Giỳp học sinh thấy được những tỡnh cảm chõn thành, sõu nặng của hai anh em trong cõu chuyện?. - Giỳp học sinh thấy được tầm quan trọng của bố cục trong văn bản.. Các phần của bố cục: 1.K
Trang 1- GD HS lòng kính yêu cha mẹ thầy cô và mọi người những người luôn
giành cho các em sự quan tâm, chăm sóc
b Kiểm tra bài cũ
- GV kiểm tra vở soạn của HS
- GV: Giới thiệu nội dung VB ND7; là
những vấn đề về quyền trẻ em, nhà trường,
phụ nữ, văn hóa, GD
? Phương thức biểu đạt chính của văn bản
là gì?
? TP được viết theo dòng cảm xúc của
lòng mẹ với con yêu Dòng cảm xúc ấy
được thể hiện qua ngôi kẻ nào? Tác dụng
Trang 2của ngôi kể này?
? Vb chia làm mấy đoạn?
4 Bố cục:
Hoạt động 2
? Tóm tắt ngắn gọn nội dungVB?
(VB viết về ai, về việc gì?)
? Tâm trạng của mẹ và của con
được thể hiện qua những chi tiết
nào? Và có gì khác?
Gợi :
? H·y tìm những chi tiết thể hiện
tâm trạng của con? Phân tích và
cho biết đó là tâm trạng gì?
tâm trạng của hầu hết những người
cha người mẹ yêu con trước những
việc quan trọng của cuộc đời con
? Vậy theo em, vì sao người mẹ lại
không ngủ được, lại trằn trọc?
Gợi:
? Người mẹ không ngủ được vì lo
lắng cho con hay vì lí do nào
khác?
? Vì sao những kỷ niệm ấy lại hiện
ra trong đêm trước ngày khai
trường của con?
TS mẹ lại nghĩ tới ngày khai trường
ở Nhật Bản? Ngày ấy có gì giống và
khác ở VN?
? Kết thúc bài, người mẹ nghĩ đến
ngày mai đứa con đến trường vào
một thế giới kỳ diệu Em đã bước
vào TG đó 6 năm, hãy cho biết TG
kỳ diệu đó là gì?
GV: Có thể kh¼ng định: Mọi nhân
II phân tích:
1.Tâm tr ạ ng c ủ a ng ườ i con
- Hăng hái dọn dẹp đồ chơi…Háo hức
… Giấc ngủ đến với con dễ dàng
Vô tư thanh thản, ngủ ngon lành
2 Tâm tr ạ ng c ủ a ng ườ i m ẹ
- Háo hức , không ngủ được , suy nghĩ triền miên, cũng hồi hộp (tin tưởng-hy vọng và tràn đầy hạnh phúc)
MÑ cã tÊm lßng s©u nÆng,
Trang 3tài xa nay đều được vun trồng trong
TG kỡ diệu đú
? Em thấy người mẹ trong bài là
ngời mẹ ntn? Cảm nghĩ của em?
? Theo em, cõu văn nào trong bài
núi lờn tầm quan trọng của nhà
trường đối với thế hệ trẻ?
quan tâm sâu sắc đến con > ngời mẹ yêu con vô cùng
hệ trẻ
- TG của ớc mơ và khát vọng
- TG của niềm vui
> nhà trờng là tất cả tuổi thơ
Trang 4Hs: soạn bài, đọc vb kĩ
C Lên Lớp:
a Ổn định tổ chức
b Kiểm tra bài cũ
? PT diễn biến tâm trạng của người mẹ trong VB “Cổng trường mở ra” Qua
đó, em hiểu gì về t/c đối với con?
C/đ hoạt động, cuộc đời v/c là 1 t/y
thương & HP của con người là lí
tưởng cảm høng sáng tác v/c của ông
kết tinh thành 1 chủ nghĩa nhân văn
? Đại ý của VB “Mẹ tôi” là gì?
? Cho biết lý do mục đích bố E viết
thư cho E?
? Cảm xúc E khi đọc thư?
? Thái độ, t/c của bố với E được thể
hiện qua những chi tiết nào? T×m và
Có ý kiến cho rằng bố E quá nghiêm
khắc có lẽ ông không còn yêu thương
II Phân tích
1 Hình ảnh người bố
a Thái độ của người bố đ/v con.+ Việc như thế…tái phạm nữa.+ Như 1 nhát dao đâm vào tim bố vậy
+ Phải xin lỗi mẹ…hãy cầu xin mẹ hôn con nếu con bội bạc với mẹ thà rằng bố không có con
Bố buồn, giận con & nghiêm khắc dạy con
b Th¸i độ của bố với mẹ E
Trang 5con mỡnh? í kiến của em?
GV: Bố rất yờu con nhưng khụng
nuụng chiều, xem nhẹ, bỏ qua Bố
dạy con về lũng biết ơn kớnh trọng
cha mẹ Những suy nghĩ & t/c ấy của
người í rất gần gũi với quan niệm
xưa nay của chỳng ta “bõt trung, bất
hiếu là 1 tội lớn” Phần hay nhất và
cảm động nhẩt trong bức thư là người
bố núi với con về người mẹ yờu dấu
? Em hiểu vỡ sao người bố lại núi với
E về mẹ?
? Thỏi độ của ụng với vợ mỡnh?
? Đọc đoạn 2,3 em hóy tỡm và PT
những chi tiết núi về mẹ E Hóy PT
những chi tiết ấy?
Qua đõy em hiểu mẹ E là người ntn?
? Đọc những dũng thư này, em cú suy
nghĩ gỡ?
? Vỡ sao E đọc những dũng này lại
xỳc động? Và chắc em sẽ khụng dỏm
tỏi phạm nữa?
? TS người bố khụng núi trực tiếp với
E mà lại viết thư?
Đõy cũng là cỏch ứng xử trong GĐ,
trong XH mà chỳng ta cần học tập
? VB là 1 bức thư người bố gửi con
nhưng TS t/g lấy nhan đề “Mẹ tụi”?
- Gv goi 2 -3 hs đọc phần ghi nhớ
Trõn trọng vợ
2.Hỡnh ảnh người mẹ
…mẹ đó thức suốt đêm trụng từng hơi thở hổn hển của con, quằn quại
vỡ nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghĩ rằng cú thể mất con
…đổi 1 năm HP trỏnh cho con 1 giờđau đớn…
…đi ăn xin…hi sinh tớnh mạng để cứu sống con
Hết lũng yờu thương con, sẵn sàng hi sinh vỡ con
III Tổng kết: * Ghi nhớ.
d/ Củng cố bài học : -Tại sao nói câu: “Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho
kẻ nào chà đạp lên tình yêu thơng đó" là 1 câu thể hiện sự liên kết xúc cảm
lớn nhất của ngời cha với 1
lời khuyên dịu dàng?
đ/ Dặn dò : Soạn văn bản“Cuộc chia tay của những con búp bê”
Trang 6- Giúp HS nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép: CP, ĐL.
- Hiểu được nghĩa của các loại từ ghép
-Vận dụng vào đặt câu, viết đoạn các loại từ ghép được chính xác
tiÕng nµo lµ tiÕng chÝnh, tiÕng phô bæ sung
nghÜa cho tiÕng chÝnh?
? Vai trß cña tiÕng chÝnh, phô?
? Quan hÖ gi÷a tiÕng chÝnh vµ phô? NhËn xÐt
vÒ vÞ trÝ cña tiÕng chÝnh?
? C¸c tiÕng trong 2 tõ ghÐp “QuÇn ¸o” “TrÇm
bæng” cã quan hÖ víi nhau ntn? Cã ph©n ra
tiÕng chÝnh, tiÕng phô kh«ng?
? Theo em cã mÊy c¸ch ghÐp t¹o ra mÊy kiÓu
tõ ghÐp?
