THÁNG CHƯƠNG KIẾN THỨC TRỌNG TÂM PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỒ DÙNG DẠY HỌCBÀI HỌC KINH NGHIỆM BÀI MỞ ĐẦU Mấy nét chính của lịch sử thế giới từ công xã nguyên thuỷ đến cách mạng Hà lan - Củng
Trang 1THÁNG CHƯƠNG KIẾN THỨC TRỌNG TÂM PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
BÀI HỌC KINH NGHIỆM BÀI MỞ
ĐẦU
Mấy nét chính của lịch sử thế giới từ công xã nguyên thuỷ đến cách mạng Hà lan
- Củng cố những hiểu biết về tự nhiên , con người theo quan điểm khoa học
- Khái quát về 3 xã hội đầu tiên trong lịch sử loài người : công xã nguyên thuỷ , chế độ nô lệ , phong kiến
- Qui luật phát triển đinh lên của xã hội thể hiện qua lao động sản xuất và các cuộc đấu tranh giai cấp
Diễn giảng , phân tích , chứng minh vấn đáp , liên hệ thực tế
Tranh ảnh
Nâng cao hơn việc giáo dục một số quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử về vai trò của lao động , của quần chúng nhân dân trong quá trình phát triển xã hội
CHƯƠNG I BÀI 1
THỜI KỲ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
Những thắng lợi bước đầu của giai cấpTư sản
- Gc TS đã ra đời ngày càng lớn mạnh là nguyên nhân các cuộc CMTS
- GcTS bắt đầu phát triển ở Anh ,mơ
ra một thời đại mới trong lịch sử loài người
Phân tích sự kiện Liên hệ thực tế , vấn đáp , diễn giảng , phân tích
Cđ TB được xác lập mở ra một thời đại mới trong lịch sử , đánh dấu một bước tiến của xã hội , song đó vẫn là chế độ áp bức bóc lột nhân dân
Trang 2- Ý nghĩa lịch sử của các cuộc CMTS
và nó sẽ nhường chổ cho một xã hội tiến bộ hơn
BÀI 2 Cách mạng tư sản pháp
(1789-1794)
- chế độ phong kiến kìm hãm cản trở sự phát triển kinh tế công –nông –thương nghiệp của Pháp
- Cách mạng tư sản Pháp phát triển đinh lên , triệt để hơn xoá bỏ chế độ quân chủ chuyên chế
- Chuyên chính dân chủ Gia cô banh là đỉnh cao của cách mạng tư sản Pháp
Vấn đáp , phân tích , diễn giảng Dùng tranh ảnh về sự áp bức của
đẳng cấp 1,2 đối với đẳng cấp 3
Quần chúng nhân dân là động lực thúc đẩy cách mạng phát triển Cách mạng thành công phải có một chính đảng lãnh đạo , phải đoàn kết đưôc khối liên minh công nông
BÀI 3 Chủ nghĩa tư bản thắng lợi trên
phạm vi toàn thế giới
- Cách mạng công nghiệp bắt đầu ở Anh là hiện tượng cần thiết để các nước tiến lên chủ nghĩa tư bản
- Từ giữa thế kỷ XIX phong trào dân tộc dân chủ chống phong kiến , rất
đa dạng diễn ra sôi nởi ở Châu Âu và Bắc Mỹ dưới nhiều hình thức khác nhau , dẫn tới sự toàn thắng
Vấn đáp , diễn giảng , phân tích , giải thích
Tranh ảnh , bản đồ
Càng thắng lợi CNTB tăng cường bóc lột nhân dân lao động gây nhiều tội ác
Trang 3của CNTB trên phạm vi thế giới
BÀI 4 Phong trào công nhân và sự ra đời
của Chủ nghĩa Mác
- Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản buổi đầu
+ Diễn biến của phong trào + Cuộc đời và sự nghiệp của Mác và Ăngghen
+ Sự sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học
- Tổ chức cách mạng quốc tế thứ nhất có tính chất quần chúng rộng rãi của giai cấp vô sản dưới ngọn cờ chủ nghĩa Mác
Vấn đáp , diễn giảng , phân tích sự kiện lịch sử , giới thiệu tư liệu lịch sử tuyên ngôn đảng cộng sản
Phóng to hình 16 sgk và hình 18 sgk
