GIÁO ÁN CÔNG NGHỆ 8

Trong cơ cấu, chuyển động được truyền từ vật này sang vật khác.. - GVKL : Truyền động ma sát là cơ cấu truyền cđ quay nhờ lực ma sát giữa các mặt tiếp xúc của vật dẫn và vật bị dẫn..

Trang 1

Tuần : 15 Ngày soạn : 30/11/08 Tiết : 29 Ngày dạy : 01/12/08

Bài 29 : TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG

I – MỤC TIÊU

- Hiểu được tại sao cần phải truyền chuyển động.

- Biết được cấu tạo, nguyên lí và ứng dụng của một số cơ cấu truyền cđ.

II – CHUẨN BỊ

- Nghiên cứu trước ND bài 29 SGK.

- Mô hình bộ truyền động đai, bánh răng và truyền động xích.

III – HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài mới (5p) Máy thường gồm nhiều cơ cấu Trong cơ

cấu, chuyển động được truyền từ vật này

sang vật khác Trong 2 vật nối với nhau bằng

khớp động, người ta gọi vật truyền cđ là vật

dẫn, vật nhận cđ là vật bị dẫn

Nếu cđ của vật dẫn và vật bị dẫn cùng

một dạng, ta gọi đó là cơ cấu truyền cđ Nếu

không cùng một dạng cđ thì gọi là cơ cấu

BĐCĐ

Hoạt động 2 : Tìm hiểu tại sao cần phải truyền chuyển động (10p)

I – Tại sao cần truyền chuyển động?

- Y/C HS đọc SGK, quan sát hình 29.1 và trả

lời : Tại sao cần truyền cđ từ trục giữa tới

trục sau?

- Tại sao số răng đĩa lại nhiều hơn số răng

của líp?

- Tại sao cần phải truyền cđ?

- GVKL : Trong máy cần có cơ cấu truyền

cđ là vì :

+ Các bộ phận của máy thường đặt xa

nhau.

+ Khi làm việc chúng cần có tốc độ quay

khác nhau.

- Vậy nhiệm vụ của các bộ truyền cđ là gì?

- GVKL : Nhiệm vụ của các bộ truyền cđ là

truyền và biến đổi tốc độ cho phù hợp với

tốc độ của các bộ phận trong máy.

- HS đọc SGK, quan sát hình 29.1 và trả lời :

- HS trả lời :

- HS ghi KL :

- HS trả lời :

- HS ghi KL :

Trang 2

Hoạt động 3 : Tìm hiểu bộ truyền chuyển động (28p)

II – Bộ truyền chuyển động

1- Truyền động ma sát – truyền động đai

- Y/C HS đọc SGK và cho biết : Truyền động

ma sát là truyền động như thế nào?

- GVKL : Truyền động ma sát là cơ cấu

truyền cđ quay nhờ lực ma sát giữa các

mặt tiếp xúc của vật dẫn và vật bị dẫn.

- Thế nào là vật dẫn, vật bị dẫn?

a) Cấu tạo bộ truyền động đai

- Y/C HS đọc SGK, quan sát hình 29.2 và co

biết : Bộ truyền động đai gồm bao nhiêu bộ

phận?

- GVKL : Gồm bánh dẫn, bánh bị dẫn và

dây đai.

b) Nguyên lí làm việc

- Y/C HS đọc SGK và cho biết nguyên lí làm

việc của bộ truyền động đai

- GVKL : Khi bánh dẫn 1 quay với tốc độ

n1, nhờ lực ma sát giữa dây đai và bánh đai,

bánh bị dẫn 2 sẽ quay với tốc độ n2.

* Tỉ số truyền i được xác định bằng công

thức:

2

1 1

2

D

D n

n

2

1 1

D

D n

+ i là tỉ số truyền

+ n1 là tốc độ quay của bánh dẫn

(vòng/phút).

+ n2 là tốc độ quay của bánh bị dẫn

(vòng/phút)

+ D1 là đường kính bánh dẫn

+ D2 là đường kính bánh bị dẫn

c) Ứng dụng

- Y/C HS đọc SGK và nêu ứng dụng của bộ

truyền động đai

- GVKL : Được sử dụng rộng rãi trong

nhiều loại máy khác nhau : máy khâu, máy

khoan, máy tiện, ô tô…

2- Truyền động ăn khớp

- Để khắc phục sự trượt của truyền động đai,

người ta dùng truyền động ăn khớp

- HS đọc SGK và trả lời :

- HS ghi KL :

- HS trả lời : + Vật dẫn : là vật truyền cđ

+ Vật bị dẫn : là vật nhận cđ

- HS ghi KL :