G: KiÓu ghÐp c¸c tiÕng kh«ng ngang hµng nhau
vÒ nghÜa cã tiÕng C – P gäi lµ tõ ghÐp C – P
Trang 7Hoạt động 2 – Hớng dẫn HS tìm hiểu nghĩa
của từ ghép? So sánh nghĩa của từ “bà ngoại”
với nghĩa của từ “bà” (lớp 6 đã học cách giải
nghĩa)
? Cả bà nội và bà ngoại đều có chung 1 nét
nghĩa là “bà”, nhng nghĩa của 2 từ này khác
? So sánh nghĩa của từ “quần áo” với nghĩa của
mỗi tiếng “quần”, “áo”
Có 1 bạn nói: “tớ mới mua 1 cuốn sách vở”
Theo em bạn ấy nói “1 cuốn sách vở” là đúng
hay sai Vì sao? Chữa lại cho đúng
d/ Củng cố bài học
đ/ Dặn dò :
- Học thuộc ghi nhớ
Trang 8b Kiểm tra bài cũ
- Có mấy loại từ ghép? Cho VD?
Theo em, nếu bố của E chỉ
viết mấy câu như vậy thì E có
thể hiểu điều bố muốn nói
chưa?
Vì sao E chưa hiểu được bố
nói?
Vậy muốn cho đoạn văn có
thể hiểu được thì y/c điều gì?
Em hiểu tính liên kết của VB
là gì?
Đọc kỹ VD1a, cho biết do
thiếu ý gì mà nó trở nên khó
hiểu? (từ ngữ nào)?
- Hãy sửa lại đoạn văn để E
I, Liên kết & phương tiện liên kết trong VB.
b Liên kết về hình thức.
- Dùng các pt ngôn ngữ (từ câu) thích hợp để nối các vế câu, đoạn
Trang 9hiểu được ý bố?
Gv : VB sẽ có sự kết nối nếu
thiếu cái dây tư tưởng, nối các
ý với nhau
- Vậy liên kết trước hết phải
chú ý tới phương tiện gì?
Bài 2: Về hình thức những câu văn này
có vẻ lk nhưng thực ra giữ các câu, chúng chẳng có sự liên kết gì cả
Bài 4: Hai câu đầu mỗi câu nói 1 ý.
- Câu 1 nói về mẹ
- Câu 2 …….con
- Câu 3 : đã có liên kết mẹ & con trong
2 câu trên, thành 1 thể thống nhất Do
đó không cần sửa lại
* Gv : qua bài 2,3 cần chú ý liên kết
VB được thể hiện ở cả ND & HT VB
Trang 10Tuần 2 Tiết 5,6
Văn bản
A Mục tiờu cần đạt
1 Giỳp học sinh thấy được những tỡnh cảm chõn thành, sõu nặng của hai anh
em trong cõu chuyện Cảm nhận được lỗi đau đớn sút xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đỡnh bất hạnh
- Giỏo dục học sinh biết thụng cảm, chia sẻ với những người bạn ấy
- Học sinh học tập được cỏch kể chuyện nhỏ nhẹ, tự nhiờn, xen nhiều đối thoại chõn thật, cảm động
2 Tớch hợp: Với TV ở từ ghộp, với TLV ở mạch lạc trong văn bản.
3 Rốn kỹ năng: Kể chuyện ở ngụi thứ nhất, kỹ năng miờu tả và phõn tớch
b Kiểm tra bài cũ
? Trỡnh bày cảm nhận của em về hỡnh ảnh người mẹ (về vai trũ, tỡnh cảm) qua hai văn bản: “ Mẹ tụi”, “Cổng trường mở ra”
c Bài mới:
- Gv gọ hs đọc
Gv gọi hs đọc chỳ thớch và giải một số từ khú
- Vb thuộc thể loại nào?
- Vb chia làm mấy đoạn?
4 phần:
p1 Từ đầu giấc mơ thôi”: Thành nghĩ về
những điều đã qua
p2 Tiếp nh vậy: việc chia đồ chơi
p3 Tiếp tôi đi: cảnh chia tay của 2 anh em
với cô giáo
p4 Còn lại: cảnh 2 anh em chia tay
? Nội dung khỏi quỏt của văn bản là gỡ?
? Em cảm nhận được gì qua cõu chuyện của
Khánh Hoài
Trang 11Thành và Thủy?
? Hai anh em Thành và Thủy phải đối mặt với
nỗi đau nào?
? Hãy tìm, phân tích những chi tiết thêt hiện
nỗi đau khổ của hai anh em?
GV: Cách kể chuyện như vậy không chỉ làm
nổi bật ý định diễn tả (nỗi đau của 2 anh em)
mà còn làm cho câu chuyện tự nhiên, hợp lý
? Qua đây, em học tập được gì về nghệ thuật kể
chuyện của tác giả? Gv tích hợp: Kể chuyện
xen tả, biểu cảm
? Theo dõi tiếp vào chuyện, cho biết khi phải
xa nhau thì Thành và Thủy còn phải nếm trải
những nỗi đau gì ?
GV cho HS phân vai đoạn truyện
? Suy nghĩ của em trước những bất hạnh của 2
anh em?
Gv chuyển: Trong khổ đau tột cùng đó dường
như tình cảm của 2 anh em càng sâu sắc
? Hãy tìm, phân tích những chi tiết thể hiện
tình cảm 2 anh em?
? Chi tiết nào làm em xúc động nhất? Vì sao?
? Thành và thủy có chung phẩm chất gì?
? Lời nói và hành động của Thủy chia hai con
búp bê ra? Hai bên có gì mâu thuẫn?
? Kết thúc truyện, Thủy đã giải quyết sự viÖc
nh thÕ nµo? Qua đó em hiểu thêm gì về em
Thủy?
? Theo em có cách nào giải quyết được ><,
được sự việc?
? Trong truyện, xảy ra mấy cuộc chia tay?
Cuéc chia tay nào làm em cảm động nhất? V×
sao?
? Nét đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện của
1, Nỗi đau của hai anh em.
- Nỗi đau phải xa cách, phải chia lìa
- Nỗi đau có mẹ thì không có bố,
có bố thì thiếu vắng tình cảm cña mẹ
- Nỗi đau bị thất học
- Nỗi đau khổ của những đứa trẻ téi nghiệp, ng©y thơ, vô tội trong cuộc chia tay đầm đìa nước mắt
2.Tình c ảm của hai anh em.
- Bé Thủy giàu lòng vị tha, đức hi sinh Hai anh em yêu thương nhau,gần gũi, quan tâm nhau, chia sẻ cho nhau
Trang 12tỏc giả ở đấy là gỡ?
? Từ cõu chuyện đau xút, cảm động trờn, tưởng
muốn gửi gắm tới mọi người thụng điệp gỡ?
d/ Củng cố:? Hóy nờu những suy nghĩ của em sau khi học xong truyện? Đặt
tiờu đề mới cho truyện chia tay em làm rừ nỗi đau và tỡnh cảm của hai anh
em Thành, Thủy?
đ/ Dặn dũ: Về nhà :
- Nhập vai Thành ghi lại nhật kớ sau khi học bài Phõn tớch cỏc chi tiết tiờu
biểu trong truyện
- Đọc trước bài : Bố cục văn bản
- Giỳp học sinh thấy được tầm quan trọng của bố cục trong văn bản Bước
đầu hiểu thế nào là một bố cục rành mạch, hợp lý
- Hiểu được tớnh hợp lý, phổ biến của dạng bố cục ba phần, nhiệm vụ mỗi
phần trong bố cục để cú thể làm MB, TB, KB đỳng hướng, đạt kết quả tốt
hơn
2 Tớch hợp: Với TLV: Cuộc chia tay của những con bỳp bờ.
3 Kĩ năng : Cú ý thức xõy dựng bố cục khi viết văn bản.
B/ Chuẩn bị :
Gv: Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn
Hs: học bài cũ, soạn bài
C/ Các b ớc lên lớp:
a/ ổn định lớp
b/ Kiểm tra bài cũ
Trang 13? Em có suy nghĩ gì về câu nói của Xu – Khôm - Lin – xki.