Gioá dục lòng tin vào thắng lợi của CNCS Bồi dưỡng tinh thần quốc tế chân chính
BÀI 5 Sự phát triển của kỉ thuật – khoa
học và văn học nghệ thuật ( từ cuối thế kỷ XVIII đến năm 1870 )
- lập lại thành quả của cách mạng công nghiệp các thành tựu về cơ khí
- sự tiến bộ về kỷ thuật ,liên quan chặt chẻ với sự tiến bộ về khoa học Những đóng góp của các nhà văn , nhà thơ , nhạc sĩ , hoạ sĩ , vào sự phát triển của thời đại
Vấn đáp , trình bày liệt kê , phân tích
Các kinh hình sgk Thành tựu khoa học kỹ thuật bắt
nguồn từ lao động sản xuất , có vai trò đóng góp to lớn của nhân dân lao động và các nhà khoa học
CHƯƠNG CHỦ NGHĨA TƯ BẢN CHUYỂN
Trang 4II BÀI 6
SANG GIAI ĐOẠN ĐẾ QUỐC CHỦ NGHĨA
Công xã Pari 1871
-hoàn cảh ra đời của công xã Pari -cuộc khởi nghĩa giành chính quyền 18/3/1871 thành lập công xã
- công xã Pari là nhà nước kiểu mới
- việc làm và dự định đều xuất phát từ quyền từ quyền lợi của nhân dân lao động
- sự đàn áp dã man của gcts
Diễn giảng, tường thuật , phân tích ,
so sánh , vấn đáp Sơ đồ bộ máy nhànước công xã
Nhận thấy gcvs không chỉ có khả năng lật đổ chế độ TBCN mà còn có thể xây dựng được nhà nước của mình
BÀI 7 Sự hình thành CNĐQ CNTB
chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa ( cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ
XX )
- Sự hình thành CNĐQ ở Đức và Anh Đặc điểm của CNĐQ : CNĐQ quân phiệt hiếu chiến Đặc điểm của CNĐQ Anh
- Sự hình thành CNĐQ ở Pháp – Mỹ + Đặc điểm của đế quốc Pháp + Đặc điểm của đế quốc Mỹ
- đặc điểm của CNĐQ : các công ty độc quyền kết hợp với tư sản ngân hàng tạo ra tư bản tài chính , thao túng quyền hành về kinh tế – chính
Giải thích , diển giảng , phân tích , vấn đáp
Nâng cao nhận thức về bản chất của CNTB Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng , đấu tranh cống các thế lực gây chiến bạo loạn , bảo vệ hoà bình
Trang 5trị trong nước Hoàn thành phân chia thị trường trên thế giới
BÀI 8 Phong trào công nhân cuối thế kỷ
XIX đầu thế kỷ XX
- Sự phát triển của phong trào công nhân thế giới trong những năm 1870 – 1880 dẫn tới sự thành lập Quốc tế
II Vai trò của Ăngghen đối với sự hoạt động của quốc tế II
- Kế tục sự nghiệp của Mác và Ăngghen là Lê nin đã bảo vệ phát triển CN Mác xây dựng Đảng kiểu mới
+ Cách mạng 1905- 1907 là cuộc CMDCTS kiểu mới ý nghĩa lịch sử và ảnh hưởng to lớn đối với thế giới
Diễn giảng , phân tích , tường thuật , vấn đáp
Bồi dưỡng tinh thần cách mạng tinh thần quốc tế vô sản , lòng biết ơn đối với các lãnh tụ thế giới Tin tưởng vào thắng lợi của CMVS
BÀI 9 Châu Á đứng trước chủ nghĩa thực
dân
- Đế quốc Nhật Bản : Cuộc duy tân Mây gi thực chất là cuộc cách mạng
tư sản Nhật Bản thoát khỏi sự xâm lược của các nước phương Tây , phát triển CNTB rồi trở thành nước đi xâm chiếm các xứ thuộc địa
- Trung Quốc : Do chính quyền Mãn Thanh suy yếu nên bị các nước xâu
Diễn giảng, phân tích , vấn đáp , giải thích , tường thuật, so sánh
Giáo dục lòng câm thù bọn thực dân đế quốc và phong kiến tay sai , bồi dưỡng lòng yêu nước , sự đoàn
Trang 6xé , trở thành nước nửa thuộc địa Cuộc đấu tranh bất khuất của nhân dân lao động chống phong kiến và đế quốc xâm lược