- HS ghi KL như SGK

Trang 3

- GVKL : Bộ truyền động ăn khớp thường

dùng là truyền động bánh răng và truyền

động xích.

a) Cấu tạo

- Y/C HS quan sát hình 29.3 và nêu cấu tạo

của bộ truyền động ăn khớp

b) Tính chất

- GV thông báo : Tỉ số truyền được xác định :

2

1

2

1

Z

n

i= = hay

2

1 1

Z

Z n

Trong đó :

+ Z1 và n1 là số răng và tốc độ quay của bánh

1

+ Z2 và n2 là số răng và tốc độ quay của bánh

2

Từ hệ thức trên cho biết : bánh nào có số

răng ít hơn thì quay nhanh hơn

c) Ứng dụng

- Y/C HS đọc SGK và cho biết : Bộ truyền

động bánh răng và truyền động xích được

ứng dụng như thế nào và được dùng ở đâu?

- GVKL :

+ Bộ truyền động bánh răng dùng để

truyền cđ quay giữa các trục song song

hoặc vuông góc với nhau có tỉ số truyền xđ

Được dùng trong đồng hồ, hộp số xe máy…

+ Bộ truyền động xích dùng để truyền cđ

quay giữa 2 trục xa nhau có tỉ số truyền xđ

Được dùng trên xe đạp, xe máy…

- HS ghi KL :

- HS nêu cấu tạo : + Bộ truyền động bánh răng gồm : bánh dẫn, bánh bị dẫn

+ Bộ truyền động xích gồm : đĩa dẫn, đĩa bị dẫn và xích

- HS trả lời :

IV – KẾT LUẬN BÀI HỌC (1P)

- Các máy hay thiết bị cần có cơ cấu truyền cđ vì các bộ phận của máy thường đặt

xa nhau và có tốc độ không giống nhau, song đều được dẫn động từ một cđ ban đầu.

- Thông số đặc trưng cho các bộ truyền cđ quay là tỉ số truyền i :

2

1 2

1 1

2

Z

Z D

D n

n n

n i d

+ D1, Z1, n1 là đường kính, số răng và tốc độ quay của bánh dẫn 1.

+ D2, Z2, n2 là đường kính, số răng và tốc độ quay của bánh bị dẫn 2.

V – HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ (1P)

- Trả lời các câu hỏi trong SGK.

- Chuẩn bị bài tiếp theo.

Trang 4

Bài 30 : BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG

- Hiểu được tại sao cần phải biến đổi chuyển động.

- Hiểu được cấu tạo, nguyên lí và ứng dụng của một số cơ cấu biến đổi cđ thường dùng.

- Có hứng thú, ham thích tìm hiểu kĩ thuật và có ý thức bảo dưỡng các cơ cấu bđcđ.

- Mô hình cơ cấu tay quay – con trượt, bánh răng – thanh răng.

Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ – Giới thiệu bài mới (10p) 1- Kiểm tra bài cũ

- HS 1 : Tại sao trong máy hay thiết bị cần

phải có các cơ cấu truyền cđ? Viết biểu thức

xđ tỉ số truyền cđ quay của bộ truyền động

đai và truyền động ăn khớp

- HS 2 : Nêu cấu tạo của bộ truyền động

bánh răng và bộ truyền động xích

2- Giới thiệu bài mới

Từ một dạng cđ ban đầu, muốn biến

thành các dạng cđ khác thì cần phải có cơ

cấu BĐCĐ Trong bài này ta sẽ tìm hiểu một

số cơ cấu BĐCĐ thường gặp : tay quay – con

trượt ; tay quay – thanh lắc

- HS 1 trả lời :

- HS chú ý

Hoạt động 2 : Tìm hiểu tại sao cần biến đổi chuyển động? (10p)

I – Tại sao cần biến đổi chuyển động?

- Y/C HS quan sát hình 30.1 và hoàn thành

phần điền từ

- Vậy các cđ trên đều bắt nguồn từ cđ ban

đầu nào?

- Vậy tại sao trong máy cần có cơ cấu

- HS hoàn thành phần điền từ : + Chuyển động của bàn đạp : là cđ lắc + Chuyển động của thanh truyền : là cđ tịnh tiến

+ Chuyển động của vô lăng : là cđ quay tròn + Chuyển động của kim máy : là cđ tịnh tiến

- HS trả lời : cđ bập bênh của bàn đạp

- HS trả lời :

Trang 5

- GVKL : Trong máy cần có cơ cấu BĐCĐ

để biến một cđ ban đầu thành các dạng cđ

khác cho các bộ phận công tác của máy

nhằm thực hiện những nhiệm vụ nhất định.