“ Tuổi thiếu niên là 1 cung điện tràn ngập ánh sáng và tri thức.Thiếu tri
thức… nó sẽ là 1 cái hang u tối”
Thông điệp nào được gửi gắm qua các câu chuyện?
A Hãy tôn trọng ý thích của trẻ
B Hãy để trÎ em được sống trong một mái ấm gia đình
Tại sao phải sắp xếp theo 1 trình tự
như vậy?=> hiệu quả thi đấu
? Theo em, trong một văn bản có cần
phải bố trí, sắp đặt nội dung, ý tứ như
việc sắp đặt các cầu thủ không? V×
sao?
? Bố cục văn bản là gì? Cho ví dụ?
Xác định yêu cầu bài tập 1a
? Em hãy sắp xếp lại theo một bố cục
hợp lý
? Có thể đảo đổi các vị trí này cho
nhau được không ?
? Vậy bố cục văn bản là gì?
? Vì sao khi xây dựng văn bản phải
quan tâm đến bố cục?
? Đọc văn bản “Ếch ngồi đáy giếng”
trong sgk So sánh với văn bản này ở
lớp 6 thì văn bản này có gì giống và
khác nhau?
1 Bè côc cña v¨n b¶n :
- Lµ sù bè trÝ s¾p xÕp c¸c phÇn c¸c
®o¹n theo mét tr×nh tù, mét hÖ thèng rµnh m¹ch, hîp lÝ
=>Tác dụng: rõ ràng, rành mạch
Trang 14? NX- rỳt ra kết luận gỡ? Qua 2 văn
bản vừa xột?
Tương tự, giỏo viờn cho học sinh xột
văn bản 2(2) so với nguyờn bản
? Bài tập 2 yờu cầu gỡ?
Giỏo viờn cho học sinh hoạt động cỏ
nhõn
Gọi học sinh trỡnh bày
III Các phần của bố cục:
1.Kiến thức: Giỳp học sinh cú những hiểu biết đầu tiờn về mạch lạc trong
văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản cú mạch lạc, khụng đứt đoạn hoặc quẩn quanh
2 Tớch hợp: Với văn bản: “Cuộc chia tay của những co bỳp bờ”
3 Kĩ năng : + Biết xõy dựng bố cục khi viết văn bản
+ Tập viết văn cú mạch lạc
B/ Chuẩn bị :
Gv: Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn
Hs: học bài cũ, soạn bài
C/ Các b ớc lên lớp:
a/ ổn định lớp
b/ Kiểm tra bài cũ
Cõu 1: khỏi niệm về bố cục của 1 văn bản?
Cõu 2: Bố cục của văn bản gồm mấy phần ?
Trang 15c/ Bài mới :
? Em hiểu 2 chữ mạch lạc trong đụng y cú nghĩa là
gỡ ?
GV: Trong một văn bản cũng cú cỏi gỡ giống như
một mạch mỏu làm cho cỏc phần trong văn bản
thống nhất lại với nhau
? Dựa và hiểu biết của em, hóy xỏc định mạch lạc
cú những tớnh chất gỡ trong những tớnh chất sau:
Trụi chảy thành dũng thành mạch
Tuần tự đi khắp cỏc phần
đoạn- Thống nhất liờn tục, khụng đứt đoạn
Cú người cho rằng: ML trong văn bản là sự tiếp
nối của cỏc cõu, cỏc ý theo một trỡnh tự hợ hợp lý
Em cú tỏn thành với ý kiến đú khụng? Vì sao?
? Văn băn “Cuộc chia tay của những con bỳp bờ”
tiết, cỏc từ ngữ ấy cú phải là (đề tài khụng) chủ
đề? Cú xem là mạch lạc văn bản khụng ?
GV: Trong văn bản, mạch văn được thể hiện dần
dần Nú khụng được người tạo lập văn bản dẫn dắt
theo một con đường sao cho khụng bị quẩn quanh,
đứt đoạn
? Trong văn bản, cú đoạn kể việc hiện tại, cú đoạn
kể việc quỏ khứ cú đoạn kể việc ở nhà cú đoạn kể
việc ở trường hụm qua … hụm nay Em hóy cho
biết cỏc đoạn đú được nối với nhau như thế nào ?
? NX mối quan hệ giữa cỏc đoạn? Vậy văn bản cú
tớnh mạch lạc là văn bản ntn?
GV: Sự tương đối đú diễn ra tự nhiờn, hợp lý
I Mạch lạc trong văn bản là gì?
- Mạch lạc trong văn bản là sự tiếp nối các câu, các ý, các
- Cỏc phần, đoạn cõu, tiếp nối theo trỡnh tự rừ ràng, hợp lý, trước sau hụ ứng nhau làm cho chủ đề liền mạch, gợi được nhiều hứng thỳ cho người đọc, (nghe)
* Ghi nh ớ : SgkIII/ Luyện tập:
Bài tập 1: Học sinh làm miệng tập thể
Trang 16A, Mạch lạc trong văn bản “Mẹ tụi” xoay quanh thỏi độ tâm trạng của ngườicha khi En ri cụ cú lỗi với mẹ
B, “Lóo nụng và cỏc con”
Chủ đề lao động là vàng
Đoạn văn của Tụ Hoài : í tứ chủ đạo, xuyờn suốt đoạn văn là sắc vàng trự phỳ, đầm ấm làng quờ vào mựa đụng giữa ngày mựa í tứ ấy đó được dẫn dắt theo 1 tỡnh trạng hợp lý, phù hợp với nhận thức của người đọc
Bài tập 2: HS Thảo luận
í chỉ đạo của cõu chuyện xoay quanh việc chia tay của hai đứa trẻ và hai con bỳp bờ Việc thuật lại quỏ tỉ mỉ nguyên nhõn bị mẹ chia tay cú thể làm ý chỉ đạo trờn bị phõn tỏn khụng giữ được sự thống nhất và do đú làm mất mạch của truyện
Bài tập 3: Trắc nghiệm (học sinh trung bỡnh, khỏ).
Dũng nào sau đõy khụng phải hợp khi so sỏnh với yếu tố mạch lạc trong văn bản:
A, Mạch mỏu trong một cơ thể sống
B, Mạch giao thụng trờn đường phố
C, Trang giấy trong một quyển vở
D, Dũng nhựa sống trong một cỏi cõy
- Nắm đợc những cấu tạo của các loại từ láy Bớc đầu hiểu mối quan hệ âm nghĩa của từ láy
- Viết tốt bài tập làm văn số 1, chú ý đến liên kết, bố cục và mạch lạc của văn bản
- Nắm đợc các bớc tạo lập một văn bản Củng cố lại những kiến thức và kĩ
năng về liên kết, bố cục và mạch lạc trong văn bản
Tuần 3 Tiết 9:
Ngày soạn :
Ngày giảng :
Trang 17Những câu hát về tình cảm gia đình
A/ Mục tiờu bài học:
- Học sinh hiểu được khỏi niệm ca dao, dõn ca Nắm được nội dung ý nghĩa
và và một số hỡnh thức nghệ thuật tiờu biểu của những bài ca dao có chủ đề
tỡnh cảm gia đỡnh, tỡnh yờu quờ hương đất nước, con người
- Tớch hợp: Với tiếng việt ở từ lỏy, với TLV ở nghệ thuật tạo lập văn bản
- Giỏo dục học sinh yờu quờ hương, đất nước
B/ Chuẩn bị :
Gv: Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn
Hs: học bài cũ, soạn bài
C/ Các b ớc lên lớp:
a/ ổn định lớp
b/ Kiểm tra bài cũ
Nhớ và đọc 1 số cõu ca dao mà em đọc trong sỏch TV ở tiểu học
Nờu những suy nghĩ của em khi học xong văn bản “Cuộc chia tay của
những con bỳp bờ”- Khỏnh Hoài?