- Ấn Độ và Đông Nam Á : Thấy rỏ tội ác của bọn thực dân trong việc bóc lột và đàn áp nhân dân thuộc địa Tinh thần đấu tranh anh dũng của nhân dân để giành độc lập dân tộc
kết chiến đấu giữa nhân dân các thuộc địa và phụ thuộc
BÀI 10 Chiến tranh thế giới thứ I
(1914-1918 )
- Nguyên nhân dẫn tới cuộc chiến tranh , quy mô vá tính chất của nó
- Những sự kiện chủ yếu trong giai đoạn thứ nhất
- cuộc đấu tranh của nhân dân chống chiến tranh đế quốc
- Tình hình chiến sự 1917 Aûnh hưởng của CM tháng 10 đối với chiến tranh thế giới thứ I
- 1918 phe liên minh đầu hàng chiến tranh kết thúc
Diễn giảng , so sánh , vấn đáp , phân tích
Giáo dục tinh thần đấu tranh chống chiến tranh đế quốc ,ủng hộ cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc và CNXH Tin tưởng vào lãnh đạo của ĐCS
CHƯƠNG II
CMXHCN THÁNG 10 NGA VĨ ĐẠI
Trang 7BÀI 11 Cách mạng XHCN tháng 10 Nga vĩ
đại
- Hoàn cảnh nổ ra cách mạng tháng hai Tính chất , ý nghĩa của cách mạng tháng 2 Lê Nin về nước cùng BCH TƯ đảng Bônsêvich chuẩn bị mọi mặt cho CMXHCN
- Những chủ trương sáng suốt tài tình của LêNin và Đảng bônsêvích đem lại quyền lợi cho nhân dân và bảo vệ chính quyền Xô Viết non trẻ
- CM tháng 10 chiến thắng , nhân dân Xô viết phải tiến hành chống thù trong giặc ngoài
- tổng kết lịch sử thế giới cận đại
Phân tích đánh giá sự kiện , vấn đáp , diễn giảng Tài liệu tham khảo có liên quan
đến bài dạy
- Vẽ sơ đồ
Giáo dục lòng biết ơn đối với LêNin , biết ơn chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn con đường CM tháng 10 cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng CNXH
CHƯƠNG I BÀI 1
PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM XÃ HỘI VN TỪ GIỮA THẾ KỶ XVI ĐẾN GIỮA THẾ KỶ XIX Tình hình nhà nước phong kiến thế kỷ XVI – XVII
- Sau một thời gian tịnh đạt , nhà Lê dưới thời Lê Thánh Tông , sang thế kỷ XVI suy yếu dần Vua sống sa đoạ , quan hệ mâu thuẩn chém giết lẫn nhau Quan lại địa chủ bóc lột nặng nề , đời sống nông dân khổ cực
Vấn đáp , diễn giảng , phân tích
Tài liệu tham khảo có liên quan đến nội dung bài dạy
Ýù thức sâu sắc về nổi khổ của người nông dân trong hoàn cảnh của chến tranh phong kiến và đất nước bị chia cắt
Trang 8- Nhà Lê suy sụp Từ đó hình thành
2 triều vua mới Bắc – Nam Mâu thuẩn Trịnh – Nguyễn Sau 45 năm chiến tranh đất nước bị chia cắt , lấy sông Gianh làm ranh giới Đàng trong , Đàng ngoài có 2 chính quyền
- cuộc sống nhân dân thêm cơ cực
BÀI 2 Tình hình kinh tế – văn hoá
- Thế kỷ XVIII nước ta chia 2 phần với 2 chính quyền khác nhau : đàng trong sa sút , Đàng Ngoài đất ruộng dân ít thuận lợi khai hoang phát triển nông nghiệp , đời sống ổn định
- Nho giáo , phật giáo , đạo giáo giữ
vị trí trong cuộc sống tinh thần người Việt Thiên chúa giáo xuất hiện , tín ngưỡng cổ truyền tiếp tục phát triển
- Văn học phát trriển với những tác phẩm của những nhà thơ nhà văn lớn văn học dân gian phát triển rầm rộ , thơ lục bát , điêu khắc phát triển
Vấn đáp , phân tích , diễn giảng
Kênh hình sgk
Giáo dục ý thức vươn lên về văn hoá để làm cho cuộc sống phong phú hơn , tươi đẹp hơn
BÀI 3 Khởi nghĩa nông dân ở Đàng
Ngoài