- HS ghi KL :

Hoạt động 3 : Tìm hiểu một số cơ cấu BĐCĐ (23p)

II – Một số cơ cấu biến đổi chuyển động

1- Biến cđ quay thành cđ tịnh tiến (cơ cấu

tay quay – con trượt)

a) Cấu tạo

của cơ cấu tay quay – con trượt

b) Nguyên lí làm việc

- Y/C HS quan sát hình 30.2 và đọc SGK để

cho biết nguyên lí làm việc

- Khi đầu B của thanh truyền đến điểm B” và

B’ thì con trượt C đến những điểm nào?

- GV thông báo : con trượt cđ trong khu vực

GH từ C’ đến C”

+ Vị trí C” gọi là ĐCT

+ Vị trí C’ gọi là ĐCD

c) Ứng dụng

- GV thông báo : cơ cấu tay quay – con

trượt được dùng nhiều trong các loại máy :

máy khâu đạp chân, ô tô, máy hơi nước…

- Ngoài ra còn có một số cơ cấu khác như : cơ

cấu bánh răng – thanh răng, cơ cấu vít – đai

ốc

2- Biến chuyển động quay thành chuyển

động lắc (cơ cấu tay quay – thanh lắc)

a) Cấu tạo

của cơ cấu

b) Nguyên lí làm việc

- Khi tay quay 1 quay đều quanh trục A thì

thanh lắc 3 sẽ cđ như thế nào?

c) Ứng dụng

- GV thông báo : như SGK

- HS nêu cấu tạo : Cơ cấu tay quay – con trượt gồm : tay quay, thanh truyền, con trượt và giá đỡ

- HS trả lời : như SGK

- HS trả lời : Khi B đến B” và B’ thì C đến C” và C’

- HS chú ý

- HS nêu cấu tạo : cơ cấu tay quay – thanh lắc gồm : tay quay, thanh truyền, thanh lắc và giá đỡ

- HS trả lời : Khi tay quay AB quay đều quanh trục A, thông qua thanh truyền 2, làm thanh lắc 3 lắc qua lắc lại quanh trục D

- HS chú ý

Trang 6

- Cơ cấu BĐCĐ có nhiệm vụ biến đổi một dạng chuyển động ban đầu thành các dạng chuyển động khác cung cấp cho các bộ phận của máy và thiết bị.

- Các cơ cấu BĐCĐ rất đa dạng, chúng được ứng trong nhiều loại máy khác nhau như : đồng hồ, xe máy, ô tô và các máy công cụ…

- Trả lời các câu hỏi trong SGK

Bài 31 : THỰC HÀNH TRUYỀN - VÀ BIẾN ĐỔI CHUYỂN

ĐỘNG

- Hiểu được cấu tạo và nguyên lí làm việc của một số bộ truyền và biến đổi cđ.

- Tháo, lắp và kiểm tra được tỉ số truyền của các bộ truyền động.

* Mỗi nhóm :

- 1 bộ mô hình truyền động gồm :

+ Truyền động ma sát

+ Truyền động xích

+ Truyền động bánh răng

- 1 bộ mô hình bđcđ.

1- Kiểm tra bài cũ

- HS 1 : Tại sao trong máy cần có các cơ cấu

bđcđ?

- HS 2 : Nêu cấu tạo và nguyên lí làm việc

của cơ cấu tay quay – con trượt

2- Giới thiệu bài mới

Trong cơ cấu, chuyển động được truyền

từ vật này sang vật khác Nếu cđ của chúng

thuộc cùng một dạng thì ta gọi đó là cơ cấu

truyền cđ, nếu không cùng một dạng thì gọi

là cơ cấu bđcđ

- HS chu ý

Trang 7

- GV thông báo ND TH :

+ Đo đường kính bánh đai, đếm số răng

của các bánh răng và đĩa xích.

+ Lắp ráp các bộ truyền động và kiểm tra

tỉ số truyền.

+ Tìm hiểu cấu tạo và nguyên lí làm việc

của mô hình động cơ xăng 4 kì.

- HS chú ý

Hoạt động 3 : Tổ chức TH (32p)

- GV phân chia nhóm : chia lớp làm 9 nhóm

và phát dụng cụ cho HS

- Y/C HS ghi kq vào báo cáo sau :

Bánh

dẫn Bánh bị dẫn Tỉ số truyền

lí thuyết

Tỉ số truyền thực tế

Đk

bánh

đai

Dd = Dbd =

bd

d D

D

i=

d

bd n

n

i =

Số

răng

của

cặp

bánh

răng

Zd = Zbd =

bd

d Z

Z

i=

d

bd n

n

i =

Số

răng

bộ

truyền

động

xích

Zd = Zbd =

bd

d Z

Z

i=

d

bd n

n

i =

- Các nhóm làm việc theo ND và trình tự như sau :