? Em hiểu ca dao dõn ca là gỡ ?
? Đọc diễn cảm bài ca dao thứ nhất?
Lời của bài ca dao là lời của ai núi với
ai? Vỡ sao em khẳng định vậy? Hóy tỡm
1 số cõu ca dao cũng mở đầu tương tự?
? Biện phỏp nghệ thuật quen thuộc nào
đó được sử dụng ở hai cõu tiếp theo?
Em hóy phõn tớch?
GV: Cỏch so sỏnh hay, cụng cha mẹ so
sỏnh với những đại lượng khú xỏc định
II Tỡm hiểu cỏc bài ca dao, dõn ca
đời
Trang 18Em hiểu cù lao chín chữ ntn? Vậy các
con cần phải học thuộc chín chữ cù lao
hay không? Vì sao?
? Nhận xét gì giọng điệu lời khuyên?
? Tìm những câu ca dao có lời khuyên
Tại sao lại là địa điểm ngõ sau?
GV: Một mình đối diện với chính
mình trong những buổi chiều tà, gợi
bao nỗi nhớ, niềm thương cảm xúc
dâng trào đầy vơi
? Vậy em có thể đoán được nhân vật
trữ tình trong bài ca dao là ai? Tâm
trạng như thế nµo? Hãy phân tích?
? Em lý giải vì sao nhân vật trữ tình lại
Gv: Ca dao thường dùng cách nói nhân
c¸i này gợi cái kia Bút ph¸p nghÖ thuËt
quen thuéc- lèi hứng
? Tìm nh÷ng câu ca dao tương tự ?
? Cũng diễn tả nỗi nhớ so với nỗi nhớ
Trang 19BÀI 4 ? Tỡnh cảm gia đỡnh phải kể tới
là tỡnh cảm anh em ruột thịt Tỡnh cảm
ấy được phản ánh trong bài ca dao thứ
4 như thế nào?
Hóy phõn tớch ? GVgợi :
? Những chữ cựng chung 1 trong bài cú
ý nghĩa ntn?
? Cõu ca dao nhắc nhở ta điều gỡ ?
Phõn tớch ý nghĩa hỡnh ảnh đem so sỏnh
với anh em?
? Em hóy nờu những suy nghĩ của em
về tỡnh anh em sau khi học xong bài ?
(Đó bao giờ làm bố mẹ phiền lũng vỡ
anh em thiếu hũa thuận ?
III/ Tổng kết:
Ghi nhớ: sgkIV/ Luyện tập
d/
Củng cố
đ/ Dặn dũ: + Học thuộc lũng 4 bài ca dao và ghi nhớ
+ Sọan bài: Những cõu hỏt về tỡnh yờu quờ hương đất nước
1 kiến thức :
Giỳp HS :
- Hiểu được t/y quờ hương đất nước, con người được mở rộng và nõng cao
từ t/c gia đỡnh Đú làm niềm tự hào về cảnh đẹp, sự giàu cú, phong phỳ về bản sắc riờng của từng vựng quờ, từng miền đất nước
-Thấy được lối hát đối đỏp, hát đố giao duyờn, lối tả cảnh, tả người, phỳ, tỉ, hứng rất đậm đà màu sắc địa phương, rất hoạt và sống động
2.Tớch hợp ; Biện phỏp tu từ, xõy dựng bố cục văn bản.
3 Rốn kỹ năng đọc ca dao trữ tỡnh, phõn tớch h/ả, nhịp điệu và cỏc mụ tớp
quen thuộc trong ca dao, dõn ca
B/ Chuẩn bị :
Gv: Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn
Hs: học bài cũ, soạn bài
Trang 20C/ Các b ớc lên lớp:
a/ ổn định lớp
b/ Kiểm tra bài cũ: ? Đọc thuộc lũng và diễn cảm 4 bài ca dao về tỡnh cảm
gia đỡnh Em thớch bài ca dao nào nhất ? Vỡ sao?
c/ Bài mới
Từ t/c thõn thuộc trong gia đỡnh, nú giỳp ta nhỡn rộng hơn ra, nú nuụi dưỡng
tõm hồn con người và cao hơn ta cú tỡnh yờu quờ hương đất nước Đú là …
? Theo em khi đọc 4 bài ca dao này cần chỳ ý điều gỡ?
1 lời hỏi- 1 lời đỏp?
? Cú nhận xột gỡ về hỡnh thức bài ca dao? Giữa lời hỏi
? Cú cõu hỏi nào khụng cần lời đỏp em cựng cú thể
đoỏn được hay khụng?
? Vỡ sao chỳng ta dễ dàng trả lời được những cõu hỏi
ấy?
? Theo em, mục đớch của những lời hỏi đỏp?
? Suy nghĩ của em về những chàng trai, cụ gỏi ở đõy?
***? Đọc diễn cảm bài 2?
? Ta bắt gặp những mụ tớp nào? Đọc những cõu ca
dao cú mụ tớp tương tự?
? Qua cỏch núi này cho em hiểu được gỡ về mqh & t/c
của người rủ và người được rủ?
? Phong cảnh Kiếm Hồ được t/g diễn tả ntn? Phõn
tớch? Cỏch tả này cú gỡ khỏc bài 1?
? Qua cỏch diễn tả, em hiểu gỡ được địa danh & cảnh
trớ Hồ Gươm? Tg dgian nhắc tới địa danh đú với
- Qua đối đỏp nhằm thử thỏch sự hiểu biết, trớ thụng minh và thể hiện lũng yờu quý & tự hào đ/v qh đ/n
Bài 2.
- Mụ tớp quen thuộc khụng tả
cụ thể mà gợi tả để người đọc tự suy ngẫm
- Một Thăng Long đẹp, giàu truyền thống l/s văn
húa.Cảnh đa dạng, cú hồ cầu đền đài, thỏp Tất cả hợp thành 1 khụng gian thiờn tạo,
Trang 21? Cảnh trớ xứ Huế được miờu tả ra sao ? Hóy phõn
tớch để làm nổi bật vẻ đẹp nổi tiếng này?
? Cõu kết t/g dựng đại từ phiếm chỉ “ai” cú dụng ý
gỡ ?
? Em hiểu gỡ về cảm xỳc của t/g trước lời mời, nhắn
gửi đú?
GV: Lời mời ấy cũn là lời thể hiện ý tỡnh kết bạn tinh
tế, sõu sắc,.T/g như muốn chia sẻ tỡnh yờu, lũng tự
hào
***? Đọc bài ca dao 4?
(giọng chậm nhịp 4/4/4) ? Nhận xột số tiếng trong bài
ca dao?
? T/g là người miền nào? T/p ra đời ở miền nào ?
? Hóy phõn tớch biện phỏp tu từ ở cõu 1, 2?
? Cảm của t/ g trước khoảng khụng gian rộng bỏt ngỏt
của cỏnh đồng là gỡ ?
? Cõu 3,4 tả ai ? Mụ tớp “thõn em” cú gỡ giống và
khỏc so với mụ tớp thõn em thường gặp?
? Dựa vào đõu mà ta cú cảm xỳc như vậy?
? Qua phõn tớch, em cho biết đõy là lời của ai? Người
ấy muốn biểu hiện t/c gỡ ?
nhõn tạo thơ mụng thiờng liờng
Bài 3.