Trang 9- Từ những năm 40 của thế kỷ XVIII chế độ phong kiến Đàng ngoài đinh vào giai đoạn suy vong , kinh tế suy sụp , người nông dân khổ cực
- Cuộc khởi nghĩa của nông dân nổ
ra khắp nơi với mục tiêu chống chính quyền Lê – Trịnh , nhưng do phân tán rời rạc nên bị đàn áp
Phân tích , vấn đáp
Giáo dục ý thức chống áp bức bóc lột
BÀI 4 Khởi nghĩa Tây Sơn
- Nửa thế kỷ XVIII ách thống trị của quan lại đàng trong nặng nề , triều đình suy yếu Trương Thúc Loan lộng quyền
- Khởi nghĩa chàng Lía nổ ra ở Bình Định mở đầu cho các phong trào đấu tranh
- Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ do 3 anh em Tây sơn lãnh đạo với khẩu hiệu : lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo
- Nghĩa quân Tây Sơn ngày càng lớn mạnh từ 1773 đối đầu với chính quyền họ Nguyễn
- 1788 Tây Sơn lật đổ nhà Lê , thống nhất đất nước
Diễn giảng , vấn đáp , tường thuật Bản đồ khởi nghĩa Tây Sơn ,
kinh hình SGK
Ý thức đấu tranh chống áp bức bóc lột , nông dân là một lực lượng to lớn sáng tạo
BÀI 5 Tây Sơn đánh tan quân Thanh
Trang 10- Lê Chiêu Thống rước quân Thanh vào nước ta 29 vạn quân thanh do Tôn Sĩ Nghị tiến vào Thăng Long
- Nguyễn Huệ lên ngôi , tiến quân
ra Bắc chiêu mộ thêm quân lính
- 5 hướng tiến quân của Tây Sơn chiến thắng Ngọc Hồi , Đống Đa
- 30/1/1789 Quang Trung đánh đuổi quân Thanh ra khỏi bờ cỏi
- Lật đổ các tập đoàn phong kiến nhu nhược , thống nhất đất nước
- Quang Trung mất sớm làm dang dở công cuộc xây dựng đất nước
Vấn đáp , phân tích , diễn giảng , đánh giá sự kiện lịch sử
Bản đồ Tây sơn đại phá quân Thanh
Sự lãnh đạo tài tình của Nguyễn Huệ
Lòng yêu nước và tự hào dân tộc
BÀI 7 Xã hội Việt Nam dưới thời Nguyễn
- Nội bộ Tây Sơn mâu thuẩn tạo điều kiện cho Nguyễn Ánh giành chính quyền
- Nhà Nguyễn bảo vệ quyền thống trị bằng luật Gia Long phản động
- Các tầng lớp nhân dân dưới thời Nguyễn đời sống khổ cực khởi nghĩa nông dân nổ ra
Phân tích sự kiện lịch sử , vấn đáp , tường thuật
Tôn trọng và biết ơn người anh hùng áo vải Quang Trung , có ý thức xây dựng đất nước , biết yêu thương nhân dân lao động
Trang 11BÀI 8 Sự phát triển của văn hoá dân tộc
thế kỷ XVIII nửa đầu thế kỷ XIX
- Sự suy đồi của giai cấp thống trị từ thế kỷ XVIII về sau
- Thiên chúa giáo , phật giáo có điều kiện phát triển
văn học dân gian phát triển phong phú , chữ Hán Nôm phát triển
- Khoa học kỹ thuật đạt những thành tựu mới Xuất hiện các nhà khoa học Lê Quý Đôn , Lê Hữu Trác …
Phân tích , vấn đáp , mô tả , tường thuật
Phóng to tranh SGK
Ý thức sáng tạo của dân tộc Tinh thần vươn lên trong khoa học kỹ thuật , tiếp cận với trình độ tiên tiến của thế giới
CHƯƠNG II BÀI 10
CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân miền Nam 1858 – 1873
- Giữa thế kỷ XIX châu á là nơi thực dân phương tây dòm ngó
- Pháp có âm mưu xâm lược nước ta từ lâu , bọn giáo sĩ giả mạo ra sức hoạt động do thám
- Nhà Nguyễn phòng thủ , Pháp bị giam chân ở Đà Nẳng sau đó chuyển vào Gia Định
- Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam
kì và Vĩnh Long
Diễn giảng , phân tích , vấn đáp
Tinh thần đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc không ngừng phat triển rộng khắp Căm thù bè lủ cướp nước và bán nước
