gian để tiếp thu kiến thức dần dần, từ đơn giản đến phức tạp; từ dễ đến khó Người học sẽ tiến bộ
+ Trồng cây cũng phải có thời gian Đừng nôn nóng, dần dần cho thu hoạch từ ít đến nhiều
Kết luận:Nhắc nhở con người: nếu chăm chỉ, chịu khó, kiên trì, khổ công học tập thì nhất định sẽ thành công
3 Bài 3:
a Điểm chung: cả hai nữ sĩ đều sử dụng thể thơ Đường luật nên
phải tuân thủ về gieo vần, luật bằng trắc, đối trong thơ
b Điểm khác nhau trong ngôn ngữ thơ:
- Trên lĩnh vực văn tự + Hồ Xuân Hương chủ yếu dùng từ ngữ thuần Việt ( tiếng gà, văng
vẳng, gáy, trên bom, cớ sao om, mõm mòm,…) trừ một câu 7
+ Bà Huyện Thanh Quan : ngôn ngữ thơ trang nhã, sử dụng nhiều
từ Hán-Việt: bảng lảng, hoàng hôn, ngư ông, viễn phố, mục tử,…
- Về thi liệu:
+ Hồ Xuân Hương ít dùng thi liệu văn chương cổ điển + Bà Huyện Thanh Quan dùng nhiều thi liệu văn chương cổ điển:
Chương Đài, nngàn mai, dặm liễu, khách, người lữ thứ.
- Về phong cách:
+ Thơ Hồ Xuân Hương là tiếng nói mang phong cách nhân dân Cụ thể là người phụ nữ bất hạnh, duyên phận lỡ làng nhưng tràn đầy khát vọng về tình yêu, hạnh phúc
+ Thơ Bà Huyện Thanh Quan là tiếng nói và cảm xúc của những văn nhân trí thức thuộc tấng lớp quí tộc
c Kết luận:
Trang 3Từ đó có thể có kết luận gì?
- So sánh để thấy được sự khác biệt giữa hai bài thơ hay trên lĩnh vực ngôn ngữ
- Ngôn ngữ là yếu yý« thứ nhất của văn học nói chung và thơ ca nói riêng
- Mọi sự sdáng tạo của nhà thơ đều bắt đầu từ ngôn ngữ
4 Bài tập về nhà: (Đọc thêm)
IV- Củng cố:
Nắm và thực hành được thao tác lập luận so sánh trong văn nghị luận
V- Chuẩn bị bài mới
Làm bài đọc thêm và chuẩn bị bài: Luyện tập vận dụng kết hợp thao tác lập luận phân tích và so sánh
Lưu ý là làm tất cả các bài tập trong sgk