- Cấu trỳc đặc biệt H/ả so sỏnh tượng trưng ước lệ
- Cảnh đẹp cú non, cú nước, màu sắc gợi vẻ thơ tươi mỏt, sống động
- Cảnh đẹp vừa khoỏng đạt, bao la, vừa quõy quần, sinh động
Bài 4
- Dựng điệp ngữ, đảo ngữ, từđịa phương, phếp so sỏnh.Cảnh đồng rộng hỳt tầm mắt đang vươn lờn đầy sức sống
=>Niềm tự hào trớc cảnh đẹpquờ hương
III Tổng kết :
Ghi nhớ (sgk)
IV Luyện tập : d/ Củng cố bài học;
? Nhận xột gỡ thể loại thơ qua cỏc bài thơ trờn? (lục bỏt, lục bỏt biến thể)
? T/c chung thể hiện trong 4 bài thơ là gỡ?
(t/ y qh đ/ n)
HS làm bài tập trắc nghiệm(HĐTT)
Bài 1: Lối hát đối đỏp(giao duyờn) thường được diễn ra trong cỏc lễ hội
quan họ Theo em bài ca dao: “Ở đõu năm cửa…” thuộc kiểu bài hỏt nào?
A, Hỏt chào mời C, Hỏt xe kết
B, Hỏt đố hỏi* D, Hỏt gió bạn
Bài 2 : Cỏch tả cảnh của 4 bài ca dao về t/y q h, đất nước con người cú đặc
điểm chung gỡ?
Trang 22A, Gợi nhiều hơn tả.
B, Tả rất chi tiết những hình ảnh t/n
C, Chỉ tả chi tiết những đặc điểm tiêu biểu nhất
D, Chỉ liệt kê tên địa danh chứ không tả
đ/ Dặn dò:
- Học thuộc lòng các bài đã học
- Học phân tích các bài học thêm
- Tìm các từ láy trong các bài đã học, đọc
- HS nắm được các loại từ láy: láy toàn bộ, láy bộ phận
- Tích hợp;với vb : Cuộc chia tay
- HS biết những hiểu biết về từ láy để sử dụng từ láy cho nói, viết được sinh động
B/ ChuÈn bÞ :
Gv: S¸ch bµi tËp,s¸ch §HVB,bµi so¹n
Hs: häc bµi cò, so¹n bµi
Trang 23? Nhắc lại thế nào là từ láy?
=> Là từ có sự hòa phối âm thanh
? Sự biến âm như vậy có tác dụng gì?
? VS có sự biến âm ấy?
? Đọc kỹ mục I/ 3 TS không dùng bật bật,
thẳm thẳm?-
GV: Đây thực chất là từ láy toàn bộ?
? Lấy vd về từ láy toàn bộ?
? So sánh từ láy toàn bộ & láy bộ phận?
? Đọc mục II?
? Nghĩa của từ láy: ha ha, gâu gâu, oa oa, tích
tắc, được tạo thành do đặc điểm gì về âm
thanh?
Gợi: các từ trên mô phỏng âm thanh gì ?
? Các tùa : lí nhí, li ti, ti hí, có điểm chung gì về
âm thanh? Về nghĩa?
? Các từ: nhấp nhô, phập phồng, bập bềnh, thì
sao?
? So sánh nghĩa của các từ láy: đo đỏ, mềm
mại, với nghĩa tiếng gốc?
- Gv hướng dẫn hs làm bt sgk
I Các lọai từ láy.
1 Láy toàn bộ.
2 Láy bộ phận.
II Nghĩa của từ láy.
- Nghĩa của từ láy dựa trên
mô phỏng âm thanh
A, Từ có nhiều tiếng có nghĩa
B, Từ có các tiếng giống nhau phụ âm đầu
C, Từ có các tiếng giống nhau về phần vần
D, Từ có sự hòa phối âm thanh dựa trên 1 tiếng có nghĩa
Bài tập 1/ sgk(HĐCN)
Thống kê và phân loại các từ láy trong đoạn
+ Láy toàn bộ : bần bật, thăm thẳm,
+ Láy bộ phận: nức nở, tức tưởi, rón rén, lặng lẽ, rực rỡ, chiêm chiếp, ríu
ran, nặng nề
Trang 24Bài2 Tạo từ láy.(HĐN theo bàn)
- ló, nhỏ, nhức ,khác, thấp, chênh, ách
Bài 3: HS lên bảng.
a Bà mẹ nhẹ nhàng khuyên bảo con
b Làm xong công việc nó thở phào nhẹ nhõm như
GV hỏi thêm: ? Có thể đổi 2 từ láy này cho nhau được không? Vì sao?
? Kl gì khi sử dụng từ láy
Bài 4: Các từ: Máu mủ, mặt mũi, tóc tai, râu ria là từ ghép đẳng
lập, chúng có sự trùng lặp ngẫu nhiên về phụ âm đầu
Gv: S¸ch bµi tËp,s¸ch §HVB,bµi so¹n, ra đề và nhắc nhở hs
Hs: häc bµi cò, so¹n bµi
- Miêu tả cảnh đẹp mà em đã gặp trong mấy tháng nghỉ hè
II Yêu cầu, biểu điểm.
1 MB:1đ
- Giới thiệu được cánh đồng đang thời kỳ trổ bông
- Nêu ấn tượng, cảm xúc của mình về cánh đồng
2.TB: 7đ
- Tả bao quát từ xa lại hoặc từ trên cao xuống cảnh được chọn tả.(2đ)
Trang 25- Tả chi tiết( 5đ)
+ cảnh đẹp đó có những gì? Như thế nào?
+ Cảnh phụ : con đường, con người…
+ Biết kết hợp với biểu cảm
3 KB (1đ)
Khái quát chung về cảnh đẹp
-Cảm nghĩ về bản thân
* Chữ viết và trình bày (1đ)
# Yêu cầu: Điểm: 9-10:
- Viết đúng kiểu bài, đủ ND, sắp xếp hợp lý rõ ràng
- Biết dùng từ đặt câu đúng NP Biết sử dụng các biện pháp tu từ trong bài viết để bài làm thêm sinh động
Điểm 7-8
- Nắm được cách làm bài đủ ND chíng chính
- Cách tả chưa được đặc sắc
Điểm 5-6;
- Đúng kiểu bài, đủ nội dung nhưng còn sơ sài
- Sai & còn mắc lỗi chính tả
- Tích hợp với văn qua ca dao dân ca, TV qua từ láy
- Rèn kỹ năng tạo lập Vb một cách tự giác & củng cố kỹ năng về liên kết, bốcục và mạch lạc
B/ ChuÈn bÞ :
Gv: S¸ch bµi tËp,s¸ch §HVB,bµi so¹n
Trang 26Hs: học bài cũ, soạn bài.
C/ Các b ớc lên lớp:
a/ ổn định lớp
b/ Kiểm tra bài cũ?
? Cú mấy loại từ lỏy? Mỗi loại cho 1 vàiVD Đặt một cõu?
Làm BT4
c/ Bài mới:
? Đọc tỡnh huống trờn bảng phụ (sgk)?
? Trong tỡnh huống trờn, em XD Vb núi
hay viết? ND của VB này là gỡ? Núi cho
ai? Để làm gỡ?
? Dựa vào lời đỏp trờn em hóy đặt cõu
hỏi & trả lời cỏc cõu hỏi ấy đ/v tỡnh
huống ở mục I (2)/ 45
? VB tạo lập là một bức thư.Vậy tại sao
khi tạo lập VB phải định hướng về ND,
đối tượng và mục đớch?
GV: đõy là bước 1 trong quỏ trỡnh tạo lập
VB
? Nhắc lại nhiệm vụ của bước một ?
? Hóy xõy dựng bố cục cho VB?
( TH1)?