Trang 12- Nhân dân đứng lên đấu tranh khắp nơi , chông xâm lược tiêu biểu là khởi nghĩa Nguyễn Trung Trực
- Sau hoà ước 1862 triều đình Huế nhu nhược tạo cơ hội cho pháp chiếm luôn 3 tỉnh miền tây nam kì 1867
- Nhân dân Nam kì chiến đấu khắp nơi tiêu biểu là Nguyễn đình Chiểu
BÀI 11 Phong trào kháng chiến mở rộng
ra toàn quốc Tình hình nhà nước phong kiến 1883 – 1884
- Sau khi chiếm xong Nam kỳ , Pháp củng cố bộ máy cai trị , chuẩn bị chiếm bắc kỳ
- Ngày 21/ 12/ 1873 với trận Cầu Giấy , thực dân Pháp hoang mang , triều đình Huế phản bội nhân dân kí hiệp ước với pháp 15/3/ 1874
- Sau hoà ước 1874 kinh tế tài chính nước ta rối loạn , nhân dân phản kháng , triều đình thẳng tay đàn áp
- Nhân dân Hà Nội sôi nổi kháng chiến làm nên trận Cầu Giấy lần II
1883 , triều đình Huế vẫn còn nuôi ảo tưởng với Pháp
Phân tích đánh giá , diễn giảng , tường thuật , vấn đáp , lượt thuật
Tinh thần đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc không ngừng phát triển Lòng tự hào về truyền thống đánh giặc cứu nước của tổ tiên
Trang 13BÀI 12 Phong trào chống pháp trong
những năm cuối thế kỷ XIX
- sau hiệp ước 1883 – 1884 triều đình Huế nổi bật phe chống Pháp của Tôn Thất Thuyết , hy vọng khôi phục chủ quyền Pháp tấn công Huế
- 5/7/1885 Tôn Thất Thuyết tấn công Pháp ở đồn Mang Cá và toà khâm sứ Pháp
- Cuộc khởi nghĩa Ba Đình do Phạm Bành , Đinh Công Tráng lãnh đạo , nghĩa quân xây dựng căn cứ bao gồm nhiều công sự kiên cố
- Khởi nghĩa Bãi Sậy do Nguyễn Thiện Thuật lãnh đạo , chiếm đóng trên một địa bàn rộng lớn
- khởi nghĩa Hương Khê do Phan Đình Phùng và Cao Thắng lãnh đạo
Phân tích , vấn đáp , mô tả, so sánh Bản đồ SGK Học tập tinh thần yêu nước
chiến đấu dũng cảm của quân dân ta
BÀI 13 Phong trào nông dân Yên Thế
1887-1913
- khởi nghĩa Yên Thế khác phong trào Cần Vương
- Hoàng Hoa Thám lãnh đạo khởi nghĩa từ 1892 bên cạnh là những thủ lĩnh nông dân xuất sắc Cả Trọng , Cả Dinh
Mô tả , so sánh vấn đáp
Dùng bản đồ SGK
Học tập tinh thần yêu nước chiến đấu anh dũng của Hoàng Hoa Thám và nghĩa quân Yên Thế
Trang 14- Khởi nghĩa chia làm 3 giai đoạn
- 10/2/1913 Hoàng Hoa Thám chết , khởi nghĩa kết thúc
Căm thù bọn thực dân Pháp
BÀI 14 Xã hội VN trong những năm cuối
thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
- Pháp khai thác thuộc địa ở VN với qui mô lớn
- vơ vét sức người sức của biến VN thành thị trường riêng
- kinh tế VN có nhiều chuyển biến
Phân tích , vấn đáp , suy luận
Tài liệu tham khảo có liên quan đến nội dung bài học
Thấy rỏ bản chất dã man tàn bạo của thực dân Pháp trong cuộc khai thác thuộc địa ở VN
BÀI 15 Phong trào yêu nước đầu thế kỷ
XX
- Trong hoàn cảnh mới những người yêu nước VN đầu thế kỷ XX thấy cần phải tìm con đường cứu nước mới hội Duy Tân do Phan Bội Châu đứng đầu ra đời
- Trường Đông Kinh nghĩa Thục ra đời 3/ 1907
- Phong trào Duy Tân là một phong trào yêu nước do một số sĩ phu tiến bộ khởi xướng nư Phan Châu Trinh , Huỳnh Thúc Kháng chủ trì
Phân tích , vấn
Kinh Nghĩa Thục
Học tập tinh thần yêu nước từ các phong trào
Ý thức tự chủ dân tộc , lòng kiên trì vì độc lập dân tộc
BÀI 16 Phong trào yêu nước trong thời
gian chiến tranh thế giới lần thứ I Phân tích , đánh Căm thù bọn