* Đo đường kính bánh đai, đếm số răng của các bánh răng và đĩa xích

- Đo đk : dùng thước lá (đơn vị là mm)

- Đếm số răng của bánh răng và đĩa xích

* Lắp ráp các bộ truyền động và kiểm tra tỉ số truyền

- Lắp bộ truyền vào giá đỡ

- Đếm số vòng quay của bánh bị dẫn và bánh dẫn

- Ghi kq vào báo cáo TH

- Tính tỉ số truyền theo lí thuyết và thực tế : ghi kq vào báo cáo TH

- So sánh tỉ số truyền lí thuyết và thực tế

IV – TỔNG KẾT, ĐÁNH GIÁ (2P)

- Yêu cầu HS nộp báo cáo TH, thu dọn dụng cụ.

- Nhận xét về tinh thần làm việc của các nhóm.

Trang 8

Tuần : Ngày soạn : /12/08 Tiết : 32 Ngày dạy : /12/08

Bài 32 : VAI TRÒ CỦA ĐIỆN NĂNG TRONG SẢN SUẤT VÀ

ĐỜI SỐNG

- Biết được quá trình sản xuất và truyền tải điện năng

- Hiểu được vai trò của điện năng trong sản xuất và đời sống

- Các tranh giáo khoa (nếu có)

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài mới (5p) Điện năng đóng vai trò rất quan trọng

Nhờ có điện năng mà các TBĐ, điện tử dân

dụng như : tủ lạnh, máy giặt, các TB điện

khác mới hoạt động được Nhờ có điện năng

mà năng suất lao động được nâng cao, cải

thiện đời sống, thúc đẩy KHKT phát triển

- HS chu ý

Hoạt động 2 : Tìm hiểu về khái niệm điện năng và sản xuất điện năng (18p)

I – Điện năng

1- Điện năng là gì?

- Y/C HS đọc SGK và cho biết : điện năng là

gì?

2- Sản xuất điện năng

- Y/C HS đọc SGK và cho biết : điện năng

được tạo ra như thế nào?

- GVKL : Điện năng được tạo ra từ các

dạng năng lượng : nhiệt năng, thuỷ năng,

NL nguyên tử…

- HS đọc SGK và trả lời : NL của dòng điện được gọi là điện năng

- HS trả lời :

Trang 9

thành điện năng.

b) Nhà máy thuỷ điện : biến đổi thuỷ năng

c) Nhà máy điện nguyên tử : biến đổi NLNT

- Ngoài các dạng NL trên, còn có các dạng

NL nào khác để tạo ra điện năng?

- GVKL : Ngoài các nhà máy nhiệt điện,

thuỷ điện, điện NT, còn có các trạm phát

điện dùng NL mặt trời, NL gió…

- HS trả lời : còn có NL mặt trời, NL gió…

- HS ghi KL :

Hoạt động 3 : Tìm hiểu về nguyên lí truyền tải điện năng (10p) 3- Truyền tải điện năng

- Các nhà máy điện thường được xd ở đâu?

- Điện năng được truyền tải từ nhà máy đến

nơi tiêu thụ như thế nào?

- GVKL :

+ Từ nhà máy điện đến các khu CN : sử

dụng đường dây truyền tải điện cao áp

(500kV, 220kV)

+ Từ nhà máy điện đến các khu dân cư : sử

dụng đường dây truyền tải điện hạ áp

(220V, 380V).

- HS trả lời : xd ở xa khu vực dân cư, TTCN…

- HS trả lời :

- HS ghi KL :

Hoạt động 4 : Tìm hiểu vai trò của điện năng (10p)

II – Vai trò của điện năng

- Y/C HS nêu các ví dụ về sd điện năng trong

sx và đs

- GVKL : Điện năng có vai trò rất quan

trọng trong sản xuất và đời sống :

+ Điện năng là nguồn NL, nguồn động lực

cho các máy và TB trong sx và đs.

+ Nhờ có điện năng mà quá trình sx được

tự động hoá và cuộc sống con người có đầy

đủ tiện nghi, văn minh và hiện đại hơn.

- HS tìm ví dụ :

- HS ghi KL :

- Nhà máy điện có chức năng biến đổi các dạng năng lượng : nhiệt năng, thuỷ năng, NLNT…thành điện năng.

- Đường dây dẫn điện có chức năng truyền tải điện năng từ nhà máy điện đến nơi tiêu thụ.

- Điện năng là nguồn động lực, nguồn năng lượng cho sản xuất và đời sống.

Trang 10

- Trả lời các câu hỏi trong SGK.

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	109 KB