GV: đõy chớnh là bước 2, giỳp núi viết
được chặt chẽ mạch lạc hơn
? Cú thể giao tiếp bằng bố cục được
khụng? Vỡ sao? Vậy khi cú bố cục bước
tiếp theo là gỡ?
GV: đú chớnh là bước 3 Đũi hỏi thời
gian cụng sức, vốn văn, tiếng
? Đến đõy đó xong cỏc bước tạo lập VB
chưa? Cũn yờu cầu gỡ?
VS núi bước 4 là 1 bước rất quan trọng?
3 Diễn đạt cỏc ý trong bố cục thành lời văn.
- Diễn đạt thành cõu thành đoạn
- Yờu cầu: chớnh xỏc trong sỏng, mạch lạc, liờn kết chặt chẽ với nhau
Trang 27khụng chỉ thuật lại cụng việc học tập, bỏo cỏo thành tớch học tập Điều quan trọng là phải từ thực tế ấy rỳt ra những kinh nghiệm học tập để giỳp cỏc bạn học tất hơn.
B.Bạn đó xỏc định khụng đỳng đối tượng giao tiếp Bản bỏo cỏo này trỡnh bày với học sinh chứ khụng phải vúi thầy cụ giỏo
- HS nắm được nội dung và một số hỡnh thức NT tiờu biểu của những bài ca
dao thuộc chủ đề than thõn
- Tớch hợp với TV ở khỏi niệm đại từ, với TLV ở quỏ trỡnh tạo lập VB
- Rốn đọc diễn cảm & phõn tớch ca dao trữ tỡnh
B/ Chuẩn bị :
Gv: Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn
Hs: học bài cũ, soạn bài
C/ Các b ớc lên lớp:
a/ ổn định lớp
b/ Kiểm tra bài cũ?
? Đọc thuộc lũng những bài ca dao dõn ca về tỡnh yờu quờ hương đất nước?
Nờu cảm nghĩ của em về 1 bài em thớch?
Trang 28diễn cảm bài ca dao thứ 1?
? Hình ảnh ẩn dụ quen thuộc trong bài ca
? Phân tích ý nghĩa của 2 câu cuối?
? Ngoài ND than thân, theo em còn có ND
nào khác?
Con cò – h/ả quen thuộc trong ca dao Đó
chính là h/ả những con người quanh năm
buôn bán vất vả, lo lắng cho con cái, lo
con đói, lo con gầy,…
? Tìm những bài ca dao mở đầu bằng
những bài thân em? Những bài ca dao đó
thường nói về ai? Cách mở đầu ấy có ý/n
gì?
? Hãy PT NT của bài ca dao để thấy được
thân phận của người phụ nữ xưa?
? Qua đây, em có suy nghĩ gì về cuộc đời
và số phận của người phụ nữ trong xã hội
Đó là nỗi khổ nhiều bề của người lĐtrong XH cũ
PK Họ không tự chủ được cuộc đời của chính mình
d/ củng cố bài học:
Bài 1 Nghệ thuật nào không được sử dụng ở cả 3 bài ca dao than thân:
Trang 29Bài 2 ; Hỡnh ảnh con cũ trong bài ca dao than thõn thứ 1 thể hiện điều gỡ về
thõn phận người lao động?
A, Nhỏ bộ bị hắt hủi
B, Cuộc sống đầy trắc trở khú nhọc đắng cay *
C, Bị đồn nộn đến bước đường cựng
D, Gặp nhiều oan trỏi
đ/ Dặn dũ:
- Học thuộc lũng và sưu tầm cỏc bài ca dao cựng chủ đề
- Soạn : Những cõu hỏt chõn biếm
-Tớch hợp với TV đại từ, TLV: tạo lập VB
- Rốn kỹ năng đọc biểu cảm và PT 1 bài ca dao trữ tỡnh
B/ Chuẩn bị :
Gv: Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn
Hs: học bài cũ, soạn bài
C/ Các b ớc lên lớp:
a/ ổn định lớp
b/ Kiểm tra bài cũ?
- đọc thuộc lũng và diễn cảm những bài ca dao than thõn Nờu cảm nhận về một bài em ấn tượng nhất trong em?
c/ Bài mới.
? Theo em, khi đọc những bài ca dao này cần
đọc với giọng ntn cho phự hợp?
Trang 30? Đọc diễn cảm bài ca dao1?
? H/ả cỏi cũ trong bài ca dao cú gỡ giống và
khỏc h/ả con cũ trong những bài ca dao vừa
học?
Gv định hướng: Con cũ trong cỏc bài ca dao
khỏc là h/ả ẩn dụ
Bài này cú thể là lời đưa đẩy theo lối hứng
quen thuộc của ca dao
? Kết cấu của bài ca dao cú gỡ đặc biệt? Về
hỡnh thức bờn ngoài , thực chất bờn trong?
? Chõn dung chỳ tụi hiện lờn qua lời giới
thiệu của đám chỏu ntn?
Hóy Pt để thấy rừ n/v ụng chỳ này?
? Cụ yếm đào là người ntn? ễng chỳ như vậy
cú xứng đỏng khụng?
? Thỏi độ của chỏu gỏi là thỏi độ ntn?
? Bài ca dao phờ phỏn hạng người nào trong
XH?
Gv; Thường khi giới thiệu nhõn duyờn ta
thường núi tốt, đõy thỡ ngược lại.Dụng ý phờ
phỏn người lười nghiện ngập dự ở tuổi thanh
niờn khỏe mạnh
? Đọc diễn cảm bài 2? Đối tợng đả kích trong
bài là ai? Nghề nghiệp?
? Thầy búi đó phỏn những gỡ? Em cú nhận xột
gỡ về cỏch núi của thầy?
Gợi : kết cấu chẳng …thỡ …cú ý/n gỡ?
GV: Với cỏch núi này ụng ta cú thể phỏn
hàng trăm hàng vạn cõu như vậy Bài ca dao
đó phúng đại cỏch núi nước đụi để lật tẩy
chõn dung tài cỏn, bản chất của thầy búi
? Theo em bài ca dao này đến nay cú cũn t/d,
giỏ tri khụng? Vỡ sao?
Gv liờn hệ
? Đọc bài 3 ND của bài 3?
? Y/n tượng trưng của cỏc con vật trong bài?
Cảnh đỏm ma của con cũ được miờu tả cú gỡ
- Phờ phỏn tệ nạn búi toỏn nhảm nhớ trong XH xưa nay
Bài 3
- H/ả ẩn dụ sinh động
Trang 31như thể cú lý thỳ ntn?
Giống thể loại nào đó học?
? Bài ca dao phờ phỏn hủ tục gì? Ngày nay hủ
tục này cũn khụng?
? Đoc bài 4 Em hiểu cậu cai là người ntn?
? Trang phục của cậu cai ntn? Qua miờu tả
trang phục & cỏch gọi “cậu” tỏ thỏi độ gỡ của
t/g?
Nhận xột y/n của 2 cõu đầu và cõu cuối? Cỏch
miờu tả mõu thuẫn ấy cho ta thấy thực chất
cậu cai là người ntn?
? Qua toàn bộ bài ca dao thỏi độ của nhõn dõn
là gỡ? Vs ND lại cú thỏi độ như vậy?
Gv: người dõn cũn hàm ý nữa, nú đó bỏ tiền
tỳi ra thuờ thỡ chắc nú phải tỡm cỏch kiếm
chỏc cho bừ trong chuyến…
- NT phúng đại
- Phờ phỏn hủ tục ma chay trong xh
cũ, trong sự mất mỏt đau thương của
gđ biến thành suộc đỏnh chén vui vẻ,chia chỏc ầm ĩ
Bài 4 Bài ca dao đặc tả chõn dung nhõn vật chỉ bằng vài nột chọn lọc
- Nghệ thuật phúng đại
- Sự mỉa mai thương hại khinh bỉ
tr-ớc thõn phận, quyền hành thảm hại, tộp riu của tờn chỉ huy hạng bột
Ghi nhớ
III, Luyện tập Bài 1.
+ Học thuộc cỏc bài ca dao và đọc thờm trong gsk.
+ Sưu tầm những bài ca dao chõm biếm ở địa phương
- Hs hiểu k/n đại từ, cỏc loại đại từ trong tiếng Việt
- Tích hợp với văn; những cõu hỏt than thõn, những cõu hỏt chõm biếm.
- Kỹ năng: rốn kỹ năng sử dụng chớnh xỏc& linh hoạt cỏc đại từ trong khi núi
& viết
Trang 32B/ Chuẩn bị :
Gv: Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn
Hs: học bài cũ, soạn bài
C/ Các b ớc lên lớp:
a/ ổn định lớp
b/ Kiểm tra bài cũ?
? Từ lỏy là gỡ? Cỏc loại từ lỏy? Cho VD?
c/ Bài mới
? Đọc mục I?
? Từ “nú” trong đoạn văn a b chỉ đối tượng
nào? Nhờ đõu mà em biết ?
? Giữ chức vụ gỡ trong cõu?
GV ; Đú là hai lọai đại từ trong TV
? Vậy cú những loại đại từ nào?
- Từ ‘thế’trỏ việc phải chia đồ chơi
=> Nhờ vào sự việc mà nú thay thế ở cỏc cõu đầu Phụ ngữ của động từ
Trang 33Bài 1 : HĐ cỏ nhõn(2hs lờn bảng)- Bảng phụ
Dk;
1 Tụi, tao, tớ Chỳng tụi, chỳng tớ…
2 Mày, mi, bạn Chỳng mày, bọn mi…
b Mỡnh trong Vd1: ngụi thứ nhất
Mỡnh trong vd2 ngụi thứ 2
Bài 2;( HĐN)
Mỗi nhúm đặt với 1 đại từ cho sẵn (nhúm nào nhanh sẽ chiến thắng)
GV lưu ý dựng đại từ để hỏi.-khụng dựng để trỏ
VD: Ai cũng muốn đến thăm lăng Bỏc
Cú bao nhiờu bạn trong lớp sẽ cú bấy nhiờu tớnh tỡnh
đ/ Dặn dũ: Gv hướng dẫn bài 2,4 về nhà, Chuẩn bị bài luyện tập tạo lập văn bản
Trang 34- ễn tập và củng cố cỏc kiến thức về bố cục mạch lạc, liờn kết & qui trỡnh tạo lập Vb.
- Tớch hợp với văn cỏc bài ca dao đó học, với tv ở từ ghộp, đại từ.
-Rốn rỹ năng vận dụng lý thuyết vào một bài thực hành tổng hợp.
B/ Chuẩn bị :
Gv: Sách bài tập,sách ĐHVB,bài soạn
Hs: học bài cũ, soạn bài
C/ Các b ư ớc lên lớp:
a/ ổn định lớp
b/ Kiểm tra bài cũ?
- Nhắc lại cỏc bước tạo lập (bố cục) vb? Yờu cầu của từng bước?
c/ Bài múi:
? Đọc tỡnh huống 1 trong skg/59 ?
? Theo em tại sao phải tuõn thủ 4 bước
tạo lập Vb cú vai trũ ntn?
? Dựa vào những kiến thức đó học ở
bài trước em xỏc định yờu cầu đề bài?
? Bước 1 yờu cầu chỳng ta làm gỡ?
? Vậy em định hướng ntn cho Vb mỡnh
? Em sẽ mở đầu bức thư này ntn cho tự
nhiờn, gợi cảm chứ khụng gượng gạo?
Gv: đọc đọan mở bài mẫu (STK)/94
? Bước tiếp theo là gỡ? Vỡ sao lại cần
thực hiện bước này?
N xột gỡ về vai trũ của từng bước trong
2, Tỡm ý và xõy dựng bố cục.
a Tỡm ý
b Xõy dựngbố cục-MB; - Giới thiệu chung-TB; - GIới thiệu chi tiết
Trang 35GV: Bước nào cũng rất cần thiết Tuy
vậy cần huy động ngôn ngữ, vốn hiểu
biết, các biện pháp tu từ…để làm bước
Bài 1; Hãy định hướng cho đề bài bằng cách điền vào chỗ chấm.
Thư viết cho ai…?
Thư viết cái gì?
Em sẽ xưng hô ntn trong thư?
Câu chuyện sẽ kể là câu chuyện gì?
Bài 2: Xây dựng bố cục cho đề bài
- Kết thư; Cảm xúc khi hoàn thành công việc
đ/ Dặn dò: + Viết hoàn chỉnh bức thư
+ Soạn “ sông núi…”
- HS hiểu được 2 thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt và ngũ ngôn tứ tuyệt dường luật
- Tích hợp với từ hán việt, với văn biểu cảm.
- Rèn luyệ kỹ năng đọc diễn cảm & PT thơ đường luật.
Trang 36- GD hs t/y qh, lòng tự hào về truyền thống dân tộc.
b/ Kiểm tra bài cũ:
? Hãy nêu cảm nghĩ của em về một bài ca dao thích nhất?
c/ Bài mới:
Ngược dòng thời gian trở về lịch sử nước nhà cách đây 10 thế kỷ để cùng
tự hào với những chiến công lừng lẫy để có cùng niềm cảm xúc với t/g và
nhân dân về đất nước khi đứng trước kẻ thù bạo ngược, chứng kiến
chúng phải cúi đầu thất bại
? Đọc diễn cảm bài thơ?
Em chí sự kh¸c biệt về ngôn từ của hai
bài thơ so với các Vb mà em đã học?
GV; 2 vb viết theo phương thức biểu
cảm, chính luận, các em sẽ được tìm hiểu
sau
? Vậy theo em mạch cảm xúc chủ đạo
của 2 bài thơ trên là gì?
- Đó là cảm xúc chủ đạo trong Vhọc cổ
nói riêng, & vhọc dân tộc nói chung
? Đọc diễn cảm bài “Sông núi…”?
? Trình bày hiểu biết của em về t/g & h/c
ra đời bài thơ?
? Trình bài những hiểu bết của em về
tướng Trần Tuấn Khải, hoàn cảnh ra đời
của bài thơ?
? Bài thơ được viết theo thể thơ gì? Em
biết gì về thể thơ này?
? Đọc phiên âm chữ hán, dịch nghĩa,
dịch thơ? Nd của từng bài thơ là gì?
* Sông núi nước Nama/ Tác giả: Lý Thường Kiệt
b/ Tác phẩm: Nhan đề do người soạn đặt
* phò giá về kinha/ Tác giả:
- Trần Quang Khải (1241 – 1294), con trai thứ ba của vua Trần Thái Tông.b/ Tác phẩm: Bài thơ được viết sau chiếnthắng Chương Dương, Hàm Tử và giải phong Kinh đô 1285
3/ Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt Đường
luật
+ Số câu:
+ Số tiếng:
Trang 37? Cú nhận xột gỡ về giọng điệu hai cõu
thơ đầu?
? Trong cõu đầu theo em cú từ nào là
quan trọng? PT để thấy được y/n cỏch
dựng từ đú?
Gv: Vua là tượng trưng cho quyền lực
tối cao đại diện cho quyền lợi tối đa của
cộng đồng dtộc VN cú vua là cú chủ, cú
nền độc lập chẳng khỏc nào Bắc đế
? Theo em cỏch hiểu từ cư ntn cho đỳng?
? Cú người cho rằng; cõu 2 mang tớnh
duy tõm mờ tớn rất rừ Cũn em?
Gợi: giải nghĩa “thiờn thư” ý/n của trời
trog quan niện của con người?
? Suy nghĩ của em sau khi đọc hai cõu
đầu?
Những dũng thơ thần kỳ tràn đầy tự hào
dtộc đó làm bựng lờn ngọn lửa y/ n căm
thự giặc sõu sắc
? Đọc 2 cõu thơ cuối?
? Hóy chỉ ra nột diễn đạt độc đỏo của 2
cõu cuối & t/d ?
Gợi: Nhận xột về giọng điệu? Qua đú em
thấy được thỏi độ gỡ của t/g?
? Biện phỏp tu từ gỡ được sử dụng ở đõy?
PT?
? Theo em lời cảnh bỏo thờ thảm của kẻ
thự cú cơ sở khụng? Hóy lõy VD để CM?
- Sức mạnh chớnh nghĩa, truyền thống
đoàn kết, cú tướng sĩ mưu lược, lũng y/n
nồng nàn của nhõn dõn :điều đó ắt làm
nên chiến thắng và đã minh chứng qua
cuộc chiến chống giặc ân
? Cảm xỳc của bài thơ là gỡ?
+ Cấu trỳc: khai, thừa, chuyển, hợp.+ Hiệp vần: chữ cuối cõu 1, 2, 4 hoặc2A
4 Bố cục: Theo cấu trỳc: khai, thừa,chuyển, hợp
II/ Phõn tớch.
* SễNG NÚI NƯỚC NAM
+ Hai cõu đầu:
- Sử dụng từ ngữ độc đỏoquốc:
đế:
- Giọng thơ hào hựng, trang trọng, đanhthộp
Khẳng định ý thức độc lập, tự cườngbỡnh đẳng quốc gia dõn tộc của ngườidõn Đại Việt
Khẳng định chõn lý hiển nhiờn: nướcNam là của vua Nam cú độc lập, cú chủquyền được tạo húa tự nhiờn vĩnh hằngghi nhận
* Hai cõu thơ cuối:
- Giọng thơ sang sảng, quả quyết
Trang 38Nú được bộc lộ rừ hay là ẩn kớn?
Gv tớch hợp văn biểu cảm
Điều này cũn được khẳng định một lần
nữa trong “lời kờu gọi toàn quốc khỏng
chiến của Bỏc”
Nếu bài thơ sụng nỳi nước Nam là một khớ phỏch hựng hồn của khớ phỏch
cha ụng, của hồn thiờng sụng nỳi thỡ PGVK lại như một khỳc ca khải hoàn,
niềm vui trọn vẹn của chiến thắng lẫy lừng
Hoạt động 2: Hiểu bài Phũ giỏ về kinh.
? So sỏnh sự giống và khỏc nhau về thể
thơ của bài này, bài SNNN?
? Chia bố cục bài thơ như thế nào? Nội
dung từng phần
? Đọc bài thơ, đọc diễn cảm 2 cõu đầu
? Hóy nờu cảm nhận của em ở 2 cõu đầu?
(cỏch diễn đạt?)
Gv: 4/ 1285: Trận thủy chiến dữ dội trờn
sụng Hồng, cửa Hàm Tử, Trần Nhật
Duật chiếm đầu Toa Đụ
2 thỏng sau: Trần Quang Khải đại phỏ
quõn Nguyờn, Mụng tại Chương Dương
độ Hai cõu thơ như một trang ký sự
núng hổi tớnh thời sự, đầy ắp sự kiện
trọng đại
? Em thử đặt mình trong khụng khớ chiến
thắng nức lũng năm 1285 để hỡnh dung
ra tõm trạng người viết lỳc này Gv phải
là một người trong cuộc, là một người tài
hoa, Trần Quang Khải mới cú thể viết
được những vần thơ hựng trỏng vậy ễng
là người đầu tiờn đem địa danh sụng nỳi
thõn yờu in đậm vào lịch sử, thơ ca diễn
tả như một dấu son chúi lọi Đõy là giỏ
trị biểu cảm của bài
? Đọc 2 cõu thơ cuối?
? Nhận xột gịong điệu 2 cõu cuối?
? Em cảm nhận được điều nhà thơ muốn
gửi gắm qua 2 cõu thơ cuối là gỡ?
Gv: cú thể núi, bài thơ là một kiệt tỏc
trong nền văn học cổ Việt Nam í thơ
*PHề GIÁ VỀ KINH ( Trần Quang Khải)
a) Hai cõu đầu
- Liệt kờ, đảo trật tự cỳ phỏp
↓
Ca ngợi chiến thắng vẻ vang trongcuộc khỏng chiến chống NguyờnMụng của nhõn dõn ta thời đại nhàTrần
- Tả ớt, gợi nhiều, gợi những cảm xỳcsõu xa Tỡnh yờu nước và niềm tự hàosõu sắc về sức mạnh, chiến thắnglừng lẫy của dõn tộc
b) Hai cõu cuối
- Giọng thơ trầm lắng như một lờichõn tỡnh, nhắn nhủ
↓Nhắn gửi, động viờn nhõn dõn xõydựng đất nước, niềm tin sắt đỏ và sự
Trang 39hàm xúc, nghệ thuật thơ bình dị mà sâu
sắc Bài thơ là một tượng đài chiến công
tráng lệ của dân tộc Và nêu SNNN là
đ/ Dặn dò: + Học thuộc 2 bài thơ.
+ Phân tích thấy được tư tưởng, tình cảm trong bài
+ Xem trước bài : Từ Hán Việt
- Hs hiểu thế nào là yếu tố hán việt, cách cấu tạo đặc biệt của từ ghép HV
2, Tích hợp với 2 Vb: Sông núi nước nam, Phò giá về …
3, Biết dùng từ Hv trong văn biểu cảm, trong giao tiếp XH cho phù hợp.
? Trong TV có mấy loại từ ghép? Điểm giống và khác nhau về cấu tạo NP,
về nghĩa của 2 loại từ ghép?
c/ Bài mới: HĐ 1 : Hiểu k/n từ HV, Đơn vị cấu tạo từ HV.
Từ mượn là gì? Em hiểu gì về từ HV? I/ Đơn vị cấu tạo từ Hán Việt.
Trang 40? Đọc bản phiên âm chữ Hán bài thơ
“NQSH” hãy giải nghĩa các yếu tố ,
“Nam, quốc, sơn, hà”,?
? Trong các tiếng trên, tiếng nào có
thể dung độc lập, tiếng nào không
thể dùng độc lập?
? Tiếng thiên, trong từ “thiên” thư có
nghĩa là gì?
Tiếng thiên trong từ thiên niên kỷ,
thiên lý mã, thiên đô có nghĩa là gì?
? Từ PT các VD trên em rút ra KL gì
về các yếu tố HV? Giải thích ý/n của
các yếu tố HV trong thành ngữ: Tứ
hải giao huynh đệ?
? Nhắc lại cách phân loại từ ghép
trong TV?
? Giải nghĩa từng yếu tố & giả nghĩa
từ ghép “sơn hà, xâm phạm, giang
san”?
Các từ ghép này thuộc loại từ ghép
nào?
? Giải nghĩa từ ghép “ái quốc, thủ
môn, chiến thắng”? Các từ này thuộc
- Một số yếu tố HV có lúc để tạo từ ghép, có lúc dùng độc lập như từ
- Có y/tố HV đồng âm nhưng khác nghĩa
Bài 2 : Chơi tiếp sức.
N1:Quốc( quốc gia, ái quốc, quốc lố, quốc huy…)
N2 : Sơn (sơn hà, sơn thủy, sơn giang…)N3: Cư: (cư trú, an cư, định cư, di cư, nhàn cư…)
N4 : Bại (thảm bại, thất bại, đại bại…)
Bài 3 (HĐCN)
DK:- thi nhân: người làm thơ, nhà thơ
- tân binh: lính mới
- đại thắng: thắng lớn